Przedmiotem wynalazku jest przestawny zamek petlicowy, zawierajacy samoprzyczepna tasme wlókienni¬ cza, zwlaszcza do wyrobów gorseciarskich oraz element lacznikowy lub spinajacy z co najmniej jednym srodnikiem mocujacym, wokól którego jest owinieta tasma wlókiennicza, która po stronie wewnetrznej jest uksztaltowana w postaci welurowatej, petlicowatej, negatywowej czesci mocujacej*, a ponadto jest wyposazony w pozytywowa ksztaltke zatrzaskowa oraz prowadnik tasmy zaopatrzony w petle.Taki przestawny zamek petlicowy jest stosowany korzystnie zarówno do regulowania dlugosci tasm nosnych stanika, jak równiez do przestawiania zamka spinajacego stanik od strony pleców.Znane i stosowane nastawniki do tasm nosnych, a mianowicie suwaki slizgowe z tworzywa sztucznego, klamra do tasmy nosnej wykonana z polakierowanego metalu i przestawna sprzaczka do tasmy nosnej, wszystkie maja silnie zaznaczajace sie wady, dlatego tez od wielu lat zarówno wytwórcy elementów przestawnych jak i producenci wyrobów gorseciarskich poszukuja lepszych, tanszych i latwiejszych w obsludze elementów przesta¬ wnych, jak dotychczas nie znalazlszy lepszego, bardziej uzytecznego rozwiazania.Wszystkie trzy znane elementy przestawne maja wspólna wade, a mianowicie nastawianie ich jest stosunkowo skomplikowane i niewygodne, a zwlaszcza z tego powodu, ze elementy przestawne bezposrednio dolegafa do ciala uzywajacej je osoby.Wymieniony suwak slizgowy, który ma dwa szczelinowate otwory przelotowe, ma ponadto te wade, ze jezeli szerokosc i grubosc tasmy nosnej nie odpowiadaja dokladnie wymiarom tych otworów, to po owinieciu srodkowego zebra tego suwaka przez tasme nosna i po zszyciu jej, przeciaganie tasmy nosnej przez oba otwory szczelinowate jest' bardzo utrudnione, a w zwiazku z tym czasochlonne i klopotliwe. Poniewaz szerokosc i grubosc tasm nosnych w okolo 50% wszystkich uzywanych dzisiaj elastycznych tasm nosnych znacznie odbiega od normy, dalsza wada takiego suwaka slizgowego stosowanego jako element przestawny jest to, ze osobie, która go nosi, uniemozliwia przestawianie go w przypadku, gdy tasma nosna jest za gruba lub za szeroka, a w odwrot¬ nym przypadku, to jest wtedy, gdy tasma nosna jest za cienka lub za waska suwak slizgowy nie spelnia swej funkcji mocowania tasmy nosnej, poniewaz pod wplywem sil rozciagajacych, powstajacych pod wplywem noszenia go zamek zeslizguje sie.2 96 171 W przypadku wymienionej klamry do tasmy nosnej idzie o nastawna klamfe z metalu wykrojona, nastepnie polakierowana, a przy tym zaopatrzona w dolnym swym zakresie w szczeline, przez która jest przeciagnieta koncówka miseczki stanika i nastepnie przyszyta w celu jej zamocowania. Sama tasme nosna przeciaga sie przez wymieniona szczeline klamry a koncówke tasmy nosnej osoba noszaca stanik wprowadza nastepnie pod miseczke stanika, co przeszkadza w prawidlowym ulozeniu sie stanika.Przy stosowaniu elementu nastawnego o takiej postaci wykonania wystepuja takie same trudnosci, jakie zostaly opisane w odniesieniu do suwaka slizgowego w przypadku gdy tasma nosna nie posiada stalej zgodnej z wyznaczona szerokosci i grubosci.Koszt wytworzenia takiej klamry do tasmy nosnej jest stosunkowo wysoki, uwarunkowany jej wykrawa¬ niem, lakierowaniem i montazem. Równiez mocowanie takiej klamry do stanika i nastepne przeciaganie tasmy nosnej przez klamre i jej dolna szczeline jest czasochlonne i trudne i to zarówno w przypadku przemyslowego wytwarzania staników jak równiez w przypadku pózniejszego uzywania stanika.Wada takiej klamry do tasmy nosnej, wynikajaca z jej poiakierowania jest ponadto to, ze na przyklad piecowy lakier nitro juz po kilku praniach odchodzi od krawedzi klamry, która na skutek tego zaczyna rdzewiec.* * Z chwila rozpoczecia sie tego procesu juz po krótkint czasie nastepuje calkowite przerdzewienie klamry.Przestawna sprzaczka do tasmy nosnej ma trzy szczeliny, przez które trzeba wielokrotnie przeciagac tasme nosna i jest mocowana do koncówki miseczki stanika w podobny sposób co klamra do tasmy nosnej. Wada tej sprzaczki przestawnej jest to, ze koncówka tasmy nosnej wystaje ze stanika ku górze, i to wystawanie, czesto zreszta iw innym kierunku staje sie widoczne, a odznacza sie szczególnie silnie w przypadku noszenia przezro¬ czystego ubioru. Osoby uzywajace takiej klamry ze wzgledów estetycznych przyszywaja te koncówke tasmy nosnej do tasmy nosnej, co z kolei ma te wade, kiedy po pewnym okresie czasu zmniejszy sie elastycznosc tasmy - nosnej na skutek jej uzytkowania, W celu dostosowania dlugosci tasmy nosnej do potrzeb trzeba odpruc te koncówke tasmy nosnej i ponownie ja przyszyc.Równiez i w tej postaci wykonania elementu przestawnego wystepuja te same trudnosci, jakie zostaly opisane w odniesieniu do suwaka slizgowego, w przypadku gdy tasma nosna nie ma stalej, zgodnej z norma szerokosci i grubosci.Podane przyklady wykonania elementu przestawnego maja ponadto jeszcze te wade, ze na skutek koniecznosci czesto wielokrotnego nalozenia na siebie tasmy nosnej w zakresie nastawników do tasmy nosnej, miejsca takiego jej nalozenia na siebie tasmy nosnej lub koncówki miseczki stanika odznaczaja sie na ubiorze swa gruboscia.Znane zamki przestawne stosuje sie poza tym tylko do stosunkowo gladkich tasm nosnych. Natomiast problem stosowania tasm nosnych ozdobnych, na przyklad posiadajacych wzorzysta fakture na swej powierzchni lub zaopatrzonej w koronki pozostaje stale jeszcze nie rozwiazany ze wzgledu na mozliwosci regulacji.W znanych nastawnych zamkach do staników zawierajacych hak i ucho mozliwosc regulacji tasmy nosnej uzyskuje sie przez to, ze w wiekszosci przypadków umieszcza sie obok siebie dwa ucha w odleglosci 18 mm, tak wiec rzeczywisty zakres regulacji stanika, dzieki mozliwosci zaczepiania haka o te dwa ucha, wynosi równiez 18 mm, podczas gdy róznica w obwodzie staników pomiedzy kolejnymi numerami staników wynosi 50 mm.Ten najczesciej uzywany hakowo-oczkowy zamek przestawny ma te wade, ze nie pokrywa róznicy wielkosci staników wynoszacej 50 mm, a ponadto caly zamek przestawny odznacza sie na ubiorze, poniewaz ma znaczna grubosc, na skutek tego, ze w skomplikowanym procesie wytwarzania tasm do haków i uch trzeba nalozyc na siebie wiele warstw materialu przy laczeniu ze stosunkowo grubymi drutami metalowymi w skomplikowany sposób uksztaltowanymi do postaci haków i uch.W znanym zamku petlicowym, wedlug opisu ogloszeniowego nr 2319887 RFN jest zastosowany element lacznikowy, majacy dwa zebra mocujace, wokól których jest przeciagnieta jedna z koncówek laczonych tasm.Na jednej z tych koncówek tasmy znajduje sie czesc lacznikowa, spelniajaca role ucha a w pewnej odleglosci osiowej od niej znajduje sie druga czesc lacznikowa, zatrzaskowa, spelniajaca role haka. Te czesci tasm samoprzyczepnych sluzace jako wlasciwe elementy spinajace trzeba odrywac od siebie przy kazdym otwieraniu zamka. Trudnosci powstajace przy wprowadzaniu stosunkowo grubych tasm do szczelin prowadniczych elementów lacznikowych zostaly pokonane przez wykonanie odpowiednio szerokich szczelin prowadniczych.W tym celu, aby tego rodzaju zamek petlicowy mógl wlasciwie spelniac swoja funkcje, czesc uchowa jest stosunkowo scisle tkana lub dziewiona, a jej ucha sa wykonane z mocnych i stosunkowo grubych i twardych nitek jednowlóknowych, zgodnie z ówczesnym stanem techniki. Tak mocne ucha trzeba bylo zastosowac dlatego, aby czesci zamka nie utracily zbyt szybko swej przyczeponosci na skutek ciaglego otwierania i zamykania zamka. Z doswiadczenia wiadomo bowiem, ze podczas kazdego otwierania zamka pewna liczba uch ulega rozerwaniu, zmniejszajac jego funkcjonalnosc.96171 3 Znane zamki petlicowe posiadaja istotne wady juz tylko ze wzgledu na konstrukcje czesci uchowych.Grubosc tasm o znanych postaciach wykonania jest stosunkowo duza. Tasma taka w przypadku zastosowania do zamków do staników odstaje i latwo sie odznacza, zwlaszcza w przypadku uzywania lekiej odziezy. Szczeliny w lacznikach musza byc odpowiednio szerokie aby umozliwic jej przeciagniecie, na skutek czego trzeba stosowac szerokie laczniki. Poza tym ze wzgledu na grubosc czesci uchowych oba obszary przyczepne sa umieszczone w odstepie od siebie, przy tym szczeliny korzystnie zastosowanych laczników, w celu umozliwienia wysuniecia spoza zebra srodkowej czesci tasmy, sa zakonczone rowkami. Ponadto stosunkowo twarde, sztywne i grube czesci uchowe, którymi podczas ich nastawiania czesto ociera sie skóre, powoduja jej podraznienie.Wreszcie umieszczenie czesci zatrzaskowych w odleglosci od siebie powoduje ograniczenie zakresu regulacji obwodu stanika ze wzgledu na oddalenie od siebie krawedzi obszarów przyczepnych.Opisany uklad czesci uchowych i czesci zatrzaskowych posiada poza tym niedogodnosci technologiczne polegajace na tym, ze oddzielnie przyszywa sie oba te elementy spinajace, co oznacza nieciaglosc procesu i wysokie koszty wytwarzania. Wreszcie zamek petlicowy wytworzony w ten sposób cechuje absolutny brak statecznosci poprzecznej pomiedzy obszarami przyczepnymi. Przy tego rodzaju ukladzie zamka zakres regulacji w stosunku do wymiarów zamka jest znikomo maly* Na skutek tego zastosowanie u takiego zamka na przyklad do staników bez zmiany kroju czesci stanika jest zasadniczo niemozliwe. Nawet jednakjZmiana kroju koncówek stanika nie zdaje sie na wiele, poniewaz zastosowanie tego rodzaju zamka powoduje znieksztalcenie stanika, a to dlatego, ze nieproporcjonalnie szeroki zamek uniemozliwia prawidlowe ulozenie sie tasmy nosnej w plecowej czesci stanika.Okazalo sie tez, ze podczas prania, zwlaszcza w pralce, koncówka tasmy zaopatrzona w czesc hakowa latwo oddziela sie od przedniej czesci tasmy, powodujac zagrozenie dla pozostalych czesci bielizny czy tez stanika pranych w tym czasie w pralce. Ostre koncówki czesci hakowej tasmy moga mianowicie spowodowac w przebiegu prania uszkodzenie pranej bielizny czy samego stanika.Dalsza niedogodnoscia tego stanika jest to, ze dokladne umiejscowienie czesci hakowej wzgledem czesci uchowej wymaga pewnej zrecznosci. Dociskanie do siebie koncówek tasmy utrudnia to, ze znajduja sie one poza polem widzenia osoby zakladajacej sobie stanik. Uniemozliwia jej to podczas laczenia dokladne umieszczenie tych koncówek jednej nad druga i dokladne ich zacisniecie. W przypadku niedokladnego ustawienia jednej koncówki wzgledem drugiej ostre haki moga ocierac o skóre i powodowac jej podraznienie.Jakkolwiek od ponad dziesieciu lat prawie wszyscy wytwórcy wyrobów gorseciarskich, a wielu przypad¬ kach równiez wytwórcy zamków samoprzyczepnych starali sie udoskonalic ten skadinad znany zamek samoprzyczepny do' postaci zamka przestawnego, aby mozna go bylo stosowac do wyrobów gorseciarskich, mimo olbrzymiego zapotrzebowania ze strony uzytkowniczek a takze przemyslu starajacego sie zaspokoic to zapotrzebowanie, nie udalo sie dotychczas znalezc ani jednego uzytecznego rozwiazania.Celem niniejszego wynalazku jest skonstruowanie zamka przestawnego do wyrobów gorseciarskich lub innych podobnych wyrobów, którego konstrukcja umozliwialaby wielorakie jego zastosowanie, wolnego od wymienionych wad znanych zamków przestawnych i umozliwiajacego latwa regulacje obwodu staników, a przy tym dajacego sie wykonac tym samym sposobem i z tych samych materialów.Cel ten wedlug wynalazku zostal osiagniety przez to, ze na jednej koncówce tasmy wlókienniczej, pomiedzy wewnetrzna, negatywowa warstwe petlicowa tasmy wlókienniczej, a pozytywowa ksztaltka zatrzas¬ kowa jest tak umiejscowiony i zamocowany prowadnik, ze umozliwia pozytywowej ksztaltce zatrzaskowej utworzenie trwalego polaczenia samoprzyczepnego z negatywowa, wewnetrzna warstwa petlicowa tasmy wlókienniczej, rozlaczanego wylacznie w przypadku potrzeby regulacji dlugosciowej.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia prowadnik w widoku z góry, fig. 2 — prowadnik zamocowany na wolnej koncówce tasmy, fig. 3 —zamek przestawny wedlug fig. 1 w rzucie bocznym, a fig. 4 — zamek przestawny przed przeprowadzeniem regulacji dlugosciowej, w rzucie perspektywicznym- Na fig. 1 jest przedstawiony prowadnik 10, skladajacy sie ze srodnika mocujacego 11 i otwartej petli 12.Korzystnie stosuje sie równiez petle zamknieta 12. Srodnik mocujacy 11 sluzy do zamocowania prowadnika 10 do tasmy wlókienniczej. Srodnik mocujacy 11 moze byc równiez zaopatrzony w otwór, przedstawiony na fig. 1 linia kreskowana 13. Prowadnik 10 jest polaczony z tasma wlókiennicza za pomoca szycia lub zgrzewania.Na fig. 2 jest/ przedstawiony przyklad zamocowania prowadnika 10 do tylnej koncówki 1b tasmy wlókienniczej 1. Srodnik mocujacy 11 jest umieszczony pomiedzy tasma wlókiennicza 1 a pozytywowa ksztaltka zatrzaskowa 14, która na fig. 2 jest przedstawiona w wykroju.Wedlug fig. 3 i 4 zewnetrzna koncówka 1a elastycznej lub nieelastycznej tasmy wlókienniczej 1 jest przewleczona przez lacznik 3 za zebro lacznikowe 3a oraz przeciagnieta przez petle 12 prowadnika 104 96 171 przedstawionego dokladnie na fig. 1 i 2. Koncówka 1a jest przy tym, w przypadku zastosowania zamka przestawnego do laczenia tasmy nosnej stanika, jest polaczona z koncówka plecowa miseczki stanika, nie przedstawionej na rysunku. Górna koncówka 2a miseczki scanikowej 2 jest przewleczona poza zebro lacznikowe 3b i zszyta z pozostala czescia koncówki miseczki stanikowej 2. Tasma nosna moze byc wykonana zarówno z materialu elastycznego jak i nieelastycznego.Wewnetrzna warstwa 4 elastycznej lub nieelastycznej tasmy wlókienniczej 1 jest wykonana sposobem tkackim lub dziewiarskim w postaci welurowatej, petlicowatej, negatywowej czesci samoprzyczepnej.W przeciwienstwie do znanych zamków samoprzyczepnych wewnetrzna warstwa 4 tasmy wlókienniczej 1 jest wykonana korzystnie z bardzo cienkich nitek wielowlóknowych, tworzacych niezliczona ilosc petlic, nadajacych warstwie materialu o wygladzie weluru ceche samoprzyczepnosci. Warstwa ta zachowuje ceche samoprzyczepnosci tylko w przypadku jedno- lub kilkakrotnej regulacji dlugosciowej polaczenia samoprzyczep- nego, a nie nadaje sie do wielokrotnego w ciagu dnia laczenia i rozlaczania, jak to ma miejsce w znanych zamkach samoprzyczepnych tego rodzaju, poniewaz jest przeznaczona do trwalego laczenia, a przy kazdym otwieraniu zamka pewna liczba jej petlic ulega zniszczeniu.Nieelastyczna tasma wlókiennicza jest wykonana korzystnie ze znanego weluru nylonowego lub perlonowe¬ go, którego jedna strona ma postac petlicowa samoprzyczepna. Tasme wlókiennicza taka tnie sie na zadana szerokosc z szerokiej wstegi materialu za pomoca znanych krajalnic.Poza tym w celu umocnienia lub usztywnienia tasmy nosnej taka szeroka wstege materialu korzystnie skleja sie lub zszywa z jedna lub wieloma warstwami materialu nosnego odpornego na gotowanie.Na fig. 3 jest przedstawione polaczenie samoprzyczepne utworzone z petlicowatej, negatywowej warstwy 4 i ksztaltki zatrzaskowej 14 oraz prowadnika 10. Poniewaz tasma wlókiennicza 1 dolega do wypuklej powierzchni ciala, wystepujaca sila rozciagajaca ma skladowa, dzieki dzialaniu której warstwa przyczepna 4 i ksztaltka zatrzaskowa 14 w polaczeniu z prowadnikiem 10 pozostaja stale docisniete do siebie, co zapobiega rozlaczeniu sie polaczenia ksztaltki zatrzaskowej 14 z warstwa przyczepna 4. Dzieki takiemu ukladowi polaczeniu samoprzyczepnemu opisanemu powyzej nie stawia sie wysokich wymagan wytrzymalosciowych, co umozliwia wykonanie wewnetrznej warstwy petlicowej 4 z bardzo cienkich nitek wielowlóknowych, lub tez zastosowanie lekkiej i luznej tkaniny lub dzianiny welurowej, która w celu umocnienia podkleja sie jedna lub wieloma warstwami materialu odpornego na gotowanie, dzieki czemu tasma wytworzona w ten sposób jest nie tylko tania i lekka lecz równiez cienka i przyjemna w dotyku.Skutecznosc polaczenia samoprzyczepnego zyskuje na tym, ze ksztaltka zatrzaskowa 14 jest wykonana jako nieelastyczna a tasma wlókiennicza 1 korzystnie jako elastyczna.Prowadnik 10 umozliwia osobie noszacej stanik dopasowanie obwodu stanika do ciala równiez wtedy, kiedy zamek przestawny znajduje sie poza polem widzenia, poniewaz koncówka 1b tasmy wlókienniczej jest dokladnie prowadzona przez prowadnik 10. Poza tym prowadnik 10 uniemozliwia samoistne rozlaczenie sie zamka podczas prania, zwlaszcza w pralce. Ponadto jezyk 11 prowadnika 10 wykonany z tworzywa sztucznego nie dopuszcza do róznic w kurczeniu sie nieelastycznej ksztaltki zatrzaskowej 14 i elastycznej lub nieelastycznej tasmy wlókienniczej 1.Ksztaltke zatrzaskowa 14 korzystnie stanowi kawalek tak zwanej tasmy grzybkowej, w której wystajace organy zatrzaskowe maja postac zgrubialych wypustów o ksztalcie grzybów a nie haków. Czesci samoprzyczep¬ ne uksztaltowane w ten sposób, na skutek wiekszej statecznosci pojedynczych elementów zatrzaskowych, cechuje wieksza poczatkowa sila przyczepnosci niz w przypadku warstw przyczepnych o hakowatej postaci pojedynczych elementów przyczepnych. Grzybkowate elementy przyczepne naprezaja jednak znacznie silniej petlice wspóldzialajacej z nimi warstwy przyczepnej, zmniejszajac zywotnosc polaczenia samoprzyczepnego.Dzieje sie tak dlatego, ze na skutek wspomnianej statecznosci polaczenia procentowo wiecej elementów grzybkowych zazebia sie z petlicami niz to mialo miejsce w przypadku elementów hakowych. Poza tym elementy hakowe sa bardziej miekkie i podatne. Jednak ich poczatkowa sila przyczepnosci jest odpowiednio mniejsza.W przedstawionym przykladzie wykonania najistotniejsza jest poczatkowa sila przyczepnosci polaczenia, poniewaz rozlacza sie je bardzo rzadko tylko w celu przeprowadzenia regulacji dlugosciowej.Umozliwia to stosowanie ksztaltek zatrzaskowych o minimalnej powierzchni przyczepnej, co korzystnie wplywa na zakres regulacji.Na fig. 4 jest przedstawiona koncówka 1b tasmy wlókienniczej zaopatrzona w prowadnik 10 i ksztaltke zatrzaskowa 14 przed polaczeniem jej z wewnetrzna, welurowata, petlicowata, negatywowa warstwa przyczepna 4. W tym polozeniu mozna nastawic zamek na zadany otwór.W celu przeprowadzenia regulacji dlugosciowej osoba zakladajaca stanik musi wsunac palec w petle 15,96 171 5 nastawic zadana dlugosc i wysunac palec z tej petli, a przy tym docisnac ksztaltke zatrzaskowa 14 do warstwy przyczepnej 4 wytwarzajac w ten sposób polaczenie miedzy nimi. Niepotrzebne jest przy tym szczególne ustawianie ksztaltki zatrzaskowej wzgledem warstwy przyczepnej 4, poniewaz koncówka 1b tasmy jest prowadzona po tasmie wlókienniczej 1 za pomoca prowadnika 10. Jezeli trzeba zmienic nastawiona dlugosc, to postepuje sie w ten sam sposób, przy czym po wlozeniu palca do petli 15 trzeba najpierw odlaczyc ksztaltke zatrzaskowa 14 od warstwy przyczepnej 4. Wolna koncówka 1 b tasmy daje sie latwo przesunac po wewnetrznej powierzchni tasmy wlókienniczej 1 za pomoca prowadnika 10. Z chwila nastawienia na zadana dlugosc1, wysuwa sie palec z petli 15 i ewentualnie dociska ksztaltke zatrzaskowa 14 do warstwy przyczepnej 4 ustanawiajac w ten sposób polaczenie pomiedzy nimi na nowej zadanej dlugosci obwodu stanika.W przypadku zastosowania tego przestawnego zamka petlicowego jako plecowego zamka stanika, w sposo¬ bie przestawienia tego zamka nic sie nie zmienia. Lacznik 3 trzeba tylko zastapic, jakims znanym rozlacznym lacznikiem. W takim przypadku koncówka 2 miseczki stanika bedzie odpowiadala plecowej koncówcejniseczki stanika, a koncówka 1a tasmy bedzie doczepiona do przeciwnej czesci plecowej miseczki stanika, nie przedsta¬ wionej na rysunku. Koncówka 1a tasmy wlókienniczej 1 w odmiennym wykonaniu korzystnie obiega caly obwód stanika i jest przyszyta do dolnego jego obrzeza. W takim przypadku koncówka 1a tasmy wlókienniczej 1 dobiega do przeciwleglej koncówki miseczki stanika i w miejscu tym jest polaczona w znany sposób z rozlacz¬ nym lacznikiem 3.We wszystkich podanych przykladach wykonania rozlaczny zamek samoprzyczepny zawiera warstwe przyczepna 4, ksztaltke zatrzaskowa 14 i prowadnik 10. Zamek ten umozliwia regulacje dlugosciowa obwodu stanika w okreslonym zakresie oraz zabezpieczenie polozenia koncówki 1b tasmy wlókienniczej 1. W polozeniu tym koncówka ta plasko i nieprzesuwnie dolega do tasmy wlókienniczej 1.Poniewaz prowadnik 10 nie spelnia funkcji mocowania i nie pozostaje pod naprezeniem, petla 12 ma otwór dostatecznie obszerny aby umozliwial swobodne przeciaganie koncówki 1a tasmy wlókienniczej 1 przez petle 12. Takie rozwiazanie eliminuje wady znanych elementów przesuwnych. PL