Przedmiotem wynalazku jest material do pale¬ nia chairafcteryizuijacy sde tym, ze w jego sklad wchodza ekspandowane ziarna roslin zbozowych w postaci, nasladujacej ciety tyton papierosowy lub fajkowy oraz znane skladnika, takie jak ty¬ ton di/lub jedna lub wiecej namiastka tytoniu Mlub jeden lub wiecej dodatek do tytoniu. Ryz (Gryza sativa), wykorzystywany do wytwa¬ rzania materialu do palenia wedlug wynalazku, stosuje sie w postaci poddanej procesowi zwie¬ kszania objetosci i zmniejszania ciezaru nasypo¬ wego, która to postac zdolna jest do podtrzymy¬ wania palenia. Dla zwiekszenia objetosci ryzu stasuje sie specznianie, takie jakie stosuje sde równiez dla wyitwarzanlia ryzu dmuchanego o wzglednie malej gestosci. Ciezar nasypowy specz- nionego ryzu stosowanego do wyitwairzanda mate¬ rialu wedlug wynalazku, jest na ogól nie wiekszy niz okolo 0,40 gfcm3, korzystnie nie waejkszy niz okolo 0,20 g/em3. Okreslenie ,,spejczndony ryz", stosowane w niniejszym opisie, oznacza ziarna ry- io zu, ekspandowane do takiej objetosci, by ciezar nasypowy czastek o wielkosci okolo 1,68 mm (12 mesh) byl nie wiekszy niz 0,40 gi/cm3. Dla ozna- ozenia ciezaru nasypowego ryz rozdraibnia sie w odpowiednim mlynku i przesiewa, zbierajac firak- cje o wielkosci czastek okolo 1,68 mm (12 mesh), a nastepnie wazy sie znana objetosc jednorodnie nasypanego materialu. Pszenice, wykorzystywana do wytwarzania ma¬ terialu do palenia wedlug wynalazku, stosuje sie w postaci poddanej procesowi zwiekszania obje¬ tosci i zmniejszania ciezaru nasypowego, która to postac zdolna jest do podtnzymyiwania palenia. Sto¬ suje sie rózne gatunki pszenicy, takie jak Triiti- c*jm vulgare, Toticuim duiruim, Tritiioum compac- tuni, Tniticum persicum lub Tiriticum speita. Dla zwiekszenia objetosci pszenicy stosuje sie specz- ndamie, takie jakie sitcsuje sie dla wytwarzania pszenicy dmuchanej o wzglednie malej gestosci. Ciezar nasypowy specznionej pszenicy, stosowanej wedlug wynalazku jest na ogól nie wiekszy ndz 9796797967 okolo 0,40 gtan3, korzystnie nie wiekszy niz okolo tySO g/ora3. Okreslenie „speczniana pszenica", stosowane w mniejszym opasie, oznacza ziarna pszenicy, ekspan¬ dowane do takiej objetosci, by ciezar nasypowy czastek o wielkosci okolo 1,68 mon (12 mesh) byl nie wiekszy niiz 0,40 g/cm3. Dla oznaczenia cie¬ zaru nasypowego pszenice rozdrafanra sie w od¬ powiednim mlynku i przesiewa, zbierajac firakcje o. wielkosci czastek okolo 1,-68 mm (12 mesih) a nastepnie wazy sie znana objetosc jednorodnie na¬ sypanego materialu. Proso wykorzystywane do wytwarzania mate¬ rialu do palenia wedlug wynalazku, stosuje sie w postaci poddanej procesowi zwiekszenia objejtosoi i zniewazania ciezaru nasypowego, która to postac zdolna jeslt do podtrzymywania palenia. Stosuje sie rózne gatunki prosa, takie jak Panticuim miliaeeuim (proso zwyczajne), Setaris italica (wlosnica), Echi- nochloa fruimentacea, Echflnochloa orusgalii (chwast- ndca jednostronna), Penndlsetuim americanuni (proso perlowe), Eleusdna coracana, Paspalum scrobicula- tum, Pennisetum -gftawum, Holcus sor(ghum lub Paniicum ramoauon. Dla zwiekszania objetosci sto¬ suje sie specznianie, takie jakie stosuje sie dla wytwarzania prosa dmuchanego o wzglednie ma¬ lej gestosci. Ciezar nasypowy speczoionego prosa, stosowanego do wytwarzania materialu wedlug wynalazku, jest na ogól nie wiekszy niz okolo 0j40 g/cm3, korzystnie nie wiekszy niz okolo 0,20 g/tom3. Okreslenie ,,specznione proso", stosowane w opi¬ sie, oznacza ziarna prosa, ekspandowane do ta¬ kiej dbjetosci by ciezar nasypowy czastek o wiel¬ kosci okolo li^68 mm (12 mesh) byl nie wiekszy nóz ^0,40 ©tom3. Dla oznaczenia ciezarni nasypowego prosa rozdrabnia sie w odpowiednim mlynku i przesiewa, zbierajac frakcje o wielkosci czastek okolo 1,68 mm (12 mesh), a nastepnie wazy sie porcje jednorodnie nasypanego materialu o zna¬ nej objetosci. Sorgo (Sorgihuni vuilgaire),, wykorzystywane do wytwarzania materialu do palenia wedlug wy¬ nalazku, stosuje sie w postaci pcddanej proceso¬ wi zwiekszenia objetosci i zmniejszenia ciezaru nasypowego, która to postac jest zdoilna do pod¬ trzymywania padenia. Dla zwiekszania objetosci stosuje sie specznianie, takie jakie stosuje sie dla wytwarzania sorga dmuchanego o wzglednie malej gestosci. Ciezar nasypowy specznionego sorga, sto¬ sowanego do wytwarzania materialu wedlug wy¬ nalazku, jest na ogól nie wiekszy niz okolo 0,40 ^cm3, korzystnie nie wiekszy niz okolo 0,20 gtfcm3. Okreslenie „specznlone sorgo", stosowane w opi¬ sie oznacza ziarna sorga, ekspandowane do taikiej objetosci, by ciezar nasypowy czastek o wielkos¬ ci okolo 1,68 mni (12 mesh) byl nie wiekszy niz 0,40 g/cm3. Dla oznaczenia ciezaru nasypowego sor¬ go rozdrabnia sie w odpowiednim mlynku i prze¬ siewa, zbierajac frakcje o wielkosci czastek okolo 1,68 mm (12 mesh), a nastepnie wazy porcje jedno¬ rodnie nasypanego materialu o znanej objetosci. Kukurydze {Zea maya), wykorzystywana do wy¬ twarzania materialu do palenia wedlug wynalaz¬ ku" stosuje sie w postaci poddanej procesowi zwiekszania objetosci i zmniejszania ciezaru na¬ sypowego, która to postac zdolna Jest do podtrzy¬ mywania palenia. Zdolnosc zwiekszania objetosci jest rózna dla róznych typów kukurydzy. Kufcu- rydza Zea mays everta (Stuant), tak zwana kuku¬ rydza pekajaca, jest typem wykazujacym najwie¬ ksza zdolnosc zwiekszania objetosci. Przyklado¬ wo, zdolnosc pekania kukurydzy rogowatej jest na ogól mniejsza niz kukurydzy pekajacej i jesz- cze bardziej mniejsza niz konskiego zebu. Nawet miedzy róznymi odmianami kukurydzy pekajacej wystepuja róznice w stopniu i calkowitosci zwie¬ kszania Objetosci, co niektórzy przypisuja róznicy w zawartosci twardej skrobi. Z uwagi na zdolnosc izwiejkszania objetosci korzystnym typem kukury¬ dzy do zastosowania do wytwarzaniia materialu -wedlug wynalazku, jest kukurydza pekajaca (Zea mays everta/Sturt). Mozna jednak stosowac kazdy typ kukurydzy, który po poddaniu procesowi eks- pandiowania uzyskuje wzglednie mala gestosc. Dla¬ tego tez w zakres wynalazku wchodzi stosowanie kazdego gatunku kukurydzy w tym takze hybryd, jesli po specznieniu uzyskuje sie produkt o poza¬ danej malej gestosci. Ciezar nasypowy speczniionej kukurydzy, stosowanej wedlug wynalazku, jest na ogól nie wiejkszy niz okolo 0,40 g/cm3, korzystnie nie Wiejkszy niz okolo 0,20 g/cm3. Okreslenie „speczniioina lub prazona kukurydza", s stosowane w opisie, oznacza ziarna dowolnego ty- pu kukurydzy {Zea mayts), ekspandowane do ta¬ kiej objetosci, by ciezar nasypowy czastek o wiel¬ kosci okolo 1,68 mm (12 mesh) byl korzystnie nie wiekszy niz 0,40 g/cm3. Dla oznaczenia ciezaru na¬ sypowego kukurydze rozdrabnia sie w odpowied- niim mlynku i przesiewa, zbierajac frakcje o wiel¬ kosci czastek okolo 1,68 mm (12 mesh), a na¬ stepnie wazy porcje jednorodnie nasypanego ma¬ terialu o znanej objetosci. Rozszerzac objetosc ryzu, pszenicy, prosa, sorga, 40 jeczmienia, zyta i owsa mozna za pomoca znanych sposobów speczniania. Jak wiadomo, powyzsze materialy mozna speczniac, stosujac specznianie ilozrywowe lub specznianie w suszarni, w której ciastowata masa z ziam poddawana jest gwal- 45 townie dzialaniu wysokiej temperatury. Specznia¬ nie w suszarni moze sie odbywac na drodze ogrze¬ wania na tasmie, ogrzewaniu w obrotowym bebnie, ogrzewanie na obracajacyoh sie rolkach lub wy¬ tlaczania przy podwyzszonym cisnieniu i w pod- 50 wyzszonej temperaturze. Specznianie ryzu, pszenicy, prosa lub sorga, dla potrzeb zwiazanych z wynalazkiem, odbywac sie moze przy zastosowaniu sposobów i urzadzen, przedstawionych np. w opisach patentowych Sta- 55 nów Zjednoczonyicih Ameryki nr nr 3 466 575, 2 71011200, 2 2313)87, 3 656 965, 3 703 379, 3566 802, 3 392 669, 3 201)032, 3 660 KIO oraz 3G82 651. Po za¬ konczeniu procesu speczniania oddziela sie pozo¬ stale niespeczniono ziarna, stosujac zwykle &po- 60 soby, tafcie jak przesiewanie lub oddzielanie po¬ wietrzne. Dio ekspandowania kukurydzy mozna stosowac znane sposoby, takie np. jak szybkie ogrzewanie ziaren, powodujace ich pekanie. Ocenia sie, ze za- 6* wartosc wiligoci decyduje o zdolnosci pekania ku-6 kurydzy. Ogrzewanie kukurydzy pekajacej o za¬ wartosci wilgoci w granicach 11—ili5°/o, do tem¬ peratury od okolo 17)5 do okolo 290°C, daje na ogól dobre rozszerzenie objetosci (zmniejszenie ge¬ stosci) i material, dajacy sie spalac. Pozadane jest oczywiscie ze wzgledów ekonomicznych stosowa¬ nie takich technik prazenda, kit6re pozwalaja na maksymalnie rozszerzenie objetosci. Po zakonczeniu procesu speczniania, oddJzieLa sie pozostale nie- specznione ziarma, stosujac znane sposoby, takie jak przesiewanie lub oddzielanie powietrzne. Kiaamdairy i ksztalt prazonych ziaren kukurydzy, stosowanych do sporzadzania mieszanek do pale¬ nia, zaleza w pierwszym rzedzie od przeznacze¬ nia tych mieszanek. Z reguly korzystnym jest zmielenie lub korzystniej pociecie prazonej ku¬ kurydzy na czastki o rozmiarach i ksztaltach, zbli¬ zonych do stosowanego tytoniu. Pozadanym jest równiez maksymalne usuniecie lusek. Tak wiec, prazona kukurydze, stosowana do sporzadzania pa¬ pierosów w mieszance z tytoniem, tnie sie lub sie¬ ka na czastki o rozmiarach* i ksztaltach, zblizo¬ nych do postaci uzywanego w tym przypadku ty¬ toniu. Korzystne jest postepowac w podobny spo¬ sób w przypadku, gdy prazona kukurydza jest uzy¬ wana w mieszance z tytoniem do sporzadzania cy¬ gar lub tytoniu fajkowego. Rozmiiairy i ksztalty ekspandowanych ziarn ro¬ slin zbozowych, stosowanych do sporzadzania mie¬ szanek do palenia, zaleza w pierwszym rzedzie od przeznaczenia tych mieszanek. Z reguly korzystne jest zmielenie lub korzystniej pociecie ekspando¬ wanych materialów na czastki o rozmiarach i ksztaltach, zblizonych do stosowanego tytoniu. Tak wdec, ekspandowane ziarna, stosowane do sporza¬ dzania papierosów w mieszance z tytoniem, tnie sie lub sieka na czastki o rozmiarach i ksztaltach, zbliizcnych do postaci uzywanego w tym przypadku tytoniu. Korzystne jest postepowac w podobny spo¬ sób w przypadku, gdy ekspondiowane ziarna sa uzywane w mieszance z tytoniem do sporzadzania cygar ilub tytoniu fajkowego. Ekspandowane ziarna roslin zbozowych miesza sie z tytioncem i wytwarza za pomoca zwyklych spo^ sobów wyroby tytoniowe. Przykladowo, speczndiony ryz sieka sie, uzyskujac czastki o rozmiarach, zbli¬ zonych do nozmiaróiw czastek tytoniu, z którym jest mieszany w odpowiednich proporcjach. Z powyzszej mieszanki wytwarza sie papierosy z filtrem lub bez fiiiltna, stosujac standardowe maszyny do produkcji papierosów. Mieszanka tytoniu ze specznianymi ziarnami moze równiez zawierac substancje dodat¬ kowe, takie jak srodki zapachowe i smakowe, sto¬ sowane do tytoniu, srodki nawilzajace, srodki po¬ prawiajace sklad popiolu, modyfikatory spalania, wypelniacze i podobne. Tyfton fajkowy mozna spo¬ rzadzac, mieszajac po prostu tyton ze speczniionymi ziarnami i, w razie potrzeby, srodkami zapachowy¬ mi duib smakowymi. Przykladowo, jako substancje dodatkowe mozna stosowac azotany metali alkali¬ cznych i metali zliem alkalicznych, co zostalo opisa¬ ne w przykladach w dalszej czesci opisu. Nalezy zwrócic uiwage, ze stosowanie ekspando¬ wanych ziaren roslin zbozowych sluzy do zwieksza¬ nia objetosci tytoniu, a wiec do zmniejszania jego 97967 e zawartosci w produktach oraz do równoczesnego zmniejszania ilosci nikotyny. Osiaga sde to bez po¬ garszania smaku i zapachu wyrobów tytoniowych. Ilosc ekspandowanego ziarna w mieszance z tyto- s indem moze sie zmieniac w szerokich granicach i wy¬ nosic do okolo 50% objetosciowych, lub nawet wiecej, w stosunku do Mosci tytoniu. Z drugiej strony, zgodnie z wynalazkiem, eks¬ pandowane ziarna roslin zbozowych stosuje sie ja- i° ko materialy zastepujace tyton, same lub z innymi substancjami, do sporzadzania wyrobów tytonio¬ wych, takridh jak papierosy, cygara i tyton fajkowy. W takim przypadku korzystne jest, iby ekspando¬ wane materialy nasladowaly tyton pod wzgledem rozmiarów i ksztaltów. Szybkosc spalania, smak, zapach i inne wlasciwosci substancji, zastepujacych tyton, mozna zmieniac za pomoca dodatków, takich jak srodki zapachowe i smakowe, wyciagi tytonio¬ we, nikotyna, srodki nawilzajace, srodki poprawia- jace sklad popiolu i podobne. W niektórych przy¬ padkach spalanie substancji, zastepujacych tyton, jest szybsze niz wiekszosc naturalnych tytoniów. W celu zmniejszania szybkosci spalania mozna doda¬ wac odpowiednie wypelniacze lub modyfikatory as .spalania, takie ja kweglany metali alkalicznych i metali ziem alkalicznych, np. wejglan magnezu, .we¬ glan wapnia, /weglan potasu lub wejglan sodu. Mo¬ zna równiez stosowac, jak wspomniano uprzednio, azotany, takie jak azotan magnezu lub azotan wap- mia. Wszystkie dodatki do spandowanyich ziaren ro¬ slin zbozowych stosuje sie w ilosci, potrzebnej do osiagniecia zamierzonego efektu. Ekspandowane ziarna, stosowane same lub w mieszance z tytoniem, poddaje sie kondycjonowa- niiu w celu uzyskania zawartosci wilgoci w grani¬ cach 6—ili5%. Taka zawartosc wilgoci jest korzyst¬ na dila procesu wytttwarzania wyrobów tytoniowych. . Ponizsze przyklady ilustruja wynalazek. Ciezar nasypowy wypelniaczy tytoniu oznaczano wazac 40 znana objetosc materialu. We wszystkich przyjpad- kach ciezar nasypowy, oznaczany dla próbki o roz¬ miarach czastek okolo 1,68 mm (iU2 meah), jest niz¬ szy niz 0,40 g/dm3. Przyklad I. 10 g pocietego specznianego ryzu « spryskuje sie 5 ml 20% roztworu wodnego azotanu wapnia i 2,j5 ml 20% roztworu wodnego weglanu potasowelgio. Opryskany material suszy sie na po¬ wietrzu i wykonuje z niego papierosy o dlugosci 70 mm stosujac do tego celu mala maszyne do pa¬ so pierosów typu Hauni,ego oraz bibulke Ecustoa 860. Sredni ciezar papierosa wynosi 0,34 g, a sredni spadek cisnienia w warstwie q grubosci 70 mm 4y5i5 mm slupa wody. Srednia ilosc dmuchniec z kazdego papierosa, sprawdzana za pomoca ma¬ ss szyny do spalania wedlug^ norm Federacji Komisji Handlu (FTC) .Stanów Zjednoczonych, wynosi 3,5. Przyklad II. Do pomiarów ciezaru nasypo¬ wego stosuje sie speczniane ziarna ryzu, kondyc-. jonowane uprzednio przy 50—60% wilgotnosci 60 wzglednej, iw ciagu okresu czasu, potrzebnego do uzyskania wilgotnosci materialu, stalej w gra¬ nicach 1^10%. Nastepnie powyzszy ryz rozdrab¬ nia sie w mieszalniku Waringa i przesiewa, zbie¬ rajac frakcje o róznych wielkosciach czastek. Cie- 65 zar nasypowy poszczególnych frakcji oznacza sie,97967 8 Wazac 50 cm3 w jednakowy sposób nasypywanego materialu. Podczas nasypywania dno pojemnika ostukuje sie systematycznie w celu zapewnienia równoinrierinego osiadania materialu. Podczas po¬ wyzszych pomiarów nie stosuje sie cisnienia ze¬ wnetrznego. Gestosc materialu o róznym stopniu rozdrobnienia podano w tablicy 1. W tablicy 2 natomiast przedstawiono dane porównawcze dla wyibranych mieszanek tytoniowych. Tablica 1 Numer standartowego sita wedlug norm Stanów Zjednoczonych Ameryki 8 12 14 16 Ciezar nasypowy 0,0503 g/cm* 0,0554 g/cm3 0,0534 gsfcm3 0,0536 g/cm3 0,0558 jg/cm3 0,0615 gl/cm3 Tablica Q Próbka Tyton speczniany, suszony w strumieniu powietrza* Tyton rwizniacniiany Handlowa mieszanka do papierosów, ibez oslonki Ciezar nasypowy 0,07 gjfcim3 1 0,10 g/cm3 0,11 gto3 | Speczniany w sposób podany w opisie patento¬ wym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 524 451. Jak wynika z powyzszych testów, material do palenia, sporzadzony z speaznionego ryzu, wyka¬ zuje w porównaniu z tytoniem, stosowanym nor¬ malnie do prod'akcji papierosów, duzy stopien roz¬ szerzenia objetosci oraz niiski ciezar nasypo¬ wy. Przyklad III. Przyklad niniejszy ilustruje oznaczanie objetosci wypelnienia specznionego ry¬ zu, pocietego na paski o szerokosci okolo 0,08 mim, bardzo podobne do pocietego tytoniu. - W celu wykonania pomiaru objetosci wypelnie¬ nia materialu do napelniania papierosów, stosuje sie urzajdzenie pomiarowe, skladajace sie z cylin¬ dra miarowego o pojemnosci 100 ml i srednicy we¬ wnetrznej okolo 25 mm oraz tlcka o srednicy oko¬ lo 24 mm i ciezarze okolo 802,5 g, swobodnie por ruszajacego sie w cylindrze. Próbke 3 g badanego majteriadu uimieszcza sie w cylindrze i naklada na nia tlok, który naciska sila ciezkosci, równa cis¬ nieniu okolo 0,16 kg/cm2. Objetosc wypelnienia jest to objetosc, do jakiej 3 g próbka zostaje scisnieta podczas obciazenia tlokiem w oiagu 3 minrit. Cisnienie to odpowiada dokladnie cisnieniu, wywieranemu przez oslonke bibulowa na tyton w papierosach. Stosujac powyzsze postepowanie stwierdzono, ze objetosc wypelnienia specznianego ryzu o zawartosci wilgoci 9,22%, wynosi 40,3 ml dla 3 g próbki. Przyklad IV. Przygotowuje sie mieszanke, zawierajaca 20 lub 50% objetosciowych pocietego specznionego ryzu oraz 80 hub 50% objetoscio¬ wych handUowego tytoniu papierescwego. Z po- wysizej mieszanki sporzadza sie papierosy o dlu¬ gosci 65 mm, stosujac bibulke Ecusta Ref. 853. Otrzymane papierosy zaopatruje sie w filtr o dlu¬ gosci 20 mm, wykonany z octanu celulozy typu 3,3i/3&000. Papierosy z filtrem spala sie w standar¬ towych warunkach wedlug norm Federalnej Ko¬ misji Handiiu (FTC) Stanów Zjednoczonych Ame¬ ryki, uzyskujac wyniki, podane w tablicy 3. Mieszanka Tyton % obj. wypelnia¬ cza 80% obj. tyitoniu 1 50% obj. wypelnia¬ cza 50% obj. tytoniu Ta Ciezar papie¬ rosa bez filtra g 0,86 0,78 0,58 b 1 i c a 3 Calko- wfita po¬ zosta¬ losc mg 22,8 ,4 17,5 Niko¬ tyna mg 1,23 1,03 0,66 Smola * mg 17,3 ,8 13,1 * Oznaczano wedlug norm Federalnej Komisji Han¬ dlu (FTC). Ponadto papierosy, zawierajace 20% ofojetoscio- 40^ wyeth .pocietego specznionego ryzu, byly takze wy¬ palane przez grupe ekspertów, którzy porównywa¬ li je z papierosami, zawierajacymi wylacznie ty¬ ton. Wiekszosc ekspertów nie wykrywala zadnej róznicy w zakresie szorstkosci, wlasciwosci sma- « kewych i ubocznych zapachów. Pirzyfclad V. 10 g pocietej specznionej psze¬ nicy spryskuje sie 3 ml 30% roztworu wodnego azotanu wapnia i 2,5 ml 20% roztworu wodnego weglanu potasowego. Opryskany material suszy 50 sie na powietrzu i wykonuje z niego papierosy o dlugosci 70 mm, stosujac do tego celu mala maszyne do pepieroisów typu Haunii^go oraz bi¬ bulke Ecusta 853. Sredni ciezar papierosa wy¬ nosi 0,36 g, a sredni spadek cisnienia w warstwie 55 o grubosci 70 mm jest równy 6,4 mm slupa wody. Srednia ilosc dmuchniec z kazdego pa¬ pierosa, sprawdzana za pomoca maszyny do spa¬ larnia wedlug norm FTC, wynosi 4,0. Przyklad VI. Do pomiarów ciezaru nasy- 60 powego stasuje sie speczniana pszenice, kondy- cjonowana uprzednio przy 50—60% wilgotnosci wzglednej w okresie czasu potrzebnym do uzys¬ kania wilgotnosci mafterlialu, stalej w granicach 8—il<0%. Nastepnie powyzsza pszenice rozdrabnia 65 sie w mieszalniku Waringa i przesiewa, zbierajac9 97967 frakcje o róznych wielkosciach czastek. Ciezar nasypowy poszczególnych frakcji oznacza sie wa¬ zac 50 cm3 w jednakowy sposób nasypywanego materialu. Podczas nasypywania dno pojemnika ostukuje sie systematycznie w celu zapewnienia równomiernego materilalu. Podczas powyzszych po¬ miarów nie stosuje sie cisnienia zewnetrznego. Gestosc materialu o róznym stopniu rozdrobnienia podano w tablicy 4. W tablicy 5 przedstawiono natomiast dane porównawcze, dla wybranych mie¬ szanek tytoniowych. Tablica 4 iNuimer -sitanidairtioweglo sita wedlujg nonm Stanów Zjednoczonych Ameryki S 12 14 16 Ciezar nasypowy 0,0487 g/cm3 \0tmi @/cm3 0,0557 g/1cm3 1 0,0603 gl/fcm3 0,0,826 g/cm3 0,0737 g/cm3 Tablica 5 Próbka Tyton speczniany, suszony w strumieniu i ipowieitr.za* Tyton wzmacniany Handlowa miieszanka do papierosów, bez oslonki Ciezar naisypcwy 0,07 g/am3 1 0,19 igl^cm3 0,1(1 g/cm3 | * Specaniany w sposób podany w opisie patento¬ wym Stanów Zjednoczonych Aimeryfci nr 3 524 451. Jak (wynika z powyzszych testów, material do palenlia z specznianej pszenticy wykazuje, w po- równamiai z tytoniem stosowanym normalnie do produkcji papierosów, duzy stopien rozszerzenia objetosci oraz niski ciezar nasypowy. Przyklad VII. Przyklad niniajiszy ilustruje oznaczanie objetosci wypelnienia specznianej psze- micy pocietej na paski o szerokosci okolo 0,08 mm, bardzo podobne do pocietego tytoniu. W celu dokonania pomiaru objetosci wypelnie¬ nia, materialu do napelniania papierosów stosuje sie urzadzenie pomiiaircwe, skladajace sie z cylin¬ dra miarowego o pojejmnosci 100 ml i srednicy wewnetrznej okolo 25 mim oraz tloka o srednicy okolo 24 'mim i ciezarze okolo 80fi,5 g, swolbodnie poruszajacego sie w cylindrze. Próbke 3 g bada¬ nego materialu «umieszcza sie w cylindrze i na¬ klada na nia tlck, który naciska sila ciezkosci równa cisnieniu okolo 0,16 kgtan2. Objetosc wy¬ pelnienia jest to Objetosc, do jakiej 3 g próbka zastaje scisnieta podczas obciazenia tlokiem w ciagu 3 minut. Cismieniie to odpowiada dokladnie cisnieniu, wywieranemu przez oslonke bibulowa na tyton w papierosach. Stosujac powyzsze po¬ stepowania stwierdzono, ze obojetnsc wypelnienia specznianej pszenicy o zawartosci wilgoci 9,13%, wynosi 48,3 mil dla 3 g próbki. Przyklad VIII. Przygotowuje sie mieszan¬ ke, zawierajaca 20 lub 50% objetosciowych po¬ cietej pszenicy oraz 80 lub 50% objetosciowych handlowego tytoniu papierosowego. Z powyzszej mieszanki sporzadza sie papierosy o dlugosci 65 mm, stosujac bibulke Ecusta Ref. 853. Otrzymane papierosy zaopatruje sie w filtr o dlugosci 20 mim, wykonany z octanu celulozy typu 3,3/30.000. Pa- piierosy z filtrem spala, sie w standartowych wa- nunkach wedlug norm FTC, uzyskujac wyniki po*- dane w tablicy 6. Tablica € Mieszanka Tyton [ 20% óbj. wypelnia¬ cza 80% obj. tytoniu '50% ofbj. wypelnia- dza< 50% dbj. tytoniu Ciezar papie¬ rosa bez filtra mg 0,86 V 0,74 0,56 Calko¬ witapo¬ zosta¬ losc mg 22,8 - 19,8 18,0 Niko¬ tyna mg 1,23 0,07 0,64 Smola* - mg 17y3 j ,2 13,2 * Oznaczano wedlug norm Federalnej Komisja Han¬ dlu Ponadto papierosy, zawierajace 20% objetoscio¬ wych specznianej pcciejtej pszenicy, byly takze wypalane przez grupe ekspertów, którzy porów¬ nywali je z papierosami, zawierajacymi wylacznie tyton. Wiejkszosc ekspertów nie wykrywala zad¬ nej róznicy w zakresie szorstkosci, wlasciwosci smakowych i ubocznych zapachów. Przyklad IX. Do pomiarów ciezaru nasypo¬ wego stosuje sie speczniane ziarna prosa, kondy- 50 cjomowane uprzednio przy 50—60% wilgotnosci wzglednej, w ciagu okresu czasu potrzebnego do uzyskania wilgotnosci materialu stalej w grani¬ cach 8—110%. Nastepnie powyzsze proso rozdralb- nia sie w miieszalniku Waringa i przesiewa, zfaie- 55 rajac frakcje o róznych wielkosciach czastek. .Cie¬ zar nasypowy poszczególnych frakcji oznacza sie, wazac 50 cm3 w jednakowy sposób naisypywanego materialu. Podczas nasypywania dno pojemnika ostiukuje sie systematycznie w celu zapewnienia 60 równomiernego osiadania czastek. Podczas powyz¬ szych pomiarów nie stosuje sie cisnienia zewnefaz- nego. Gestosc materialu o róznym sltopndu roz¬ drobnienia podano w tablicy 7. W tablicy 8 przed¬ stawiono natomiast dane porównawcze dla wyibra- 65 nych mieszanek tytanowych. 40 45 50 55 6097967 11 Tablica 7 12 Numer standartowego sita wedlug norm Stanów Zjednoczonych Ameryki 8 12 14 16 Ciezar nasypowy 0,040 ©/cm3 0,050 g/cm3 | 0,052 g/cm3 1 Oy049 g/cm3 0,051 g/iom3 0,055 g/cm3 Tablica 8 ¦ PtrGbka Tyton speczniany, suszony w strumieniu powietrza* Tyton wzmacniany Handlowa mieszanka do papierosów, bez oslonki Ciezar nasypowy 0,07 g/cm3 0,19 g/cm3 0,lil gycm3 * Speczniany w sposób podany w opisie patento¬ wym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 524 451. Jak wynika z powyzszych testów, material do palenia z specznianego prosa wykazuje, w porów¬ naniu z tytoniem, stosowanym normalnie do pro- dukiajii papierosow, duzy stopien rozszerzenia ob¬ jetosci oraz niiski ciezar nasypowy. Przyklad X. Pmzyklad ponizszy ilustruje oznaiozanie objejtosci wypelnienia specznianego pro¬ sa, pocietego na paski o szerokosci okolo 0^08 mm, bardzo podobne do pocietego tytoniu. W celu wykonania pomiaru objetosci wypelnie¬ nia, materialu do napelniania papierosów stosuje sie urzadzenie pomiarowe skladajace sie z cylin¬ dra miarowego o pojemnosci 100 ml i srednicy wewnetrznej okolo 25 mm oraz tloka o srednicy okolo 24 mm i ciezarze okolo 802,5 g, swobodnie poruszajacego sie w cylindrze. Próbke 3 g bada¬ nego materialu umieszcza sie w cylindrze i na¬ klada na nia tlok, który naciska sila ciezkosci, równa cisnieniu okolo 0,16 kg/cm2. Objetosc wy¬ pelnienia jest to objetosc, do jakiej 3 g próbka zositage scisnieta podczas obciazenia tlokiem w cia¬ gu 3 minut. Cisnienie to odpowiada dokladnie cis¬ nieniu, wywieranemu przez oslonke bibulkowa na tyton w papierosach. Stosujac powyzsze postepo¬ wanie stwierdzono, ze objetosc wypelnienia spe¬ cznianego prosa o zawartosci wilgoci 9,41%, wy¬ nosi 39,4 ml dla 3 g próbki. Przyklad XI. Przygotowuje sie mieszanke, zawierajaca 20 lub 50% objetosciowych pocietego specznianego prosa oraz 80 lub 50% objetoscio¬ wych handlowego tytoniu papierosowego. Z po¬ wyzszej mieszanki sporzadza sie papierosy o dlu¬ gosci 20 mm, wykonany z ¦ octanu celulozy typu Otrzymane papierosy zaopatruje sie w filtr o dlu¬ gosci 20 mm, wykonany z octanu celulozy typu 3,3/39.000. Papierosy z filtrem spada sie w stan- 40 45 50 55 dartowych warunkach wedlug norm FTC, uzys¬ kujac wyniki, podane w tablicy 9. Mieszanka Tyton % obj. wypel¬ niacza 80% obj. tytoniu 50% obj. wypel¬ niacza 50% obj. tytoniu Ta Ciezar papie¬ rosa bez filtra mg 0,86 0,75 0,58 blica 8 Calko¬ wita pozo¬ stalosc mg 22,8 21,2 19,7 Nikoty- tyna mg 1,23 •0 1,02 0,70 Smola * mg 17,3 16,0 14,5 * Oznaczano wedlug .norm Federalnej Komisji Handlu (FTC). Przyklad XIII. Do pomiarów ciezaru nasy¬ powego stosuje sie speczniane ziarna sorga, kon_ dycjonowane uprzednio przy 50—60% wilgotnosci wzglednej, w ciagu okresu czasu, potrzebnego do uzyskania wilgotnosci materialu stalej w grani¬ cach 8—10%. Nastepnie powyzsze sorgo rozdrab¬ nia sie w mieszalniku Wairinga i przesiewa, zbie¬ rajac frakcje o róznych wilgatnosciach czastek. Ciezar nasypowy poszczególnych frakcji oznacza sie, wazac 50 cm3 w jednakowy sposób nasypy- wanego materialu. Podczas naisypywania dno po¬ jemnika ostukuje sie systematycznie w celu za¬ pewnienia równomiernego osiadania materialu. Podczas powyzszych pomiarów nie stosuje sie cis¬ nienia zewnetrznego. Gestosc materialu o róz¬ nym stopniu rozdrobnienia podano w tablicy 10. W tablicy 11 przedstawiono natomiast dane po¬ równawcze dla wybranych mieszanek tytoniowych. Jak wynika z powyzszych testów, material do palenia z specznianego sorga wykazuje, w porów¬ naniu z tytoniem stosowanym normalnie do pro¬ dukcji papierosów, duzy stopien rozszerzenia ob¬ jetosci oraz niski ciezar nasypowy. Przyklad XIII. Przyklad powyzszy ilustruje oznaczanie objetosci wypelnienia specznianego sor- 65 Tablica 10 Numer standartowego sita wedlug norm Stanów Zjednoczonych Ameryki 8 12 14 1 16 Ciezar nasypowy 0,0417 g/cm3 0,0417 g/cm3 0,0399 g/cm3 0,0408 g/cm3 0,0418 g/cm3 0,0448 g/cm3 0,0519 g/cm3 197967 13 Tablica 11 14 Tablica 12 Próbka | Tyton speczniany, su- suszoiny w strumieniu powietrza * Tyton wzmacniany Handlowa mieszanka do (paipieros6w, bez oslonki Ciezar nasypowy 0,07 g/cm3 0,19 g/cm3 0,11 g/cm3 | * Speczniany w sposób podany w opisie paten¬ towym Stanów jednoczonych nr 3 92(4451. ga, pocietego na paski szerokosci okolo 0,08 mm, bardzo podobna do pocietego tytoniu. Drobniejsze czastki odsiewa sie przez standartowe sito nr. 14. W celu wykonania pomiaru objetosci wypelnie¬ nia materialu do napelniania papierosów stosuje sie urzadzenie pomiarowe, skladajace sie z cylin¬ dra miarowego o pojemnosci 100 ml i srednicy wewnetrznej okolo 25 mm oraz tloka o srednicy 24 mm i ciezarze okolo 802,5 g, swobodnie poru¬ szajacego sie w cylindrze. Próbke 3 g badanego materialu umieszcza sie w cylindrze i naklada na tlok, który naciska sila ciezkosci równa cisnieniu oikolo 0,16 kg/cm2. Objetosc wypelnienia jest to objetosc, do jakiej 3 g próbka zostaje scisnieta podczas obciazenia tlokiem w ciagu 3 minut. Cis¬ nienie to odpowiada dokladnie cisnieniu, wywie¬ ranemu przez oslonke bibulkowa na tyton w pa¬ pierosach. Stosujac powyzsze postepowanie stwier¬ dzono, ze objetosc wypelnienia specznipnego srga o zawartosci wilgoci 8,64%, wynosi 59 ml dla 3 g próbki. Przyklad XIV. Przygotowuje sie mieszanke, zawierajaca 20 lub 50% objetosciowych pocietego specznionego sorga oraz 80 lub 50% objetosciowych handlowego tytniu papieroswego. Z powyzszej mie¬ szanki sporzadza sie papierosy o dlugosci 65 mm, stosujac bibulke Ecusta Ref. 853. Otrzymane pa¬ pierosy zaopatruje sie w filtr o dlugosci 20 mm, wykonany z octanu celulozy typu 3,3/39.000. Pa¬ pierosy z filtrem spala sie w standardowych wa¬ runkach wedlug norm FTC, uzyskujac wyniki po¬ dane w tablicy 12. Ponadto papierosy, zawierajace 20% objetoscio¬ wych pocietego specznionego sorga, byly takze wypalane przez grupe ekspertów, którzy porów¬ nywali je z papierosami, zawierajacymi wylacznie tyton. Wiekszosc ekspertów nie wykrywala zadnej róznicy w zakresie szorstkosci, wlasciwosci sma¬ kowych i ubocznych zapachów. Przyklad XV. 19 g pocietego specznionego sorga sipryskuje sie roztworem, zawierajacym 17,3 g szesciowodizianu azotanu magnezowego w 5 ml wody, a nastepnie roztworem 0,5 g weglanu po¬ tasowego w 4 ml wody. Opryskany material su¬ szy sie na powietrzu i wykonuje z niego papie¬ rosy 70 mm, stosujac do tego celu mala maszyne do papierosów typu Hauni,ego oraz bibulke Ecus¬ ta 853. Sredni ciezar papierosa wynosi 0,28 g a sredni spadek cisnienia w warstjwie (grubosci 70 mm wynosi 2,39 mm slupa wody. Srednia ilosc dmuchniec z kazdego papierosa, sprawdzana za Mieszanka Tyton % obj. wypel- 1 niacza 80% obj. tytoniu 50% obj. wypel¬ niacza 50% obj. tytoniu Ciezar papiero¬ sa bez filtra g 0,03 0,71 0,52 Calko- 1 wita pozosta¬ losc mg 23,1 21,0 19,6 Niko¬ tyna mg 1,32 - 1,05 0,76 Smola * mg 17,8 ,8 14,1 * Oznaczano wedlug norm Federalnej Komisji Handlu (FTC). pomoca maszyny do spalania wedlug norm FTC wynosi 2,5. Maszyna wykonuje co 60 sekamd 35 mm dmuchniecie w ciagu 2 sekund pozostalosc niespa- lona ma dlugosc 23 mm. Przyklad XVI. Prazona kukurydze rozdrab¬ nia sie w mlynku Wileya i przesiewa przez sito o srednicy oczek 0,84 mm. Frakcja przechodzaca przez powyzsze sito ma ciezar nasypowy 0,12 gton3. Obserwuje sie, ze zarówno nierozdrobnio- na, jak i rozdrobniona prazona kukurydza po pod¬ paleniu zapalka pali sie plomieniem, nie dajac w zadnym stopniu dymu. Rozdrobniona prazona kukurydze miesza sie z handlowa mieszanka ty¬ toniowa w stosunku objetosciowym 50*: 50, a na¬ stepnie recznie sporzadza papierosy* Badania spa¬ lania wykazuja, ze papierosy te daja mniej dymu 40 i sa mniej parzace niz podobne, zawierajace wy¬ lacznie tyton. Przyklad XVII. Suszony w strumieniu po¬ wietrza tyton ekstrahuje sie heksanem, a nastep¬ nie odparowuje heksan i rozpuszcza pozostalosc 45 w etanolu. Powyzszym ekstraktem spryskuje sie pocieta prazona kukurydze o ciezarze nasypowym 0,05 g/cm3. Do spryskiwania 1 g pocietej kukury¬ dzy stosuje sie ekstrakt, otrzymany z 1 g tytoniu. Po wyparowaniu etanolu spryskana kukurydza 50 miesza sie z tytoniem wzmacnianym, otrzymanym z pylu tytoniowego. Mieszanka zawiera 75Vo po¬ cietej prazonej kukurydzy oraz 25°/o Objeftosteio- wych tytoniu. Z powyzszej mieszanki sporzadza sie papierosy, stosujac mala maszyne do papiero- 55 sów typu Hauni,ego oraz bibulke Ecusta Ref. 853. Palacze po zbadaniu stwierdzili, ze powyzsze pa¬ pierosy pala sie zadawalajaca i nadaja sie zde¬ cydowanie do palenia, wykazujac nizszy poziom draznienia niz papierosy, wykonane wylacznie ze 60 wzmacnianego tytoniu. Przyklad XVIII. Pocieta prazona kukury¬ dze o ciezarze nasypowym 0,05 g/cm3 miesza sie z handlowym tytoniem fajkowym. Sporzadzono mieszanke, zawierajaca 12,5 oraz 25°/o objetoscio- 65 wych pocietej kukurydzy. Eksperci badajac mie-97967 szanki wydali nastepujace orzeczenie: Nie stwier¬ dzono róznicy pomiedzy handlowym tytoniem faj¬ kowym a mieszanka, zawierajaca 12,5% prazonej kukurydzy. Mieszanka, zawierajaca 25% prazonej kukurydzy, wydaje sie byc nieco slabsza, ale nie wykazuje nieprzyjemnego smaku, obie mieszanki maja mniej goryczy niz handlowy tyton iajkcwy. Przyklad XIX. 171,4 g tytoniu, wydobytego z handlowych papierosów, ekstrahuje sie alkoho¬ lem etylowym. Etanol odparowuje sie, otrzymujac 46,8 g ekstraktu, który rozciencza sie 530 ml no¬ wej porcji etanolu* Okolo 55 ml powyzszego eks¬ traktu miesza sie z 265 ml rozdrobnionej prazo¬ nej kukurydzy. Calosc przesiewa sie przez sito, zbierajac frakcje, przechodzaca przez oczka o wy¬ miarach 2,0 mm, a zatrzymujaca sie na oczkach o wymiarach 0,84 mm. Ciezar nasypowy powyz¬ szej frakcji wynosi 0,065 g/cm3. Mieszanke zosta¬ wia sie na kilka dni az do odparowania alkoholu. Powstaje brazowa otoczka ekstraktu tytoniowego na rozdrobnionej praznej kukurydzy. Spreparowana kukurydze miesza sie z w sto¬ sunku objetosciowym 50:50 z handlowym tyto¬ niem papierosowym, takim samym z jakiego u- przednio sporzadzano ekstrakt. Z mieszanki po¬ wyzszej sporzadza sie papierosy, stosujac reczne urzadizenie typu Top oraz bibulke równiez typu Top. Otrzymane papierosy zaopatruje sie w filtry, wykonane z octanu celulozy. Eksperci stwierdzili, ze papierosy te sa bardzo lagodne, nie drazniace, nie parzace nosa oraz bardzo aromatyczne. Przyklad XX. Do pomiarów ciezaru nasy¬ powego stosuje sie prazona kukurydze, kondycjo- nowana uprzednio |przy 5fr—60% wilgotnosci wzgled¬ nej w okresie czasu, potrzebnym do uzyskania wilgotnosci materialu, stalej w granicach 8—10%. Nastepnie powyzszy material rozdrabnia sie w mieszalniku Wairinga i przesiewa, zbierajac frak¬ cje o róznych wielkosciach czastek. Ciezar nosy- powy poszczególnych frakcji oznacza sie wazac 50 om3 w jednakowy sposób nasypywariego ma¬ terialu. Podczas nasypywania dno pojemnika ostu¬ kuje sie systematycznie w celu zapewnienia rów¬ nomiernego osiadania materialu. Podczas powyz¬ szych pomiarów nie stosuje sie cisnienia zew¬ netrznego. Gestosc materailu o róznym stopniu rozdrobnienia podano w tablicy 13. W tablicy 14 przedstawiono natomiast dane porównawcze dla wybranych mieszanek tytoniowych. Tablica 13 16 Tablica 14 Numer standartowego (sita wedlug norm Stanów Zjednoczonych "Ameryki 8 12 1 14 16 Ciezar nasypowy 0,0506 g/cm3 0,0552 g/cm3 | 0,0688 g/cm3 1 0,0707 g/cm3 0,0824 gs/cm3 0,lildl g/om3 40 45 50 55 Próbka Prazona kukurydza* Tyton speczniany, suszony w istrumien:u powietrza ** Tyton wzmacniany Handlowa mieszanka do papierosów, bez oslonki Giezar nasypowy 0,02i5 gi/cm3 0,07 gi'cm3 0,19 gi/cm3 0,11 g/cm3 | * Oznaczano stosujac próbke 4 00 cm3 ** Speczniano w sposób podany w opisie patento¬ wym Stanów Zjednoczonych. Jak wynika z powyzszych testów, material do palenia z prazonej kukurydzy wyikaizuije, w (porów¬ naniu z tytoniem, stosowanym normalnie do pro¬ dukcji papierosów, duzy stopien rozszerzenia obje¬ tosci oraz niski ciezar nasypowy. Przyklad XXI. Przyklad niniejszy ilustruje oznaczanie objetosci wypelnienia dwóch próbek prazonej kukurydzy. Pierwsza z nich sklada sie z czastek o srednicy koolo 1,68 mm, druga z prazonej kukurydzy, pocietej na paski o szerokosci okolo 0,08 ma bardzo podobne do pocietego tytoniu. W celu wylkonania pomiaru objetosci wypelnie- * nia materialu do napelniania papierosów, stosuje sie urzadlzenia pomiarowe, skladajace sie z cylindra miarowego o pojemnosci 100 mm i srednicy wew¬ netrznej okolo 25 msm oraz tloka o srednicy okolo 24 mm i ciezarze okolo 8C2,5 g, swobodnie porusza¬ jacego sie w cylindrze. Próbke 3 g badanego ma¬ terialu umieszcza sie w cylindrze i naklada na niia tlok, który "naciska sila ciezkosci równa cisnieniu kolo 0,16 kigfcm2. Objetosc wypelnienia jest to ob¬ jetosc, do jakiej 3 g próbka zostaje scisnieta pod¬ czas obciazenia tlokiem w ciagu 3 minut. Cisnienie to odpowiada dokladnie cisnieniu, wywieranemu pnzez oslonke bibulowa na tyton w papierosach. Za¬ wartosc wilgoci w tytoniu wplywa na wartosc objetosci wypelnienia, oznaczana niniejsza meto¬ da. Stad tez podobne wartosci objetosci wypelnie- T ab li ca 15 Kiondycjo- nowania przy 65% wilgotnos¬ ci wzgled¬ nej dni 0 1 2 3 4 •' 6 ' 7 8 Próbka o wy¬ miarach czastek okolo 1,68 mm zawar¬ tosc wil¬ goci §/o 6,56 8,64 9,75 ,05 objetosc wypel¬ nienia ml/3g 43,3 46,5 45,0 43,3 Material pociety zawar¬ tosc wil¬ goci °/o 9,66 9,85 ,76 12,64 objetosc wypel¬ nienia ml/3g 45,5 44,8 44,3 44,0 197967 17 nia uzyskuje sie, stosujac material o zblizonej za¬ wartosci wiilgcci. Uzyskane wyniki przedstawia tablica 15. Jak wynika z przedstawionych danych, chociaz zawartosc wilgoci w ciagu 8 dni wzrosla, to obo¬ jetnosc wypelnienia prazonej kukurydzy pozostala praiwiie niezmieniona. Takie same oznaczenia wy¬ konano dla suszonego w strumieniu powietrza ty¬ toniu o zawartosci wilgoci 12,6%, specznianego, co jest polaczone ze zwiekszeniem objetosci wypel¬ nienia, zgodnie z opisem patentowym Stanów Zje- noczonyoh Ameryki nr 3524451. Objetosc wypel¬ nienia wynioslo ckolo 29 md/3 g. Przyklad XXII. Prazona kukurydze tnie sie na paski o wymiarach: szerokosc — 0,076 do 0yL2 mm grubosc — 0,07-6 do 0yl8 mm, dlugosc — 0,s20 do 1,8 mim, ciezar nasypowy 0,05 gi/cm3. Pocieta kukurydze miesza sie z handlcwym ty¬ toniem papierosowym w róznych proporcjach. Z powyzszych mieszanek sporzadza sie papierosy, stosujac do tego celu mala maszyne do jpapierosójw typu Haunfego oraz bibulke Ecusta Ref. 856. Pa¬ pierosy zaopatruje sie w filtr o dlugosci 20 mm, wykonany z octanu celulozy typu 3,3/09.000. Go¬ towe papierosy maja 85 mm dlugosci i 25 mm obwodu. W tablicy 16 podano sklad mieszanek i ciezar papierosów. 18 Prób- fka 1 2 3 4 r Kukury¬ dza, % objetoscio¬ wych 0 6 12,5 50 r a b 1 i c a 16 Tyton % obje¬ tosciowych 100 94 87,5 75 50 Ciezar papierosa bez filtra g 0;8B—0,87 -0,79—0,83 0,74-4,78 0,66—0,70 0,48—0,52 Próby smakowe przeprowadzano na papiero¬ sach, zawierajacych wylacznie tyton oraz papiero¬ sach, zawierajacych 112,5% objetosciowych kuku¬ rydzy. Palacze nie stwierdzili róznicy w smaku, z tym, ze papierosy, zawierajace kukurydze, oce¬ niali jako nieco lagodniejsze. Pijzyklad XXIII. Prazona kukurydze kcn- dycjonuge sie do zawartosci wtiflgoci ckolo 8,5%, a nastepnie tnie na paski o wymiarach: ckolo 0,13X 144 mm i ciezarze nasypowym 0,05 g/cm3, które miesza sie w róznych proporcjach z handlcwym tytboniem papierosowym. Z otrzymanych miesza¬ nek sporzadza sie papierosy o dlugosci 65 mm, sto¬ sujac mala maszyne do papierosów typu Hauni'ego oraz bibulke Ecusta Ref. 556. Papierosy zaopa¬ truje sie w filtr o dlugosci 20 mm, wykonany z octanu celulozy typu 3,3/130.000. Ciezar papierosów i wyniki analizy produktów spalania podano w tablicach 17 i 18. Przyklad XXIV. 19 g pociejtej prazonej ku¬ kurydzy spryskuje sie roztworem, zawierajacym 1,73 g szesciowodnego azotanu magnezowego w ml wody, a nastepnie roztworem 0,5 g weglanu Tablica 17 Wypelniacz | % objetosciowych 0 (wylacznie tyton) 6,0 li2,5 0 50 0 Ciezar papierosa bez filtra g 0,83—0,87 0,70—0,83 0,74^h0,7$ 0,66—0,70 0,4S—0,52 Tablica 18 Analiza produktów spalania Próbka Tyton 6% wypelnia¬ cza 12,5% wypelnia¬ cza ,0% wypelnia- cza 50% wypelnia¬ cza Calko¬ wita po¬ zosta¬ losc mg ,7 23,0 21,5 ,6 18,2 Niko¬ tyna* mg 146 1,27 1,08 0,92 0,55 Woda mg 4,9 3,4 3,8 3,9 3,7 Smola * mg 19,3 18,3 16,7 ,8 13,9 * Oznaczano wedlug norm Federalnej Komisji Han¬ dlu (FTC). potasowego w 4 ml wody. Opryskany material suszy sie na powietrzu i wykonuje z niego papie¬ rosy o dlugosci 70 mm, stosujac do tego celu mala , 40 maszyne do papierosów typu Hauni'ego oraz bi* bule Ecutsta 853. Sredni ciezar papierosa wynosi 0,38 g, a sredni spadek cisnienia w warstwie gru¬ bosci 70 mm wynosi 8,26 mim slupa wody. Srednia ilosc dmuchniec z kazdego papierosa, sprawdzana « za pmooca maszyny do spalania wedlug norm FTC wynosi 4,2. Maszyna wykonuje co 60 sekund jedno mm dmuchniecie w ciagu 2 sekund, pozostalosc niespalona ma dlugosc 23 mm. Przyklad XXV. Do pomiarów ciezaru na- M sypowego stosuje sie speczniony ryz, kondycjcno- wany uprzednio przy 60% wilgotnosci wzglednej az do uzyskania stalej zawartosci wilgoci, wynosza^ cej okolo 7%. Nastepnie powyzszy material^ roz¬ drabnia sie w mieszaHniku Waringa i przesiewa, 55 zbierajac frakcje o róznych wielkosciach czastek. Ciezar nasypowy poszczególnych frakcji oznacza sie, wazac 50 om3 w jednakowy sposób nasypy- warnego materialu. Podczas nasypywania dno po¬ jemnika ostukuje sie systematycznie w celu za- 60 pewniania równorniernego osiadania materialu. Podczas powyzszych pomiarów nie stosuje sie cis¬ nienia zewnetrznego. Gestosc materialu o róznym stponiu rozdrobnienia podano w tablicy 19. W ta¬ blicy 20 przedstawiono natomiast dane prównaw- 65 cze dla wybranych mieszanek tytoniowych.97967 19 Tablica 19 Tablica 21 Numer standartowego sita wedlug norm Stanów Zjednoczonych Ameryki 8 12 14 16 Ciezar nasypowy 0*1050 g/cm3 i 0,1108 g/cm3 O,1057 g/cm3 0,1237 g/cm3 0,1322 g/cm3 0,U315 g/cm3 Tablica 20 Próbka Tyton speczniany, suszony w strumieniu powietrza* Tyton wzmacniany Handlowa mieszanka do papierosów, bez oslonki Ciezar nasypowy 0,07 g/cm3 0,19 g/cm3 0,11 g/cm3 | * Speczniany w sposób podany w opisie patento¬ wym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 524451. Przyklad XXVI. Przyklad niniejszy ilustru¬ je oznaczanie objetosci wypelnienia specznianych zdam zyita, pocietych na paski o szerokosci okolo 0,08 mim, bardzo podobne do pocietego tytoniu. W celu wykonania pomiaru objetosci wypelnie¬ nia materialu do napelniania papierosów, stosuje sie urzadzenie pomiarowe, skladajace sie z cylin¬ dra miarowego o pojemnosci 100 mim i srednicy wewnetrznej okolo 25 mim oraz tloka o srednoicy wewnetrznej okolo 25 mm oraz tloka o srednicy okolo 24 mm i ciezarze okolo 802,5 g, swobodnie poruszajacego sie w cylindrze. Próbke 3 g bada¬ nego materialu umieszcza sie w cylindrze i naklada na nia tlok, który naciska sila ciezkosci równa cisnieniu okolo 0jl<6 kgi/cm2. Objetosc wypelnienia •jest to objetosc, do jakiej 3 g próbka zostaje scisnieta podczas obciazania tlokiem w ciagu 3 mi¬ nut. Cisnienie to odpowiada dokladnie cisnieniu, wywieranemu przez oslonke bibulowa na tyton w papierosach. Stosujac powyzsze postepowanie stiwierdlzono, ze objetosc wypelnienia specznionego zyta o zawartosci wilgoci 7,5fl%, wynosi 31,5 ml dla 3 g próbki. P n z y k l a d XXVII. Przygotowuje sie mieszan¬ ke, zawierajaca 20 lub 50% objetosciowych specz¬ nionego pocietego zyta oraz 80 lub 50% handlo¬ wego tytoniu papierosowego. Z powyzszej mieszan¬ ki sporzadza sie papierosy o dlugosci G5 mm, sto¬ sujac bibulke Ecusta Ref. 853. Otrzymane papie¬ rosy zaopatruje sie w filtr o dlugosci 20 mm, wy¬ konany z octanu ceMczy, typu 3y3/i39.000. Papie¬ rosy z filtrem .spala sie w standartowych warun¬ kach wedluif norm FTC, uzyskujac wyniki, poda¬ ne w tablicy 21. Papierosy, zawierajace 206/o objetosciowych spe¬ cznianego pocietego zyta, byly wypalane przez io 40 45 50 55 Mieszanka Tyton % obj. specznio¬ nego zyta , 80% obj. tytoniu 50% obj. specznio¬ nego zyta 50% obj. tytoniu Ciezar papie¬ rosa bez filtra g 0,89 0,79 0,63 Calko¬ wita po¬ zosta¬ losc ,1 23,2 21,8 Niko¬ tyna mg ' 1,33 1,11 0,79 Smola * mg 18,9 17y8 16,0 * Oznaczano wedlug norm Federalnej Komisji Han¬ dlu {FTC). grupe ekspertów, którzy porównywali je z pa¬ pierosami, zawierajacymi wylacznie tyton. Czter¬ dziesci procent ekspertów preferowalo papierosy, zawierajace zyto, podczas gidy 35% wsród nich wy¬ razilo opinie, ze papierosy zawierajace zyto sa lagodniejsze i posiadaja lepszy ogólny aromat. Przyklad XXVIII. Do pomiarów ciezaru na¬ sypowego stosuje sie speczniane ziarna owsa, kon- dycjonowane uprzednio przy 60% wilgotnosci wzglednej az do uzyskania stalej zawartosci wil¬ goci, wynoszacej okolo 6,5%. Powyzszy material rozdrabnia sie w mieszalniku Waringa i przesie¬ wa, zbierajac frakcje o róznych wielkosciach cza¬ stek. Ciezar nasypowy poszczególnych frakcji ozna¬ cza sie wazac 50 cm3 w jednakowy sposób nasy- pywanego materialu. Podczas nasypywania dno po¬ jemnika ostukuje sie systematycznie w celu za¬ pewnienia równomiernego osiadania materialu. Podczas powyzszych pomiarów nie stasuje sie cis¬ nienia zewnetrznego. Gestosc materialu o róznym stopniu rozdrobnienia podano w tablicy 22. W ta¬ blicy 23 przedstawiono natomiast dane porównaw¬ cze dla wybranych mieszanek tytoniowych. Przyklad XXIX. Przyklad niniejszy ilustru¬ je oznaczanie objetosci wypelnienia specznianych ziaren owsa, pocietych na paski o szerokosci 0,08 mm, bardzo podobne do pocietego tytoniu. as Tablica 22 Numer standartowego sita wedlug norm Stanów Zjednoczonych Ameryki 8 12 14 16 -30 Ciezar nasypowy 0,110(7 gi/om3 0*125(8 gtfcm3 0^129(2 g/om3 0*1286 g/cm3 0,1388 g/fcm3 0,1388 g/cm397967 21 22 Papierosy, zawierajace 20% objetosciowych spe- canionego pocietego owsa, byly wypalane przez grupe ekspertów którzy porównywali je z papie¬ rosami, zawierajacymi wylacznie tyton. Wiek- szosc ekspertów ocenila papierosy, sporzadzone wylacznie z tytoniu jako posiadajace lepszy smak i aromalt, zas 40e/o badajacych stwierdzila, ze pa¬ pierosy, zawierajace owies, sa lagodniejsze, na¬ tomiast 25M nie wyikrywalo w tynn zakresie róz- io nicy. Trzydziesci piec procent ekspertów prefero¬ walo papierosy, zawierajace owies lub nie widzia- lo róznicy miedzy oboma gatunkami. Przyklad XXXI. Do pomiarów ciezaru na¬ sypowego stosuje sie speczniane .ziarna jeczmie¬ nia, kondycjonowane uprzednio przy 60°/o wilgot¬ nosci wizigledffiej az do uzyfskania sitalej zawartos¬ ci wilgoci, wynoszacej okolo 5p/o. Powyzszy mate¬ rial rozdrabnia sie w mieszalniku Warkuga i prze¬ siewa, zbierajac frakcje o róznych wielkosciach czastek. Ciezar nasypowy poszczególnych frakcji oznacza sie wazac 50 cm3 w jedmalkowy sposób oasypywanego materialu. Podczas nasypywania dno pojemnika ostukuje sie systematycznie w celu zapewnienia równomiernego osiadania materialu. Podczas powyzszych pomiarów nie stosuje sie cis¬ nienia zewnejtrznego. Gestosc materialu o róznym stopniu rozdrobnienia podano w tablicy 25. W ta¬ blicy 26 przedstawiono natomiast dane porównaw¬ cze dla wybranych mieszanek tytoniowych. Tablica 23 Próbka Tyton speczniany suszony w strumieniu 'powietrza* Tyton wzmacniany Handlowa mieszanka do papierosów, bez oslonki Ciezar nasypcwy 0,07 g/cm3 1 0,19 g/cm3 0,11 g/cm* | * Speczniany w sposób podany w opisie patento¬ wym Stano- Zjednoczonych Ameryki nr 3 524 451. W celu wykonania pomiaru objetosci wypelnie¬ nia materialu do napelnienia papierosów stosuje sie urzadzenie pomiarowe, skladajace sie z cylin¬ dra miarowego o pojemnosci 100 ml i srednicy wewnetrzn«j okolo 25 mm oraz tloka o srednicy okolo 24 mim i ciezarze okolo 802,5 g, swobodnie poruszajacego sie w cylindrze. Próbke 3 g bada¬ nego materialu umieszcza sie w cylindrze i nakla¬ da na nia tlok, który naciska z sila ciezkosci równa cisnieniu okolo 046 kg/cm2. Objetosc wy¬ pelnienia jest to objetosc, do jakiej 3 g próbka zostala scisnieta podczas obciazenia tlokiem w ciagu 3 minut. Cisnienie to odpowiada dokladnie cisnieniu, wywieranemu przez oslonke bibulowa na tyton w papierosach. Stosujac powyzsze poste¬ powanie stwierdzono, ze objetosc wypelnienia spe- cznionego owsa o zawartosci wilgoci 7,5i2P/o, wy¬ nosi 26,5 ml dla 3 g próbki. Przyklad XXX. Przygotowuje sie mieszan¬ ke, zawierajaca 20 lub 50tyo objetosciowych specz- nionego pocietego owsa oraz 80 lub 50% obje¬ tosciowych handfliwego tytoniu papierosowego. Z powyzszej mieszanki sporzadza sie papierosy o dlugosci 65 mm, stosujac bibulke Ecusta Ref. 853. Otrzymane papierosy zaopatruje sie w filtr o dlu¬ gosci 20 mm wylkonany z octanoi celulozy typu 3y3/30.000. Papierosy z filtrem spala sie w standar¬ towych warunkach wedlug noarm FTC, uzyskujac wyniki, podane w tablicy 24. Tablica 2(4 Mieszanka Tyton % obj. speoznio- negoowsa 80% obj. tytoniu 50% obj. specznio- negoowsa 50% ob[j. tytoniu Ciezar papie¬ rosa bez filtra g 0,89 0,80 P,65 Calko¬ wita po¬ zosta¬ losc mg ,1 23,9 24,8 Niko- " tyna mg 1,33 1,17 0,98 - Smola * mg 18,9 v 18,5 19,0 * Oznaczano wedlug norm Federalnej Komisji Han¬ dlu (FTC). Tablica (25 Numer standJartowego sita wedlug norm Stanów Zjednoczonych Ameryki 8 12 14 . 16 Ciezar nasypowy 0,li3l60 g/cm3 0,1357 grtcm3 0,1366 gl/om3 0^1479 g/cm3 0,1723 ©tom3 0k17B3 gtfom3 Tablica 1^6 Próbka Tyton speczniany, suszony w strumieniu powietrza * Tyton wzmacniany Handlowa mieszanka do papierosów, ibez oslonki Oiezar nasypowy 0,07 g/cm3 i 0,19 g/cm* 0,11 g/cm* * Speczniany w sposób podany w opisie patento¬ wym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 524 451. Przyklad XXXII. Przyklad niniejszy ilustru¬ je oznaczanie objetosci wypelnienia specznionych ziaren jeczmienia, pocietych na pasiki o szerokosci okolo 0,08 mm, bardzo podobne do pocietego tyto¬ niu. W celu wykonania pomiaru objetosci wypelnienia 40 45 50 55 602* materialu do napelniania papierosów stosuje sie urzadzenie pomdaroiwe, skladajace sie z cylindra miarowego o pojemnosci 100 ml i srednicy we- wtnetrzaiej okolo 2i5 mm oraz tloka o srednicy okolo 24 mm i ciezarze okolo 802,5 g, swobodnie porusza¬ jacego sie w cyiimdrize. Próbke 2 g badanego ma¬ terialu umieszcza sie w cylindrze i naklada na nia tlok, który naciska z sila ciezkosci, równa cisnie¬ niu okolo 0,16 kg/cm2. Objetosc wpelnienia jest to objetosc, db jakiej 3 g -próbka zostaje scisnieta pod¬ czas obciazania tlokiem w ciagu 3 minut. Cisnienie to odpowiada dokladnie cisnieniu, wywieranemu przez oslonke bibulowa na tyton w papierosach. Stosujac powyzsze postepowanie stwierdzono, ze objetosc wypelnienia specznionego jeczmienia o za-= wartosci wilgoci 6,26%, wynosi 22,8 ml dla 3 g* próbki. Przyklad XXXIII. Przygotowuje sie mieszan¬ ke, zawierajaca 20 lub 50% sipecznionego pocietego jeczmienia oraz 80 lub 50% handlowego tytoniu papierosowego. Z powyzszej mieszanki sporzadza sie papierosy o dlugosci 65 mim, stosujac bibulke Ecusta Rei 853. Otrzymane papierosy zaopatruje sie w filtr o dlugosci 20 mm, wykonany z octanu celtulozy typu 3,3/30.000. Papierosy z filtirem spala sie w standartowych warunkach wedlug norm FTC, uzyskujac wyniki, podane w tablicy 27. vtm t^ sypowego stosuje sie specznione ziarna pszenzyta, kondycjoniowane uprzednio przy 60% wilgotnosci wzglednej az do uzyskania stalej zawartosci wilgo¬ ci, wynoszacej ckolo 8%. Powyzszy material roz- drabinia sie w mieszalniku Wairinga i przesiewa, zbierajac frakcje o róznych wielkosciach czastek. Ciezar nasypowy poszczególnych frakcji oznacza sie wazac 50 cm3 w jednakowy sposób nasypywanego materialu. Podczas nasypywania dno pojemnika ostukuje sie systematycznie w celu zapewnienia równomiernego osiadania materialu. Podczas po¬ wyzszych pomiarów nie stosuje sie cisnienia ze¬ wnetrznego. Gestosc materialu o róznym stopniu rozdrobnienia podano w tablicy 28. W tablicy 29 ' 15 przedstawiono natomiast dane porównawcze dla wy¬ branych mieszanek tytoniowych. Mieszanka Tyton % obj. specznio¬ nego jeczmienia 80% obj. tytoniu 50% obj. specznio¬ nego jeczmienia 50% obj. 1 tytoniu Ta Ciezar papie¬ rosa bez filtra g 0,88 0,80 0,68 blica 27 Calko¬ wita po¬ zosta¬ losc mg 23,5 22,9 23,5 Niko¬ tyna mg 1,29 1,10 0,86 Smola * mg 18,2 18,1 18,0 * Oznaczano wedlug norm Federalnej Komisji Han¬ dlu (FTC). Papierosy, zawierajace 20% objetosciowych spe¬ cznionego pocietego jeczmienia, byly wypalone przez grupe ekspertów, którzy porównywali je z papierosami, zawierajacymi wylacznie tyton. Czter¬ dziesci .procent ekspertów ocenilo papierosy, zawie¬ rajace jeczmien, jako lepsze, polowa stwierdzila, ze sa .one slabsze, natomiast H5% ekspertów niestwier¬ dzila róznicy ,w tym zakresie miedzy oboma gatun¬ kami. Pszenzyto (triiticale) jest znana hybryda pszenicy (rodzaj Tniticum) i zyta (rodzaj Secale). Przyklad XXXIV. Do pomiarów ciezaru na- 40 Tablica 28 Numer standartowego sita wedlug norm Stanów (Zjednoczonych Ameryki 8 12 14 16 Ciezar nasypowy 0,0673 g/cm3 0,0579 g/cm3 | 0,0769 g/cm3 0,0791 g/cm3 0,0842 gitem3 0,0871 g/cm3 Tablica 29 Próbka | Tyton speczniany, susizcny w strumieniu powietrza * Tyton wzmacniany Handlowa mieszanka do papierosów, bez oslonki Ciezar nasypowy 0,07 g/om3 0,19 g/cm3 0,11 g/cm3 * Speczniany w sposób podany w opisie patento- 45 wym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 524 451. Jak wynika z piowyzsizych testów, material do palenia z specznionego pszenzyta wykazuje, w po¬ równaniu z tytoniem stosowanym normalnie do 5Ó produkcji papierosów, duzy stopien rozszerzenia oraz niski ciezar nasypowy. Przyklad XXXV. Przyklad niniejszy ilust je oznaczanie objetosci wypelnienia specznianych ziarn pszenzyta, pocietych na paski o szerokosci 55 okolo 0,08 mm, bardzo podobne do pocietego tyto¬ niu. W celu wykonania oznaczenia objetosci wypelnie¬ nia materialu do napelniania papierosów stosuje sie unzadzenie pomiarowe, skladajace sie z cylindra 60 miarowego o pojemnosci 100 ml i srednicy we¬ wnetrznej okolo 25 mm oraz tloka o srednicy okolo 24 mm i ciezarze okolo 802,5 g, swobodnie poru¬ szajacego sie w cylindrze. Próbke 3 g badanego materialu umieszcza sie w cydiodirze i naklada na 63 nia tlok, który naciska z sila ciezkosci równa cis-25 nieniu okolo 0,16 kg/cm2. Objetosc wypelnienia jest to objetosc, do jakiej 3 g próbka zostaje scisnieta podczas obciazania tlokiem w .ciagu 3 minut. Cis¬ nienie to odpowiada dokladanie cisnieniu, wywie¬ ranemu przez oslonke bibulowa na tyton w pa¬ pierosach. Stosujac powyzsze postepowanie stwier¬ dzono, ze Objetosc wypelnienia specznianego pszen¬ zyta o zawartosci wilgoci 8,30%, wynosi 42,4 ml dla 3 g próbki. Przyklad XXXVI. Przygotowuje sie mieszan¬ ke, zawierajaca 20 lub 50% objetosciowych spe¬ cznianego pocietego pszenzyta oraz 80 lub 50% ob¬ jetosciowych handlowego tytoniu papierosowego. Z powyzszej mieszanki sporzadza sie papierosy o dlu¬ gosci 65 mm, stosujac bibuflke Ecusta Ref. 853. Otrzymane papierosy zaopatruje sie w fMir o dlu¬ gosci 20 mm, wykonany z octanu celulozy typu 3,3/39.000. Papierosy z filtrem spala sie w standar¬ towych warunkach wedlug nonm FTG, uzyskujac wyniki, podane w tablicy 30. 97967 26 Mieszanka Tyiton % obj. ispecznio- mego [pszenzyta 80% oibj. tytoniu 50% obj. specznio- speoznio- pszenzyta 50% obj. tytoniu Ta Ciezar papie¬ rosa bez filtra g 0,89 0.77 0,59 blica 30 Calko¬ wita po- zosta- losc mg 23,4 21,7 ,2 Niko¬ tyna mg 1,29 1,09 0,76 Smola * mg 17,7 16,8 ,2 1 * Oznaczano wedlug norm Federailnej Komisji Han¬ dlu Papierosy, zawierajace 20% objetosciowych spe¬ cznianego pocietego pszenzyta, byly wypalane przez grupe eksjperfców, ktarizy porównywali je z papie¬ rosami, zazerajacymi wylacznie tyton. Czterdziesci piec procent ekspertów stwierdzilo, ze papierosy, zawierajace pszenzyto, sa le|psze lub nie widzialo zadnej róznicy. Trzydziesci piec procent ekspertów ocenilo papierosy, zawierajace pszenzyto, jako slab¬ sze, natomiast 25% nie stwierdizilo zadnej róznicy w tym zakresie miedzy oboma gatunkami. Trzy¬ dziesci procent ekspertów uznalo, ze testowane pa¬ pierosy wykazuja lepsze ogólne wlasciwosci sma¬ kowe i zapachowe. Zastosowanie ekspandowanych materialów we¬ dlug wynalazku, w mieszance z tytoniem, do spo¬ rzadzania wyrobów tytoniowych przynosi wiele ko¬ rzysci. Rozwada bowiem na znaczne zmniejszenie zuzycia tytondiu, co jest oczywiscie korzystne nie tylko z punktu widzenia ekonomicznego, ale takze 40 45 50 55 60 65 z uwagi na zmniejszenie ilcsoi nikotyny w wyro¬ bach, co jest wysoce pozadane. Zastosowanie eks¬ pandowanego materialu ziarnistego pozwala rów¬ niez na zmniejszenie zawartosci w wyrobach tyto¬ niowych tak zwanych smól, poniewaz calkowita pozostalosc po spaleniu jest mniejsza, niz to ma miejsce w przypadku tyticmiiu. Ekspandowane, nie zawierajace nikotyny, materialy, zmieszane z tyto¬ niem, nie powoduja obnizenia jakosci wyrobów ty¬ toniowych. Ekspandowane ziarna sa lattwo dostepne, laftjwe do przerabiania i wzglednie tanie, a takze nie pogarszaja smaku i zapachu wyrobów tytonio¬ wych. Ponadto nie sa one kruche, nie wypadaja podczas palenia i nie utrudniaja spalania papiero¬ sów. Z a;sit r, z e z e n i a patentowe 1. Material do palenia, znamienny tym, ze za¬ wiera rozdrobnione ekspandowane ziarna roslin zbozowych w postaci nasladujacej ciety tyton pa¬ pierosowy lub fajkowy w polaczeniu ze znanymi skladnikami, takimi jak tyton i/Hub co najmniej jedna namiastka tytoniu i/lub oo najmniej jeden dodatek do tytoniu. 2. Material wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera ekspandowane ziarna roslin zbozowych w postaci poszatkowanej. 3. Material wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera co najmniej 10% objetosciowych ekspando¬ wanego ziarna roslin zbozowych. 4. Material wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera co najmniej 20% objetosciowych ekspan¬ dowanego ziarna roslin zbozowych. . Material wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera nie wiecej niz 50% objetosciowych eks¬ pandowanego ziarna roslin zbozowych. 6. Material wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera ekspandowane ziarna roslin zbozowych o zawartosci wiilgoci 6—15%. 7. Material wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera ekspandowane ziarna roslin zbozowych, których ciezar nasyjpowy jest nie wiekszy niz 0,40 »g/cm3, korzystnie nie wiekszy niz 0^20 gi/cm2. 8. Material wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera ekspandowane ziarno roslin zbozowych po¬ wleczone wyciagiem tytoniowym. 9. Material wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako ekspandowane ziarno roslin zbozowych za¬ wiera ekspandowane ziarna kukurydzy. . Material wedlug zastrz. 9, znamienny tym, ze zawiera ekspandowane ziarna kukurydzy Zea mays everts (Sturt). 11. Material wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako ekspandowane ziarno roslin zbozowych zawie¬ ra speczniony ryz. 12. Material wedlug zastrz. l, znamienny tym, ze jako ekspandowane ziarno roslin zbozowych za¬ wiera specznione zyfto. 13. Material wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako ekspandowane ziarno roslin zbozowych zawie¬ ra speczmiona pszenice. 14. Material wedlug zastrz. 13, znamienny tym, ze27 zawiera speczniane ziarno pszenicy gatunku Tristi- cum vailigaxe, Triiticuim durum, Triticuim ccintpac- tum, ^riticuim pensicuim lub Triticum spelta. . Material wedlug zaiatrz. 1, znamienny tym, ze jako ekspandowane ziarno roslin zbozowych zawie¬ ra spejeznione proso. 16. Material wedlug zastrz. 15, znamienny tym, za zawiera specznione ziarno prosa gatunku Penicium rnoiWiaiceurn, Sezaria italica, Echinochloa frumenta- cea, Echincchdoa cnisgalli, Eleusine coracana, Pas- palum scobiculituim, Pannisetuni aniericanuni, Pen- nisefam iglaucum, Koleus sorguim lub Panicum ra_ mosum. 17. Material wedlug zaistrz. 1, znamienny,tym, ze 97967 28 jako ekspandowane ziarno roslin zbozowych za¬ wiera sfpeczniony owies. 18. Material wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako ekspandowane ziarno roslin zbozowych za¬ wiera speczniane sorgo. Id. Material wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako, ekspandowane ziarno roslin zbozowych za¬ wiera speczniany jeczmien. . Material wedlug zastnz. 1, znamienny tym, ze jako ekspandowane ziarno roslin zbozowych za¬ wiera speczniane pszenzyto. 21. Material wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jest w postaci papierosów, cygar i podobnych wy¬ robów do palenia. ERRATA lam 11, wiersz 62 Jest: gosci 20 mm, wykonany z ostanu celulozy typu powinno byc: gosci 65 mm, stosujac bibulke Ecusta Ref. 853. - Drukarnia Narodowa Zaklad Nr 6, zam. 343/78 Cena 45 zl PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL