TR201803006T4 - Sıcak presle kalıplanan madde, bunun üretim yöntemi. - Google Patents

Abstract

Bir sıcak presle biçimlendirme yöntemi ile biçimlendirilen bir ince çelik levha içeren ve hacim olarak %3 ila %20 arası dönüşmemiş östenit içeren bir metalik yapıya sahip bir sıcak presle biçimlendirilmiş ürün sağlanmış olup, burada kuvvet ve uzama arasındaki denge uygun bir aralıkta kontrol edilebilir ve yüksek süneklik elde edilebilir.

Description

TEKNIK ALAN Mevcut bulus, otomobil parçalarinin yapisal elemanlarinda kullanilanlar gibi, yüksek derecede kuvvete sahip olmasi gereken, sicak presle biçiinlendirilmis bir `ürünle ve bu. ürünü üretmeye yönelik bir prosesle ilgilidir. Bilhassa mevcut bulus, `Önceden belirlendigi gibi sekil verilebilecek, sicak presle biçimlendirilmis ve ayni zamanda, halinde biçimlendirildiginde, önceden belirlenmis bir kuvvete sahip olmasi için isil islemden geçirilmis bir ürünle ve sicak presle biçimlendirilmis böyle bir ürünü üretmeye yönelik bir prosesle TEKNIGIN ARKA PLANI Küresel çevre problemlerinin görülmesinden bu yana, otomobillerin yakit ekonomisinin iyilestirilmesine yönelik gidilmis olup, otomobillerde kullanilacak çelik levhalarin, mümkün oldugunca yüksek derecede kuvvetlendirilinesi gerekmistir. Ancak, otomobilin hafifletilmesi için çelik levhalarin yüksek derecede kuvvetlendirilmesi, uzainayi (EL) veya r degerini (Lankford degeri) azaltarak, presle biçimlendirilebiline veya sekil sabitleme kabiliyetiiide bozulmaya yol açar.

Böyle bir problemi çözmek amaciyla, parçalarin üretilmesi için bir sicak presle biçimlendirme yöntemi beniinsenmis olup, bu yöntemde bir çelik levha, kuvvetini azaltmak için (yani kolayca biçimlenebilir hale getirmek için) önceden belirlenmis bir sicakliga (örn. östenit fazinda degisiklik saglayacak bir sicakliga) isitilir ve ardindan, ince çelik levhaninkinden düsük bir sicaklikta (örn. oda sicakliginda) bir pres aleti ile biçimlendirilir ve burada çelik levhaya bir sekilde verilir ve ayni zamanda, biçimlendirme sonrasi kuvvetini muhafaza etmek amaciyla, aralarindaki sicaklik farkindan faydalanilmak suretiyle, hizli sogutma (suverme) ile isil isleme tabi Böyle bir sicak presleme yönteinine göre, bir çelik levha düsük kuvvetli bir durumda biçimlendirilir ve dolayisiyla çelik levha, azalmis bir geri yaylanmaya sahiptir (avantajli sekil sabitlenebilirligi).

Ilave olarak, kusursuz bir sertlestirilebilirlige sahip bir materyal kullanilmakta olup, bu inateryale Mn ve B gibi alasim elementleri eklenmis, böylece hizli sogutma ile, çekme direnci açisindan 1500 MPa sinifi bir kuvvet elde edilmistir. Böyle bir sicak presle biçimlendirme yöntemi, sicak pres yöntemine ilave olarak, sicak biçimlendirme yöntemi, sicak baskilama yöntemi, sicak baski yöntemi ve kalipli suverine yöntemi gibi isimlerle anilir.

Sekil 1, yukarida tarif edildigi sekilde bir sicak presle biçimlendirine islemini (bundan böyle kiini zaman "sicak baski" olarak anilacaktir) gerçeklestirmek için bir pres aletinin yapisini gösteren açiklayici bir sematik görünümdür. Bu sekilde, 1, 2, 3 ve 4 referans numaralari, sirasiyla bir zimbayi, bir kalini, bir pot çemberini ve bir çelik levhayi (pot) temsil eder ve BHF, rp, rd ve CL kisaltmalari sirasiyla bir pot baski kuvvetini, bir zimba profil yariçapini, bir kalip profil yariçapini ve ziinba ile kalip arasindaki boslugu temsil eder. Bu parçalarda zimba (1) ve kalip (2), bunlarin içinde olusturulan, sirasiyla pasaj la ve pasaj 2a'ya sahip olup, bu pasajlardan bir sogutma vasatinin (örn. su) geçmesine izin verilebilir ve pres aletinin, bu elemanlarin, sogutma vasatinin bu pasajlardan geçmesine izin verilmek suretiyle, sogutulmasini mümkün kilacak bir yapiya sahip olmasi saglanir.

Bir çelik levha, böyle bir pres araciyla sicak baskiya (öm. sicak derin çekineye) tabi tutuldugunda, biçimlendirme islemi, çelik levhanin (pot) (4), Aci dönüsüm noktasindan Ac3 dönüsüm noktasina kadar olan iki fazli bölge içindeki bir sicakliga veya Ac3 dönüsüm noktasindan daha düsük olinayan tek fazli bir bölge içindeki bir sicakliga isitilmasi suretiyle yuniusatildigi bir durumda baslatilir.

Daha spesifik olarak, yüksek sicaklik durumundaki çelik levha (4) kalip (2) ve pot çemberi (3) arasinda sikistirilmis olacak sekilde, çelik levha (4), zimba 1 ile, kalibin (2) bir bosluguna itilinekte olup (Sekil 1'de 2 ve 2 referans numaralari ile gösterilen parçalarin arasi), çelik levhayi (4), ziinbanin (1) dis sekline karsilik gelen bir sekil halinde biçimlendirirken, çelik levhanin (4) dis çapini da azaltir. Ilave olarak, isi, biçimlendirme ile paralel bir sekilde, zimba ve kalip sogutularak, çelik levhadan (4) pres aletine (zimba (1) ve kalip (2)) uzaklastirilir ve materyalin sertlestirilmesi, biçimlendirmede çelik levhanin (4) alt ölü noktada (zimba kafasinin en derin seviyede konuinlandigi zaman noktasi: durum Sekil 1'de gösterilmistir) biraz daha tutulmasi ve sogutulmasi ile gerçeklestirilir. Yüksek boyut hassasiyeti ve 1500 MPa siiiifi bir kuvvet ile biçimlendirilen ürünler, böyle bir biçimlendirme yöntemi gerçeklestirilerek elde edilebilir. Dahasi, böyle bir biçimlendirme yöntemi, bir pres makinesinin hacminin küçültülebilmesini saglar, zira bir biçimlendirme yükü, ayni kuvvet sinifinin soguk presleme ile biçimlendirildigi duruma kiyasla azaltilabilir.

Mevcut durumda yaygin olarak kullanilan sicak baski için çelik levhalar olarak 22MnBS çeligine dayanan çelik levhalarin mevcut oldugu bilinmektedir. Bu çelik levhalar, 1500 MPa'lik bir çekine direncine ve yaklasik %6 ila %8”lik uzamaya sahiptir ve darbeye dirençli eleinanlara (darbe sirasinda mümkün oldugunca ne deforine olan ne de kirilan elemanlar) uygulanmistir. Ayrica C içerigindeki artis için bazi gelistirmeler de yapilmis ve ayrica 22MnB5 çeligine dayanan yüksek dereceli kuvvetlendirine (1500 ila 1800 MPa sinifinda) saglanmistir.

Ancak, Patent Belgeleri 1 ve 2 hariç, 22MnB5 çeligi disindaki çelik dereceleriniii kullanimi hemen hemen hiç yoktur. Mevcut durumda, uygulama araliklarini darbeye dirençli elemanlar disindakilere genisletmek üzere, parçalarin kuvvetini ve uzamasini kontrol etineye yönelik olarak (örn. kuvvetin 980MPa sinifina düsürülmesi ve %20'lik uzainanin iyilestirmesi için) çelik dereceleri veya yöntemleri üzerinde pek durulmadigi görülebilir.

Orta veya üst siniftaki otomobillerde, yan veya arkadan darbe alindigi sirada, uyumluluk dikkate alinmak suretiyle (küçük sinif bir otomobil çarptiginda diger tarafi güven altina alma fonksiyonu) hem darbeye dirençli kisim hem de enerjiyi emen kisim olarak her iki fonksiyon da kimi zaman da B sütunlari veya arka taraf elemanlari gibi parçalarda saglanabilir. Bu tür elemanlar üretmek için, bugüne kadar temel olarak örnegin, 980 MPa sinifi yüksek kuvvete sahip ultra yüksek çekme dirençli çelik levhalarin ve 440 MPa sinifi uzamaya sahip yüksek çekme dirençli çelik levhalarin lazer kaynagi yapildigi (özel kaynaklanmis bir levha, kisaca TWB, hazirlamak için) bir yöntem kullanilmistir. Ancak son yillarda, parçalarin her birinin sicak baski ile farkli kuvvetlerde saglandigi bir teknik gelistirilmistir. Örnegin, Patent Disi Doküman 1'de, 22MnB5 çeligine sicak baski için bir lazer kaynagi uygulama yöntemi ile birlikte, bir pres aleti ile suverildiginde (özel kaynaklanmis levha, kisaca TWB, hazirlamak için) ve ardindan sicak baski uygulandiginda bile yüksek kuvvete sahip olmayaii bir materyal önerilmekte olup, bu yöntemde, yüksek kuvvetli bir taraftaki (örn. darbeye dirençli kisim tarafindaki) çekme direnci ve düsük kuvvetli taraftaki (Örn. enerjiyi emen kisim tarafindaki) çekme direnci de sekilde farkli kuvvetler saglanmistir. Ilave olarak, her bir parçaya farkli kuvvetler kazandirma teknigi olarak, Patent Disi Dokümanlar 2 ila 4'te açiklandigi gibi, bazi teknikler de önerilmistir.

Patent Disi Dokümanlar 1 ve 2'de açiklanan teknikler, bir enerji emen kisim tarafinda en fazla 600 MPa'lik bir çekme direnci ve yaklasik %12 ila %18'1ik bir uzama saglamakta olup, ancak bu tekniklerde, önceden lazer kaynagi yapilmasi (özel kaynaklanmis levha, kisaca TWB, hazirlamak için) gerekmekte, dolayisiyla adimlarin sayisi artmakta ve yüksek maliyet ortaya çikarmaktadir.

Ilave olarak, aslinda sertlestirilmesi gerekmeyen enerji emen kisimlarin isinmasina yol açmaktadir. Dolayisiyla bu teknikler enerji tüketimi bakiinindan tercih edilmemektedir.

Patent Disi Doküman 3'te açiklanan teknik, 22MnB5 çeligine dayaninakta olup, ancak burada boron ilavesi, suverme sonrasinda, iki fazli bölge içinde bir sicakliga isitmaya karsi dayanikliligi olumsuz yönde etkileyerek, enerji emen kisim tarafindaki kuvvetin kontrol edilmesini zorlastirmakta ve ayrica ancak %15'lik bir uzama elde Patent Disi Doküman 4'te açiklanan teknik 22MnBS çeligine dayaninaktadir ve dolayisiyla bu teknik, aslinda kusursuz sertlestirilebilirlige sahip olan 22MnB5'in sertlestirilmemesine yol açacak sekilde kontrol uygulanmasindan ötürü (presleme aletinin sogutulinasinin kontrolü) ekonomik degildir.

Patent Dokümani 1'de açiklanan teknikte, bir sicak presle biçimlendirme yöntemi öiierilmekte olup, burada bir ince çelik levha, alan olarak %90 ila %100 arasinda martenzit içeren bir metalik yapi elde etmek ainaciyla Ac3 dönüsüm iioktasina veya üstüne isitilir. Bu N içeren, geri kalani ise demir ve kaçinilmaz safsizliklardan olusan bir bilesime sahiptir.

Patent Dokümani 2'de açiklanan tekiiikte, kütle olarak %005 ila S%0.01 N içeren, geri kalani ise demir ve kaçinilmaz safsizliklardan olusan bir bilesim önerilmektedir. Bu çelik levha, sicak haddeleme ile elde edilmis olup, burada son geçisin sicakligi en az Ar3 dönüsüm noktasina ve en fazla 900°C'ye ayarlanmistir. Metalik yapi, hacim olarak %50'den fazla ferrit veya beynit ve hacim olarak %3 ila 20 arasi dönüsmemis östenit içerir ONCEKI TEKNIGE AIT DOKUMANLAR PATENT DISI DOKUMANLAR Patent Disi Doküman l: Klaus Lamprecht, Gunter Deinzer, Anton Stich, Jurgeii Lechler, Thomas Stohr, Marion Merklein, Sheet Metal Forming Processes", Proc IDDRG2010, 2010.

Patent Disi Doküman 3: 22MnBS/above AC3/1500MPa-8%- below AC3/Hv190-Ferrite/Cementite Rudiger Er- hardt aiid Johannes Boke, "Industrial application of hot forming process simulation", Proc, of lst Int Conf 011 Hot Sheet Metal Forming of High-Performance steel, ed By Steinhoff, K., Oldenburg, M, Steinhoff, and Prakash, B., Patent Disi Doküman 4: Begona Casas, David Latre, Noemi Rodriguez, and Isaac Valls, "Tailor made tool inaterials for the present and upcoming tooling solutions in hot sheet metal forming", Proc, of 1st Int Conf on Hot Sheet Metal Forming of High-Performance steel, ed By Steinhoff, K., Oldenburg, M, Steinhoff, and Prakash, B., syf.23- , 2008.

PATENT DOKUMANLAR] BULUSUN OZETI BULUSUN ÇOZECEGI PROBLEMLER Mevcut bulus, yukarida tarif edilen kosullar göz önüne alinarak yapilmistir ve bulusun amaci, kuvvet ve uzama arasindaki dengenin, uygun bir aralik içinde kontrol edilebilecegi ve yüksek derecede sünekligin elde edilebilecegi, sicak presle biçimlendirilmis bir ürün ve böyle bir sicak presle biçimlendirilmis ürünü üretmek için faydali olan bir proses saglainaktir.

PROBLEMLERI ÇOZMEYE YONELIK ARAÇLAR Mevcut bulusun, yukaridaki amaci gerçeklestirebilecek olan, sicak presle biçimlendirilmis ürünü, istem 1'de tarif edildigi gibi sicak presle biçimlendirilmis bir üründür.

Mevcut bulusun sicak presle biçimlendirilmis ürünü üretilirken asagidaki adimlar kullanilabilir; yani hacim olarak %80 veya üstü martenzit veya beynit içeren bir metalik yapiya sahip ince bir çelik levhanin, en az Aci dönüsüm noktasina ve en fazla (ACI dönüsüm noktasi X 0.2 + Ac3 dönüsüm noktasi x 0.8)'e isitilmasi; ardindan sicak presle biçimlendirilmis ürünü olusturmak üzere bir pres aleti ile ince çelik levhanin biçimlendirme isleminin baslatilmasi olup, bu biçimlendirme sirasiiida pres aletinde 20°C/saniye veya üstü bir ortalama sogutma hizi muhafaza edilir.

BULUSUN ETKILERI Mevcut bulus sunlari müinkün kilar: dönüsmemis östenitin, sicak presle biçimlendirme yönteminin kosullari uygun sekilde kontrol altinda tutulmak suretiyle, sicak presle biçimlendirilmis ürünün metalik yapisinda uygun bir oranda mevcut olmasina izin verilebilir; geleneksel 22MnB5 çeliginin kullaiiildigi durunia kiyasla, biçimlendirilmis ürünün yapisinda bulunan sünekligin daha da iyilestirildigi (korunan süneklik) bir sicak presle biçimlendirilmis ürün saglanabilir; ve kuvvet ve uzama, isil islem kosullarinin ve çelik levha yapisinin öncedeii biçimlendirilmesinin (ilk yapi) bir kombinasyonu ile koiitrol edilebilir. Ilave olarak, iki fazli bölge içindeki isitma sicakliginin kontrol edilmesi, farkli kuvvet ve uzamalarin serbestçe saglanmasini mümkün kilar. ÇIZIMLERIN KISA TARIFI Sekil 1, sicak presle biçimlendirineyi gerçeklestirmek için bir pres aletiniii yapisini gösteren açiklayici bir seinatik görünümdür.

BULUSUN GERÇEKLESTIRILME BIÇIMI Mevcut bulusun sahipleri, bir ince çelik levha önceden belirlenmis bir sicakliga isitildiginda ve ardindaii biçimlendirilinis ürünü üretmek için sicak presle biçimlendirildiginde, biçimlendirme sonrasi yüksek derecede kuvvete sahip olan ve kusursuz süneklik (uzama) özellikleri gösteren sicak presle biçimlendirilmis bir ürün gerçeklestirmek içiii çesitli açilardan bir çalisma yapmistir.

Sonuç olarak, mevcut bulusun sahipleri, önceden belirlenmis bir oranda inartenzit veya beynit içeren bir metalik yapiya sahip ince bir çelik levha, sicak presle biçimlendirilmis bir ürünün üretiminde kullanildiginda ve bir pres aleti vasitasiyla presle biçimlendirme isleminde dönüsmemis östenit hacim olarak %3 ila %20 arasinda içerilecek sekilde isitma sicakligi ve biçimlendirme kosullari uygun sekilde kontrol edildiginde, kuvvet ve süneklik arasinda kusursuz bir dengeye sahip biçimlendirilmis ürün yapisinin elde edilebilecegini bulmustur ve bu sekilde mevcut bulusu tamamlamistir.

Mevcut bulusun sicak presle biçimlendirilmis ürününde ilgili yapilarin (temel yapi ve tercih edilen yapilar) araliklarinin ayarlanmasina yönelik gerekçeler asagidaki gibidir: Dönüsmemis östenit, biçimlendirilen ürünün sünekligini iyilestirmek için peklesine hizinin artirilmasi gibi bir etkiye sahip olacak sekilde (dönüsümü tetikleyen plastiklik) plastik deformasyonu sirasinda martenzite dönüsür. Böyle bir etkinin ortaya çikmasini saglamak için, dönüsmemis östenitin orani hacim olarak %3 veya üstünde kontrol edilmelidir. Dönüsmemis östenitin orani daha yüksek oldugunda, süneklik daha kusursuz bir hal alir. Otomobilin çelik levhalarinda kullanilacak bir bilesimde, muhafaza edilebilecek dönüsmemis 'Östenit sinirli olup, bunun üst limiti hacim olarak yaklasik %20 olur. Dönüsmemis östenitin orani, tercih edilen alt limit olarak tercihen hacim olarak en az %5 (daha tercihen hacim olarak en az %7) ve tercih edilen üst limit olarak haciince en fazla %15 (daha tercihen hacim olarak en fazla %10) olabilir.

Sicak presle biçimlendirilen bir ürünün, agirlikli olarak, ince olan ve düsük dislokasyon yogunluguna sahip tavlanmis martenzit veya tavlanmis beynitten olusan bir metalik yapiya sahip olmasina izin verildiginde, sicak presle olusturulan ürün, önceden belirlenmis kuvvet muhafaza edilirken, gelismis bir süneklige (uzama) sahip olabilir. Bu bakimdan, tavlaninis inartenzit veya tavlanmis beynitin hacim orani, tercihen hacim olarak %30 veya üstünde kontrol edilebilir. Ancak, bu oran hacim olarak %97'den yüksek oldugunda, dönüsmemis Östensitin orani yetersiz kalir ve sünekligin (korunan süneklik) azalmasina yol açar. Tavlaninis inartenzitin veya tavlaiiinis beynitin orani, daha tercih edilen alt limit olarak daha tercihen hacim olarak en az %40 (yine daha tercihen hacim olarak en az %50) ve daha tercih edilen üst limit olarak hacinen %90°dan az (yine daha tercihen hacim olarak %80'den az) olabilir.

Su verilmis martenzit, düsük süneklige sahip bir yapidir ve dolayisiyla su verilmis inartenzit yüksek oranda mevcut oldugunda kuvvet çok yüksek olur ve uzamanin bozulmasina yol açar.

Dolayisiyla su verilmis martenzitin orani hacim olarak %0 olabilir.

Ancak, su verilmis martenzit, kuvvet iyilestirmesi için oldukça etkili bir yapidir ve dolayisiyla su verilmis martenzitin uygun bir oranda bulunmasi kabul edilebilir. Bu bakimdan su verilmis martenzitin orani tercihen hacim olarak %67 veya altinda kontrol edilebilir. Su verilmis martenzitin orani, tercih edilen üst limit olarak tercihen hacimce en fazla %60 (daha tercihen hacim olarak en fazla %50) olabilir.

Yukaridaki yapilara ilave olarak, sicak presle biçimlendirilmis ürünün metalik yapisi ferrit, perlit ve/veya geri kalan yapi olarak beynit içerebilir, ancak tercihen, diger yapilara kiyasla kuvvet ve süneklige katkisinin düsük olmasindan ötürü, geri kalan yapiyi temel bir sekilde içerineyebilir (geri kalan yapinin orani hacim olarak %0 bile olabilir). Ancak geri kalan yapinin oraninin hacim olarak %20'ye kadar olmasi kabul edilebilir. Geri kalan yapinin orani daha tercihen hacim olarak en fazla %10, yine daha tercihen hacim olarak en fazla Mevcut bulusun sicak presle biçimlendirilmis ürünü üretilirken, martenzit veya beyniti hacim olarak %80 veya üstü seklinde içeren bir metalik yapiya (ve sicak presle biçiinlendirilen ürünle ayni kimyasal element bilesimine) sahip bir ince çelik levha kullanilabilir ve bu ince çelik levha bir pres aleti ile biçimlendirildiginde, ince çelik levha en az Aci dönüsüm noktasi ve en fazla (Aci dönüsüm noktasi x 0.2 + Ac3 dönüsüm noktasi X 0.8) sicakligina isitilabilir ve ardindan ince çelik levhanin biçimlendirme islemi baslatilabilecek olup, bu biçimlendirme sirasinda pres aletinde 20°C/saniye veya üstü bir ortalama sogutma hizi muhafaza edilebilir. Bu proseste ilgili gereklilikleri tanimlamanin gerekçeleri sunlardir: bir metalik yapiya sahip ince çelik levha] Ince olan ve süneklige yüksek katkilari bulunan tavlanmis martenzitin veya tavlanmis beynitin uygun bir oranini niuhafaza etmek için, müteakip isitma basamaginda (isitma, sicak presle biçimlendirme ve sogutma) hacim olarak %80 veya üstü bir martenzit ya da beynit oranina sahip bir ince çelik levha (yani mevcut bulusun sicak presle biçimlendirmeye yönelik ince çelik levhasi) tercihen kullanilabilir. Martenzit veya beynit orani hacim olarak %80'den düsük oldugunda, ne tavlanmis martenzit ne de tavlaninis beynit, biçimlendirilmis ürünün yapisi içinde uygun bir oranda muhafaza edilebilir ve dahasi diger yapinin (örn. ferrit) orani artinak suretiyle kuvvet ve süneklik arasindaki dengenin azalmasina yol açabilir.

Martenzitin veya beynitin orani, daha tercih edilen alt limit olarak daha tercihen hacim olarak en az %90 (yine daha tercihen hacim olarak en az %95) olabilir. dönüsüm noktasi X 0.2 + Ac3 dönüsüm noktasi X 0.8) sicakligina isitilmasi ve ardindan biçimlendirmenin baslatilmasi] Tavlama sirasinda, ince çelik levha içinde yer alan martenzit veya beynitin kismi dönüsümünü gerçeklestirmek için, isitma sicakligi önceden belirlenmis bir aralikta koiitrol edilmelidir. Isitma sicakliginin uygun sekilde kontrol edilmesi, isteneii yapiya sahip sicak presle biçiinlendirilmis bir son ürün saglamak için, müteakip sogutma basamaginda dönüsmemis östensit veya martenzite dönüsümü müinkün kilabilir. Ince çelik levhaniii isitma sicakligi Aci dönüsüm noktasindan düsük oldugunda, isitma sirasinda östenitin yeterli bir orani elde edilemez ve dolayisiyla son üründe (biçimlendirilmis bir ürüiiün yapisinda) dönüsmemis östenitin önceden belirlenmis bir oraiii muhafaza edilemez. Ince çelik levhanin isitma sicakligi (Aci dönüsüm noktasi x 0.2 + Ac3 dönüsüm noktasi x 0.8)'den yüksek oldugunda, dönüsen östenitin orani isitma sirasinda çok fazla artar ve dolayisiyla son üründe (biçimlendirilmis bir ürünün yapisinda) tavlanmis niartenzitin veya tavlanmis beynitin önceden belirlenmis orani muhafaza edilemez. ortalama sogutma hizi muhafaza edilir] Yukaridaki isitma basamagiiida olusan 'osteniti istenen yapiya dönüstürürken bir yandan da ferrit, perlit ve beynit gibi yapilarin olusmasini engellemek için, biçimlendirme sirasindaki ortalama sogutma hizi uyguii sekilde koiitrol edilmelidir. Bu bakimdan, biçimlendirme sirasindaki ortalama sogutma hizi 20°C/saniye veya üstünde kontrol edilmeli ve tercihen 30°C/saniye veya üstünde (daha tercihen 40°C/saniye veya üstünde) kontrol edilmelidir.

Biçimlendirme sirasinda ortalama sogutma hizinin kontrolü, örnegin, (a) bir pres aracinin sicakligi kontrol edilerek (yukarida Sekil 1'de gösterilen bir sogutma vasati kullanilarak) veya (b) bir pres aletiiiin termal iletkenligi kontrol edilerek elde edilebilir.

Mevcut bulusun sicak presle biçimlendirme yönteminde, biçimlendirme bitirme sicakligi özel olarak sinirlandirilmamistir.

Biçimlendirme, yukarida tarif edildigi sekilde bir sogutma sicakliginda oda sicakligina sogutulurken bitirilebilir. Alternatif olarak, sogutma islemi, 400°C veya altina (tercihen 300°C veya altina ve daha tercihen 200°C veya altina) sogutma sonrasiiida durdurulabilir ve ardindan biçimlendirme bitirilebilir.

Mevcut bulusun sicak presle biçimlendirme yöntemi yalnizca yukarida Sekil 1'de gösterilen basit bir sekle sahip bir sicak presle biçimlendirilmis ürünün üretildigi durumda (yani dogrudan yöntem) degil, ayiii zamanda nispeten karinasik bir sekle sahip bir biçimlendirilinis ürünün üretildigi durumda da uygulanabilir. Ancak, karmasik ürünün söz konusu oldugu durumda, tek bir presle biçimlendirme basamagi ile ürüne son seklini vermek zor olabilir.

Böyle bir durumda, sicak presle biçimlendirme öncesi bir basamakta bir soguk presle biçimlendirme yöntemi kullanilabilir (bu yöntem kismin, soguk presleme ile yaklasik bir sekle önceden biçimlendirilmesini ve ardiiidan diger kisiinlarin sicak presle biçiinlendirilinesini içerir. Böyle bir yöntem, 'Örnegin biçimlendirme ile üç çikintiya (profil tepe) sahip bir biçimlendirilmis ürün üretiiiek içiii kullanildiginda, iki çikinti soguk presle biçimlendirme yoluyla biçimlendirilirken, üçüncü çikinti daha sonra sicak presle biçinileiidirme yoluyla biçimlendirilir.

Mevcut bulus, çelik kalitesi kabul edilebilir olan, yüksek kuvvete sahip bir çelik levhadan yapilmis bir sicak presle biçimlendirilmis ürüne yönelik olup, eger yüksek kuvvetli çelik levha olarak siradan bir kimyasal element bilesimine sahipse, bunun içindeki C, Si, Mn, P, S, A1 ve N içerikleri, bunlara iliskin uygun araliklar içinde kontrol edilir. Bu kimyasal elementlerin araliklari ve bunlarin araliklarinin sinirlandirina gerekçeleri asagidaki gibidir: C, dönüsmemis östeniti muhafaza etmek için öneinli bir elementtir. Iki fazli bölge içindeki bir sicaklikta isitma sirasinda östenitin konsantrasyonu, suverme sonrasinda, dönüsmemis östenitin olusmasina izin verir. Ayrica bu, inartenzit oraninin artmasina da katkida bulunur. C içerigi %0.1'den düsük oldugunda, dönüsmemis östenitin önceden belirlenmis bir orani muhafaza edilemeyecek olup, bu durum kusursuz sünekligin elde edilmesini imkânsiz hale getirir. C içerigi %0.3'ten yüksek oldugunda, bu durum, kuvvetin çok yüksek olmasi ile sonuçlanir. C içerigi daha tercih edilen alt limit olarak daha tercihen en az %0.15 (yine daha tercihen en az %020) ve daha tercih edilen üst limit olarak en fazla %027 (yine daha tercihen en fazla Si, iki fazli bir bölge içindeki bir sicakliga isitma sonrasinda östenitin sementit ve ferrite ayrismasini önler ve dönüsmemis östenitin oranini artirma etkisi gösterir. Ayrica, sünekligi çok fazla bozmadan, kati çözelti iyilestirmesi yoluyla kuvveti iyilestirme etkisi gösterir. Si içerigi %0.5'ten düsük oldugunda, dönüsmemis östenit, önceden belirlenmis bir oranda muhafaza edilemeyecek olup, bu durum kusursuz sünekligin elde edilmesini iinkani hale getirir. Si içerigi yüksek olur ve bu durum süneklikte siddetli bozulmaya yol açar. Si içerigi daha tercih edilen alt limit olarak daha tercihen en az %1.15 (yine daha tercihen en az %120) ve daha tercih edilen 'üst limit olarak en fazla %2.7 (yine daha tercihen en fazla %25) olabilir.

Mn, östeniti stabilize etmeye yönelik bir eleinenttir ve dönüstürülmemis östenitin artmasina katkida bulunur. Ferrit dönüsümünü, perlit dönüsümünü ve beynit dönüsümünü baskilar ve dolayisiyla isitma sonrasi sogutma sirasinda ferrit, perlit ve beynit olusumunu önleyerek, dönüsmemis östenitin muhafazasina katkida bulunan bir elementtir. Böyle bir etkinin ortaya çikmasini saglamak için, Mn tercihen %0.5 veya üstünde dâhil edilebilir. Mn içerigi, yalnizca karakteristiklerin dikkate alindigi durumda, daha yüksek oldugunda tercih edilebilir, ancak Mn içerigi, alasim elementi ilavesi nedeniyle maliyet artisindan ötürü, tercihen %2 veya altinda kontrol edilebilir. Ilave olarak, östenit kuvvetinin önemli Ölçüde iyilestirilmesi, sicak haddeleine yükünü artirir, böylece Çelik levhalarin üretilmesini zorlastirir ve dolayisiyla, üretkenlik bakimindan bile, Mn'nin %2 üzerinde içerilinesi tercih edilmez. Mn içerigi daha tercih edilen alt limit olarak daha tercihen en az %07 (yine daha tercihen en az %09) ve daha tercih edilen üst limit olarak en fazla %l.8 (yine daha tercihen en fazla %16) olabilir.

P, çelikte kaçinilmaz olarak içerilen bir element olup, sünekligi azaltir. Dolayisiyla P içerigi tercihen olabildigince azaltilabilir. Ancak, asiri derecede azaltma da, çelik üretim maliyetinin artmasina yol açar ve gerçek üretimde %O'lik bir azaltma zordur. Dolayisiyla P içerigi daha tercihen %005 veya altinda kontrol edilebilir (%0 dâhil degildir). P içerigi daha tercihen, tercih edilen üst limit olarak en fazla S de çelikte kaçinilmaz olarak içerilen bir element olup, P'ye benzer sekilde sünekligi azaltir. Dolayisiyla S içerigi tercihen olabildigince azaltilir. Ancak, asiri derecede azaltma da, çelik üretiin maliyetinin artmasina yol açar ve gerçek üretiinde %O'hk bir azaltma zordur. Dolayisiyla S içerigi tercihen %005 veya altinda kontrol edilebilir (%0 dâhil degildir). S içerigi daha tercihen, tercih edilen üst limit olarak en fazla %0.045 olabilir (yine daha tercihen en fazla A1, bir deoksidize edici element olarak faydalidir ve ayrica sünekligi iyilestirmek üzere çelik içinde bir AIN olarak çözünen N'nin sabitlenmesi için faydalidir. Böyle bir etkinin verimli bir sekilde ortaya çikmasini saglamak için Al içerigi tercihen %001 veya üstünde kontrol edilebilir. Ancak Al içerigi %0.l'den yüksek oldugunda, A1203'ün asiri miktarda olusmasi ile sünekligin bozulmasina yol açar.

Al içerigi daha tercih edilen alt limit olarak daha tercihen en az limit olarak en fazla %008 (yine daha tercihen en fazla %006) olabilir.

N, çelikte kaçinilmaz olarak yer alan bir elementtir ve N içeriginin azaltilmasi tercih edilir, ancak gerçek proseste bir kisitlama bulunmaktadir. Dolayisiyla N içeriginin alt limiti %0.001'e ayarlanmistir. N içerigi asiri miktarda oldugunda, süneklik, gerinim yaslanmasi nedeniyle bozulinaya ugrar veya B'nin ilavesi BN olarak N birikimine yol açar ve böylece kati B çözeltisi ile sertlestirilebilirligin iyilestirilme etkisini azaltir. Dolayisiyla N içeriginin üst limiti %0.01'e ayarlanmistir. N içerigi daha tercihen, tercih edilen üst limit olarak en fazla %0.008 olabilir (yine daha tercihen en fazla %0.006).

Mevcut bulusun presle biçimlendirilen ürünündeki temel kimyasal bilesenleri yukarida tarif edildigi gibidir ve geri kalan, temel olarak demir içerir. "Temel olarak demir içerir" ifadesi, mevcut bulusun presle biçimlendirilen ürününün, demire ilave olarak minör bilesenler (Örn. ayrica Mg, Ca, Sr ve Ba, La gibi REM ve Zr, Hf, Ta, W ve Mo gibi karbid olusturan elementler) içerebilecegi anlainina gelmekte olup, bu minör elementler, mevcut bulusun çelik levhasinin karakteristiklerini inhibe etmeyecek bir seviyede içerilecektir ve ayrica P ve S disindaki kaçinilmaz safsizliklar da (Örn. 0, H) içerilebilecektir.

Ayrica mevcut bulusun presle biçimlendirilen ürününün, gerektiginde ilave elementler de içermesi faydalidir; örnegin, (a) dahil degildir); (b) toplam olarak %1 veya altinda Cu, Ni Cr ve Mo'dan olusan bir gruptan seçilenlerin biri veya birden fazlasi (%0 dâhil degildir) ve (C) toplam olarak %01 veya altinda V ve/Veya Nb (%0 dâhil degildir). Presle biçimlendirilen ürün ayrica içerilen elementlerin türüne bagli olarak iyilestirilmis karakteristiklere sahip olabilir. Bu elementler içerildiginde, buiilarin tercih edilen araliklari ve bu araliklarin siiiirlaiidirilma gerekçeleri asagidaki gibidir: degildir)] B, ferrit dönüsümün'u, perlit dönüsümün'u ve beynit dönüsümünü baskilama etkisi gösterir ve dolayisiyla isitma soiirasi sogutma sirasinda ferrit, perlit ve beynit olusumunu önleyerek, dönüsmemis 'Östenitin muhafazasina katkida bulunan bir elementtir.

Böyle bir etkinin ortaya çikmasini saglamak için, B tercihen %00001 veya `üstünde içerilebilir, ancak B %001'in `uzerinde içerildiginde dahi, etki doyuma ulasmistir. B içerigi daha tercih edilen alt limit olarak daha tercihen en az %00002 (yine daha tercihen en az daha tercihen en fazla %0005) olabilir. Öte yandan Ti, N'yi sabitler ve B'yi kati çözelti durumunda muhafaza eder ve böylece sertlestirilebilirligin iyilestirilmesine yönelik bir etki gösterir. Böyle bir etkinin ortaya çikmasini saglamak için, Ti tercihen N içerigiiiden en az 4 kat daha yüksek bir oranda içerilir. Ancak Ti içerigi %0.l'i asacak sekilde asiri miktarda oldugunda, TiC'nin asiri derecede olusmasina yol açar ve böylece çökelme iyilesmesi ile kuvvetin artmasina, ama sünekligin azalmasina neden olur. Ti içerigi daha tercih edilen alt limit olarak daha tercihen en az %005 (yine daha tercihen en az %006) ve daha tercih edilen üst limit olarak en fazla %009 (yine daha tercihen en fazla %008) olabilir. gruptan seçilenlerin biri veya birden fazlasi (%0 dâhil degildir)] Cu, Ni, Cr ve M0, ferrit dönüsümünü, perlit dönüsümünü ve beynit dönüsümünü baskilar ve dolayisiyla isitma sonrasi sogutma sirasinda ferrit, perlit ve beynit olusuniunu önleyerek, dönüsmemis östeniti etkili bir sekilde muhafaza etme vazifesi görür. Böyle bir etkinin ortaya çikmasini saglamak için, bu elementler toplam olarak tercihen %001 veya üstünde dâhil edilebilir. Yalnizca karakteristiklerin dikkate alindigi durumda, buiilarin içeriginin daha yüksek olmasi tercih edilebilir, ancak alasim elementi ilavesi ile maliyet artisindaii ötürü, tercihen toplam %1 veya altinda kontrol edilmesi tercih edilebilir. Ilave olarak bu elementler, östenitin kuvvetini önemli ölçüde iyilestirme, böylece sicak haddeleme yükünü artirarak çelik levha üretimini zorlastirina etkisine sahiptir.

Dolayisiyla, üretkenlik açisindan bile, bunlarin içerigi tercihen %1 veya altinda kontrol edilebilir. Bu elementlerin içerigi daha tercih edilen alt limit olarak daha tercihen toplam olarak en az %005 (yine daha tercihen toplam olarak en az %006) ve daha tercih edilen üst limit olarak toplamda en fazla %009 (yine daha tercihen en fazla V ve Nb, karbidi olusturma ve pimleine etkisi ile yapiyi inceltine etkisine sahiptir. Böyle bir etkinin ortaya çikinasini saglamak için, bu elementler toplam olarak tercihen %0.001 veya üstünde içerilebilir. Ancak bu elementlerin içerigi asiri miktarda oldugunda, kaba karbidin olusmasina yol açar ve bu da çatlainaya sebep olmak suretiyle sünekligi bozar. Dolayisiyla bu elementlerin içerigi tercihen toplam olarak %0.1 veya altinda kontrol edilebilir. Bu elementlerin içerigi daha tercih edileii alt limit olarak daha terciheii en az %0.005 (yiiie daha tercihen toplam olarak en az %0.008) ve daha tercih edilen üst limit olarak toplamda en fazla %008 (yine daha tercihen en fazla Mevcut bulusun sicak presle biçimlendirilmesi için ince çelik levha kaplaiimamis bir çelik levha veya kaplanmis bir çelik levha olabilir. Kaplanmis çelik levha oldugunda, kaplama tipi siradan galvanizleme veya alüminyum kaplama olabilir. Kaplama yöntemi sicak daldirinali kaplama veya elektro-kaplama olabilir. Kaplama sonrasinda alasiinlayici isil islem gerçeklestirilebilir veya çok katmanli kaplama olarak ilave kaplama gerçeklestirilebilir.

Mevcut bulusa göre, biçiinleiidirilen ürünlerin, kuvvet ve uzaina gibi karakteristikleri, presle biçimlendirme kosullari (isitma sicakligi ve sogutma hizi) uygun sekilde kontrol edilebilir ve ayrica yüksek süneklige sahip (korunan süneklik) sicak presle biçimlendirilen ürünler elde edilebilir, böylece bunlar geleneksel sicak presle biçimlendirilmis ürünlerin zorlukla uygulanabildigi parçalara (örn. enerjiyi emen eleinanlara) uygulanabilir; dolayisiyla mevcut bulus, sicak presle biçimlendirilmis ürünlerin uygulama araligini genisletmek için epey faydalidir. Mevcut bulusta elde edilebilen biçimlendirilinis ürünler, yapilari, soguk presle biçimlendirme sonrasinda siradan tavlama ile ayarlanmis olan biçimlendirilinis ürünlere kiyasla daha da iyilestirilmis kalinti süneklige sahiptir.

Asagida, mevcut bulusun avantajli etkileri, bilhassa Ornekler vasitasiyla tarif edilecektir, ancak mevcut bulus asagida tarif edilen Orneklerle siiiirli degildir. Mevcut bulus, mevcut bulusun teknik kapsami içiiie dâhil edilmis olan, yukarida ve asagida açiklanan tarifi karsilayabilen bir aralik dahilinde uygun modifikasyonlardan veya varyasyonlardan sonra uygulamaya koyulabilir.

Mevcut bulus için, 28 Nisan 2011 tarihinden basvuruya dayanilarak rüçhan talep edilmektedir. 28 Nisan 2011 tarihinde Basvurusunun spesifikasyonlarinin tüm içerigi, mevcut basvuruya referans olarak dâhil edilmistir.

ORN E KLER Asagidaki Tablo 1'de gösterilen ilgili kimyasal element bilesiinlerine sahip çelik materyaller, bir vakumlu füzyon yöntemi ile deneysel kullanim için levhalar haline getirilmis olup, bunun ardindan bu levhalar sicak haddelenmis, inüteakiben sogutulmus ve ardindan sarilrmstir. Bu haddelenmis levhalar yine ince çelik levhalar halinde soguk haddelenmis, ardindan, 'Önceden belirlenmis ilgili ilk yapilara sahip olacak sekilde suverme muamelesi uygulanmistir. Tablo 1'de, Ac] dönüsüm noktasi ve Ac3 dönüsüm noktasi sirasiyla asagida tarif edilen formül (1) ve (2) kullanilarak belirlenmistir (bkz. örn. aslen Williain C. Leslie tarafindan yazilan ve Maruzen tarafindan 1985 yilinda yayimlanan "The Physical Metallurgy of Steels"in Japonca çevirisi). Tablo 1'de ayrica (Aci dönüsüm noktasi X 0.2 + AC3 dönüsüm noktasi x 0.8)'in hesaplanan degerlerini de göstermektedir (bu hesaplanan degerler bundan böyle "A degerleri" olarak anilabilir).

Aci dönüsüm noktasi (OC) = 723 + 29.1 X [Si] - 10.7 X [Mn] burada [C], [81], [Mn], [P], [Al], [Ti], [V], [Cr], [M0], [Cu] ve (% kütle olarak) gösterir. Yukaridaki formül (1) veya (2)'nin belirli bir terimi içinde belirtilen bir element içerilmediginde, bu terim formül içinde yok farzedilerek islem gerçeklestirilir. Çeligin Kimyasal Elcinciit Bilcsimi* ('14. kütlc olarak) Aci döiiüs'i'iiii ACE dönüsüm A dcgci'i Bu sekilde elde edilen çelik levhalar, asagidaki Tablo 2'de gösterilen ilgili kosullar altiiida isitilmis ve ardindaii çelik levhalar için, ortalama sogutma hizini kontrol edebilen yüksek hizli isil islem test sistemi kullanilarak sogutma islemine tabi tutulmustur (CAS serileri, ULVAC-RIKO Inc.'den temin edilebilir). Sogutma islemine tabi tutulacak olan çelik levhalar 190 nim x 80 mm'lik bir boyuta (ve 1.4 mm'lik bir levha kalinligina) sahiptir. Kaplanmis çelik levhalar (Test No. 22 ve 23) asagidaki sekilde hazirlanmistir: Yukaridaki çelik levha, isitma ve sogutma isleminden önce, bir kaplama simülatörü kullanilarak, önceden belirlenmis ilk yapiya sahip olacak sekilde isil isleme tabi tutulmus, bunu, Test No 22'ye göre sicak dalmali galvanize çelik levha (GI) elde etmek üzere sicak daldirmali galvanizleme takip etmis veya Test No. 23'e göre alasimlanmis sicak dalmali galvaiiize çelik (GA) elde etmek üzere sicak daldirmali galvanizasyon ve müteakip alasimlama islemi takip etmistir.

Yukaridaki islemlerin (isitma ve sogutma) ardiiidan ilgili çelik levhalar için, çekme direnci (TS) ve uzama (toplam uzama EL) ölçümü ve metalik yapinin (her bir yapinin oraninin) gözlemlenmesi, yukarida tarif edilen yöntemlerle gerçeklestirilmistir.

.IIS No. 5 numuneleri, çeknie gerilimi (TS) ve uzamayi (EL) ölçmek üzere çekme testleri için kullanilmistir. Bu sirada, çekme testlerinde gerinim hizi lO mm/saniye olarak ayarlaiimistir. Mevcut bulusta, numuneler, asagidaki kosullarin herhangi birini yerine getirmesi halinde "geçer" olarak degerlendirilmistir: (a) çekme direnci (TS) 780 ila çekme direnci (TS) 980 ila %20 veya üstüdür ve (c) çekme direnci (TS) %15 veya üst'udi'ir. (1) Çelik levhalar içinde tavlanmis martenzit, beynit ve tavlanmis beynit yapilari için, çelik levhalarin her biri nital daglamaya tabi tutulmus ve ardindan SEM ile gözlemlenmis (lOOOX veya 2000)( büyütme ile), bunun içiiideki tavlanmis martenzit, beynit ve tavlaiiinis beynit bunlarin oranlariiii belirlemek üzere ayrilmistir (hacim oranlar). (2) Çelik levhalarin kalinliginin dörtte birine taslama ve müteakip kimyasal cilalama sonrasinda çelik levhalardaki dönüsmemis östensitin orani açisindan, çelik levhalarin her biri X isini difraksiyon yöntemi ile ölçülmüsti'ir (bkz. örn. ISJJ Int. Cilt 33 (1933), No. 7, syf. 776) . (3) Su verilmis martenzitin orani için, çelik levhalarin her biri LePera ile daglamaya tabi tutulmustur ve beyaz karsitligin, su verilmis martenzit ve dönüsmemis Östensitin bir karisim yapisi oldugu varsayilarak, karisim yapisinin hacim orani ölçülmüst'ur. Su verilmis martenzitin orani, bir X isini difraksiyon yöntemi ile belirlenen dönüsmemis östenitin orani, karisim yapisinin hacim oraniiidan çikarilinak suretiyle hesaplanmistir.

Bu sonuçlar asagida Tablo 2'de, biçimlendirme `oncesi çelik levha yapisi (ilk yapi) ve üretim kosullari (isitma sicakligi ve ortalama sogutma hizi) ile birlikte gösterilmektedir.

L'i'eiim Kosullari Biçimleiidii'iliiiis L'iün Yapisi (% hacim olarak) .\`0. lime] :::11 "i'ki liiiinin olarak). sicakligi sogi ii-(i 1ii/i mai'teivit be) niî marteiwii Digcr yapi ösrcnsit (MP3) Marieimi Reynit Kaplama (“C) (”Cisaiiiye) yok 100 (temperleiimis Bu sonuçlara bakilarak, su çikariinlar yapilabilir: Test No. 2 ila yerine getiren ve bu sekilde, kuvvet ve süneklik arasinda tatmin edici bir dengeye sahip parçalarin elde edildigini gösteren Orneklerdir.

Buna karsilik Test No. 1, 5, 6, 17, 18 ve 21, mevcut bulusta tanimlanan gerekliliklerin hiçbirini yerine getirmeyen, böylece karakteristiklerin herhangi birini bozan Karsilastirmali Orneklerdir.

Daha spesifik olarak Test No. 1, isitma sicakliginin A degerinden yüksek oldugu durum olup, bu sekilde, biçiinlendirilen ürün, agirlikli olarak beynitten olusan bir yapiya sahiptir ve dönüsmemis östenit muhafaza edilememis, böylece ancak düsük bir uzama (EL) elde edilebilmistir.

Test No. 5, isitma sicakliginin Aci dönüsüm noktasindan düsük oldugu durum olup, bu sekilde, biçimlendirilen ürün, hacim olarak dönüsmemis östenit muhafaza edilememis, böylece ancak düsük bir çekme gerilimi ve düsük uzama (EL) elde edilebilmistir. Test No. 6, biçimlendirme sirasindaki ortalama sogutma hizinin düsük oldugu duruin olup, bu sekilde, dönüsmemis östenit muhafaza edilememis, böylece ancak düsük uzama (EL) elde edilebilmistir.

Test No. 17, çelik levhanin ve biçimlendirilen ürünün kimyasal bilesiinlerinde C içeriginin mevcut bulusta taniinlanandan düsük oldugu durum olup (K kalitesi çelik), bu sekilde, dönüsmemis östenit muhafaza edilememis, böylece ancak düsük uzama (EL) elde edilebilmistir. Test No. 18, çelik levhaniii ve biçiinlendirilen ürünün kimyasal bilesimlerinde Si içeriginin mevcut bulusta taniinlaiiandan düsük oldugu durum olup (L kalitesi çelik), bu sekilde, dönüsmemis östenit muhafaza edilememis, böylece ancak düsük uzama (EL) elde edilebilmistir.

Test No. 21, çelik levhanin ilk yapisindaki beynit oraninin, mevcut bulusta tanimlanandan daha düsük oldugu durum olup, bu sekilde, biçimlendirilmis üründe martenzitiii orani düsük, diger yapilarin (ferrit ve beynit) orani ise yüksek kalmis, böylece ancak düsük uzaina (EL) elde edilebilinistir.

ENDÜSTRIYEL UYGULANABILIRLIK Mevcut bulus, bir sicak presle biçimlendirme yöntemi ile biçiinlendirileii bir ince çelik levha içeren ve hacim olarak %3 ila %20 arasi dönüsmemis östenit ihtiva eden bir metalik yapiya sahip sicak presle biçiinlendirilmis bir ürünün saglanmasini mümkün kilmakta olup, burada kuvvet ve uzama arasindaki denge uygun bir aralikta koiitrol edilebilir ve yüksek süneklik elde edilebilir.

Claims (2)

ISTEMLER

1. Bir sicak presle biçimlendirme yöntemi ile biçiinlendirilen bir ince çelik levha içeren ve hacim olarak %3 ila %20 arasi dönüsmemis östenitten, hacim olarak %30 ila %97 arasi tavlanmis martenzitten veya tavlanmis beynitten ve hacim olarak %0 ila %67 su verilmis martenzitten olusan bir metalik yapiya sahip sicak presle biçiinlendirilinis bir ürün olup, burada sicak presle biçimlendirilen ürün, asagidakilerden olusan bir kimyasal element bilesimine sahiptir: C %01 ila %03, burada "%", "kütle olarak %" anlamina gelir ve ayni durum asagidaki kimyasal element bilesimi için de geçerlidir: P, %0 dâhil olmayacak sekilde %005 veya alti; S, %0 dâhil olmayacak sekilde %005 veya alti; A1 %001 ila %01; tercihe bagli olarak B %001 veya alti ve Ti %0.] veya alti; tercihe bagli olarak toplamda %1 veya daha az Cu, Ni Cr ve Mo'dan olusan bir gruptan seçilenlerden biri veya birden fazlasi ve tercihe bagli olarak toplamda %01 veya daha az V ve/Veya ve geri kalani demir ve kaçinilmaz safsizliklardan olusur.

2. Istem l'de ortaya koyulan, bir sicak presle biçimlendirilmis ürünü üretmeye yönelik bir proses olup, asagidakileri içerir: hacim olarak %80 veya üstü martenzit veya beynit içeren bir metalik yapiya sahip ince bir çelik leVhanin, en az Aci dönüsüm noktasina ve en fazla (Aci dönüsüm noktasi X 0.2 + A03 dönüsüm iioktasi x 0.8)'e isitilmasi; ardindan istem l°de ortaya koyulan, sicak presle biçimlendirilmis ürünü üretmek üzere bir pres aleti ile ince çelik levhanin biçimlendirme isleminin baslatilmasi olup, bu biçimlendirme sirasinda pres aletinde 20°C/saniye veya üstü bir ortalama sogutma hizi muhafaza edilir.