NL8002676A

NL8002676A - Werkwijze ter bereiding van een cellulair geschuimd voorwerp van een hars op vinylchloride-basis.

Info

Publication number: NL8002676A
Application number: NL8002676A
Authority: NL
Original assignee: Shinetsu Chemical Co
Priority date: 1979-05-11
Filing date: 1980-05-09
Publication date: 1980-11-13
Also published as: AU5831380A; CA1153520A; IN152733B; FR2456126A1; FI801510A7; BR8002920A; IT8021893A0; ES491069A0; SE442017B; GB2048893A; PT71225A; SE8003300L; GB2048893B; HU185889B; AR219246A1; AU536294B2; DD150621A5; ES8104347A1; US4402893A; FR2456126B1

Description

' 4 / Λ /

Werkwijze ter bereiding van een cellulair geschuimd voorwerp van een hars op vinylchloride-basis.

De uitvinding heeft betrekking op een werkwijze ter bereiding van een cellulair geschuimd voorwerp van een hars op vinylchloride-basis.

Volgens de literatuur worden cellulair geschuim-5 de voorwerpen van harsen op vinylchloride-basis op verschillende manieren bereid. Enkele van de toegepaste methodes zijn hieronder beschreven.

(1) Het hars op vinylchloride-basis wordt gemengd met een zogenoemd ontleedbaar schuimmiddel, dat een ver- 10 binding is, die gasvormige ontledingsprodukten kan vormen door verhitting, en het mengsel wordt gevormd tot een voorwerp onder verhitting teneinde een schuiming te bewerkstelligen onder toepassing van een extrudeermachine of een injectiemachine.

(2) Een pasta-achtig plastisol wordt bereid 15 door mengen van een hars op vinylchloride-basis en een weekmaker en het plastisol wordt in schuimen omgezet door mechanische mee-sleping van lucht of anderzijds wordt het plastisol gemengd met een ontleedbaar schuimmiddel, gevolgd door een daarnavolgende verhitting teneinde een gelijktijdige schuiming en gelering te 20 bewerkstelligen tot een gewenst geschuimd voorwerp.

(3) Een mengsel van een hars op vinylchloride-basis met een ontleedbaar schuimmiddel wordt gevormd tot een voorwerp door walsen of andere geschikte organen bij een temperatuur beneden de ontledingstemperatuur van het schuimmiddel en 25 het aldus gevormde voorwerp wordt verhit op een temperatuur, die hoger is dan de ontledingstemperatuur van het schuimmiddel teneinde de expansie tot een geschuimd voorwerp te bewerkstelligen.

800 2 6 76 2 (4) Een metalen vorm wordt gevuld met een mengsel van een hars op vinylchloride-basis en een ontleedbaar schuim-middel onder eventuele bijmenging van een vervluchtigbaar schuim-middel, een hars-zwellend organisch oplosmiddel en een verzachtings-5 middel en het mengsel wordt onder druk in de metalen vorm verhit teneinde te smelten en te geleren en na de afkoeling wordt het voorwerp uit de metalen vorm verwijderd. Het aldus uit de metalen vorm verwijderde gevormde voorwerp wordt vervolgens verhit teneinde een expansie tot een geschuim voorwerp te bewerkstelligen.

10 Alle boven beschreven methodes vertonen echter tekortkomingen of nadelen. Bijvoorbeeld kan een stijf of semi-stijf geschuimd voorwerp met hoge expansie niet worden verkregen volgens de hierboven beschreven eerste drie methodes. De vierde methode moet noodzakelijkerwijze chargegewijs worden uitgevoerd, 15 waardoor een lange tijd nodig is voor het verkrijgen van een geschuimd voorwerp met de gecompliceerde trappen van het proces, hetgeen resulteert in een toeneming van de produktiekosten van de tenslotte verkregen produkten van de geschuimde voorwerpen.

De uitvinding beoogt te voorzien in een nieuwe 20 en verbeterde werkwijze voor de continue en geschikte bereiding van een cellulair geschuimd voorwerp van een hars op vinylchloride-basis, welke werkwijze vrij is van de bovengenoemde tekortkomingen en nadelen van de reeds bekende methodes, en de werkwijze volgens de uitvinding is in principe toepasbaar op het extrusie-25 expansie-proces.

De werkwijze volgens de uitvinding omvat de verhitting van een mengsel, bestaande uit 100 gew.dln van een hars op vinylchloride-basis, 0,01-20 gew.dln van een kiemvormend middel en 0,3-30 gew.dln van een schuim-conditioneermiddel, dat gekozen 30 wordt uit acrylharsen en harsen op styreen-basis, op een temperatuur tussen 60 en 250°C onder een superatmosferische druk, zodat het mengsel wordt omgezet in een tenminste gedeeltelijk gegeleerde massa, de inpersing onder druk van een vervluchtigbaar schuim-middel, dat een gespecificeerd organisch oplosmiddel is met een 35 kookpunt van 90°C of lager in de aldus verkregen tenminste gedeeltelijk gegeleerde massa onder een zodanige druk dat het daar- 800 2 6 76 t i 3 in wordt geïmpregneerd, gevolgd door een volledige gelering van de massa en de opheffing van de druk teneinde een expansie te bewerkstelligen van de gegeleerde massa, geïmpregneerd met het vervluchtigbare schuimmiddel, tot een cellulair geschuimd voor-5 werp onder gelijktijdige afkoeling.

De boven beschreven trappen van de werkwijze volgens de uitvinding worden in het algemeen geschikt uitgevoerd in een extrudeermachine, die gewoonlijk wordt gebruikt bij de vorming van een thermoplastische hars. Geschuimde voorwerpen met 10 hoge expansie en met een fijne en uniforme celstructuur kunnen gemakkelijk en continu worden bereid met opmerkelijk lage produk-tiekosten.

Hieronder worden voorkeursuitvoeringsvormen van de werkwijze volgens de uitvinding beschreven.

35 Het hoofdbestanddeel van het harsprodukt, ge bruikt bij de werkwijze volgens de uitvinding, is een hars op vinylchloride-basis. Het hars is niet beperkt tot homopolymere polyvinylchloride-harsen, maar alle soorten copolymeren, ent-copolymeren en polymeermengsels kunnen geschikt worden gebruikt 20 voor zover de hoofdcomponent daarvan, bijvoorbeeld 50 gew.% of meer, het vinylchloride-bestanddeel is. Voorbeelden van monome-ren, die met vinylchloride kunnen worden gecopolymeriseerd onder vorming van copolymeren, zijn vinylesters, zoals vLnylacetaat, vinylideenhalogeniden, zoals vinylideenchloride, acrylzuur en 25 esters daarvan, methacrylzuur en esters daarvan, acrylonitril, methacrylonitril, maleïnezuur en esters en anhydriden daarvan, fumaarzuur en esters daarvan, alkenen, zoals etheen en propeen, vinylethers en dergelijke. Vinylchloride kan worden gecopolymeriseerd met een of meer van deze co-monomeren.

30 Harsen, die gemengd kunnen worden met een poly vinyl ch lor id ehars onder vorming van een polymeermengsel, moeten een goede verenigbaarheid bezitten met de polyvinylchloride-harsen en voorbeelden daarvan zijn polyvinylideenchloride, copolymeren van etheen en vinylacetaat, ABS harsen, MBS harsen, en ge-35 chloreerde polyethenen zowel als synthetische rubbers, zoals NBR en SBR.

800 2 6 76 4

Van de copolymeren van vinylchloride met de bovengenoemde comonomeren genieten in het bijzonder de voorkeur de harsen, die copolymeren zijn van vinylchloride en vinylacetaat, omdat deze harsen een goed geleringsgedrag vertonen bij de ver-5 vaardiging en de smeltviscositeit van het hars gemakkelijk op een geschikte waarde kan worden ingesteld, zodat een geschuimd voorwerp met hoge expansie en met een fijne en uniforme celstructuur gemakkelijk met het hars kan worden verkregen.

Het kiemvormende middel als de tweede component in 10 het harsprodukt, gebruikt bij de werkwijze volgens de uitvinding, dient ter verkrijging van kiemen voor de beginnende gascellen door de gehele gegeleerde massa van het harsprodukt. De eis ten aanzien van het kiemvormende middel is dat het uniform en fijn in de gegeleerde massa van het harsprodukt kan worden verdeeld in de vorm 15 van fijne vaste deeltjes of in de vorm van beginnende belletjes van een gas, die niet worden verwijderd door oplossen in de matrix-fase van het gegeleerde harsprodukt.

Variërende soorten materialen voldoen aan de bovengenoemde eis en kunnen als kiemvormend middel worden gebruikt 20 bij de werkwijze volgens de uitvinding. Een groep van materialen, geschikt als kiemvormend middel, wordt gevormd door fijnverdeelde vaste deeltjesvormige materialen, die typisch behoren tot de groep van de zogenoemde anorganische vulmiddelen, hoewel de kiemvormende middelen niet daartoe zijn beperkt. Een aantal voorbeelden van 25 dergelijke anorganische vulmiddelen zijn calciumcarbonaat, talk, bariumsulfaat, rook-siliciumoxyde, titaandioxyde, klei, aluminium-oxyde, bentoniet, diatomeeënaarde en dergelijke.

De tweede groep van materialen, die geschikt zijn als kiemvormende middelen, wordt gevormd door verbindingen, die 30 bij verhitting gasvormige produkten geven. De verbindingen van deze groep worden gekozen uit de zogenoemde ontleedbare schuimmiddelen, die gewoonlijk worden gebruikt bij de vervaardiging van cellulaire geschuimde kunststofmaterialen. Het kiemvormende middel van deze groep kan een anorganisch of een organisch ontleedbaar schuim-35 middel zijn. Het anorganische ontleedbare schuimmiddel is typisch natriumhydrogeencarbonaat of kaliumhydrogeencarbonaat. Zelfs car- 800 26 76 * »

N

5 bonaten van natrium of kalium kunnen als kiemvormend middel worden gebruikt indien zij worden gecombineerd met een geschikte zuur-verbinding, zoals citroenzuur, wijnsteenzuur, oxaalzuur en dergelijke, zowel als boorzuur.

5 Voorbeelden van geschikte organische ontleed- bare schuimmiddelen voor toepassing als kiemvormende middelen zijn azoverbindingen, zoals azodicarbonamide, azobisisobutyro-nitril, diazoaminobenzeen, diethylazodicarboxylaat, diïsopropyl-azodicarboxylaat en dergelijke, schuimmiddelen, die behoren tot 10 de nitroso-verbindingen, zoals N.N'-dinitrosopentamethyleentetra- mine, N.N'-dimethyl-N.N’-dinitrosotereftalamide en dergelijke, en schuimmiddelen, die behoren tot de sulfonylhydrazide-verbin-dingen, zoals benzeensulfonylhydrazide, tolueensulfonylhydrazide, 4.4'-oxybis(benzeensulfonylhydrazide), 3.3’-disulfonhydrazide-15 fenylsulfon, tolueendisulfonylhydrazon, thio-bis(benzeensulfonyl hydrazide) , tolueensulfonylazide, tolueensulfonylsemicarbazide en dergelijke.

Het kiemvormende middel is in het geval waarin het een poedearvormig materiaal is wenselijkerwij ze een fijnver-20 deeld poeder met een gemiddelde deeltjesdiameter van niet groter dan 30yum of bij voorkeur niet groter dan lO^um. Deze eis geldt omdat een kiemvormend middel met een deel tj esdiameter van meer dan 30^um geen voldoende stroombaarheid van het harsprodukt geeft bij de vorming, hetgeen leidt tot een inferieure oppervlakte-25 glans en een gestreept uiterlijk samen met een verminderde uniformiteit van de cellulaire schuimstructuur. Wanneer het kiemvormende middel een ontleedbaar schuimmiddel is bezit dit wense-lijkerwijze een ontledingstemperatuur, die lager is dan de vormings-temperatuur van het hars op vinylchloride-basis in het harspro-30 dukt.

De hoeveelheid van het kiemvormende middel in het harsprodukt moet tenminste 0,01 gew.dl per 100 gew.dln van het hars op vinylchloride-basis bedragen. Dese eis geldt omdat kleinere hoeveelheden van het kiemvormende middel dan de bovengenoemde 35 hoeveelheden geen geschuimd voorwerp met een fijne en uniforme celstructuur geven. De bovengrens van de hoeveelheid van het 800 2 6 76 6 schuimmiddel kan in ruime mate varieren in afhankelijkheid van het type van het kiemvormende middel. Het kiemvormende middel van het anorganische vulmiddel-type kan bijvoorbeeld worden gebruikt in een hoevedheid van 20 gew.dln of meer per 100 gew.dln van het 5 hars op vinylchloride-basis. In het bijzonder kunnen veel grotere hoeveelheden, bijvoorbeeld 40-50 gew.dln, van een anorganisch vulmiddel worden gebruikt per 100 gew.dln van het hars wanneer zekere specifieke eigenschappen, bijvoorbeeld een vlam-vertra-ging, wenselijk zijn in het resulterende geschuimde cellulaire 10 produkt, hoewel geen verder effect wordt verkregen als kiemvor-mend middel door toepassing van een dergelijk anorganisch vulmiddel in een hoeveelheid van meer dan 20 gew.dln.

Anderzijds dient de hoeveelheid van een kiemvor-mend middel van het type van een ontleedbaar schuimmiddel te 15 worden beperkt tot niet meer dan 5 gew.dln per 100 gew.dln van het hars omdat grotere hoeveelheden van een kiemvormend middel van een dergelijk type leiden tot overmatige volumina van de gasvormige ontledingsprodukten daaruit, hetgeen resulteert in een grove en onregelmatige cellulaire structuur van de als produkten 20 verkregen geschuimde voorwerpen.

Het schuim-conditionerende hars als derde component in het harsprodukt, gebruikt bij de werkwijze volgens de uitvinding, is essentieel voor het versnellen van de gelering van het hars op vinylchloride-basis en het vergroten of instellen 25 van de smeltviscositeit van het hars op een optimale waarde.

Door toevoeging van dit schuim-conditionerende hars kan de samen-groeiing van de schuimcellen of de contractie van de eenmaal gevormde cellulaire structuur op doeltreffende wijze worden voorkomen door vergroting van de cohesieve sterkte van de harssmelt, 30 zodat de gassen, gevormd uit het schuimmiddel, gemakkelijk worden vastgehouden in het gesmolten hars en voorkomen wordt dat zij zich uit het hars verspreiden, waardoor een goed geschuimd voorwerp met hoge expansie wordt verkregen. Dit schuim-conditionerende hars vertoont opmerkelijke synergistische effecten wan-35 neer het wordt gebruikt in combinatie met het bovengenoemde kiemvormende middel, waardoor een geschuimd voorwerp met hoge expansie 800 2 6 76 J * % 7 met een fijne en uniforme celstructuur en een uitstekend uiterlijk wordt verkregen.

Geschikte schuim-conditionerende harsen worden gekozen uit acrylharsen en harsen op styreen-basis, zoals hier-5 onder meer uitvoerig zal worden beschreven. In ieder geval moet het schuim-conditionerende hars de uniforme gelering van het hars op vinylchloride-basis kunnen versnellen, waardoor op geschikte wijze de smeltviscositeit van het hars wordt vergroot, een rubberachtige elasticiteit aan het harsprodukt wordt verleend en de 10 cohesieve sterkte van het hars op vinylchloride-basis, gesmolten bij een verhoogde temperatuur, wordt verbeterd. Aan deze eisen wordt voldaan door toepassing van een acrylhars of een hars op styreen-basis met een gereduceerde viscositeit van tenminste 3,0 dl/g of bij voorkeur tenminste 5,0 dl/g, zoals gemeten bij 15 25°C in een chloroform-oplossing van 0,1 g/100 ml concentratie met een voldoende hoge polymerisatiegraad en met een goede verenigbaarheid met het hars op vinylchloride-basis.

Het acrylhars, geschikt als schuim-conditione-rend hars, is een polymethylmethacrylaat of een copolymeer, waar-20 van de hoofdcomponent, bijvoorbeeld tenminste 40 gew.%, methyl- methacrylaat is, gecopolymeriseerd met een of meer daarmee copoly-meriseerbare comonomeren. Voorbeelden van de comonomeren zijn styreen, acrylonitril, vinylesters, zoals vinylacetaat, acrylzuur en esters daarvan, zoals methylacrylaat, ethylacrylaat, n-butyl-25 acrylaat, isobutylacrylaat, 2-ethylhexylacrylaat en dergelijke en methacrylzuur en andere esters daarvan dan methylmethacrylaat, zoals ethylmethacrylaat, n-butylmethacrylaat, 2-ethylhexylmetha-crylaat en dergelijke.

Het acrylhars als schuim-conditionerend hars kan 30 worden gekozen uit willekeurige, in de handel verkrijgbare harsen, maar aanbevolen wordt gebruik te maken van een hars, bereid door emulsie-polymerisatie. Wanneer het harsprodukt, toegevoerd aan een extrudeermachine, een emulsie-gepolymeriseerd hars bevat wordt de gemakkelijkheid van de toevoer daarvan verbeterd en vindt geen 35 verstopping van de voedingsinlaat plaats, zodat een stabiele voeding van het harsprodukt wordt verzekerd en de druk, torsie en 800 26 76 \ δ extrusiesnelheid van de extrudeermachine kan dan constant gehouden worden, zodat een geschuimd produkt met uniforme kwaliteit wordt verkregen.

Het hars op styreen-basis, gebruikt als de an-5 dere groep van schuinr-conditionerende harsen, kan een polystyreen zijn, maar is wenselijkerwijze een copolymeer, waarvan de hoofd-component, bijvoorbeeld 60-95 gew.%, bestaat uit styreen, geco-polymeriseerd met acrylonitril en/of een met deze monomeren co-polymeriseerbaar monomeer. Copolymeren van styreen en acryloni-10 tril genieten in het bijzonder de voorkeur.

Voorbeelden van het bovengenoemde monomeer, dat copolymeriseerbaar is met styreen of acrylonitril, zijn esters van acrylzuur, zoals methylacrylaat, ethylacrylaat, n-butyl-acrylaat, isobutylacrylaat, 2-ethylhexylacrylaat en dergelijke, 15 esters\an methacrylzuur, zoals methylmethacrylaat, ethylmethacry-laat, n-butylmethacrylaat, 2-ethylhexylmethacrylaat en dergelijke, maleïnezuur en fumaarzuur en esters daarvan en maleïnezuur-anhydride.

Het hars op styreen-basis, gebruikt als schuim-20 conditionerend hars, kan een van de in de handel verkrijgbare harsen zijn, maar het is aanbevelenswaardig gebruik te maken van een hars op styreen-basis, bereid door emulsé-polymerisatie, met het oog op de betrekkelijk hoge polymerisatiegraad van het hars en de goede dispergeerbaarheid daarvan in het hars op 25 vinylchloride-basis.

Opgemerkt wordt dat betere resultaten worden verkregen door receptering van het hars op vinylchloride-basis met een hogere polymerisatiegraad met een acrylhars of hars op styreen-basis met een overeenkomstig hoge polymerisatiegraad.

30 De hoeveelheid van het schuim-conditionerende hars in het harsprodukt, gebruikt bij de werkwijze volgens de uitvinding, ligt in het traject van 0,5-30 gew.dln of bij voorkeur 3-20 gew.dln per 100 gew.dln van het hars op vinylchloride-basis als de hoofdcomponent van het harsprodukt. Deze eis geldt 35 omdat een hoeveelheid van het schuim-conditionerende hars, die kleiner is dan het boven aangegeven traject, natuurlijk niet de 800 2 6 76 > * If 9 boven beschreven gewenste effecten kan geven, terwijl geen speciale verdere verbeteringen kunnen worden verkregen door toepassing van het hars in een hoeveelheid van meer dan het hierboven aangegeven traject, waarbij in plaats daarvan zekere nade-5 lige effecten, zoals een vermindering van de vlam-vertraging, een inherente eigenschap van polymeren op vinylchloride-basis, gaan optreden.

Bij het harsprodukt, gebruikt bij de werkwijze volgens de uitvinding, is het raadzaam het harsprodukt te mengen 10 met een ontledingshulpmiddel wanneer het kiemvormende middel een verbinding is, die behoort tot de groep van ontleedbare schuim-middelen, teneinde de ontledingstemperatuur van het schuimmiddel in te stellen, zodat de gasvormige ontledingsprodukten worden gevormd bij een temperatuur, die lager is dan de vervaardigings-15 temperatuur van het hars op vinylchloride-basis. Voorbeelden van geschikte ontledingshulpmiddelen zijn oxaalzuur, citroenzuur, wijnsteenzuur, ureum en een metaalzeep, zoals een zink- of koper-zeep.

- Het harsprodukt, gebruikt bij de werkwijze vol-20 gens de uitvinding, kan eventueel worden gemengd met gebruikelijke toevoegsel-bestanddelen al naar gelang dit noodzakelijk is, zoals stabiliseermiddelen, smeermiddelen, weekmakers, modificeermidde-len, vlamvertragende middelen, andere schuim-conditioneermiddelen dan de boven beschreven schuim-conditionerende harsen, ultra-25 violet-absorberende middelen, antioxydantia, antistatische middelen, pigmenten en kleurstoffen.

De eerste trap van de werkwijze volgens de uitvinding is de menging van de bovenbeschreven componenten, dat wil zeggen het hars op vinylchloride-basis, kiemvormend mid-30 del, schuim-conditionerend hars en andere eventuele bestanddelen, onder vorming van een uniform harsprodukt. Het aldus verkregen harsmengsel wordt vervolgens blootgesteld aan een verhitting onder druk teneinde het om te zetten in een tenminste gedeeltelijk gegeleerde massa. Deze trap wordt gewoonlijk uitgevoerd in 35 een extrudeermachine, waaraan het harsmengsel continu wordt toegevoerd. De temperatuur, waarbij de gelering van het harsprodukt 800 2 6 76

IQ

plaats vindt, ligt bij voorkeur in het traject van 60-250°C, hoewel de optimale temperatuur afhankelijk is van het harsmengsel en het vervluchtigbare schuimmiddel, dat wordt ingeperst in de volgende trap. In ieder geval kan het harsmengsel niet worden gegeleerd 5 bij een temperatuur beneden 60°C, zelfs niet met een zeer sterke afschuifkracht, die het harsmengsel ondergaat, terwijl een temperatuur boven 250°C ongewenst is als gevolg van de thermische ontleding van het hars. De druk van het harsprodukt in deze trap is niet aan bepaalde grenzen gebonden, maar deze druk is bij 10 voorkeur superatmosferisch. Deze omstandigheden van temperatuur en druk kunnen gemakkelijk worden verkregen in een extrudeer-machine, die gewoonlijk wordt gebruikt voor de vervaardiging van variërende soorten thermoplastische harsen.

Wanneer het harsprodukt is omgezet in een ten-15 minste gedeeltelijk gegeleerde massa onder de boven beschreven omstandigheden van temperatuur en druk, wenselijk onder toepassing van een afschuifkracht, bijvoorbeeld in een extrudeermachine, wordt een vervluchtigbaar schuimmiddel als hieronder gespecificeerd, geperst in het verkregen, tenminste gedeeltelijk gegeleer-20 de harsprodukt onder druk teneinde daarin te worden geabsorbeerd en geïmpregneerd. In verband hiermee wordt opgemerkt dat het harsprodukt niet volledig is gegeleerd maar zich bevindt in een toestand van voortschrijdende gelering onder achterlating van aanzienlijke hoeveelheden ongegeleerde hars-deeltjes teneinde 25 een snelle en gemakkelijke absorptie van het vervluchtigbare schuimmiddel in de harsmassa te verzekeren.

Het hier gebruikte vervluchtigbare schuimmiddel is bij voorkeur een alifatische koolwaterstof of een alifatische halogeerikoolwaterstofverbinding met een kookpunt van 90°C of 30 lager onder atmosferische druk. Voorbeelden van geschikte alifatische koolwaterstofverbindingen zijn propaan, butaan, isobutaan, pentaan, neopentaan, n-hexaan, isohexaan, n-heptaan en dergelijke en voorbeelden van geschikte alifatische halogeerikoolwater-stofverbindingen zijn methylchloride, methyleenchloride, chloro-35 form, tetrachloorkoolstof, ethylchloride, ethylideenchloride, trichloorethyleen, 1,2-dichloorethaan, trichloorfluormethaan, 800 2 6 76 11 dichloordifluormethaan, broomtrifluormethaan, tetrafluormethaan, dichloorfluormethaan, chloortrifluormethaan, broomtrifluorethaan, trifluormethaan, trichloortrifluorethaan, dichlooortetrafluor-ethaan, dibroomtetrafluorethaan, chloorpentafluorethaan, hexa-5 fluorethaan, chloordifluorethaan, difluorethaan en dergelijke.

Deze vervluchtigbare schuimmiddelen kunnen worden gebruikt als een combinatie van twee of meer soorten al naar gelang dit noodzakelijk is.

Het kookpunt van het vervluchtigbare schuimmid-10 del is niet hoger dan 90°C of bij voorkeur niet hoger dan 70°C omdat de toepassing van een vervluchtigbaar schuimmiddel met een kookpunt boven 90°C leidt tot een aanzienlijke krimping of contractie van het geschuimde voorwerp zowel als tot een verminderde uniformiteit van de celstructuur van het geschuimde voor-15 werp.

De hoeveelheid van het vervluchtigbare schuim-middel, dat onder druk naar binnen moet worden geperst en moet worden geabsorbeerd in het harsprodukt in de tenminste gedeeltelijk gegeleerde toestand onder druk ligt binnen het traject van 20 1-30 gew.dln per 100 gew.dln van het hars op vinylchloride-basis, hoewel bij de bepaling van de hoeveelheid rekening moet worden gehouden met de gewenste uitzettingsverhouding van de tenslotte verkregen produkten van het geschuimde voorwerp.

Zoals hierboven werd vermeld omvat de meest ge-25 schikte manier voor de praktische uitvoering van de werkwijze volgens de uitvinding de toepasang van een extrudeermachine, waaraan het harsmengsel continu wordt toegevoerd en wordt omgezet in een gegeleerde massa door verhitting onder druk in de extrudeermachine en waarbij het vervluchtigbare schuimmiddel als hierboven 30 beschreven in de cilinder van de extrudeermachine wordt geperst op een plaats halverwege daarvan, waar het harsprodukt in een gedeeltelijk gegeleerde toestand is door de verhitting onder druk.

Zoals hierboven werd vermeld moet het onder druk 35 inspuiten van het vervluchtigbare schuimmiddel wenselijkerwijze worden uitgevoerd in de trap waarin het harsprodukt in de gedeel- 800 2 6 76 12 telijk gegeleerde toestand is teneinde een snelle en gemakkelijke absorptie van het schuimmiddel in de harsmassa te verzekeren. Het is echter van essentieel belang dat het harsprodukt, dat geïmpregneerd is met het vervluchtigbare schuimmiddel, tot een volledige 5 gelering wordt gebracht onder vorming van een uniform gegeleerde massa door verdere verhitting en kneding voordat het onder verminderde druk wordt gebracht teneinde een expansie te bewerkstelligen tot een cellulair geschuimd voorwerp met een uniforme en fijne cellulaire structuur.

10 De optimale omstandigheden voor de extrusie- schuiming onder toepassing van een extrudeermachine worden bepaald in afhankelijkheid van het harsmengsel en het vervluchtigbare schuimmiddel zowel als de gewenste uitzettingsverhouding van de voltooide geschuimde produkten. Inhet algemeen wordt het hars-15 mengsel verhit en gekneed in de cilinder van de extrudeermachine onder druk bij een temperatuur, die voldoende is om de gelering van het harsmengsel te bewerkstelligen en het vervluchtigbare schuimmiddel wordt onder druk gebracht en geabsorbeerd in het harsprodukt onder een voortschrijdende gelering via een inlaat, die 20 in het bijzonder is voorzien op een plaats halverwege de cilinder, waarin het harsprodukt beweegt. Het harsprodukt, aldus geïmpregneerd met het vervluchtigbare schuimmiddel, wordt verder verhit en gekneed teneinde een volledige gelering te bewerkstelligen gedurende de beweging daarvan in de cilinder naar de matrijs-uit-25 laat. Daarom is de regeling van de temperatuurverdeling over de cilinder van de extrudeermachine zeer belangrijk.

Verder is het wenselijk dat de temperatuur van het harsmengsel, dat uit de matrijs-uitlaat treedt, niet overmatig hoog is, hetgeen wordt bewerkstelligd door uniforme afkoeling tot 30 een geschikte temperatuur teneinde de gewenste fijnheid en uniformiteit van de cellulaire structuur van het geschuimde voorwerp te verzekeren. De voorkeurstemperatuur van het harsprodukt tijdens de extrusie wordt bepaald in afhankelijkheid van de buigtempera-tuur en de schijnbare geleringstemperatuur van het harsprodukt, 35 zoals hieronder gedefinieerd. Aldus is een geschikte extrusie- temperatuur van het harsprodukt tenminste 30°C of meer bij voor- 800 2 6 76 13 keur tenminste 40°C hoger dan de buigtemperatuur, maar niet hoger dan de schijnbare geleringstemperatuur of bij voorkeur tenminste 15°C lager dan de schijnbare geleringstemperatuur van het harsmengsel.

5 Het harsmengsel, geïmpregneerd met het vervluch- tigbare schuimmiddel, tot volledige gelering gebracht en afgekoeld tot de hierboven gedefinieerde geschikte extrusietemperatuur, wordt vervolgens geëxtrudeerd uit de matrijs met een opening met de gewenste vorm onder druk in een zone onder verminderde druk, bij 10 voorkeur atmosferische druk, waarbij het harsprodukt wordt geëxpandeerd door de uit het schuimmiddel gevormde gassen onder vorming van een cellulair geschuimd voorwerp onder gelijktijdige afkoeling.

De definities van de bovengenoemde buigtempera-15 tuur en schijnbare geleringstemperatuur zijn hieronder aangegeven.

Buigtemperatuur: de bepaling werd uitgevoerd op het harsprodukt maar onder uitsluiting van de schuimmiddelen volgens JIS K 6745 onder toepassing van een Clash-Berg-beproevings- apparaat voor de buigtemperatuur en de temperatuur, waarbij de 3 2 20 afschuifmodulus G gelijk was aan 3,17 x 10 kg/cm werd als de buigtemperatuur aangenomen.

Schijnbare geleringstemperatuur: de bepaling werd uitgevoerd onder toepassing van een gebruikelijke rheometer en de temperatuur werd gedefinieerd als de temperatuur, waarbij, 25 wanneer 2 g van het harsprodukt onder uitsluiting van de schuim-middelen werd verhit in een cilinder met een verhittingssnelheid van 3°C/minuut onder een belasting van 150 kg/cm^ met een plunjer, de snelheid van de uitstroming van het verweekte of gesmolten harsprodukt door een straalpijp met een binnendiameter van 1 mm en 30 een lengte van 10 mm, aanwezig in de bodem van de cilinder, gelijk was aan 2 mm'Vseconde.

Wanneer de temperatuur van het harsprodukt tijdens de extrusie na de impregnering van het vervluchtigbare schuimmiddel te hoog is kunnen ongewenste verschijnselen optreden, zoals een 35 ontsnapping van gas uit gebroken schuimen, een contractie van het geschuimde voorwerp voor het vastworden daarvan door afkoeling en 800 2 6 76 14 een vergroving van de cellen, hetgeen resulteert in een geschuimd voorwerp met een open celstructuur met gedeeltelijk samengegroeide en minder uniforme schuimen. Anderzijds resulteert een te lage temperatuur van het harsprodukt tijdens de extrusie bij 5 de uitlaat van de matrijs in een verhoogde viscositeit van het harsprodukt en in een onvoldoende druk van de gassen, gevormd uit het schuimmiddel, zodat een geschuimd voorwerp met hoge expansie nauwelijks wordt verkregen. Daarom is de temperatuur van het harsprodukt tijdens de extrusie aan zeer bepaalde grenzen 10 gebonden en is het wenselijk dat het harsprodukt, uniform geïmpregneerd met het vervluchtigbare schuimmiddel, wordt afgekoeld tot een geschikte temperatuur voordat het wordt ge'êxtru-deerd uit de matrijs van de extrudeermachine om te worden geëxpandeerd tot een geschuimd voorwerp.

15 De werkwijze volgens de uitvinding is dermate doeltreffend, dat een continue lengte geschuimd produkt in de vorm van een plak, vel, staaf, buis of dergelijke met een fijne en zeer uniforme celstructuur gemakkelijk wordt verkregen onder toepassing van een matrijs met een overeenkomstige opening, be-20 vestigd op een extrudeermachine.

De uitvinding wordt verder toegelicht maar niet beperkt door de volgende voorbeelden.

Voorbeeld I (proeven 1-13).

De in dit voorbeeld gebruikte extrudeermachine 25 omvatte vijf zones voor de harstoevoer, samendrukking, meting, drukvermindering en menging en de diameter van de schroef was 40 mm bij een lengte/diameter-verhouding van 30. Een opening is aanwezig in de cilinder van de drukverminderingszone voor de inspuiting van het vervluchtigbare schuimmiddel onder toepassing 30 van een plunjerpomp van het tandem-type.

Harsmengsels werden bereid door menging met een supermenger van elk 100 gew.dln van een polyvinylchloridehars of een copolymeerhars van vinylchloride en vinylacetaat als aangegeven in onderstaande tabel A, 2 gew.dln van een tin-bevattend 35 stabiliseermiddel, 1 gew.dl calciumstearaat als smeermiddel en kiemvormende middelen van het anorganische vulmiddel-type en/of 800 2 6 76 15 het ontleedbare schuimmiddel-type en acrylhars van het soort en in de hoeveelheden als hieronder beschreven en aangegeven in tabel A.

Kiemvormende middelen 5 Talk: een produkt van Tsuchiya Kaolin Co., Japan, met een gemiddelde deeltjesdiameter van l-3^um.

Hakuenka: calciumcarbonaatpoeder, een produkt van

Shiraishi Calcium Co., Japan, met een gemiddelde deeltjesdiameter van 0,02-0,03yum.

10 Orben: een colloïdaal gehydrateerd aluminiumsilicaat, een produkt van Shiraishi Calcium Co., met een gemiddelde deeltjesdiameter van ongeveer 0,5^um.

Celmic 133: een azodicarbonamide-verbinding, een produkt van Sankyo Kasei, Co., Japan, dat ontleedt bij 15 130-180°C.

PTS: 4-tolueensulfonylhydrazide, dat ontleedt bij 110°C AIBN: azobis-isobutyronitril, dat ontleedt bij 100-115°C SHC: natriumhydrogeencarbonaat, dat ontleedt bij 60-150°C Acrylhars: 20 E-l: een copolymeerhars, bestaande uit 90 gew.% methyl- methacrylaat en 10 gew.% ethylacrylaat met een gereduceerde viscositeit van 10 dl/g, zoals gemeten in een chloroformr-oplossing bij 25°C.

De werkomstandigheden van de extrudeer-25 machine waren als volgt:

Temperatuur in de harstoevoerzone 80-120°C

Temperatuur in de samendrukkingszone I00-170°C

Temperatuur in de meetzone 150-190°C

Temperatuur in de drukverminderingszone idem

30 Temperatuur in de mengzone 130-150°C

Temperatuur in de extrusiematrijs 120-130°C

Omwentelingssnelheid van schroef 20-30 rpm.

Nadat het harsprodukt, toegevoerd aan de extrudeermachine, de drukverminderingszone had bereikt en gedeel-35 telijk was gegeleerd werd een vervluchtigbaar schuimmiddel, bestaande uit een mengsel van butaan en trichloorfluormethaan in 800 2 6 76 16 een gewichtsverhouding van 50:50, ingespoten door de opening in de cilinder onder toepassing van een plunjerpomp in een zodanige hoeveelheid, dat de hoeveelheid van het vervluchtigbare schuim-middel in het harsmengsel 10 gew.%, gebaseerd op het harsmengsel, 5 bedroeg.

Het aldus met het vervluchtigbare schuiramiddel geïmpregneerde harsprodukt werd na de afkoeling tot ongeveer 110—160°G geëxtrudeerd door de matrijs teneinde een expansie onder atmosferische druk te ondergaan en afgekoeld. De aldus ver-10 kregen geschuimde voorwerpen werden visueel onderzocht op de toestand van de celstructuur en het stortgewicht van de produkten werd bepaald, waarbij de in onderstaande tabel A aangegeven resultaten werden verkregen. In de tabel werd de waardering van de toestand van de celstructuur, aangeduid als A, B en C, aangegeven op grond 15 van de volgende kriteria: (A) fijne en uniforme cellulaire structuur met een uitstekend uiterlijk, waarbij de diameter van de cellen SQO^urn of kleiner is, (B) kleinere fijnheid en uniformiteit van de cellulaire 20 structuur, waarbij de diameter van de cellen 500-1000^um is, (C) grove cellulaire structuur met een slechte uniformiteit, waarbij de diameter van de cellen groter is dan lOOO^um.

25 800 2 6 76 17 cd a* _

O CL) O -r-v O

vo co 3N o w o Bi M “ — 0<! 1— ca ho * B <d^ o O Ö ^ O vo vd vo CO fl) /“» lT| —· CO .

o ,α m u ·> o <j _ Ll v-/ Cü O * OW'-' °

^ CO

o Bi m © ^ 1Λ vO CO !—! * O /—' — o < O cd O W CN *

_ H ' CO —' O

/-N

CO — O Bi O _ £ , <r o *- rB " O c-n o O <q (V. cd o Km — * f-i w m w o

r~N O

ö in \o

o cu cn ·> o o <J

co o *-* <u HO ·— * bo Pn ^ o co co I o S o o

<! Μ ΙΟ O Φ *H Λ CO O

00 cu S — w , rH i>0 t—J '— O < 0) ® " & o o cd

H

/·*1

Bi O fi £ , o rH ·> O) O <5 O CO —· CU "

— LD 00 H'-'O 00 O

r“4

Ê? /-s >» M 'S

•rl 6^ i-l TJ ^ B

> · o cd rt >3 ft cd I-J rC 2 B Φ MrB i-i (U ^ cdöOcUOOO cdTOO ü >^Ό0) 91 H CdU ö co ιΗ ·Η ·Η CÜ BI "H i> <u

(U 4-1 <u 4-) ÖTd T3 β B CO

+j cd Ocd cd fl cu β cu ö r-ccd 'Oen Ö0*rl

ed+J ·ι-ι ·η M S h O r-j OJC'I

B οι β M Or-c w B !>ë CU O CU CU BB B U 4JT3 ü ocd O β <d > O» -Hen «^ u

B BJ ü W B

| O Ü -H 4-1

i) O *H & ft O

tJ Ί3 1 & CU M 3 I -H B r-4 | fi« Mg (j

H-l i—l JL( 1CUCU· 'rl DO W S 4J

cu j>i o w 3 U fi «

OÖr-IV4 CU B TU CU B Bi— OO r-H

Pl -Η Xj cd *H O *r4 00 i—l O | 4-1 O CU

ft>ÜB ώ>β'-/Γ0 COM W > O

800 2 6 76 18 . ^ o a! o ö σ> co vo co t-ioa) co ~- — o nj ·> Φ ·> tj — H o O o O ✓n 00 <Nvo tn Aimfl en en — o η οι Φ * *pq

— cö ' <U O O

η α co co / N. I—' o ^ o o <r

T-< \o en i—( « ·Η />—s O “U

— o cö — g r>. o — E-l ^ H ^

<U

CJ

d d 00 o — - o r^. o o o co co CM Λ

| Ü \ O

< d ·η o <ί·

O CU g ·> O - O

rH^O f» 0) ró*1 2 3 4 5 6^ O

cu r^. o a) '—'

H

O ^ O C3 >—i r-1 " CU U0 CO O Γ"· nJ ·—· 0) o <) EH w o « u o 8 0 0 2 6 76 2 r—1 3 >> i 4 Ö C”* _ hï *3 5

> · o d S

6 ft d H *rj a cu f-ι λ η ω d ccjöOcuöOü d Ό d Λ

w <O cu co h d Ό τ3 cu O

i—I ·Η *1-1 CU rO ·Η Ö rH CO

cu -u cu -u dtJ O s <u<u cu

+J cd Τ) d d Ό CU g HO ÖO

h cd o tn üo*h cu ·ι-ι cuco

flJ+J -Η -H Hg r-l d Ö-U fi-O

ΐ 0) gH OH W ΐ O Λ Gen <uü cucu d d d o ·ηο >g O cd O g <> O co -W-H ü

•Η i3 JJ '“s. H

τ u ,ΰ ω d d bo o ^ d I o ·Η Jj

CU O — |3 ft O

T3 Ό LI <U H d l-H d iH 1

CHiHH I OJ CU ·Η 4JSW

a) >> o co S g Tl IS λ d co HH co

OdrHH CUHTJCUd ,£3 H OO rH

H Hd Π) ·Η ΟΉ MH OCÖ 4JO CU

ft > o ,d W>g'^'d w ,d wf> o 19

Voorbeeld II (proeven 14-23),

Harsmengsels werden bereid door telkens uniform mengen in een supermenger van 100 gew.dln van een copoly-meerhars van vinylchloride en vinylacetaat met een gemiddelde 5 polymerisatiegraad van 830, waarbij het vinylacetaat-gehalte 5 gew.% bedroeg, 2 gew.dln van een tin-bevattend stabiliseermid-del, 1 gew.dl calciumstearaat en kiemvormende middelen, dat wil zeggen talk en/of Celmic 133, en een acrylhars in hoeveelheden als aangegeven in onderstaande tabel B. De extrudeermachine en 10 de omstandigheden voor de extrusie-expansie waren dezelfde als in voorbeeld I, waarbij de soort en de hoeveelheid van het ver-vluchtigbare schuimmiddel, geïmpregneerd in het harsmengsel, zijn aangegeven in tabel B. Het acrylhars, aangeduid als E-l, was hetzelfde als gebruikt in voorbeeld I en het acrylhars, aan-15 geduid als KI25 in tabel B, was een hars op polymethylmethacry-laat-basis met een gereduceerde viscositeit van 4,5 dl/g, zoals gemeten in een chloroformoplossing bij 25°C, welk produkt in de handel wordt gebracht door Rohm & Haas Co. onder de handelsnaam Paraloid KI 25. De afkortingen voor de vervluchtigbare schuimr-20 middelen in tabel B bezitten de hieronder aangege-ven betekenissen.

TCFM: trichloorfluormethaan met een kookpunt van 23,7°C TCFE: tetrachloordifluorethaan met een kookpunt van 92,8°C ISO : isoöctaan met een kookpunt van 99°C 25 DCFE: dichloortetrafluorethaan met een kookpunt van 3,6°C.

De stortgewichten van de aldus verkregen geschuimde voorwerpen zijn aangegeven in tabel B. In het bijzonder vertoonden de geschuimde voorwerpen, verkregen in proeven 21-23, een opmerkelijke contractie onmiddellijk na de extrusie uit de 30 extrudeermachine, waarschijnlijk als gevolg van een ongeschikte receptering van de harsmengsels.

800 2 6 76 20 d m o m a) o o r* co ·> » » — O —00 H w ή-' o — o d w >"n ~ CM « 0) Fr O 00 — Ο <U U — *

Ο Eh v-” O

o — o om — a m » vo cm * ·> I oo fern o cm o ja ^ o — * fi N-X Ο o <r σ\ om — /-* g m — * ·> loopnoffimo CM Ο (xjwQ— <j-v_z

Η ^ Ο O

ο m /-s oo λ λ m oo o en — CM O CM —' g « cn — pp m o u — 1*4 Η ^ o pq rH Γη om m Λ-Χ pH O 06

<D« *> r CM 00 O « VO

,η cm o no o <a ca — ·>

EH W O ^ O

o m m ' cm /—\ hi· vO λ λ CM co — o er*

— CM — — fö Λ O

m en p 1*4 u ^ o

O /~N O

O — /-s — O ΓΗ m « i co b * o — — O ΙϊΙ'-'ηΓΓη *>

O 'H-' O

O — /-N oo <fr | CO CO O Ό — — o w ^ EB * o CO ΓΗ » o ^ o ö

)H Λ I

X cd > M

rH Cd O

Cd rO pH -U o ^

+J ÜO CO

co ·η O υ S

<ü co /—> en /~\ +> Ό) /~\ ·η d o u d — d Md -d-Hd !s 8 >*

ΜΗ rH CdrH OSrH CU-rlÖO

•H d cjt3 HS'd 3 β t) MS'-' 4H 3 · ·>Η * rH* rH -rH · U ί (UM& g & ioS >dS M o &

OrQCl) rH Ü) JH <U M jEl (U O (DU

J^cUÖO 0) 00 OM 3 O 60 +J <U CD

Pj ü 'w' O'—" <J 'r' > (0 CO ÖO 13 800 2 6 76 21

Voorbeeld III (proeven 24-35).

Bij deze proeven werden twee extrudeermachines, gecombineerd als een tandem, gebruikt. De eerste extrudeermachine bezat een diameter van 50 mm bij een lengte/diameter-verhouding 5 van 30 en de cilinder was voorzien van een opening voor de inspuiting van het vervluchtigbare schuim-middel bij een plaats op een afstand van 75 cm vanaf de hopper, door welke het vervluchtigbare schuimmiddel onder druk in de cilinder kon worden gebracht onder toepassing van een tandem-plunjerpomp. Een tweede extru-10 deermachine met een diameter van 65 mm bij een lengte/diameter-verhouding van 30 was verbonden met de extrudeer-straalpijp van de eerste extrudeermachine en de tweede extrudeermachine was voorzien van een matrijs met een opening van 8 x 400 mm voor de vorming van een plak.

15 De temperatuurverdeling van de cilinder van de eers te extrudeermachine was vanaf de plaats in de buurt van de hopper tot de van de hopper verwijderde plaats: Cj = 90°C,

Cg = 130°C en Cg = 180°C. De temperatuurverdeling van de cilinder Tj, Tg en Tg vanaf de plaats in de buurt van de hopper tot de 20 van de hopper verwijderde plaats in de tweede extrudeermachine en de temperatuur van de extrusiematrijs Dj waren als aangegeven in tabel C.

Harsmengsels werden bereid door mengen in een supermenger van telkens 100 gew.dln van een copolymeerhars van 25 vinylchloride en vinylacetaat met een gemiddelde polymerisatie- graad van 760, waarin het vinylacetaatgehalte 5,8 gew.% bedroeg, 2 gew.dln van een tin-bevattend stabiliseermiddel, 1 gew.dl calciumstearaat, 1 gew.dl talk als kiemvormend middel, 0,5 gew.dl Celmic 133 (voorbeeld I) als ontleedbaar schuimmiddel en een 30 van de acrylharsen E-2 tot E-7 als hieronder beschreven in een hoeveelheid als aangegeven in tabel C.

E-2: een copolymeerhars, bestaande uit 80 gew.% methylmethacry-laat en 20 gew.% ethylacrylaat met een gereduceerde viscositeit van 2,0 dl/g, zoals gemeten in een chloroformoplossing 35 bij 25°C.

E-3: een copolymeerhars, bestaande uit 90 gew.% methylmethacrylaat 800 2 6 76 22 en 10 gew.% ethylacrylaat met een gereduceerde viscositeit van 3,0 dl/g, 2oals gemeten in een chloroformoplossing bij 25°C . E-4: een copolymeerhars, bestaande uit 90 gew.% methylmethacrylaat en 10 gew.% ethylacrylaat met een gereduceerde viscositeit 5 van 7,0 dl/g, zoals gemeten in een chloroformoplossing bij 25°C.

E-5: een copolymeerhars, bestaande uit 95 gew.% methylmethacrylaat en 5 gew.% ethylacrylaat met een gereduceerde viscositeit van 15,3 dl/g, zoals gemeten in een chloroform-oplossing 10 bij 25°C.

E-6: een copolymeerhars, bestaande uit 95 gew.% methylmethacrylaat en 5 gew.% butylacrylaat met een gereduceerde viscositeit van 10,7 dl/g, zoals gemeten in een chloroformoplossing bij 25°C.

15 E-7: een copolymeerhars, bestaande uit 85 gew.% methylmethacrylaat, 5 gew.% butylacrylaat en 10 gew.% butylmethacrylaat met een gereduceerde viscositeit van 11,0 dl/g, zoals gemeten in een chloroformoplossing bij 25°C.

Het aldus bereide harsmengsel werd continu toege-20 voerd aan de extrudeermachine en een vervluchtigbaar schuimmiddel, bestaande uit een mengsel van butaan en trichloorfluormethaan in een gewichtsverhouding van 50:50, werd in de cilinder geperst door de opening onder toepassing van een plunjerpomp in een zodanige hoeveelheid, dat de hoeveelheid van het geïmpregneerde 25 vervluchtigbare schuimmiddel in het harsprodukt 10 gew.% bedroeg.

De cellulaire geschuimde voorwerpen, verkregen op de boven beschreven wijze door extrusie-expansie, werden onder-zocht op het stortgewicht in g/cm , de toestand van de celstructuur volgens dezelfde kriteria als aangegeven in voorbeeld I, 2 30 de samendruk-kingssterkte in kg/cm , zoals gemeten volgens de beproevingsprocedure, aangegeven in ASTM D1621, en de buigsterkte 2 in kg/cm , zoals gemeten volgens de beproevingsprocedure, gespecificeerd in ISO-R-1209, waarbij de in onderstaande tabel C aangegeven resultaten werden verkregen. Tabel C vermeldt eveneens 35 de waarden van de buigtemperatuur in °C en de schijnbare ge- leringstemperatuur TQ = 2 in °C.

800 2 6 76 23

De geschuimde voorwerpen, bereid bij proeven 32-34, vertoonden een aanzienlijke contractie onmiddellijk na de extrusie als gevolg van het feit dat de schuimen in sterke mate ineenzakte. De extrusie bij proef 35 werd uitgevoerd bij een op-5 merkelijk grote torsie en druk in de extrudeermachine in vergelijking met die van de andere proeven.

Zoals blijkt uit de in tabel C aangegeven resultaten kon de hoeveelheid van het schuim-conditionerende hars worden verminderd wanneer het hars een hoogmoleculair acrylhars 10 was met een hoge gereduceerde viscositeit, waarbij bovendien de andere voordelen werden verkregen van een verbeterde gasretentie, een stabilisatie van de schuimcellen en een verminderde contractie van de geëxtrudeerde schuimen, terwijl een acrylhars met een kleiner molecuulgewicht of een onvoldoende hoeveelheid toegevoegd 15 acrylhars resulteerde in een aanzienlijke ineenzakking van de schuimen, een sterke contractie van de geëxtrudeerde schuimen en een vergroving van de celstructuur.

Op analogè wijze was een overmatig hoge temperatuur van het harsprodukt, dat uit de matrijs treedt, onwenselijk 20 als gevolg van een onvoldoende stabilisering van de celstructuur en een verhoogde contractie van de geëxtrudeerde schuimen door een aanzienlijke ineenzakking van de schuimen, terwijl een temperatuur van het harsprodukt beneden de hierboven gedefinieerde benedengrens resulteerde in een onvoldoende expansiegraad, samen 25 met een aanzienlijk verhoogde torsie van de extrudeermachine en een overmatig hoge druk voor de extrusie, waardoor moeilijkheden worden veroorzaakt bij de werking van de extrudeermachine.

30 800 2 6 76 24 <o no σ\

iO ¢0,-^00 O ©to I

ρ·>|ΐηοοοσ»σϊ·>·< II ο no ον pij ' μ *— ο ND no m ο ιο <t- co^-yO ο ο ο — « » ο no σ\ co ι to oo oo r>. © « υ ο co no ^ no no ^ 'p/ ,—· ρρ ι— Ρ· Ο •—•cm - —* <f ο κι ι to CO CM ^-ν Ο Ο Ο Ο CM * “ ΙΟ co ϊ ~ CO | ιΟ to CO CO CM « Ο CO © CM — © Ι'- pij '»✓ »— ι— »— *—· Ο CM CO ·—« ·“< ^ <Τν Ο «<Γ I ΙΟ

CMCOCOOOOO — * ·> to co Ι'' CO

CO | λ ΙΟ CO CO CM « Ο •sf’-· CM »-· © © Ρή O _ pp _· ρ» O ·—· CO <-< — 'w' © — CO/~vO o o o o <3 <t VO I to

CO I 00 LO CO CM ·"· ·> * * to <-* VD ON

p£j n_/ p« p- pp O toco O ·— © © o to

0©/~\0 0 0 0 0 <! eo 00 I

co ι co r·* to sr si· « ·> oo r*« o yu n H n 1- o CO <· to VO 0» 1-^ T—* o

x™s VO

<T\p^mooooo <j co <t I in CM 1 CM LO CO CO CM “ « » .lOCOCOsl· ώ w p- p« —· o <r o 3 cm ·— © t~- —> O'-· — to I to CO O' /-n O O O O O < 00 O · lO CO NO o CM | LO LO CO CO CM ·> * *> 3 CM -< © O' w s_, _ pp pp pp O CO 00 O —· — o i—I to <u to I to ©ο* no^vo ο ο ο o <3 CO oo · lo co © o

3 CM I ¢0 to co CO CM ·> · * «ΙΜί Ό N

5_| pi] Np/ pp pp pp pp O CO Op CJ —· —P

NO

to I to no ίο /“\ ο ο ο ο o <j O' ο · ίο co r> -<r CM | © LO CO CO CM » « » 3 CM ·—· NO Γ".

ρή ' t—ι i-» — ·— O CO 00 U ·—1 ·—' r-p to I m

LOsf^OOOOO <! C" CO -iOCOnOO

cnj I oo to CO CO CM » · « 3 CM -* © Γ-ρ

Pt] N_✓ pp pp pp pp O COCO O'-1 —· 00

' NO

•3-cooooooo <3 o —· |to

cm ι ·—· lo co co cm λ * ' · LO co NO ON

Μ N_/ pp pp pp pp O LO 3 CM —* NO NO

pp © — *—· U 3

Ό Λ 3 I /- I I

d — cm co — o /-n 3 I cm co » 3 EnHHO'HcO+JAi^S U 2» iM 13 Β 3 3 Ο O /-n 3 I /~t *H 3

0) 3 3 3 Vi -U "p 3CM ,3 3 Ο Η '.M

d oo— μ d co u -wS go I-tcm

o WOOUCrajilJiSOC'^’MCDII

h ,-p ^ ca aiöO'" öom 3 a) 3 ho1 jJd O O iHBC ·ΗΟΟΟ>γΟ·3 3 3Η

•pi Λ ι o JJ o e) ·μ oj 3 u Ü nj4JOO

d d V) tn u β®ν/ μ.πιί d u d*3 3 "i-t Η M (D 3 ο fe 3 W)

üS+JÖ 3 +J ·Η ft ttl 4J

löocd’H diT) njusSrOcd

gwlHrH |Ρ·3§ krM|3fiM

M-ι ·Η 3 3 ö CU 60«w I 3 3 OT +J *r-j 3

3 33(¾¾ 3 3 3 ύ ft CU-Ö *>-1 Ö0 ·ρ( 0./-N

0,3M &H t«3 S3 O U SO-ri-H^iÖO

M03 33 ·Η33303 3kU 3 030 pm mi H l> w in !> 51 > S E-<cu-iJpqw-tJ'—' 800 2 6 76 25

Voorbeeld XV (proeven 36-47).

De extrudeermachine, gebruikt bij de extrusie-expansie, en de werkomstandigheden van de machine waren dezelfde als in voorbeeld I.

5 ïïarsprodukten werden bereid door menging van telkens 100 gew.dln van een polyvinylchloridehars of een copolymeer-hars van vinylchloride en vinylacetaat als aangegeven in onderstaande tabel D met een analoog soort kiemvormend middel of een combinatie van kiemvormende middelen als aangegeven in voorbeeld 10 I en in hoeveelheden als aangegeven in tabel D en een hars op styreen-basis S-l, dat een copolymeer was, bestaande uit 70 gew.% styreen en 30 gew.% acrylonitril, en met een gereduceerde viscositeit van 12 dl/g, zoals gemeten in een chloroformoplossing bij 25°C in een hoeveelheid als aangegeven in tabel D.

15 Het vervluchtigbare schuimmiddel, ingespoten in de cilinder van de extrudeermachine, was hetzelfde mengsel als in voorbeeld I en de geïmpregneerde hoeveelheid bedroeg eveneens 10 gew.%, gebaseerd op het harsprodukt.

De buigtemperatuur en de schijnbare gelerings-20 temperatuur TQ=2 van de harsprodukten, de temperatuur van de ex-trusiematrijs Dj en het stortgewicht en de toestand van de celstructuur van de geschuimde voorwerpen zijn aangegeven in onderstaande tabel D. Bij proeven 45 en 46 vertoonden de geschuimde voorwerpen een aanzienlijke ineenzakking van de schuimen onmiddel-25 lijk na de extrusie uit de matrijsuitlaat.

800 2 6 76 26

o o £}" — b J ' W

co Ai § O o — miNvj r^. vo o i—< '"s» d) «* « o in σ* st *- ca o . m p·»· ·> CO (Η m <1) » ·> pq m t"' C> vovo O ca CM (1) O O ·— ·—1 — JJ bO_______ -- ----—σ--~---

/-v *p-i CO

o o ,Μ o B co o -a· m cm «a·

Lf~) f\ CO » rH —· » O » O CO 0\ «3-vO o ηί —* fl) p- O —* ^ T-1 4J N_/ U W___________ _ _____ — o ö (3 O 9} O σν m o-o — o m o co <t <u eb m o — — ______ÖO--ü------- -- .y co ^ ö B «ο o o o CO O 0<D rH'-o -3- O CO <f <+ _aj <u — - o m vo co r-^ on o ^__o___~___rr_

Ai o ö m (No OiH"<u <r o co <r — ca cm <u o » o m vo co r-^ 4J n-c öo__o_ — *— --— 1 —ca---

M

o o c ^ _ T-. ·> CO (DO'-' o

<t- vo O 3 CM CO CO vO

_< Ai ' H ·> o O <! p»· m p» ca P40 «* ·> lo γ~· σν pH w v£) O *- —» 0 O Ö o *> co a) B /—' o m <f o o ,η m m m ·> m _ __ _ }_| v-^ H vo O <q vO CO m O <! » m p» cti o >— —> σ\ o co o o co — Ai λ, ή cn ^ r-' r-^t-imB'—mom o «Τ' m

cO ·> ,—i *> «O <J m Ό CO

H O <D -* 00 ·> — —

'— ς_3 '—' O

s~\ 00 O O A! O /-\ 00 co — i-m o o o o m o ov m q r·'. co »> Eö ·> «O <3 ui vo co Η O Μ <ί 00» — — r-ï w w o -------------

rO

ca r-s tn m o a< o o co o C". λ LTJ i—I » ·η co » o o co m 00 ca — s — — » m cor^· cm fH v_* r-i s-' ίο O <J co^o r^.

cu » — ·— O O_____ /~s ΙΛ O Ai O ö <f

\o - Loi-J»<u om cor^cM

com oo ca cm qj »o <d co o r» H 'w' öo m « — — o +j ö ca rd ^ ca ca cu ό o vi uu >-P flicatOi-icO OOI--' CU r-)*Hca-H<Uca ö ^ ^ ?nu (UOc-s (UMM CO £ L o öpo w ca n com ca ό ΌΒι-ΐί^^Ν o <— m c rlH T) p <U 00 ·Η $ ·Η CJ 2 C - 'O α H T1

(β >> IS Ή ^ Ë flCOSrMC , JjN

c β 0) SrMWOrH U Λ fl O Ό Cl £ _5JL

<u-höo cuocacc c u ·α ·η · >μ >^c o OP«cn<!> O ® 6 +* |3 O . A3C 3

Ά (ü 4J O rM 4J OO

1 --------------Ί- Ό öo ,£! >00 c c -u ca μ c^ o öo ο·μ μ <uo 1 ο-μτίο-οοοωμο οι I o— ^0^0-010. ca-μ T3 μ liaJ.HöOOCcflörOca ι.μ 0<-<l öo o ^ μ μ·—ïtu ομ CU ril ><U· *H U c ai >,o cu BOOSz-v Ow μ ο ft ia α μ οο·μα o θι-<μ cucOcuc o Ij οαμ^ S y μ .μ jft ca .hoJ'HöOih o ca jjoiojoj <uca o ocu ft( >ς3,ΰ W g 0 ^ Ό co nd w M ) ü Hg M co+j 800 2 6 76 27

Voorbeeld V (proeven 48-57).

Harsprodukten werden bereid door menging van telkens 100 gew.dln van hetzelfde copolymeerhars van vinyl-chloride en vinylacetaat als gebruikt in voorbeeld XI, 2 gew.dln 5 van een tin-bevattend stabilis-eermiddel, 1 gew.dl calciumstea-raat, talk en/of Celmic 133 als kiemvormend middel in de hoeveelheden als aangegeven in onderstaande tabëL E en het hars op styreen-basis S-l in een hoeveelheid als aangegeven in tabel E.

De omstandigheden van de expansie met de extru-1Q deermachine waren dezelfde als in voorbeeld II en het soort van het vervluchtigbare schuimmiddel was eveneens hetzelfde als in voorbeeld II, terwijl de afkortingen voor de vervluchtigbare schuimmiddelen dezelfde zijn als in tabel B. De hoeveelheid impregnering van het vervluchtigbare schuimmiddel is aangegeven 15 in tabel E.

Het stortgewicht van de geschuimde voorwerpen is aangegeven in de tabel. Bij proeven 55-57 vertoonden de geschuimde voorwerpen een aanzienlijke contractie onmiddellijk na de extrusie uit de matrijs.

2Q

800 2 6 76 28 I-- O in m ιη Λ λ Ο Ο Γ-' — Ο Ο CO — » Η ' Ο /—\ cn νΟ Ο Ο Ο Ι'- m « co ·— ·* — Ο 00 Η ^ Ο ιη ο W /-- ·~ζ m ·> Β ο οο — Ο Ο Ο»-1 ·> Η Ο ο «ί Ο m W * Ο ΙΓ) Λ λ Ρ&4 LO ΙΟ CM ο 00 CJ — Ο ρ « ο

Ο CM

cn ο m S /-Ν - m m ·> - how ο CM Ο 00 U" <rm ·> Η w Ο Ο ο m cm ο m S " m ιη ·> ·> 1¾ ιη ο cm ο οο υ — ·> Η ^ ο Η /—> γ-Ι Ο νΟ

rH Ο ·> VO

ο»— om cn ο ο w m » * Β *— “

Cd (NO 00 Ο ^ ο Η CM \ 00 ο Ο Ο — Ο 00 ιη λ « s ·> ο cm *—> οο m cn « ο ^ ο Ο /-% η» — ο -Ο cn Ο Β Ο —j· η <f η» ·* -.ο οο υ ^ ο /—\ οο ο σι οο ο Β ·* ^ -3* λ cn r··- ο — ο οο ο 'w' « ο

ι W

ö h w I

,— CU «J > H

pj CU cd o l—I H rO I +·1 O /-s i3 >> oo cn

• cn +j ·> ·η ·ϋ o S

|2 CO /-- 03-/-1++13/-- *1-1130 cu — W iWB-hö & 8 ·>- OO r-l Pi CO r-H Ü B iH CU *H 00 *>-/ 0130 133013 00 3 ^

m *H · CO · T—I *r+ · +> B

(U B SS«*HS>3S H ü ft o r-i .-ccuhcncuj-iBa) o w μ

M 3 (UöOcdcdMOOOO +JCUCU

p ρ 0'-/BB^-'>m'-' cn M lï 800 2 6 76 *» Γ' 29

Voorbeeld VI (proeven 58-68).

Xn dit voorbeeld werden de extrudeermachines gecombineerd tot een tandem en de werkomstandigheden van de extrudeermachines waren dezelfde als in voorbeeld III met de 5 temperatuurverdeling in de cilinder en de matrijs van de tweede extrudeermachine als aangegeven in onderstaande tabel F.

De receptering van de harsmengsels was dezelfde als in voorbeeld III met deze uitzondering, dat de acrylharsen E-2 tot E-7 in voorbeeld III werden vervangen door een van de 10 harsen op styreen-basis S-2 tot S-5 als hieronder gespecificeerd in elk van de harsmengsels. De hoeveelheden van de harsen op sty-reen-basis in de harsprodukten zijn aangegeven in tabel F.

S-2: een copolymeerhars, bestaande uit 70 gew.% styreen en 30 gew.% acrylonitril met een gereduceerde viscositeit van 15 2,0 dl/g, zoals gemeten in een chloroformoplossing bij 25°C.

S-3: een copolymeerhars, bestaande uit 70 gew.% styreen en 30 gew,% acrylonitril met een gereduceerde viscositeit van 4.0 dl/g, zoals gemeten in een chloroformoplossing bij 25°C.

S-4: een copolymeerhars, bestaande uit 70 gew.% styreen en 20 30 gew.% acrylonitril met een gereduceerde viscositeit van 10.0 dl/g, zoals gemeten in een chloroformoplossing bij 25°G.

S-5: een copolymeerhars, bestaande uit 75 gew.% styreen en 25 gew.% acrylonitril met een gereduceerde viscositeit van 14,6 dl/g, zoals gemeten in een chloroformoplossing bij 25°C.

25 Het vervluchtigbare schuimmiddel, ingespoten in de cilinder van de extrudeermachine, en de geïmpregneerde hoeveelheid daarvan waren dezelfde als in voorbeeld III.

De aldus verkregen geschuimde voorwerpen in de vorm van een plak met een continue lengte werden onderzocht op 3 30 het stortgewicht in g/cm , de toestand van de celstructuur, de 2 samendrukkingssterkte in kg/cm , zoals bepaald volgens de procedure, gespecificeerd in ASTM D 1621, en de buigsterkte in 2 kg/cm , bepaald volgens de procedure, beschreven in ISO-R-1209, waarbij de in tabel F aangegeven resultaten werden verkregen, 35 waarin eveneens zijn aangegeven de buigtemperatuur en de schijnbare geleringstemperatuur TQ=2 van de harsprodukten, die op 800 2 6 76 30 de hierboven beschreven wijze werden bepaald.

Zoals uit de in tabel F aangegeven resultaten blijkt kon de hoeveelheid van het schuim-conditionerende hars worden verminderd wanneer het hars een hoogmoleculair hars op 5 styreen-basis met een hoge gereduceerde viscositeit was, terwijl eveneens de andere voordelen werden verkregen van een verbeterde gasretentie, stabilisering van de schuimcellen en een verminderde contractie van de geëxtrudeerde schuimen, terwijl een hars op styreen-basis met een kleiner molecuulgewicht of een onvoldoende 10 hoeveelheid toegevoegd hars op styreen-basis resulteerde in een aanzienlijke ineenzakking van de schuimen, een sterke contractie van de geëxtrudeerde schuimen en een vergroving van de celstructuur.

Het effect van de temperatuur van het harsprodukt 15 bij de matrijsuitlaat was ongeveer hetzelfde als in voorbeeld III met een acrylhars als schuim-conditionerend hars in plaats van het hars op styreen-basis.

800 26 76 31 co ? in 8 o S S <1 I I rtSSS £ P^ m <t I °2 ~ _A —» ƒ-> /—* W-k ^ ft Λ * lO VO Γ^· ts i in «coi^O-o^t^^^ ~ m co

,— O Sl· I f- P

cs/-N oooocn * * J 9 ^ £ J, £ 2222o°«S32 m co

rr\ <t* Ο I vO CO

cn Λ OOOOCN * * J 2 ° 2J,S !222^ou“3u- m £ T σν -· <f /-V ooooo cnsi .oo\D n«

Sis 222 = 0 -1 *? » 5 2 00 5 ι o\ *-* . <t ,-. oomoo<!cnO * ^ ^ ^ co I \D rs m >3· st * " " ^ vocns-' .--.-I 1—i o mei u m to rs γ — <f coin ooooo <1 vo m · o ^ ^ <N I <N VO Sl· St CO *> cT o' é - VO tfl S/ <—<— — —. O 2 ^ m

CO

a «fS ooooo -n -i° S

ο Ξ Ji C 2 2 2 2 Ο* ^ η o 3 = •9 m

CO

H + 2 S I o St ID ,-. OOOOO in-vo .· £ rs £ o I co mcococN" <! " * <32 S W ^ — O CO o o - m co

St - 00 Γ·

L?1 I vO

st/-N ooooo cnm*o "" c\ I vo m cn cn <n « <3 * * rnl2 n m” ----0 m ° α in co 2 I rs — co ,-. o^oojovo rs ooico o o o q *> <! - -Γ rl 2 ς/3 'w' in co co m o st nj o Λ CO iJ c-v S3 1 ^s <u o u 3 I rMm w I ο I ^-v

w 32 Η B 32 w ^ “U

1ÖOÜ3<DOH-'S?4 , 5f0 J

. (1)^ 3 W4JN (DN fl|cv Ή 3 ' m —. CM CO — 60 M'dWÖO-WSrürtO H ·Η 3 H EH Η ö 4J+J-PÖ W^WO BO UI ni

3 μ ί Μ 1) M'S 60'S. ö S^ μ CD II

.2 OCjr-tBÖ-HÖOCia) 3 τΗ O'

Γ] 4J.H<u8*H(U3^>r0.u3 <u H

•H I n^UMiiwfl^, J ^ 60 ,,

rrt u H —i cd to H

öd 3 ·η —ι H cu 3 n cn § 60 3 3« <U M3 9 SC H ÏÏ d 4J .HP.cdw cd iH td ·Η § I 3 edW3S £3

d r< rrt S-j *—I | Q) β M ^ ! Ο £ M

m Η · φ φ ö S 60 ·η I ω ü! w tl, "!7 2 (U 3OS P.T3/-V <ucd SHP. p.cö.r-1 60 "^β" 0 3330 B!sU 603 Ö 3 Ο Μ Βθ·Η·Η

SiiïïslgS- hS“S>S SS.ÜM »2 800 26 76

Claims

1. Werkwijze ter bereiding van een cellulair geschuimd voorwerp van een hars op vinylchloride-basis, met het kenmerk, dat men 5 (a) ÏOO gew.dln van een hars op vinylchloride- basis mengt met tenminste 0,01 gew.dl van een kiemvormend middel en 0,5-30 gew.dln van een schuim-conditionerend hars, gekozen uit acrylharsen en harsen op styreen-basis, onder vorming van een harsprodukt, ÏO (b) het harsprodukt verhit op een temperatuur in het traject van 60-250°C onder superatmosferische druk, zodat het harsprodukt wordt omgezet in een tenminste gedeeltelijk ge-geleerde massa, (c) een vervluchtigbaar schuimmiddel, dat een 15 organisch oplosmiddel is met een kookpunt van ten hoogste 90°C, onder druk perst in de tenminste gedeeltelijk gegeleerde massa van het harsprodukt, zodat het harsprodukt uniform wordt geïmpregneerd met het vervluchtigbare schuimmiddel, en (d) het harsprodukt, aldus geïmpregneerd met het 20 vervluchtigbare schuimmiddel en volledig gegeleerd, brengt onder een verminderde druk onder gelijktijdige afkoeling, zodat het harsprodukt wordt geëxpandeerd met het uit het schuimmiddel gevormde gas onder vorming van een cellulair voorwerp.

2. Werkwijze ter bereiding van een cellulair ge-25 schuimd voorwerp van een hars op vinylchloride-basis, met het kenmerk, dat men (a) ÏOO gew.dln van een hars op vinylchloride-basis mengt met tenminste 0,01 gew.dl van een kiemvormend middel en 0,5-30 gew.dln van een schuim-conditionerend hars, gekozen 30 uit acrylharsen en harsen op styreen-basis, onder vorming van een harsprodukt, · (b) het harsprodukt toevoert aan een extrudeer- machine, (c) het harsprodukt in de cilinder van de ex-35 trudeermachine verhit op een temperatuur in het traject van 6Q-250°C onder superatmosferische druk, zodat het harsprodukt wordt omgezet in een tenminste gedeeltelijk gegeleerde massa, 800 26 76 (d) een vervluchtigbaar schuurmiddel, dat een organisch oplosmiddel is met een kookpunt van ten hoogste 9Q°C, inspuit in de cilinder, zodat het harsprodukt uniform wordt geïmpregneerd met het vervluchtigbare schuimmiddel, en 5 (e) het harsprodukt, aldus geïmpregneerd met het vervluchtigbare schuimmiddel en volledig gegeleerd, extru-deert uit de matrijs, bevestigd op de extrudeermachine, in een zone onder verminderde druk onder gelijktijdige afkoeling, zodat het harsprodukt wordt geëxpandeerd met het uit het schuimmiddel 10 gevormde gas onder vorming van een cellulair voorwerp.

3. Werkwijze volgens conclusie 1, met het kenmerk, dat de temperatuur van het harsprodukt dir^ect voor de uitvoering van trap (d) tenminste 30°C hoger is dan de buigtemperatuur van het harsprodukt, maar niet hoger is dan de schijnbare gelerings- 15 temperatuur van het harsprodukt.

4. Werkwijze volgens conclusie 2, met het kenmerk, dat de temperatuur van het harsprodukt direct voor de uitvoering van trap (e) tenminste 30°C hoger is dan de buigtemperatuur van het harsprodukt, maar niet hoger is dan de schijnbare gele- 20 ringstemperatuur van het harsprodukt.

5. Werkwijze volgens conclusies 1 of 2, met het kenmerk, dat het schuim-conditionerende hars een gereduceerde viscositeit van tenminste 3,0 dl/g, zoals gemeten in een chloroformoplossing met een concentratie van 0,1 g/100 ml 25 bij 25°C, bezit.

6. Werkwijze volgens conclusies 1 of 2, met het kenmerk, dat het vervluchtigbare schuimmiddel een koolwater stof verb inding of een halogeenkoolwaterstofverbinding met een kookpunt van ten hoogste 90°C is. 3Q

7. Werkwijze volgens conclusies 1 of 2, e met het kenmerk, dat het acryl-hars een polymethylmethacrylaat of een copolymeerhars, bestaande uit tenminste 40 gew.% methyl-methacrylaat en ten hoogste 60 gew.% van tenminste éën comonomeer, copolymeriseerbaar met methylmethacrylaat, is.

8. Werkwijze volgens conclusies 1 of 2, met het kenmerk, dat het hars op styreen-basis een polystyreen of een 800 2 6 76 copolymeerhars, bestaande uit tenminste 60 gew.% styreen en ten hoogste 40 gew.% van tenminste een comonomeer, copolymeri-seerbaar met styreen, is.

9. Geschuimde voorwerpen, vervaardigd onder 5 toepassing van de werkwijze volgens conclusies 1-8.

10. Werkwijzen en voorwerpen als beschreven in de beschrijving en/of voorbeelden. 800 2 6 76