TEKNIK ALAN Bulus, kum kaliplarin kullanildigi metal döküm alaniiia iliskindir. TEKNIGIN BILINEN DURUMU Metal döküm islemi, genellikle, birbiri ardina bir dizi üzerine yerlestirilen kuin kalibi parçalari üreten makinelerde imal edilen kum kaliplariyla gerçeklestirilir ve her bir kalibin, yani, birbirini takip eden iki kalip parçasi arasindaki boslugun inetalle dolduruldugu bir döküm istasyonuna aktarilir. Bu makineler içerisinde genellikle kalip parçalari arasina maçalarin yerlestirilmesi için inaça yerlestirieiler bulunmaktadir. Bu türden bir metal döküm islemi, 2xn kalip parçasi yerine sadece n+l kalip parçasi gerekli oldugundan kaliplarin biçimlendirilinesi açisindan avantajlidir. Meydana getirilecek nesnenin sekli temel olarak bir kalip parçasinin arka kisminin sekline ve kalip parçalari dizisindeki takip eden kalip parçasinin ön kisminin sekline göre belirlenir. Kalip parçasi üreten makineler içerisinde genel olarak bir kaliplama haznesi yer alir ve bu kaliplama haznesi üzerine yerlestirilen bir huni veya çan araciligiyla hazne içerisine kum tatbik (örnegin ütleme veya yer çekimiyle) edilir. Söz konusu hazne iki kapama parçasi veya plakasiyla (örn: ön plaka ve arka plaka) kapatilirken kalip parçasinin yapilandirilmasi için kum bu kapama parçalari arasinda preslenir veya sikistirilir. Örnegin söz konusu plakalarin bir tanesi kalip parçasinin çikisina olanak taniyan sekilde yerlestirilen seyyar ve döner ön plaka olabilirken arka plaka da haznenin karsi ucunda konumlandirilabilir ve sikistirma pistonuyla iliskilendirilir ve böylelikle haznenin ön ucundan kalip parçasinin itilinesi ve buna karsilik çikarilmasi islevini görür. Bu türden bir makinede kalip parçasinin elde edilmesi kaliplama haznesine kumun girisiyle baslayabilir. Sonraki adimda, kaliplama çevriminin sikistirma asamasinda kum ön ve arka plaka arasinda preslenir. Ardindan, kaliplama çevriininin çikarilmasi asamasi olarak adlandirilan süreçte ön plaka açilir ve kalip parçasinin çikisina olanak taniinak için yana egilirken arka plakayla birlikte itilir ve böylelikle kalip parçasini kaliplama haznesinden disari çikararak genel olarak kalip parçasini bir tür konveyör üzerine yerlestirir ve burada kalip dizisi olusturulur ve döküm istasyonuna dogru siralanir. Kalip parçasi üreten bu tarif edilmektedir. Bu dokümanlarda, hareketli ve döner ön plaka ile çikarma pistonunun ucunda yer alan arka plaka vasitasiyla kapatilan bir kaliplama haznesi içeren dikey kalip meydana getirme makineleri tarif` edilmekte olup bu makinelerde kum kalibi her iki plakanin karsit basinci ile sikistirilir. Bu sayede, döngüsel olarak kaliplar elde edilir ve kaliplama haznesinden konveyör üzerine çikarilir ve burada döküm istasyonuna aktarilabileeek bir diger kalip dizisine karsilik olarak yerlestirilir ve hizalanir. Genel itibariyla, ön ve arka plakalar, US-B-7806161'de açiklanan sekilde model plakalarla sunulur ve söz konusu model plakalar, kalip parçasinin ön ve arka yüzeylerinde belirlenecek model veya sekil uyarinca seçilir. Arka plakanin itilmesiyle kalip parçasiniii makineden çikarilmasi durumunda söz konusu parça bir kalip dizisi ya da kalip parçalari dizisi olusturmak için konvcyöre tasinir. Genel itibariyla her seferde makineden yeni bir kalip parçasi çikarilir ve kalip dizileri bir kalip parçasinin genisligine karsilik gelecek sekilde bir adimda dizinlenir. Yani, arka plakanin itilmesi ve kalip dizisinin ucuna yerlestirilmesiyle makiiiedeii yeni bir kalip parçasi çikarildiginda tüm kalip dizisi bir adimda dizinlenir. Bu islem yeni bir kalip parçasinin üretildigi her seferde tekrarlanir. Kalip dizisi, kaliplarin dolduruldugu döküm istasyonuna devam eder. Konvansiyonel olarak her harekette sadece bir kalip doldurulur. Böylelikle, kalip parçalarinin üretiminin senkronize edilmesi ve kaliplarin doldurulmasi kolay olmakla birlikte her seferde yeni bir kalip parçasi üretilir, kalip dizisi bir adimda dizinlenir ve yeni kalip (iki kalip parçasi arasindaki bosluk) doldurulabilir. Böylelikle de kalip parçalarinin üretimi ve kaliplarin doldurulmasi her saatte birim basina ayni üretim hizinda gerçeklestirilebilir. Günümüzde, dikey kaliplama için bu türden kum kaliplarin üretimine yönelik makineler son derece karmasik bir yapida olup nispeten yüksek bir hizda kalip parçalarinin üretimine olanak tanimaktadir. Bununla birlikte kaliplarin içerisine metal dökülmesi genellikle ciddi bir zaman gerektirir. Örnegin, erimis metalde çalkanti olmasinin engellenmesi için kaliplarin içerisine metalin yavas bir sekilde dökülmesi tercih edilir. Bu nedenle bir seferde sadece bir kaliba döküm esnasinda, döküm islemi, üretimi yavaslatan en önemli sebep olabilir ve bu da tesisin üretim kapasitesini sinirlandirir. Bu sorun, US-A-45762l7`de önerilen sekilde çözülebilir veya etkisi hafifletilebilir; söz konusu dokümanda kaliplar, seri olarak yerlestirilen ve sirali olarak devreye giren birden çok döküm agziyla kademeli olarak artiriin yapilarak doldurulur. Bununla birlikte bu yaklasim, oluk agizlarinin isletimi ile kaliplarin aktarimi arasinda son derece dikkatli bir senkronizasyon yapilmasini gerektirmektedir. Ayrica, genellikle döküm sürecini kesintiye ugratmainak için tercih edilir: döküm islemi basladiginda kalip hareket ettirilmeden önce söz konusu kalibin doldurulmasi isleminin tamamlanmasi için tercih edilebilir. USB-7806161 "de bir kaliplama ve döküm makinesi oitaya konmakta olup burada her seferde bir kalip parçasinin üretildigi bir kalip parçasi enine karsilik gelen bir adimda dizinin dizinlenmesi yerine söz konusu dizi her seferde iki kalip parçasinin üretildigi sekilde iki kez dizinlenir. Esas olarak makinenin iki kalip parçasi meydana getirdigi her seferde dizi de iki kalip parçasi enine karsilik gelen bir mesafede yer degistirir. Döküm istasyonunda iki kalip es zamanli olarak doldurulur. Bu nedenle, her bir kalibin doldurulmasi için mevcut olan zaman iki kalip parçasinin üretilmesi için makinenin gerek duydugu zamana büyük oranda esittir. Bu durumda da üretim hizi iyilestirilebilir ve döküm istasyonundan kaynakli dar bogazdan kaçinilabilir ya da en azindan bu durumun etkisi azaltilabilir. Çift dizinleme, US-B-7806161"deki yana] sikistirma kafasina atfen tek bir strokta iki kalip parçasi mesafesinde arka plakayla kalip dizisinin itilmesiyle gerçeklestirilir. Bununla birlikte bu durumun arka plakanin yerinin sürecin farkli Çevrimlerinde farkli olarak degistirilmesini gerektirdigi görülmektedir; hareketin amacinin sadece kalip parçasini makine disina itme oldugunda arka plakanin birinci ve daha kisa strokla çalismasi gerektigi, hareketin amacinin kalip dizisini çift dizinleme oldugunda ikinci ve daha genis strokla çalismasi gerektigi ortaya konmaktadir. Arka plakanin iki farkli ve alternatif tipteki strokuna yatay yönde olan ihtiyaç ve kalip dizisinin çift dizinleninesinin gerçeklestirilmesi için arka plakanin yerinin degistirilmesine yönelik gereklilik, donanim ve yazilim dâhil inakinenin ve isletiminin tasariminin dikkatli ve kompleks bir sekilde yapilmasini gerektirir. Arka plakanin stroku, kalip dizisinin yer degistirmesinin meydana gelmedigi üretim döneminde, çift dizinleinenin meydana geldigi üretim dönemindeki arka plakanin strokuna kiyasla büyük oranda farklidir. Ayni zamanda EP-B-l3267267de bazi tür çift dizinlenmeiiin gerçeklestigi bir yöntem ve tesis ortaya konmaktadir. Ortaya konan bu yöntemde, kalip dizisini hareket ettirmeden ve ikinci bir kalip dizisini bosaltmadan birinci kalip parçasinin üretiminin ve bosaltilmasinin ayri sekilde yapilmasi, birinci ve ikinci kalip parçasinin konveyöre es zamanli olarak iletimi ve akabinde iki kalip parçasi tarafindan isgal edilen uzunluga karsilik gelen bir mesafede (yani iki kalip parçasi genisligine karsilik gelen bir mesafe) kalip dizisinin ilerletilmesi söz konusudur. Döküm istasyonunda metal iki kalibin içerisine es zamanli olarak dökülür. EP-B-l326726°nin istem 1`inde iki kalip parçasinin es zainanli olarak konveyöre ne sekilde iletilecegi belli olmamakla birlikte US-B-7806Iöl'de ortaya kondugu sekliyle kalip parçalarini arka plakayla iterek iletimin gerçeklestirilecegi tahmin edilebilmektedir. Bu bakimdan, ayni zamanda EP-B-l326726`da ortaya konan çözümde arka plakanin iki farkli strok uzunluguyla çalismasinin gerekli oldugu, yani, iki kalip parçasinin konveyöre es zainanli iletimi öncesinde birinci kalip parçasi bosaltildiginda kisa strokla, ikinci kalip parçasi bosaltildiginda ise uzun sti'okla çalismasinin gerekli oldugu görünmektedir. Esas olarak EP-B-l3267265da es zamanli iletimin nasil gerçeklestirilecegi açiklanmaz: EP-B-l326726'da ortaya konan özel ifadeler içerisinde iki kalip parçasinin konveyöre es zamanli iletimine iliskin ortaya konan özellikler yer almamakla birlikte farkli bir yaklasim kullanilmaktadir: istemlerde ortaya konan yaklasim yerine tarif edilen ifadeler kalip dizisinin bir seferde tek adimda dizinlendigi bir yönteme karsilik gelir. Örnegin, sekil 2`deki ifadede bir kalip parçasi "OP.4A" adiminda makineden çikarilir veya bosaltilir ve bunun ardindan "OP.4B" adiminda kalip dizisi, bir kalip parçasina karsilik gelecek sekilde bir adiinda dizinlenir. Bu adimda, sekil Z`den konveyörün arka plakayla es zainanli olarak bir adim hareket ettigi görülmektedir. Bunun ardindan konveyörün kalip yapma makinesine ("OP.5") dogru bir adim geri döndügü ve ardindan da konveyörün bir adiin ileri dizinlendigi ve kalip dizisini dökme istasyonuna dogru bir adim daha dizinledigi görülmektedir; bu da "OP.6/1" adiminda gerçeklesmektedir. Bu tekrar eden tek adimli dizinleme yoluyla, iki yeni kalip, dökme istasyonuna yerlestirilir ve iki ilave kalip parçasi üretilir ve kalip dizisinin (birincisi "OP.4" adiminda ve takip eden de yerlestirilirken bu iki kalibin doldurulma isleini baslayabilir. Bu yaklasimin, arka plakanin sadece tek bir strok boyunu kullanarak kaliplarin üretilmesini ve bosaltilmasini mümkün kildigi görülmektedir. Bununla birlikte, söz konusu yöntemin dezavantaji da bulunmaktadir: sekil Zideki yöntemde döküm isleminin "OPAB" adimi gerçeklestirilmeden önce kesintiye ugratilmasi gerekmektedir ve ardindan "OP.6/l" gerçeklestirilinceye kadar devam ettirilemeinesi söz konusudur. Yani, döküm islemi, kalip dizisinin ilk tek adimli dizinleme islemini yani kalip yapma makinesine dogru konveyörün bir adim dönmesini ve kalip dizisinin ikinci tek adimli dizinleme islemini içeren süre esnasinda kesintiye ugratilmalidir. Belirli bir kalip parçasi üretim hizi düsünüldügünde bu durum metalin kaliplarin içerisine dökülme süresini azaltir. BULUSUN AÇIKLAMASI lstem l"de tarif edildigi üzere bulusun birinci yönü kalip dizili bir döküm tesisinde kum kalip parçalarinin asamali olarak üretimi ve ilerletilmesine yönelik bir yönteme iliskindir ve söz konusu yöntemde kalip parçalarinin yapimi için bir istasyon (USB-7007738 , US- makinesi gibi bir kalip parçasi yapma makinesi içerebilen), bir döküm istasyonu (erimis metal gibi maddelerin kalip parçalari yapilmasina yönelik olarak istasyonda üretilen kalip parçalarindan ineydana getirilen kaliplarin içerisine dökülmesi için; döküm istasyonu erimis metal gibi maddelerin birden çok kalip içerisine es zainanli dökümüne yönelik düzenlenebilir ve bu kaliplarin her biri iki kalip parçasindan meydana gelirken bir kalip parçasi diger kalip parçasinin ardina yerlestirilir) ve kalip parçalarinin söz konusu döküm istasyonuna gelmesi için belirtilen istasyondan asamali olarak ilerletilmesine yönelik bir konveyör yer almaktadir. Konveyör içerisinde kalip parçalarini döküm istasyonuna dogru ilerletmek amaciyla istasyondan döküm parçalarinin yerini degistirmek için hareket eden birinci parça yer almaktadir, Birinci parça genel olarak yatay yönde, sistemin boylamasina yönünde yani kalip parçalarinin olusturulmasi için istasyondan döküm istasyonuna ya da tersi yönde olacak sekilde hareket edebilir; bununla birlikte, bulusun birçok ifadesinde, hareketli parçalar kalip dizisini meydana getiren kalip parçalarinin yanal yan yüzeyleriyle etkilesim halinde olmak için baski plakalari içerdiginde dikey yönde ve/veya enlemesine yönde yer degistirme söz konusu olabilir. Konveyörün birinci kismi, dengeleme kolu düzeni veya benzer yapinin bir parçasi olabilir. Birinci kisim, kalip parçalarinin üzerine yerlestirildigi ve desteklendigi üst destek parçasina sahip bir parça olabilir ve böylelikle birinci kisim yatay olarak yer degisikligine ugradiginda yatay yönde hareket edebilir. Bulusun diger ifadelerinde birinci kisiin içerisinde kalip dizisinin her iki yanindaki aktüatörlerle kalip parçalarinin yanal yüzeylerine karsilik baski uygulanabilen plaka ve kirisler gibi kalip parçalarinin yanal yüzeylerine geçecek araçlar yer almaktadir ve böylelikle konveyörün söz konusu birinci kisminin döküm istasyonuna dogru hareket etmesi kalip dizisinin de ayni yönde çekilmesi anlainina gelir ve bu sayede kalip dizisi hareket etmeyen ve metal yüzey, kesintisiz yüzey ya da birden çok paralel kirisin üst yüzeyi gibi birden çok paralel alt yüzey tarafindan olusturulan bir yüzeyden meydana getirilen konveyörün diger kismi üzerine kayabilir. Bulusun diger ifadeleri her iki sistemi birlestircbilir ve bu sayede konveyörün birinci parçasi içerisinde kalip dizisini veya parçasini yanal olarak baglamaya yönelik aparatlar ve kaliplarin desteklendigi yüzeyin en azindan bir kismi yer alir. Kalip parçalarinin ve kalip dizisinin döküm istasyonuna dogru hareketi esnasinda kalip parçalarinin desteklendigi yüzeyin hareket etmesi, döküm istasyonuna dogru kalip parçalarinin hareketi esnasinda sürtünmenin azaltilmasi seklinde avantajli bir durum yaratabilir. Söz konusu yöntem, konveyör üzerinde bir kalip dizisi meydana getirmek için kalip parçalarini olusturma ve bu kalip parçalarini konveyör üzerine yerlestirme amaciyla istasyonda birden çok kalip parçasi üretilmesini ve bu kalip parçalarinin veya kalip dizisinin konveyör kullanilarak döküm istasyonuna dogru iletilmesi islemlerini içerir. Söz konusu yöntemde sirali ve tekrarli olarak su islem adimlari yer alir, (a)- birbirini takip eden iki kalip parçasi çiftine yönelik birinci kalip parçasinin üretilmesi, (b)- söz konusu kalip parçasinin konveyör üzerine yerlestirilmesi, (e)- birbirini takip eden iki kalip parçasi çiftine yönelik ikinci kalip parçasinin üretilmesi, (d)- ikinci kalip parçasinin konveyör üzerine yerlestirilmesi; (e)- opsiyonel olarak en azindan ilave bir kalip parçasinin üretilmesi ve SÖZ konusu ilave kalip parçasinin konveyör üzerine yerlestirilmesi; (0- kalip dizisinin en azindan iki kalip parçasi genisligine karsilik gelecek sekilde bir mesafede yerinin degistirilmesi, kalip parçasi genisligi sistemin boylamasina yönünde her bir kalip parçasinin genisliginde olacaktir, yani, kalip parçalarinin olusturulmasi için istasyondan döküm istasyonu yönünde, yani, kalip dizisinin ve kalip parçalarinin dizinlenmesi yönünde olup bunlarin amaci döküm istasyonuna karsilik gelecek sekilde doldurulaeak en azindan iki yeni kalibin konumlandirilmasi ve döküm istasyonunda bu iki kaliba es zamanli döküm için olanak taninmasidir. Bulusun bazi ifadelerinde, yöntem çift dizin yöntemi olup burada kaliplarin veya kalip parçalarinin her bir yer degisikligi için iki kalip parçasi üretilir ve söz konusu yer degisikligi iki kalip parçasinin genisligine karsilik gelir. Bununla birlikte, bulusun diger ifadeleri arasinda opsiyonel adim (e) yer alinaktadir ve böylelikle kalip dizisinin her bir yer degisimi için ikiden fazla olinak üzere üç, dört ya da hatta daha fazla sayida kalip parçasi üretilir. Burada, kalip dizisi üçlü veya dörtlü dizinlenebilir ve üç, dört ya da daha fazla kalip es zamanli olarak doldurulabilir. Kalip dizisinin her bir dizinlenmesi/yer degisikligi/yer kaymasi için üretilen kaliplarin sayisi, kaliplarin doldurulmasi için gerekli zaman, bir kalip parçasi üretilmesi için gerekli zaman ve kalip parçasi olusturan istasyonun bir arka plaka ile iterek kalip parçalarini kalip dizisine dogru yer degistirmesi gibi uygulamalarla alanda uzman bir kisi tarafindan belirlenebilir. Bulusun bu yönüne bagli olarak (f) islem adimi konveyörün söz konusu birinei parçasi yer degistirilerek gerçeklestirilir ve bu yer degistirme genellikle kaliplarin meydana getirilmesi için istasyondan döküin istasyonuna dogru yatay yönde olur. Böylelikle, kalip dizisinin çift (ya da üçlü, dörtlü vs.) dizinlenmesine yönelik basit bir yerlesim düzeni elde edilir ve bu düzen birkaç kalip parçasinin es zamanli olarak konveyör üzerine yerlestirilmesi veya arka plakanin itilmesi yöntemiyle kalip parçalarinin çift dizinlenmesi gibi kalip parçalarinin itilerek arka plakanin herhangi bir karmasik isleme tabi tutulmasini gerektirmez. (f) islem adimi, kalip dizisinin konveyörün söz konusu birinci kisminin hareketiyle es zamanli olarak yatay yönde itilmesi için kalip olusturan istasyonun herhangi bir sikistirma veya arka plakasini kullanmadan gerçeklestirilir. Kalip olusturan makinenin çalismasini basitlestirdigi için avantajli bir durum ortaya çikarir: örnegin kalip olusturan makine, kalip dizisi ikili ya da üçlü dizinlendiginde ekstra uzunluktaki stroka gerek kalmadan arka plakanin sabit strokuyla çalisabilecek sekilde düzenlenebilir. Opsiyonel olarak kaliplar içerisinde maçalar yer alir ve söz konusu yöntem maçalarin yerlestirilmesini yani maçalarin kaliplar içerisine konulmasini içerebilir, bu da kalip dizisinin baslangicinda kaliplar içerisine maçalarin takilmasiyla saglanirken burada kalip parçalari söz konusu parçayi olusturan makineden çikarken kalip dizisine eklenir. Bulusun bazi ifadelerinde belirtilen yöntem, döküm istasyonunda döküm islemi esnasinda kalip parçalari meydana getirmek için kalip parçalarinin istasyona dogru yer degistirmesinin engellenmesi için birinci tutma aparatlarini kullanan kalip dizisinin tutulmasi adimini (f islem adimindan sonra) içerir ve bu da tercihen yanal yüzeylere ve/veya en azindan bir kalip parçasinin üst yüzeyine basinç uygulaiiarak gerçeklestirilir. Metal gibi maddelerin kaliplara dökülmesi esnasinda kalip içerisindeki basinç artma egilimi gösterir ve bu basincin kalip dizisinin kalip parçalarini ayirmasi da söz konusu olabilir. Bu da kalip parçalarinin olusturulmasi için istasyona dogru bazi kalip parçalarinin itilmesi egilimini ortaya çikarir. US-B-7806161°deki benzer sisteinlerde döküm isleminin en azindan bir kisminda kalip dizisinin tutulmasinin saglanmasi için kalip dizisinin çift dizinlenmesi için kullanilan sikistirma plakasi veya arka plaka kullanilarak bu islem önlenebilir. Bununla birlikte, kalip dizisinin konveyörün hareketli parçasi araciligiyla yerinin degistirmesi gibi mevcut bulusun en azindan bazi ifadelerinde ilave tutma aparatlari tercihen saglanirken bunlar konveyörün birinci kismiyla iliskilendirilebilir ve böylelikle konveyörün birinci kismiyla hareket eder ya da konveyörün söz konusu birinci kismindan büyük oranda bagimsiz olabilir ve böylelikle de kalip dizisinin dizinlenmesinin ardindan kalip dizisinin en arkadaki kalip parçasi konumuna karsilik gelen bir konuma sabitlenir ve bu sayede söz konusu en arkadaki kalip parçasi üzerinde hareket edebilir ve kalip ile kalip dizisinin kalan kismini tutabilir ve kalip parçalarinin olusturulinasi için kalip parçalarinin istasyona dogru yer degistirmesi engellenebilir. Bulusun bazi ifadelerinde, birinci tutma araçlari konveyörün söz konusu birinci kismi ile yatay olarak yer degistirmeyecek ve kalip parçalari olusturmak için döküm istasyonu ile istasyon arasindaki bir konumda kalip dizisi ile etkilesimde bulunacak sekilde yerlestirilir. Tutma araçlarinin bu sekilde yerlestirilmesi bunlarin konveyörün birinci kismindan bagimsiz olmasi avantajini saglar. Iki alt sistem (konveyörün birinci kismi ile birinci tutma araçlari) birbiri dikkate alindiginda ön tasarim gerektirmeyecegi için bu da sistemin tasarim ve/veya yapimini basitlestirebilir. Örnegin, piyasada mevcut olan konveyörler ve tutma araçlari birbirlerine uyumlastirilmalari ihtiyaci olmadan kullanilabilir. Birinci tutma araçlari, bulusun birçok ifadesinde konveyörün diger parçalarina ya da konveyörün bir destek yapisina hâlen fiziksel olarak bagli olabildigi halde, konveyörün birinci kismina fiziksel olarak baglanmasi gerekmemektedir. Bulusun diger ifadelerinde tutma araçlari, kalip parçalari meydana getirmek için döküm istasyonuna ve/veya istasyona baglandigi sekliyle fiziksel olarak bagli olabilir. Bulusun diger ifadelerinde, söz konusu birinci tutma araçlari, söz konusu konveyörün birinci kismiyla birlikte yerleri degistirilecek sekilde yerlestirilir (genel itibariyla yatay yönde; bununla birlikte üst ve alt konum arasinda konveyörün birinci kisminin hareketiyle dikey yönde yer degistirecek sekilde de yerlestirilebilir) ve tercihen kalip parçalari olusturulmasi için söz konusu kalip parçasinin istasyona dogru hareketinin engellenmesi için kalip dizisinin en arkadaki kalip parçasiyla etkilesim hâlinde olacak sekilde yerlestirilir. Bu seçenek birkaç sebepten avantajli olabilir. Sebeplerden bir tanesi konveyörün birinci tutma araçlari ile entegre sekilde saglanmasi olup bu durum kimi zamanlarda lojistik açidan istenilen bir durumdur. Bu seçenegin bir diger avantaji da sistemin kalip parçalarini iletecek sekilde tasarlanmasi durumunda kalip parçalarinin konveyörün söz konusu birinci parçasi üzerinde desteklendiginde konveyörün birinci parçasi üzerindeki önceden belirlenen pozisyonda konumlandirilacak olmasidir; böylelikle konveyörün birinci kisminin hareketiyle yeri degisen kalip dizisindeki son kalip parçasi her zaman için konveyörün söz konusu birinci kisminin arka bölüinüne yakin bir yerde konveyörün söz konusu birinci parçasi üzerinde önceden belirlenen bir konumda olur ve böylelikle üretilen kalip parçalarinin genisliginden bagimsiz olarak kalip dizisinin en arkadaki kismi gibi kalip parçasiyla birinci tutma araçlarinin her zaman için dogru etkilesimde olacak sekilde konumlandirilinasi saglanir. Bu da önceden üretilen kalip parçalariniii genisliginden farkli genislige sahip yeni tür kalip parçalariyla sistemin uyumlu hâle getirilmesi için gerekli olan is yükünü azaltir. Bulusun bazi ifadelerinde, söz konusu birinci tutma araçlari kalip parçasinin yanal yüzeylerine karsilik gelecek sekilde basinç uygulayarak kalip dizisinin tutulmasi için yerlestirilir. Genellikle tercih edilen bu yerlestirme düzeni kalip parçalarinin güvenilir bir sekilde tutulmasini saglar. Örnegin birinci tutma araçlari düsey eksene göre dönebilen kollar üzerine monte edilir ve ilgili kalip parçalarini istege bagli olarak tutmak ve serbest birakabilmek için ilgili hareket verme araçlariyla devreye alinir. Bununla birlikte genisletme araçlari gibi herhangi uygun baska bir yerlesim düzeni de bulus kapsamindadir. Hareket verme elektrikli, pnömatik veya hidrolik sekilde olabilir. Bulusmi bazi ifadelerinde, belirtilen yöntem içerisinde kalip yapma istasyonundan iletildiginde kalip parçalarinin tutulmasi ve kalip parçasinin konveyöre iletilmesi için kullanilan bir baski plakasi kalip parçasi yapma istasyonuna dogru geri dönerken (örnegin kaliplama haznesi içerisine) bir kalip parçasini söz konusu istasyondan sürükleine veya geri çekmenin engellenmesi için bir kalip parçasini tutmak için yerlestirilen ikinci tutma araçlarinin kullanilmasi yer alir ve burada söz konusu ikinci tutma araçlari tercihen söz konusu kalip parçasinin üst yüzeyine baski uygulayarak belirtilen kalip parçasinin tutulmasi için yerlestirilir. Birinci ve ikinci tutma araçlarinin fiziksel olarak birbirine müdahalesinin olmadigi bir sistemin ayarlanmasini kolaylastirdigi için birinci kalip parçasi kalibin yanal yüzeylerine basinç uygulayacak sekilde yerlestirildiginde bu seçenek tercih edilebilir ve bu sayede birinci ve ikinci tutma araçlari bir digerini dikkate alinadan gerçek degerlerinde tasarlanabilir. Bunlardan bir tanesi yukaridan, digeri ise yanlardan çalisir. Bulusun bazi ifadelerinde kalip parçalarini olusturinaya yönelik istasyon içerisinde kaliplama haznesinin oldugu bir kalip parçasini meydana getiren aparat yer almaktadir ve içerisinde bir ön plaka ile arka plaka arasinda kum preslenerek kalip parçalari meydana getirilirken söz konusu arka plaka tamamlanan kalip parçasinin kaliplama haznesi disarisina ve konveyör üzerine itilmesi için strokla yatay olarak yer degistirilebilir. (a) ve (e) islem adimlarinda arka sikistirma plakasi ayni strokla tekrarli olarak yer degistirir. Bulusun bazi ifadelerinde konveyör içerisinde söz konusu birinci kisim ile ikinci kisim yer alirken birinci kisim ile ikinci kismin her ikisi de üst konum (içerisinde kalip parçalari konveyörün karsilik gelen kalip parçasiyla temas hâlindedir ve böylelikle konveyörün söz konusu kisini kalip parçalarini destekler) ve alt konum (içerisinde kalip parçalari konveyörün ilgili parçasi tarafindan desteklenmez) arasinda dikey yönde hareket ettirilebilir. Bu türden bir konveyör, kalip parçalarini dikey yönde hareket ettirmeye gerek kalmadan bir dizi kalip parçasinin yatay yönde ve hatasiz bir sekilde yer degistirmesine olanak saglayabilecegi için avantaj lidir. Bulusun bazi ifadelerinde, söz konusu birinci kisim ile ikinci kisiin koordine edilir ve böylelikle yöntem gerçeklestirilirken söz konusu birinci ve ikinci kismin en azindaii birisi kalip dizisinin sabit bir yükseklikte tutulmasi için üst pozisyonda yer alir. Bulusun bazi ifadelerinde söz konusu birinci kisim (f) adiminda yer degistirirken söz konusu ikinci kisim alt konumda yer alir ve söz konusu birinci kisim kalip parçalarinin olusturulmasi için istasyona geri dönerken söz konusu ikinci kisim tercihen üst konumdadir. Bulusun bir diger görünümü de istem l lSde belirtildigi üzere kalip dizili bir döküm tesisi içerisinde kum kaliplarinin asamali üretimi ve doldurulmasina iliskin olup söz konusu tesis sunlari içermektedir: Kalip parçalarinin olusturulmasina yönelik bir aparat içeren kalip parçalarinin olusturulmasina yönelik bir istasyon, söz konusu aparat içerisinde bir kaliplama haznesi yer alir ve bunun içerisinde de kalip parçalari ön plaka ve arka plaka arasinda kum presleiierek meydana getirilirken söz konusu arka plaka tamamlanan kalip parçasinin kaliplama haznesinin disina ve konveyör üzerine itilmesi için strokla birlikte yatay olarak yer degistirilebilir, erimis metal gibi maddelerin kalip parçalari olusturmak için istasyonda üretilen kalip parçalarindan meydana gelen birden çok kalip (yani, en azindan iki kalip) içerisine es zamanli olarak dökülmesi için ayarlanan bir döküm istasyonu ve kalip parçalarinin olusturulmasi için belirtilen istasyondan söz konusu döküm istasyonuna dogru kalip parçalarinin asamali olarak ilerletilmesi için ayarlanan bir konveyör olup bu konveyör kalip parçalarinin istasyondan döküm istasyonuna dogru yerinin degistirilmesi için hareket edebilen (bununla birlikte bulusun birçok ifadesinde dikey yönde yer degistirme söz konusu olabilir) birinci kismi içermektedir. Konveyörün birinci kismi, birden çok doldurulan kalibin, tek bir adimda, doldurulacak birden çok kalipla döküm istasyonunda degistirilmesi amaciyla tek bir strokta iki kalip parçasi genisligine karsilik gelen bir mesafede döküm istasyonuna dogru birden çok kalip parçasinin yerinin degistirilmesi için ayarlanir ve böylelikle de döküm istasyonunda döküm isleminin kesintiye ugramasi gereken zaman azaltilir. Arka plaka, birbirini takip eden birden çok çalisma çevrimleri esnasinda sabit strokla isletilmek üzere ayarlanir. Bu da kalip meydana getiren aparatin çalismasini ve yapisini basitlestirir ve böylelikle USB-7806161 "de ortaya konan sekliyle bir sistemi çalistirmak için gerekli olan arka plakanin oldukça karmasik isletimi ile karsilastirildiginda maliyetleri düsürür. Farkli tipteki bir kaliba sistem uyumlastirilmak istendiginde strok da uyumlastirilabilir ancak özel bir kalip tipinin üretimi esnasinda strok degismez olarak kalir ve kalip parçasi üretiminin farkli dönemleri arasinda da degistirilmesi gerekmez. Konveyör içerisinde söz konusu birinci kisim ile ikinci kisim yer alirken birinci kisim ile ikinci kismin her ikisi de üst konum (içerisinde kalip parçalari konveyörün karsilik gelen kalip parçasiyla temas hâlindedir ve böylelikle konveyörün söz konusu kismi kalip parçalarini destekler) ve alt konum (içerisinde kalip parçalari konveyörün ilgili parçasi tarafindan desteklenmez) arasinda dikey yönde hareket ettirilebilir. ÇIZIMLERIN KISA AÇIKLAMASI Tarifnamenin tamamlanmasi ve bulusun daha anlasilir kilinmasi için bir dizi çizim sunulmaktadir. Söz konusu çizimler tarifnamenin ayrilmaz bir parçasini olusturmakla birlikte bulusun ifadelerini betimleyici niteliktedir ve hiçbir sekilde bulusun kapsamini sinirlandiriei olmayip sadece bulusun ne sekilde gerçeklestirilcccgini ortaya koyan örnekler içerir. Çizimler içerisinde asagidaki sekiller yer almaktadir: Sekil 1A-1H`de, bulusun bir ifadesine göre kalip parçasi üretiminin ve kalip dizisi yer degisikliginin sirasi sematik olarak ortaya konmaktadir. Sekil 2A-2H'de, bulusun diger bir ifadesine göre kalip parçasi üretiminin ve kalip dizisi yer degisikliginin sirasi sematik olarak ortaya konmaktadir. Sekil 3A-3F7de, sekiller 2A-2H3de belirtilen ifadenin prensiplerine göre bir sistemin bazi ayrintilari ve kurulumu gösterilmektedir. Sekil 4A-4F5de, bulusun bir diger ifadesine göre bir sistemin bazi ayrintilari ve kurulumu gösterilmektedir. BULUSUN UYGULANMASINA ILISKIN YOLLARIN AÇIKLANMASI Sekiller 1A-1H`dc bulusun bir ifadesine göre kalip parçalarinin üretiminin metal dökülmesi ve kalip dizisinin liareketiyle nasil senkronize edilecegi gösterilmektedir. Sekil 1°de, birden çok kalip parçasi (101-106) bir konveyör (2) üzerine yerlestirilir ve bu konveyör içerisinde kalip dizisinin yerinin degistirilmesi için yatay yönde hareket edebilen birinci kisim (21) yer alirkeii söz konusu kalip dizisi içerisinde kalip (1) yapilmasi için istasyondan bir döküm istasyonuna (3) dogru yatay olarak bulunan kalip parçalari (101-106) yer alir ve söz konusu döküm istasyonu içerisinde erimis metalin (33) kalip içerisine dökülmesiyle iki kalibin doldurulmasi için iki döküm olugu agzi (31 ve 32) bulunmaktadir. Konveyör sistemi, yatay yönde uzanan birden çok paralel kirisi içeren tipte olabilirken sekil lB"de gösterildigi üzere bunlarin bir kismi yatay olarak hareket edebilen (21) birinci kismi, bir kismi da konveyörün ikinci kisinini (22) meydana getirir. Konveyörün birinci kismi (21) ve ikinci kisini (22) dikey yönde hareket edebilirken bulusun bu ifadesinde konveyörün sadece birinci kismi yatay yönde hareket edebilir. Hem birinci kisim (21) hem de ikinci kisim (22) üst konum (içerisinde kalip parçalari konveyörün karsilik gelen kalip parçasiyla temas hâlindedir ve böylelikle konveyörün söz konusu kismi kalip parçalarini destekler) ve alt konum (içerisinde kalip parçalari konveyörün ilgili parçasi tarafindan desteklenmez) arasinda dikey yönde hareket edebilir. Birinci kisim (21) ve ikinci kisim (22) sistemin çalistirilmasi esnasinda söz konusu birinci kismin (21) ve söz konusu ikinci kismin (22) en azindan birisinin üst konumda olmasi için koordine edilir. Bu sayede, kalip dizisi isletim esnasinda tercihen sabit bir yükseklikte tutulur ve yukari ve asagi hareket etmez. Sekil lAida hem birinci kisim (21) hem ikinci kisim (22) üst konumda oldugundan paralel olarak yerlestirilir ve bu sayede sekilde sadece birinci kisim (21) gösterilmektedir. Iki kismin kirisleri, birinci kismin kirisleri sekil 1A`daki kâgida dikey olarak ikinci kismin kirisleriyle birbirini sirayla izleyecek sekilde yerlestirilebilir. Bu türden bir konveyör sistemi alanda iyi bilinmekle birlikte bu nedenle konveyöi` sistemini ayrintili olarak tarif etme ihtiyaci duyulmamistir. Sekil lAida birinci kismin (21) kirisleri ile ikinci kismin (22) kirisleri kâgidin yüzeyine dikey yönde birbirini takip eder ve kalip boylamasina uzatarak birinci kisim (21) ve ikinci kisim (22) tarafindan desteklenebilir. Sekil 1A7da iki oluk agzi (31 ve 32) mevcut durumda erimis metali (33) iki kalibin bosluklarina dökmekte ve spesifik olarak belirtmek gerekirse birinci oluk agzi (31) kalip parçalari (102 ve 103) ile tanimlanan kalibin boslugunu doldururken ikinci oluk agzi (32) mevcut durumda kalip parçalari (103 ve 104) ile tanimlanan kalip boslugunu tarafindan olusturulan kalip içerisine dökülmesi esnasinda meydana çikan basinçla kalip olusturma istasyonuna dogru yer degistirmesinin önlenmesi için ilk tutma araci (41), kalip parçalarinin meydana getirilmesi için kalip parçalarinin istasyona (I) dogru yer degistirmesinin engellenmesi için kalip dizisinde en arkada yer alan kalip parçasi (106) gibi kalip parçalarinin bir ya da daha fazlasiyla etkilesimde olacak sekilde sunulur. Sekil 1A3da ilk tutma araçlari (41) kalip parçasinin (106) üst kismina uygulanan sekilde sematik olarak gösterilmektedir ancak bu sadcce gösteriin amaci tasir ve tutma araçlari, kalip parçalarinin üst yüzeyine ya da yanal yüzeylerine basinç uygulayarak ve/veya kalip parçasi (106) gibi kalip parçasi veya kalip parçalarinin arka yüzeyinin ardindan tutularak ya da basinç uygulayarak kalip parçasi veya parçalariyla herhangi uygun bir sekilde etkilesime girebilir. Bu nedenle, ilk tutma araci (41), kalip parçalarinin olusturulmasina yönelik olarak kalip dizisinin kalip parçalarinin istasyona (l) dogru hareketini engelleme görevini üstlenir. Ayni zamanda, sekil 1A'da ikinci tutma araçlari sematik olarak gösterilmektedir. Ikinci tutma araçlari (42) kalip olusturma istasyonundan iletildiginde bir kalip parçasinin tutulmasi islevini görebilir ve bu sayede kalip parçasinin konveyöre (2) iletilmesinin ardindan pres plakasi kaliplama haznesine dogru döndügünde kalip parçasinin pres plakasi (12) tarafindan geri çekilmesi engellenir. Ayrica bu durumda ikinci tutma araçlari sadece sematik olarak gösterilmektedir ve yukaridan basinç uygular görünmeleri bu seçenegin her zaman için diger seçeneklere (kalip parçasinin yanal kisimlarina basinç uygulayan ikinci tutma araçlari (42)) kiyasla tercih edildigi anlamina gelmez. Sekil 1A`daki ikinci tutma araçlari, kalip dizisinin son dizinlenmesinin ardindan kalip parçalari olusturmak için istasyon tarafindan ilctilcn herhangi bir kalip parçasi olmadigindan ctkinlcstirilmcmistir; yani, ikinci tutma araçlari (42) ile irtibatli olarak herhangi bir kalip parçasi yerlcstirilmemistir. Seklin sag kisminda kalip parçalari olusturmaya yönelik istasyon (1) sematik olarak gösterilmektedir. Kalip parçalari olusturan aparatin sadece ön plakasi (11) ve arka plakasinin (12) yani sira arka plakayi tahrik eden piston (13) gösterilmektedir. Sekil 1A`da, ön plaka (11) ile arka plaka (12) arasinda kuma baski uygulayarak kum kalibi parçasinin (107) olusturulmasi gösterilmektedir. Kalip parçalari olusturan bu türden makineler alanda iyi bilindiginden bunlarin ayrintili olarak açiklanmasina gerek duyulmamistir. Yukaridakine atfen herhangi uygun bir makine (örn EP-A-1219830 veya EP-A-23570507de bilinen) kullanilabilir. Sekil lB'de kalip parçasi (107) üretilmis ve arka plakanin (12) itilinesiyle konveyöre (2) iletilmistir. Bu asamada, ikinci tutma araçlari etkinlestirilir ve bu kalip parçasini (107) tutmak için uygulanir ve ikinci pres plakasi (12) kalip parçalarini olusturmaya yönelik olarak aparatin üzerine geri döndügünde kalip parçasiiiin geri çekilmesini engeller. Bu da söz konusu ikinci tutma araçlarinin (42) asagi yönlü hareketi olarak gösterilir ancak bu sadece bir seçenek olarak durinaktadir ve kalip parçasinin yan kisimlarina uygulanan basinç gibi diger seçenekler de geçerliligini korumaktadir. Sekil lB'deki metal, kalip parçalari (102, 103 ve 104) ile tanimlanan iki kaliba dökülmeye davam ederken birinci tutma araçlari da (41) kalip dizisini tutmaya devam eder ve kalip parçalarinin kalip parçalari olusturmaya yönelik istasyona dogru hareket etmesini engeller. Sekil lB7deki konveyörün ikinci parçasi (22) alt konuma dogru yer degistirmistir ve böylelikle kalip dizisi sadece konveyörün birinci kismi (21) tarafindan desteklenir. Bununla birlikte bu dikey yer degistirme benzer sekilde sürecin sonraki asamasinda meydana gelebilir. Sekil 1C°de, erimis metal (331) kalip parçalarinin olusturulmasina yönelik istasyonda kaliplara dökülmeye devam ederken ilave kalip parçasi (108) kalip parçalarinin olusturulmasi için istasyonda (1) üretilir. Sekil 1D"de ise kalip parçalarinin çiftine iliskin ikinci kalip parçasi (108) kalip parçalarindan (107 ve 108) meydana getirilmekte olup konveyöre (2) iletilir. Burada ikinci tutma araçlari (42), daha önce üretilen kalip parçasinin (107) islem adiminda dizinlenmesine ve kalip dizisi (yani kalip dizisinin son kalip parçasi (106)) ile temas etmesine ve daha önce üretilen kalip parçasina (108) alan birakmasina olanak tanimak üzere devre disi birakilir, Bu asamada, inetalin kaliplara dökülmesi kesintiye ugratilabilir veya kesintiye ugratilacak olabilir ve ilk tutma araçlari devre disi birakilacak olabilir. Diger yandan, ikinci tutma araçlari (42), ikinci pres plakasi (12) makineye dogru döndügünde yeni üretilen kalip parçasinin (108) kalip yapma makinesine dogru sürüklenmesini engellemek için etkinlestirilmeye hazirdir. Sekil lE"de dökülme döküm istasyonunda (3) kesintiye ugratilmis olup birinci tutma araçlari (41) ile ikinci tutma araçlari (42) devre disi birakilmistir vc konveyörün ikinci kismi yatay olarak yer degistirmistir; bunun amaci ise kalip dizisinin kalip parçasi yapma istasyonundan döküm istasyonuna dogru yerinin degistirilmesidir. Sekil lEide, konveyörün birinci parçasi (21) bir kalip parçasinin genisligine karsilik gelen mesafede yer degisikligine ugrarken sekil 1F°de belirtilen konuma kadar hareket devam eder ve burada konveyörün (21) birinci kismi iki kalip parçasinin genisligine karsilik gelen mesafede yer degistirir. Bu konumda, ilk tutma araçlari (41) yeniden etkinlestirilebilir ve inetalin (33) dökülmesi islemi tekrar baslayabilir ve bu sefer sekil 1E`de belirtilen sekilde kalip parçalari (104, 105 ve 106) ile tanimlanan kaliplara döküm gerçeklestii'ilir. Sonraki asamada, konveyörün ikinci kismi (22) üst konuma geri dönebilir ve bunun ardindan konveyörün birinci kismi alt konuma yer degistirilebilir ve bunun ardindan konveyörün (22) ikinci kismi sekil lGsde gösterilen sekilde kalip parçalarini olusturma istasyonuna (1) dogru geri dönebilir ve sekil lH,de gösterildigi gibi üst konuma geri döner. Burada, yeni bir kalip parçasi (109) üretilirken iki kalip içerisine es zamanli dökümle birlikte sistem sekil 1A"dakiiie benzer durumdadir. Bu sistemin avantajlari açiktir: arka plaka tarafindan herhangi özel bir itme hareketine gerek olmadan birden çok dizinlenineye (çift, üçlü, dörtlü, vs.) olanak taniyan esnek bir yaklasim sunmakla birlikte itme hareketi olmaksizin arka plaka konvansiyonel olarak kalip parçalarini konveyöre iletme islemi gerçeklestirir ve döküm islemi de kalip dizilerinin iki veya daha fazla adim dizinlenmesi için gerekli olan süre haricinde tüm döngü süresinde kesintisiz olarak gerçeklesebilir. Sekiller lA-lHinin ifadesinde, ilk tutma araçlari (41) konveyörün birinci kismi (21) ile iliskileiidirilinez ancak döküm istasyonu ile sabit konumda kalir. Bu yaklasim kimi durumda pratik olmakla birlikte konveyörün tasarimindan bagimsiz olarak birinci tutma araçlarinin (41) uygulanmasini saglayabilir ve bu da esnekligi artirir. Bununla birlikte kalip parçalarinin genisliginde degisiklik oldugunda yani daha önce üretilen kalip parçalarinin genisliginden farkli genislige sahip kalip parçalarinin üretimi baslatildiginda ilave ayar yapilmasi gerekli olabilir. Bu türden durumlarda, konveyörün birinci kisminin yer degistirmesinin veya kursunun ayarlanmasina ilaveten ayni zamanda tutma araçlarinin konumunun da ayarlanmasi gerekebilir. Sekil 2A-2H"de seniatik olarak bulusun diger ifadesi gösterilmekte olup burada potansiyel bir dezavantaj, ilk tutma araçlari konveyörün birinci kismi (21) ile entegre edilerek giderilmistir. Sekil 2A"da konveyörün birinci kisminin (21) ve ikinci kisminin (22) üst konuma nasil yerlestirildigi gözlemlenebilir ve böylelikle erimis metaller (33) üzerinde durur. Bulusun bu ifadesinde, kalip parçalari, konveyörün birinci kismiyla (21) iliskilendirilen ilk tutma araçlari (41) tarafindan kalip parçalari yapilmasina yönelik istasyona (l) dogru geri hareket etmekten alikonur. Sekil 2A5da, ilk tutma araçlari, söz konusu kalip parçasinin (106) yan kisimlarina basinç uygulanmasiyla kalip dizisinin (106) en arkasindaki kalip parçasini tutar sekilde sematik olarak gösterilmekle birlikte herhangi bir diger uygun tutma araçlari (örnegin yukaridan basinç uygulayan tutma araçlari) bulusun kapsamindadir. Sekil 2B3de, arka plaka (12) yeni üretilen kalip parçasini (107) makinenin disina iter ve konveyörün ikinci kisminin (22) en arkasina yerlestirilmesi suretiyle konveyöre (2) iletir; sekil 2Cide ise yeni iletileii kalip parçasi (107) ikinci tutma araçlariyla (42) koiiveyör (2) üzerinde tutulurkcn arka plaka (12) geri döner. Sekil 2D°de ise kalip parçalarinin yapimina yönelik istasyon (1) konveyöre (2) ilave bir kalip parçasi (108) iletmistir ve bu islem kalip parçasinin konveyörün ikinei kismi üzerine yerlestirilmesi ve önceden üretilen kalip parçasinin (107) kalip parçalari (101-106)'dan olusan kalip dizisine dogru bir adim itilmesiyle gerçeklestirilir ve böylelikle kalip dizisiyle teinas eder. Daha sonra, ikinci tutma araçlari (42) kalip parçasini (108) konumunda tutabilmek için etkinlestirilir. Bunun ardindan, sekil 2E"de gösterildigi üzere birinci tutma araçlari kalip dizisini serbest birakmak için devre disi birakilir; bu asamada ise en son üretilen kalip parçasiyla (108) etkilesim hâlinde olan ikinci tutma araci (42), kalip parçalarinin yerinin kalip yapma makinesine dogru degistirilmesini engeller. Daha sonra, sekil 2E*de sematik olarak gösterildigi üzere konveyörün birinci kismi (21) alçaltilir ve kalip parçalari yapimi için istasyona (l) dogru yer degistirir. Bu yer degistirme iki kalip parçasinin genisligine karsilik gelen bir mesafededir. Bu yer degistirmenin ardindan konveyörün birinci kismi (21), kalip parçalari (107 ve 108) dâhil kalip dizisinin desteklenmesi için üst konuma geri dönerken konveyörün ikinci kisini (22) ise sekil 2Fsde sematik olarak gösterildigi üzere konveyörün birinci kisminin (21) yer degistirmesiyle döküm istasyonuna (2) dogru kalip dizisinin kaymasina olanak tanimak için alçaltilir; bu yer degistirme esnasinda, döküm istasyonundaki döküm islemi kesintiye ugrayabilir. Sekil 2G°de, konveyörün birinci kisminin (21) yer degistirmesi tamamlanmis olup konveyörün birinci kismi (21) ve kalip dizisi kalip yapimina yönelik istasyondan (1) döküm istasyonuna dogru yer degisikligine ugramistir ve bu yer degisikligi mesafesi kalip parçasinin genisliginin iki katina karsilik gelecek seviyededir, yani, kalip dizisi çift dizinlenmis olup döküm istasyonundaki döküm islemi yeniden baslayabilir ve bu sefer kalip parçalari (104-106) tarafindan tanimlanan kaliplar içerisine yapilabilir. Ayni zamanda bulusun bu ifadesinde döküm isleminin sadece kalip dizisinin yer degistirmesi esnasinda, yani, konveyörün birinci kisminin (21) yer degistirmesi esnasinda kesintiye ugramasi gerekmektedir. Bu ifadelerin her ikisi de tek seferde birden fazla kalip doldurulmasina ve kalip dizisi dizinlenmeden önce kaliplarin doldurulmasinin tamamlanmasina olanak taninirken döküm isleminin kesintiye ugramasi gereken zamani asgari düzeye indirmesi bakimindan avantajlidir. Bu ifadeler ayni zamanda kalip yapma makinesinin herhangi bir özel uyarlamaya gerek duyinaksizin ve özellikle de arka plakanin stroku için herhangi bir uyarlama gerekmeksizin bu hedefe ulasilabilmesi bakimindan avantajlidir; bunun nedeni ise arka plakanin kalip dizisinin yerinin degistirilmesine gerek olmamasi ancak sadece yeni üretilen kaliplarin konveyör üzerinde konumlandirilmasi için kullanilmasidir. Bu ifadelerde, yeni üretilen her bir kalip büyük oranda ayni konumda olacak sekilde konveyör üzerine konumlandirilir ve böylelikle kalip yapim makinesi arka plakanin sabit strokuyla çalistirilabilir. Sekil 1A-1H'deki ifadeler ilk tutma araçlarinin konveyörün birinci kismiyla (21) iliskilendirilmcmesi (iliskilendirilmesi durumu da kimi zamanlar yapisal bakis açisi veya makine bilesenlerinin lojistigi açisindan avantajli olabilir) bakimindaii avantajli olmakla birlikte sekiller 2A-2H"nin ifadesi konveyörün birinci kismiyla birinci tutma araçlarinin iliskilendirilmesi ve böylelikle konveyörün birinci kismiyla hareket etmesi ve üretilecek kalip parçalarinin genisliginde bir degisiklik oldugunda herhangi bir uyarlamaya gerek olinaksizin kalip dizisinin en arkadaki kalip parçasiyla her zaman için etkilesimde olacak sekilde ayarlanabilmesidir. Yani, ilk tutma araci (41) konveyörün birinci kismiyla (21) hareket ederken konveyörün birinci kisininin (21) arka bölümüne yakin konumdaki kalip parçalariyla etkilesimde olacak sekilde ayarlanabilir yani bu konum sekil 2A-2D`deki kalip parçasi (106) veya sekiller 2F ila ZG"deki kalip parçasi (108) gibi kalip dizisinin en arkadaki kalip parçasi tarafindan her zaman isgal edilecek bir konumdadir. Bu da bir sistemin farkli kalip genisliklerine uyumlastirilmasini kolaylastirir. Sekiller 3A-3F"de ise sekiller 2A-2H°deki yöntemin bazi prensipleri dogrultusunda çalisan bir sistem daha ayrintili betimlenmektedir. Sekil 3A`da kalip parçalarina (100- 106) iliskin bir dizinin nasil çift dizinlendigi gözlemlenebilir ve böylelikle doldurulacak arasinda olusturulan deliklere (lOOa ve 10%) metal dökülerek sirasiyla kalip parçalari doldurulmasina baslanmasi için bir döküm istasyonunun karsilik gelen oluk agizlari (31 ve 32) altina yerlestirilmistir. Kalip parçalari (100-106) iki kalip parçasi genisligine karsilik gelen bir mesafeye yerlestirilmistir, yani, kalip dizisi oluk agizlarinin altina iki yeni kalibin yerlestirilmesi için çift dizinlenmistir. Yakin zamanda doldurulan iki kaliptan kalip parçalari (100 ve 101) arasinda olusturulan arka kalip, kaliplanan nesnelerin kaliplardan çikarilmasi için çift dizinleme islem adiininda döküm istasyonundan bir istasyona (gösterilmemektedir) dogru kaydirilniistir. Kalip parçalari, konveyörün (2) biriiici kismi (21) yatay olarak yer degistirirken kaydirilmis olup söz koiiusu konveyör içerisinde ikinci kismina (22) iliskin kirisler (22a ve 22b) ile birbirine geçen ve paralel olarak yerlestirilen birden çok kiris (21a, 21b) yer almaktadir. Koiiveyörüii birinci kisini (21) ve ikinci kisini (22) dikey yönde yer degistirilebilir ve böylelikle konveyörün ikinci kismi (22) konveyörün birinci kismindan (21) yatay yönde yapilan yer degisikligi ile kalip yapma parçalarina yönelik istasyondan (1) kaydirildiginda kalip parçalariyla etkilesime girmemek için daha alt bir konuma getirilebilir. Gösterilen ifadede, bir kalip yapma makinesinin çikis kesiminin parçasi olarak büyük oranda dikey konumda sabitlenebilen konveyörün üçüncü bir kismi (23) da yer almaktadir. Bu nedenle, konveyör (2) birinci kisim (21), ikinci kisim (22) ve üçüncü kisimdan (23) meydana gelirken ikinci kisim (22) konveyörün ikinci kisminin (22) kirisleriyle kalip parçalari (104-106) arasindaki sürtünmenin engellenmesi için kalip parçalarinin kaydirilmasina yönelik olarak birinci kismin (21) çift dizinlenmesi durumunda indirilecek sekilde yerlestirilir. Ilk tutma araci (41), kalip dizisinin cn arkadaki kalip parçasina (106) basinç uygulainak için sunulur. Bu ilk tutma araci, eksenel olarak yerlestirilen kollar (411) üzerinde yer alabilir ve bu durumda bir aktüatör (413) tarafindan etkinlestirilen dikey çubuklarin veya millerin (412) dönmesiyle eksen etrafinda hareket edebilir. Bu miller (412) ve aktüatör yerlestirilir ve böylelikle birinci tutma araci dâhil tüm yerlesim düzeni konveyörün birinci kismiyla (21) birlikte yatay olarak hareket eder. Sekil 3A°da belirtilen konumda, ilk tutma araci (41) en arkadaki kalip parçasinin (106) yanal yüzeylerine baski uygular ve böylelikle metalin kaliplara dökülmesi esnasinda kaliplarin içerisinde basinç olustugunda kalip parçalarinin (103-106) kalip parçalari yapimi için istasyona (l) dogru arka yönlü hareketi engellenir. Diger yandan, ikinci tutma araci (42), kalip parçalari yapimina yönelik istasyonun (1) kalip yapma inakinesiyle iliskilendirilen iki sütün (423) arasinda uzayan çapraz kiris (421) üzerinde sunulur ve bu ikinci tutma araci da söz konusu tutma aracinin eksen üzerinde dönmesi için yerlestirilen ilgili aktüatörler (421) tarafindan etkinlestirilmesi ve devre disi birakilmasi maksadiyla söz konusu çapraz kiris üzerine eksensel olarak yerlestirilir ve böylelikle etkinlestirildiklerinde kalip parçasi yapiin makinesinden konveyör (2) üzerine iletilen son kalip parçasinin üst yüzeyine basinç uygulanir. Ikinci tutma araci (42), kalip yapma makinesinin parçasi olabilir ve bir kalip parçasinin konveyöre (2) iletilmesinin ardindaii arka plakanin (12) (sekil 3B'de gösterilen) kaliplama haznesine geri dönmesi durumunda söz konusu kalip parçasinin geriye dogru çekilniesiniii engellenmesi için konveyörün üçüncü kismina (23) yerlestirileii kalip parçasinin üst yüzeyine basinç uygulayacak sekilde yerlestirilir. Sekiller 3A-3F`de, ön plaka sadelik açisindaii gösterilmemektedir. Yukarida belirtilen sekilde sekil 3A,da kalip dizisinin çift dizinlenmesinin ardindan meydana gelen sistem gösterilmektedir ve böylelikle doldurulacak iki yeni kalip ilgili oluk agizlarinin (31, 32) altina yerlestirilir. Diger yandan, en son olusturan kalip parçasi (107), kalip parçasi yapma makinesinin disina çikarilmaktadir. Birinci tutma arac-i (41) ctkinlcstirilir ve böylelikle kalip dizisi tutulurken kalip dizisinin en arkadaki kalip parçasi (106) sikica baglanarak kalip parçalarinin geri yönlü hareketi engellenir ve ikinci tutma araci iletildiginde en son üretilen kalip parçasiyla (107) etkilesime girmeyecek sekilde devre disi birakilir. Sekil 3A"daki, arka plakayla (12) iliskili model plakasinin (12a) sadece kalip parçasi yapma makinesinin kaliplama haznesinden çiktigi gözlemlenrnektedir. Sekil 3B'de ise sekil 3A'da gösterilen durumun hemen ardindan sistemin durumu gösterilmektedir, yani, konveyörün birinci kisminin (21) yatay yer degistirmesiyle kalip dizisinin çift dizinlenmesinin hemen ardindan meydana çikan durumdur. Sekil 3B'de ise erimis metal (33) kalip parçalari (101-103) tarafindan tanimlanan kaliplara dökülmeye baslanir. Kalip dizisi, ilk tutma araciyla (41) arka uç kisminda tutulur. Kalip parçalari yapimina yönelik istasyonda (l), en son üretilen kalip parçasi, piston (13) tarafindan harekete geçirilen arka plakanin (12) strokuyla makinenin disina itilir ve bu yolla kalip parçalarinin bu türden makinelerde konvansiyonel olarak çikarilmasi gerçeklestirilir, Sekil 3C`de ise metal (33) döküm istasyonundaki (3) kaliplara dökülmeye devam ederken kalip parçasi (107) konveyöre iletilmis ve ikinci tespit araci (42) kalip parçasinin (107) üst yüzeyine baski uygulanmasi için etkinlestirilniis ve böylelikle yeni bir kalip parçasi üretim çevrimi saglanmasi için model plakasiyla (12a) birlikte arka plaka (12) makinenin kaliplama haznesine döndügünde kalip parçasinin arka plaka (12) tarafindan geriye dogru çekilmesi engellenir. Böylelikle, ikinci tutma araci, konveyörün üçüncü kisininda (23) kisa zaman önce üretilen kalip parçasini (107) tutar. Sekil 3D"de yeni kalip parçasi (108), kalip parçasi yapma makinesinin kaliplama haznesinin disina itilerek ikinci tutma araci altindaki önceden üretilen kalip parçasina (107) ulasir. Bu esnada, ikinci tutma araci (42) sekil 3E'de gösterilen konuma kadar arka plakanin (12) hareketiyle önceden üretilen kalip parçasinin (107) ileri itilmesine olanak tanimak üzere devre disi birakilmistir veya birakilir, burada en son üretilen kalip parçasi (108) daha önce üretilen kalip parçasi (107) tarafindan isgal edilen konveyörün üçüncü kismindaki (23) konumda yer almakta olup söz konusu kalip parçasi kalip dizisinin en arkadaki kalip parçasiyla (106) temas saglayana kadar konveyörün ikinci kismi (22) üzerine itilmistir. Bu asamada, ikinci tutma araci (42), en arkadaki kalip parçasinin (108) üst yüzeyine baski uygulamak amaciyla etkinlestirilir. Bu asamada, kalip parçalarinin (100-106) tamami temas hâlindeyken ikinci tutma araci fiili olarak tüm kalip dizisini Yine bu asamada, birinci tutma araci (41), kollari (411) disa dogru ekseni etrafinda döndürerek (sadece Sekil 3E'de gösterilen söz konusu kollardan birisi olup digeri kalip dizisinin diger tarafindadir) kalip parçasinin yana] yüzeylerine basinç uygulanmasini durdurmak için serbest birakilabilir/devre disi birakilabilir; bunun ardindan konveyörün birinci kismi (21) indirilebilir ve daha sonra sekil 3F"de gösterilen konuma kadar kalip parçasi yapimina yönelik istasyona (1) dogru olacak sekilde yatay yönde iki kalip geiiisliginiii yerini degistirir, burada konveyörün birinci kismi (21) üst konuma dönerken en arkadaki kalip parçasinin (108) yanal yüzeyleri üzerine baski uygulayarak kalip dizisine geçebilir ve konveyörün ikinci kisini (22) indirildikten ve döküm istasyonundaki (3) döküm islemi sona erdikten sonra kalip dizisi konveyörün birinci kismi (21) yatay olarak konveyörün birinci kisminin (21) yer degistirmesiyle iki kalip parçasinin genisligine karsilik gelecek bir mesafede çift dizinlenebilir ve böylelikle kalip parçalari (103-105) tarafindan tanimlanan iki yeni kalip döküm istasyonunun (3) oluk agizlarina (31 ve 32) yerlestirilir ve bu sayede Sekil 3A`da gösterilen sistem durumuna geri dönülür. Alternatif` bir ifade sekiller 4A-4F"de gösterilmektedir. Sistem bilesenleri, sekiller 3A- 3F'de belirtilenlerle ayni olmakla birlikte sistem farkli bir diziyle, esas olarak da çift dizinlemenin tamamlanmasina yönelik konveyöre iliskin birinci kismin (21) iki stroku kullanilarak çalismak üzere ayarlanir. 102) arasindaki kaliplarin oldugu sistem durumu gösterilmektedir. Döküm istasyonundaki döküm islemi durmustur. Bu asamada, yeni kalip parçasi (107) kalip yapma makinesi (1) disina itilir ve daha önce üretilen kalip parçalarini (100-106) içeren kalip dizisine varincaya kadar itilir. Bu asamada, kalip dizisi bir adimda dizinlenir, yani, kalip dizisi bir kalip parçasinin genisligine karsilik gelen bir mesafede yer degistirir ve böylelikle yeni bir kalip da döküm istasyonuna ulasir, yani, kalip parçalari (102 ve 103) tarafindan tanimlanir. Bu ilk dizinlcmc konveyörün birinci kisminin (21) yatay olarak yer degistirmesiyle gerçeklestirilirken bu yer degistirme arka plakanin (12) itme hareketiyle senkronize olarak bir kalip parçasi genisligine karsilik gelmektedir. Burada, ikinci tutma araci, yeni kalip parçasini (107) geriye dogru yer degistirmeden geri çekilecek ve kalip parçasina döndürülecek arka plakaya (12) olanak taniyacak sekilde etkinlestirilebilir. Daha sonra, konvcyörün birinci kismi (21') kalip yapmaya yönelik istasyona (1) ve sekil 4C'dc gösterilen konuma döncr. Burada, ikinci tutma araci (42) opsiyonel olarak dcvrcyc alinmaya ve kalip parçasinin (107) üst yüzeyine baski uygulamaya devam edebilir. Kabin birinci kismi en arka konuma ulastiginda ilk tutma araci (41) tercihen konveyörün birinci kismina (21) kalip dizisinin baglanmasi için etkinlestirilir ve ikinci tutma araci kalip parçasini (107) serbest birakmak için devre disi birakilir ve daha sonra konveyörün birinci kismi (21) döküm istasyonuna (3) dogru bir adimda dizinlenir ve böylelikle kalip parçalari (103 ve 104) tarafindan tanimlanan yeni bir kalibin döküm istasyonuna getirilmesi için kalip dizisi dizinlenir. Bu asamada, sekil 4D7de gösterildigi ve sekil 4Aadaki durumla karsilastirildigi üzere, iki yeni kalip döküm istasyonuna getirilmis olup bu durumda sekil 4D`de gösterildigi üzere erimis metalin (33) es zamanli olarak iki kaliba dökülmesi baslayabilir. Dolayisiyla, sekiller 3A-3F,de gösterilen çalismayla karsilastirildigiiidaki farklilik, sekiller 4A-4F"de gösterilen isletim olup kalip dizisinin çift dizinlenmesi konveyörün birinci kisminin (21) çift strokuyla iki adimda gerçeklestirilir ve her bir strok kalip dizisini bir adim ileri götürürken her bir adiin da bir kalip parçasinin genisligine karsilik gelir. Sekiller 4E ve 4F`de, kalip yapma makinesi tarafindan yeni bir kalip parçasi (108) üretilir ve konveyörün üçüncü kismina (23) itilir ve ikinci tutma araci (43) kalip parçasinin (108) üst yüzeyine baski uygulayarak etkinlestirilir ve böylelikle ilave bir kalip parçasi üretilmesi için arka plaka (12) kaliplama haznesine çekildiginde geri yönlü olarak yerinin degistirilmesi engellenir. Bu yaklasim yapisal bakis açisindan pratik olmakla birlikte konveyörün söz konusu birinci kisminin (21) her bir stroku bir kalip parçasinin genisligine karsilik geldiginden konveyörün birinci kismi (21) tarafindan yatay yönde nispeten kisa bir strok gerektirir. Bununla birlikte, sekil 3A-3F"de ortaya konan çalisma sekline kiyasla potansiyel bir dezavantaj belirli bir kalip parçasi üretim hizina yönelik olarak döküm islemi için olan zamanin azalmasidir; döküm islemi genellikle, konveyörün (21) birinci kismi kalip dizisini sekil 4A'da gösterilen konumdan hareket ettirmeye basladiginda ve konveyörün birinci kismi (21) ikinci strokunu tainamlayip sekil 4C`de gösterilen sistem durumuna varincaya kadar kesilmelidir. Bu nedenle döküm isleminin kesintiye ugramasi gereken sürede mümkün oldugunca zamanin azaltilmasi istenirse, sekiller 3A-3F7te belirtilen çalisma sekli, sekiller 4A-4F7te belirtilen çalisma sekline tercih edilebilir. Diger yandan, yukarida tarif edilen ifadeler kalip dizisinin çift dizinleiimesine yönelik bir yöntem ve sisteme karsilik geldiginden bulus ayni zamanda üçlü dizinleme ve dörtlü dizinleme gibi seçenekleri de kapsamaktadir. Yukarida belirtilen ayni prensipler uygulanabilir olmakla birlikte tek farklilik kalip dizisinin takip eden yer degistirmeleri arasinda üretilen kalip sayilarindadir. Örnegin, sekiller 4A-4F,de tarif edilen yöntem söz konusu oldugunda, üçlü dizinleme, döküm islemi kesintiye ugrarken birinci kismin (21) strokunun üç kez tekrarlanmasini ifade edebilirken bunlarin birincisi ikinci kaliplama haznesinden disariya çiktiginda temas etmek üzere itilir. Ayni zamanda, bulusun spesifik tip konveyörlere iliskin olarak ortaya konmasindan dolayi, bulus, kalip dizisini kaydirniak için hareketli ve yanal sikistirma plakalari kullanan konveyörler gibi diger tip konveyörlerle de ifade edilebilir. Bu türden ifadelerde, konveyörün birinci kisnii içerisinde yatay olarak hareket edebilen yana] sikistirma plakalari yer almakta olup konveyörün ikinci kismi içerisinde de sabit bir yüzey yer alabilir ve kalip parçalari bu yüzey üzerine yerlestirilip hareketli yanal sikistirma plakalariyla yatay olarak hareket ettirildiginde kayabilir. Bu türden sikistirma plakalari birkaç kalip parçasi içeren kalip dizisinin bir kismi boyunca veya kalip dizisinin tamami boyunca uzatilabilir. Söz konusu yöntem ve makine ya da sistem içerisinde USB-7806161 ya da EP-B- 1326726'da tarif edildigi üzere teknigin bilinen durumunu kullanan maça yerlestirieileri kullanilarak maça yerlesimi/ayarlamasi yapilabilir. Bu metinde, "içermektedir" ifadesi ve türevleri ("içeriyor" vs.) disarida birakilan bir ifade olarak aiilasilmamalidir; yani, bu terim ve ifadeler tarif edilen ve tanimlanan hususlarin ilave bilesen ve adimlar içerebilme olasiligini kapsamayaeak sekilde yorumlanmayaeaktir. Diger yandan, söz konusu bulus burada belirtilen spesifik ifadelerle sinirli olmayip istemlerde belirtileii bulusun genel kapsami dahilinde alanda uzman bir kisi tarafindan göz önünde bulundurulaeak farkli varyasyonlari (örnegin malzemelerin seçimi, boyutlar, bilesenler, yapilandirma vs) kapsayiei nitelikte olabilir. TR TR TR TR TR TR TR