NL8006968A - Werkwijze voor het bereiden van polycarbonaten onder toepassing van een cyclische ureumverbinding als katalysator. - Google Patents

Description

1 -Τ £ 4* S 2348-1093 Ρ & c

Werkwijze voor het bereiden van polycarbonaten onder toepassing van een cyclische ureumverbinding als katalysator.

De uitvinding heeft betrekking op een grensvlak-polymerisatiewerk-wijze voor het bereiden van aromatische polycarbonaten met hoog molecuul-5 gewicht, volgens welke werkwijze men onder grensvlak-polymerisatieomstandig-heden voor de vorming van polycarbonaten een tweewaardig fenol en een carbo-naat-voorprodukt met elkaar omzet in aanwezigheid van een katalytische hoeveelheid van een cyclische ureumverbinding.

Polycarbonaten zijn bekende thermoplastische materialen met een grote 10 verscheidenheid van toepassingen, in het bijzonder voor spuitgietdoeleinden en voor de vervaardiging van beglazingsplaten ter vervanging van glazen ruiten. Volgens de grensvlak-polymerisatiemethode, die één van de methoden is die wordt toegepast voor het bereiden van polycarbonaten, worden een tweewaardig fenol en een carbonaat-voorprodukt met elkaar omgezet in aanwezigheid 15 van een waterige loogoplossing, die een alkalimetaal- of aardalkalimetaal-hydroxide bevat, en een inert organisch oplosmiddel voor het gevormde poly-carbonaat. Hoewel de grensvlak-polymerisatiemethode in het algemeen werkzaam is voor wat betreft het bereiden van polycarbonaten, heeft deze methode in het algemeen twee nadelen. In de eerste plaats is de reaktiesnelheid betrek-20 kelijk gering. In de tweede plaats is het in het algemeen moeilijk aromatische polycarbonaten met een hoog molecuulgewicht te bereiden, d.w.z. met een "gewicht"-gemiddeld molecuulgewicht van ca. 15.000 of hoger.. Men heeft vele methoden toegepast om deze twee nadelen op te heffen, bijvoorbeeld door het gebruik van ultrasone golven tijdens de reaktie. Deze methoden zijn 25 echter niet altijd volledig doelmatig gebleken en vereisen de toepassing van moeilijk te hanteren en kostbare apparatuur. Het is economisch van voordeel de reaktie te versnellen en aromatische polycarbonaten met hoog mole— cuulgewicht te bereiden zonder dat men extra apparatuur of rigoreuzere reaktie-omstandigheden behoeft toe te passen. Volgens één van deze methoden gebruikt 30 men katalysatoren bij de grensvlak-polymerisatiemethode.

Er is echter in het algemeen betrekkelijk weinig bekend over een doelmatige katalyse van polycarbonaatvormende reakties. In de literatuur wordt vermeld dat bepaalde verbindingen, zoals tertiaire en kwaternaire aminen en hun zouten (Amerikaans octrooischrift 3.275.601) guanidineverbindingen 35 (Amerikaans octrooischrift 3.763.099) en ammoniak en ammoniumverbindingen (Amerikaans octrooischrift 4.055.544) werkzame katalysatoren zijn bij de grensvlak-polymerisatiemethode ter bereiding van polycarbonaten.De stand van de techniek leert echter ook dat bepaalde organische stikstofverbindingen als middelen voor het regelen van het molecuulgewicht of ketenstoppers 40 bij de polycarbonaatvormende reakties werken. Zo vermeldt het bovenge- 8006968 - 2 - noemde Amerikaanse octrooischrift 3.275.601 dat aniline en methylaniline als ketenstoppers bij de polycarbonaatvormende reaktie werken, terwijl het Amerikaanse octrooischrift 4.001.184 vermeldt dat primaire en secundaire aminen werkzame middelen voor het regelen van het molecuulgewicht zijn.

5 Verder wordt in het Amerikaanse octrooischrift 4.111.910 beschreven dat ammoniak, ammoniumverbindingen, primaire aminen en secundaire aminen als ketenstoppers bij de vorming van polycarbonaten met behulp van de grensvlak-polymerisatiemethode fungeren. Het Amerikaanse octrooischrift 3.223.678 vermeldt dat monoethanolamine en morfoline de polycarbonaatketen afbreken 10 waardoor polycarbonaten met een lager molecuulgewicht verkregen worden.

De uitvinding heeft betrekking op een grensvlak-polymerisatiewerk-wijze voor het bereiden van aromatische carbonaatpolymeren met hoog molecuulgewicht, volgens welke werkwijze een tweewaardig fenol wordt omgezet met een carbonaat-voorprodukt in aanwezigheid van een waterige loogoplossing, 15 die een alkalimetaal- of aardalkalimetaalhydroxide bevat, en een katalysator en wel een cyclische isoureumverbinding.

De omzetting van een tweewaardig fenol, zoals 2,2-bis(4-hydroxyfenyl)-propaan met een carbonaat-voorprodukt, zoals fosgeen,leidt tot een aromatisch polycarbonaat met hoog molecuulgewicht, dat bestaat uit eenheden die 20 zijn afgeleid, van het tweewaardige fenol, welke eenheden door carbonaat-bruggroepen aan elkaar gebonden zijn. De omzetting wordt uitgevoerd in aanwezigheid. van een waterige loogoplossing, die een alkalimetaal- of aard-alkalimetaalhydroxide als zuuracceptor bevat, en een inert organisch oplosmiddel voor het gevormde polycarbonaat. In het algemeen is ook een middel 25 voor het regelen van het molecuulgewicht van het polycarbonaat aanwezig. Volgens de onderhavige werkwijze is een isoureumverbinding aanwezig, welke verbinding fungeert als doelmatige katalysator die de reaktie tussen het carbonaat-voorprodukt en het tweewaardige fenol versnelt.

De volgens de uitvinding bereide aromatische carbonaatpolymeren om-30 vatten carbonaat-homopolymeren van tweewaardige fenolen en carbonaat-copoly-meren van twee of meer verschillende tweewaardige fenolen, alsmede thermoplastische polycarbonaten en copolyester-polycarbonaten met willekeurige vertakkingen en hoog molecuulgewicht.. De polycarbonaten met willekeurige vertakkingen worden bereid door omzetting van een polyfunctionele organische 35 verbinding met het bovenbeschreven tweewaardige fenol en het carbonaat-voorprodukt.

De toe te passen tweewaardige fenolen zijn bekende verbindingen, waarin de enige reaktieve groepen de twee fenolische hydroxylgroepen zijn.

Sommige van deze tweewaardige fenolen kunnen worden voorgesteld door de alge- 8 0 069 6 8 * * * - 3 - mene formule (1) van het formuleblad, waarin A een tweewaardige koolwater-stofgroep met 1-15 koolstofatomen, -S-, -S-S-, -S(0)-, -SC^-, -O- of -C(0)-voorstelt, elk der symbolen X een waterstofatoom, een halogeenatoom of een eenwaardige koolwaterstofgroep, bijvoorbeeld een alkylgroep met 1-4 koolstof-5 atomen, een arylgroep met 6-10 koolstofatomen zoals een fenyl-, tolyl-, xylyl- of naftylgroep, een oxyalkylgroep mët 1-4 koolstofatomen of een oxyarylgroep met 6-10 koolstofatomen, en n een getal met een waarde van 0 of 1.

Representatieve voorbeelden van sommige van deze tweewaardige fenolen 10 zijn bisfenolen, zoals bis(4-hydroxyfenyl)methaan, 2,2-bis(4-hydroxyf enyl)-propaan(ook wel bisfenol-A genoemd), 2,2-bis(4-hydroxy-3-methylfenyl)propaan, 4,4-bis(4-hydroxyfenyl)heptaan, 2,2-bis(4-hydroxy-3,5-dichloorfenyl)propaan, 2,2-bis(4-hydroxy-3,5-dibroomfenyl)propaan, enz.; tweewaardige fenolethers zoals bis(4-hydroxyfenyl)ether, bis(3,5-dichloor-4-hydroxyfenyl)ether, enz.; 15 dihydroxydifenylverbindingen zoals ρ,ρ'-dihydroxydifenyl, 3,3'-dichloor-4,4'-dihydroxydifenyl, enz.; dihydroxyaryIsulfonen, zoals bis(4-hydroxyfenyl)-sulfon, bis(3,5-dimethyl-4-hydroxyfenyl)sulfon, enz.; dihydroxybenzenen, zoals resorcinol en hydrochinon;door halogeen en alkyl gesubstitueerde dihydroxybenzenen zoals l,4-dihydroxy-2,5-dichloorbenzeen, 1,4-dihydroxy-20 3-methylbenzeen, enz.; en dihydroxydifenyl)sulfiden en -sulfoxiden zoals bis(4-hydroxyfenyl)sulfide en bis(4-hydroxyfenyl)sulfoxide, bis-(3,5-dibroom- 4-hydroxyfenyl) sulfoxide, enz.

Een verscheidenheid, van verdere tweewaardige fenolen is eveneens beschikbaar en deze zijn vermeld in de Amerikaanse octrooischriften 2.999.835, 25 3.028.365 en 3.153.008. Het is uiteraard mogelijk twee of meer verschillende tweewaardige fenolen toe te passen of copolymeren te bereiden van een tweewaardig fenol met een glycol of met een polyester met eindstandige hydroxy-of zuurgroepen of met een tweebasisch zuur in het geval dat een carbonaat-copolymeer in plaats van een homopolymeer gewenst is. Ook kan men mengsels 30 van de bovengenoemde tweewaardige fenolen toepassen. Het bij voorkeur toegepaste tweewaardige fenol is bisfenol-A. De toe te passen polyfunctionele organische verbindingen worden beschreven in de Amerikaanse octrooischriften 3.635.895 en 4.001.184. Deze polyfunctionele aromatische verbindingen bevatten tenminste drie functionele groepen, die carboxylgroepen, carbonzuur-35 anhydridegroepen, halogeenformylgroepen of mengsels hiervan zijn. Voorbeelden van deze polyfunctionele aromatische verbindingen zijn trimellietzuuranhydride, trimellietzuur, .trimellityltrichloride, 4-chloorformylftaalzuuranhydride, pyromellietzuur, pyromellietzuuranhydride, mellietzuur, mellietzuuranhydride, trimesienzuur, benzofenontetracarbonzuur, benzofenontetracarbonzuuranhydride, 40 e.d. Bij voorkeur gebruikt men als polyfunctionele aromatische verbindingen o η n fi o * a - 4 - trimellietzuuranhydride of trimellietzuur of hun halogeenformylderivaten.

Ook kan men volgens de uitvinding mengsels van een lineair polycarbonaat en een vertakt polycarbonaat bereiden.

Als carbonaat-voorprodukt kan men een carbonylhalogenide of een 5 bishalogeenformiaat gebruiken. Als geschikte carbonylhalogeniden zijn te noemen carbonylbromide, carbonylchloride en mengsels hiervan. Als geschikte bishalogeenformiaten zijn te noemen de bishalogeenformiaten van tweewaardige fenolen, zoals bischloorformiaten van 2,2-bis(4-hydroxyfenyl)propaan, 2,2-bis(4-hydroxy-3,5-dichloorfenyl)propaan, hydrochinon e.d., of bishalogeen-10 formiaten van glycolen zoals bishalogeenformiaten van ethyleenglycol, e.d. Hoewel alle bovengenoemde carbonaat-voorprodukten geschikt zijn, wordt de voorkeur gegeven aan carbonylchloride, ook wel fosgeen genoemd.

Door toevoeging van monofunctionele verbindingen die in staat zijn te reageren met fosgeen of met de eindstandige groepen van de polycarbonaten 15 (chloorkoolzuurestergroep) en die als eindstandige groepen van de keten aanwezig zijn, bijvoorbeeld fenolen zoals fenol, tert.butylfenol, cyclohexyl-fenol, en 2,2-(4,4-hydroxyfenyleen-4'-methoxyfenyleen)propaan, aniline en methylaniline, is het mogelljk het molecuulgewicht van de polycarbonaten te regelen.

20 Zoals hierboven vermeld, kan de zuuracceptor een alkalimetaal- of aardalkalimetaalhydroxide zijn. Voorbeelden van deze zuuracceptoren zijn natriumhydroxide, lithiumhydroxide, kaliumhydroxide, calciumhydroxide e.d.

De aanwezige hoeveelheid zuuracceptor dient voldoende te zijn om de pH van de waterige loogoplossing boven.ca. 9 te houden.

25 Voorbeelden van inerte organische oplosmiddelen die tijdens de reaktie aanwezig zijn en het gevormde, polycarbonaat oplossen, zijn aromatische koolwaterstoffen, en gehalogeneerde koolwaterstoffen, zoals benzeen, tolueen, xyleen, chloorbenzeen, ortho-dichloorbenzeen, chloroform, dichloormethaan, tetrachloorkoolstof,. trichlooretheen en dichloormethaan.Het oplosmiddel is 30 aanwezig in een hoeveelheid, die doelmatig is voor het oplossen van al het gevormde polycarbonaat.

De volgens, de uitvinding toegepaste katalytische verbindingen zijn cyclische isoureumverbindingen volgens de algemene formules (2), (3), (4) 1 4 en (5) van het formuleblad, waarin elk der symbolen R an R een alkylgroep, 35 gesubstitueerde alkylgroep, alkenylgroep, _ . gesubstitueerde alkenylgroep, cycloalkylgroep, gesubstitueerde .cycloalkylgroep, arylgroep, aralkylgroep 2 3 of alkarylgroep voorstelt; elk der symbolen R en R een waterstofatoom, alkylgroep, gesubstitueerde alkylgroep, alkenylgroep, gesubstitueerde alkenylgroep, cycloalkylgroep, gesubstitueerde cycloalkylgroep.of aralkylgroep 40 voorstelt; Z een tweewaardige alifatische koolwaterstofgroep met 1-5 kool- 8 0 06 9 6 8 i - 5 - stofatomen is die deel uitmaakt van een ring met 4-8 atomen; en Z een tweewaardige alifatische koolwaterstofgroep met 3-7 koolstofatomen is die deel uitmaakt van een ring met 4-8 atomen.

12 3 4

De door R , R , R en R bij voorkeur voorgestelde alkylgroepen be- 5. vatten 1 tot ca. 20 koolstofatomen, bijvoorbeeld methyl, ethyl, n.propyl, isopropyl, n.butyl, isobutyl, sec.butyl, tert.butyl, n.pentyl, isopentyl, hexyl en de verschillende plaatsisomeren hiervan, alsmede de onvertakte en vertakte plaatsisomeren van heptyl, octyl, nonyl, decyl e.d.

12 3 4

De door R , R , R en R voorgestelde gesubstitueerde alkylgroepen 10 bevatten 1 tot ca. 20 koolstofatomen en 1 tot ca. 3 substituenten, gekozen uit hydroxy, halogeen en alkoxygroepen.

12 3 4

De door R , R , R en R voorgestelde alkenylgroepen bevatten bij voorkeur 2 tot ca. 20 koolstofatomen, bijvoorbeeld vinyl, allyl, 1-propenyl, 2- propenyl, methallyl, 3-octén-l-yl e.d.

12 3 4 15 De door R , R , R en R voor ges telde gesubstitueerde alkenylgroepen bevatten bij voorkeur 2 tot ca. 20 koolstofatomen en 1 tot ca. 3 substituenten gekozen uit hydroxy, halogeen en alkoxygroepen.

12 3 4

De door R , R , R en R voorgestelde cycloalkylgroepen bevatten bij voor 3 tot ca. 14 koolstofatomen, bijvoorbeeld cyclopropyl, cyclobutyl, 20 cyclopentyl, cyclohexyl, cycloheptyl, cyclooctyl, cyclononyl, dimethylcyclo- hexyl, propylcyclohexyl, e.d.

12 3 4

De door R , R , R en R voorgestelde gesubstitueerde cycloalkylgroepen bevatten bij voorkeur 3 tot ca. 14 koolstofatomen en 1 tot ca. 3 substituenten, gekozen uit hydroxy, halogeen en alkoxygroepen, bijvoor- 25 beeld 3-hydroxycyclopentyl, 1,2-dimethoxycyclohexyl, fluorcyclobutyl e.d.

12 3 4

De door R , R , R en R voorgestelde aralkylgroepen bevatten bij voorkeur 7 tot ca. 20 koolstofatomen, bijvoorbeeld benzyl, 2-fenylethyl, 3- fenylpropyl, cumyl, 4-fenylbutyl, naftylmethyl, naftylpropyl e.d.

De door R^ en R4 voorgestelde arylgroepen zijn bij voorkeur fenyl 1 4 30 en naftyl. De door R en R voorgestelde alkarylgroepen bevatten bij voorkeur 7 tot ca. 20 koolstofatomen, bijvoorbeeld tolyl, 2,6-xylyl, 2,4-xylyl, p.ethylfenyl, 2-methyl-l-naftyl, l-ethyl-2-naftyl e.d.

Voorkeursverbindingen volgens formule (2) zijn die waarin elk der 2 3 symbolen R en R een waterstofatoom, een alkylgroep met 1 tot ca. 20 kool-35 stofatomen, een alkenylgroep met 2 tot ca. 20 koolstofatomen, een cyclo-alkylgroep met 3 tot ca. 14 koolstofatomen of een aralkylgroep met 7 tot ca. 20 koolstofatomen voorstelt, en Z een tweewaardige verzadigde alifatische koolwaterstofgroep met 1-5 koolstofatomen, die deel uitmaakt van een ring met 4-8 atomen.

8006968 3 - 6 -

Voorkeursverbindingen volgens formule (3) zijn die waarin R een waterstofatoom, een alkylgroep met 1 tot ca. 20 koolstofatomen, een alkenyl-groep met 2 tot ca. 20 koolstofatomen, een cycloalkylgroep met 3 tot ca. 14 koolstofstomen of een aralkylgroep met 7 tot ca. 20 koolstofatomen voorstelt; 4 R een alkylgroep met 1 tot ca. 20 koolstofatomen, een alkenylgroep met 2 5 tot ca. 20 koolstofatomen, een cycloalkylgroep met 3 tot ca. 14 koolstof-atomen, een arylgroep met 6-12 koolstofatomen, een aralkylgroep met 7 tot ca. 20 koolstofatomen of een alkarylgroep met 7 tot ca. 20 koolstofatomen; en Z een tweewaardige verzadigde alifatische koolwaterstofgroep met 1-5 koolstofatomen, die deel uitmaakt van een ring met 4-8 atomen.

10 Voorkeursverbindingen volgens formule (4) zijn die waarin R1 een alkylgroep met 1 tot ca. 20 koolstofatomen, een alkenylgroep met 2 tot ca. 20 koolstofatomen, een cycloalkylgroep met 3 tot ca. 14 koolstofatomen, een arylgroep met 6 of 12 koolstofatomen, een aralkylgroep met 7 tot ca. 20 koolstofatomen of een alkarylgroep met 7 tot ca. 20 koolstofatomen voorstelt; 3 15 R een waterstofatoom, een alkylgroep met 1 tot ca. 20 koolstofatomen, een alkenylgroep met 2 tot ca. 20 koolstofatomen, een cycloalkylgroep met 3 tot ca. 14 koolstofatomen of een aralkylgroep met 7 tot ca. 20 koolstofatomen; en Z een tweewaardige verzadigde alifatische koolwaterstofgroep met 1-5 koolstofatomen, die deel uitmaakt van een ring met 4-8 atomen.

20 Voorkeursverbindingen volgens formule (5) zijn die verbindingen waarin Z een tweewaardige verzadigde alifatische koolwaterstofgroep met 1-5 koolstofatomen voorstelt, welke groep deel uitmaakt van een ring met 4-8 atomen, en Z een tweewaardige verzadigde alifatische koolwaterstofgroep met 3-7 koolstofatomen, welke groep deel uitmaakt van een ring met 4-8 atomen.

25 De cyclische isoureumverbindingen volgens formules (2) tot en met (5) zijn bekende verbindingen, en de bereiding van deze verbindingen is eveneens bekend; deze bereiding wordt beschreven in "Open-Chain Nitrogen Compounds" door P.A.S. Smith, 1965, biz. 266-277 (W.A. Benjamin, Inc.); in "Journal of Organic Chemistry", vol. 34, 1969, biz. 1400-1405; en in "Journal of 30 Heterocyclic Chemistry", vol. 11, 1974, biz. 257-262.

Voorbeelden van cyclische isoureumverbindingen volgens formules (2) tot en met (5) zijn de verbindingen met de formules (6), (7), (8), (9) [formule (2)], (10), (11), (12) en (13) [formule (3)], (14), (15), (16), (17) [formule (4)], (18), (19) en (20) (formule (5)].

35 De tijdens de reaktie aanwezige hoeveelheid van de als katalysator dienende cyclische isoureumverbinding is een katalytische hoeveelheid, d.w.z. een hoeveelheid die werkzaam is voor wat betreft het katalyseren van de reaktie tussen het tweewaardige fenol, en het carbonaat-voorprodukt onder 8 0 069 6 8 - 7 - verkrijging van. een polycarbonaat met hoog molecuulgewicht. In het algemeen bedraagt deze hoeveelheid ca. 0,01-10 gew.%, betrokken op het aanwezige tweewaardige fenol.

De onderhavige werkwijze wordt uitgevoerd door omzetting van een 5 tweewaardig fenol, zoals bisfenol-A, met een carbonaat-voorprodukt, zoals fosgeen, in een reaktiemedium dat een waterige loogoplossing en een inert organisch oplosmiddel voor het carbonaat bevat en in aanwezigheid van een katalytische hoeveelheid van een cyclische isoureumverbinding volgens de uitvinding.

10 De temperatuur waarbij deze reaktie plaatsvindt, kan uiteenlopen van minder dan 0°C tot ca. 100°C. De reaktie verloopt bevredigend bij temperaturen uiteenlopende van ongeveer kamertemperatuur (25°C) tot ca. 50°C.

Daar de reaktie exotherm is, kan de toevoegingssnelheid van het carbonaat-voorprodukt gebruikt worden om de reaktietemperatuur te regelen. De vereiste 15 hoeveelheid carbonaat-voorprodukt (bijvoorbeeld fosgeen) hangt in het algemeen af van de aanwezige hoeveelheid tweewaardig fenol. In het algemeen reageert 1 mol van het carbonaat-voorprodukt met 1 mol tweewaardig fenol onder vorming van het polycarbonaat. Bij toepassing van een carbonylhalogenide zoals fosgeen, als carbonaat-voorprodukt, worden door de bovengenoemde 20 reaktie 2 mol halogeenwaterstof (bijvoorbeeld HC1) gevormd. Deze 2 mol zuur worden geneutraliseerd door het als zuuracceptor aanwezige alkalimetaal- of aardalkalimetaalhydroxide. De bovengenoemde hoeveelheden worden hier aangeduid als stoechiometrische of theoretische hoeveelheden.

Voorkeursuitvoeringsvormen 25 De uitvinding wordt nader toegelicht in de onderstaande, niet-beperkende voorbeelden.

VOORBEELD I

Dit voorbeeld beschrijft een zonder succes uitgevoerde poging ter bereiding van een polycarbonaat met hoog molecuulgewicht door middel van de 30 grensvlak-polymerisatiemethode zonder de aanwezigheid van een katalysator.

In een reaktor, die voorzien was van een terugvloeikoeler en een mechanische roerder, bracht men 57 gew.dln 2,2-bis(4-hydroxyfenyl)propaan, 57 gew.dln water, 325 gew.dln dichloormethaan en 1,2 gew.dln para-tert.butylfenol. Vervolgens werd fosgeen met een snelheid van 0,65 gew.deel per minuut ge-35 durende 30 minuten aan het reaktiemengsel toegevoerd, terwijl men de pH op een waarde van 9 hield door toevoeging van een 15%’s waterige natrium-hydroxide-oplossing. Na 30 minuten werd de pH tot een waarde van 11,0 verhoogd door toevoeging van verdere hoeveelheden natriumhydroxide-oplossing.

De fosgenering werd gedurende nog 10 minuten bij deze pH voortgezet. Het 8006968 - 8 - materiaal werd uit het reaktiemengsel geïsoleerd en bleek een intrinsieke viscositeit van 0,12 dl/g te bezitten. Hieruit blijkt dat een betrekkelijk geringe mate van polymerisatie verkregen was.

VOORBEELDEN II-VIII

5 Men herhaalde de werkwijze van voorbeeld I, echter met dit verschil dat de polymerisatie werd uigevoerd in aanwezigheid van de in de onderstaande tabel vermelde cyclische isoureumverbindingen en bij een pH van 13. De geïsoleerde polycarbonaten bezaten de in de onderstaande tabel vermelde waarden voor de intrinsieke viscositeit (I.V.).

10 TABEL

_Katalysator I.V.

Voorbeeld ν_Structuur_Mol % Mol % dl/g JEI Γ C = N - C(CH3)3 2,0 1,0 0,44 f ch3 III L^C- 3 2'° - °’39 IV " N “ (CH2)3 " ^3 1/0 1,0 0,47

25 H

v " ° 2,0 0,2 0,27 30 VI Γ"Ν\ - o - C(CH ) 1,0 0,5 0,40 CO, C0H_ \ / 2 5 2,0 - 0,48

XCH

C2H5 CT3 VIII £> = N —^ 'y 2,0 0,5 0,33 8 0 06 9 6 8 - 9 -

De toepassing van de cyclische isoureumverbindingen van voorbeelden II-VIII als katalysatoren, leidt tot de vorming van polycarbonaten. met een intrinsieke viscositeit uiteenlopende van 0,27 tot 0,48 dl/g. Uit deze waarden voor de intrinsieke viscositeit blijkt dat polymerisatie had plaats-5 gevonden.

Zoals blijkt uit vergelijking van voorbeeld I met voorbeelden II-VIII, leidt de toepassing van de katalysatoren volgens de uitvinding bij de grens-vlak-polymerisatiemethode tot de vorming van polycarbonaten met hoog mole-cuulgewicht, terwijl in afwezigheid van een katalysator de grensvlak-poly-10 merisatiemethode in het algemeen niet geschikt is voor het verkrijgen van polycarbonaten met hoog molecuulgewicht onder praktisch identieke reaktie-omstandigheden.

De uitvinding is niet beperkt tot de bovenbeschreven uitvoeringsvormen, aangezien uiteraard binnen het raam van de uitvinding talrijke 15 wijzigingen mogelijk zijn.

» 0 06 9 6 8

Claims (9)

1. Werkwijze voor het bereiden van polycarbonaten met hoog molecuul-gewicht door middel van de grensvlak-polymerisatiemethode, met het kenmerk dat men een tweewaardig fenol en een carbonaat-voorprodukt met elkaar omzet 5 onder grensvlak-polymerisatieomstandigheden voor de vorming van polycarbonaat en in aanwezigheid van een katalytische hoeveelheid van een cyclische iso-ureumverbinding.

2. Werkwijze volgens conclusie 1, met het kenmerk dat men als cyclische isoureumverbinding een verbinding volgens formule (2), (3), (4) of 10 (5) of een mengsel van twee of meer van deze verbindingen gebruikt, in welke 1 4 formules elk der symbolen R en R een alkylgroep, gesubstitueerde alkyl-groep, alkenylgroep, gesubtitueerde alkenylgroep, cycloalkylgroep, gesubstitueerde cycloalkylgroep, arylgroep, aralkylgroep of alkarylgroep voorstelt; 2 3 elk der symbolen R en R een waterstofatoom, alkylgroep, gesubstitueerde 15 alkylgroep, alkenylgroep, gesubstitueerde alkenylgroep, cycloalkylgroep, gesubstitueerde cycloalkylgroep of aralkylgroep voorstelt; Z een tweewaardige alifatische. koolwaterstofgroep met 1-5 koolstofatomen is, die deel uitmaakt van een ring met 4-8 atomen; en Z* een tweewaardige alifatische koolwaterstofgroep met 3-7 koolstofatomen is, die deel uitmaakt van 20 een ring met 4-8 atomen.

3. Werkwijze volgens conclusie 2, ...met het kenmerk dat elk der symbolen 1 4 R en R een alkylgroep, alkenylgroep, cycloalkylgroep, arylgroep, alkaryl- 2 3 groep of aralkylgroep voorstelt, elk der symbolen R en R een waterstof-* atoom, alkylgroep, alkenylgroep, cycloalkylgroep of aralkylgroep, Z een 25 tweewaardige verzadigde alifatische koolwaterstofgroep met 1-5 koolstof-1 atomen, en Z een tweewaardige verzadigde alifatische koolwaterstofgroep met 3-7 koolstofatomen.

4. Werkwijze volgens conclusie 2 of 3, met het kenmerk dat men als cyclische isoureumverbinding een verbinding volgens formule (2) gebruikt. 30

5) Werkwijze volgens conclusie 2 of 3, met het kenmerk dat men als cyclische isoureumverbinding een verbinding volgens formule (3) gebruikt.

6. Werkwijze volgens conclusie 2 of 3, met het kenmerk dat men als cyclische isoureumverbinding een verbinding volgens formule (4) gebruikt.

7. Werkwijze volgens conclusie 2 of 3, met het kenmerk dat men als 35 cyclische isoureumverbinding. een verbinding volgens formule (5) gebruikt.

8. Werkwijze volgens conclusies 1-7, met het kenmerk dat men als tweewaardig fenol bisfenol-A carbonaat-voorprodukt fosgeen gebruikt.

9. Werkwijze volgens conclusies 1-8, met het kenmerk dat men de katalysator toepast in een hoeveelheid van ca. 0,01-10 gew.%, betrokken 40 op het tweewaardige fenol. 80 069 6 8