TARIFNAME ORTA KOLÇAK ATALET KILIDI Bulusun Ilgili Oldugu Teknik Alan Mevcut bulus, genel itibariyle motorlu araçlara iliskin koltuklarla ve bilhassa ko|tuk orta kolçag. iliskin bir kilitleme mekanizmasüla ilgilidir. Bulusla Ilgili Teknigin Bilinen Durumu (Önceki Teknik) Orta koltuk kolçaklarüteknikte iyi bilinmekte ve özellikle motorlu araçta arasliîlda bosluk olmayan sEilElkoltuklarla kullanüßîaktadü Orta koltuk kolçagü isminden de anlasliâcaglîgibi, bir yolcunun kolunu dayamasEIçin koltugun orta klîtnIa uygun bir yer saglamaktadlEi Dahasßrta koltuk kolçaklarüdepolama hazneleri, bardakIlIZJar ve benzeri gibi çesitli kullanlglüve uygun özellikle donatüâbilmektedir. Tipik olarak orta koltuk kolçaglÇI dönmek için yapilând |Ellîhakta ve bu da kolçagI istiflenmis konfigürasyon (genellikle bir yolcu için koltuk arkasII sagland[gll:braç koltuk arkasIaki girintinin içine en az kElnen veya tamamen yerlestigi) ile bitisikteki yolcu tarafiEtlan kullanHBiasEiiçin büyük ölçüde yatay, açHÜiEIkonfigürasyon arasIa çevrilmesine olanak saglamaktadlEI Kolçagüaçmak için genellikle yalnlîta kolçagI veya kolçaga baglütutamagl kavranmasÜ/e ileri dogru çekilmesi gerekmektedir. Diger bir deyisle, uygun olmasüamaclýla kullan-I tipik olarak kolçagEkulIanmak için özel bir kilitleme/kilit açma mekanizmasIEI harekete geçirmesi gerekmemektedir. Bunun yerine kolçagüistiflenmis konfigürasyonda tutmak için siEIUZla koltuk arkasIda tanilanan bir alEEile kolçak arasIaki sürtünmeli yerlesmeye güvenilmektedir. Ancak, bu durum uygun olurken bir yandan da kolçagI yanligllga veya istenmeyen bir sekilde açiiüiasllîha ön görmektedir. Örnegin, bu, arac. önden çarpma anIia meydana gelen araç yavaslamasüla meydana gelebilmekte ve kontrolsüz orta kolçagI açÜBias- sebep olmaktadlEI Bu ve diger sorunlarElçözmek amaclîla mevcut bulus, aracI önden çarpmasEl durumunda orta kolçagElbüyük ölçüde istiflenmis konfigürasyonda tutmak için yapüândlîilBwlgi araç koltugu orta kolçak atalet kilidiyle ilgilidir. Avantajlüiir sekilde atalet kilidi, kullan-I bir kilitleme/kilit açma mekanizmaslllullanmas- ihtiyaç duyulmaks- orta kolçagI kullanIEEl tarafIEUan normal bir sekilde açißîaslüa olanak saglamaktadlB Ancak, aracI önden çarpmaslîl durumunda atalet kilidi, çarpmanI olusturdugu ön atalet enerjisinin kolçagI yanllgilîla ve istenmeyen bir sekilde açilB1asI sebep olmasIEönlemektedir Bulusun Kßa açüillamasEl Burada tarif edilen amaçlar ve faydalar dogrultusunda ve bir yönden bir araç kolçaglEia iliskin atalet kilit düzenegi saglanmakta ve atalet kilit düzenegi, kolçak baglantEl braketinin üstüne yerlestirilmis bir durdurma elemanIElçermektedir. Durdurma elemanlýla baglanmasEiçin bir mandal pimi saglanmakta ve mandal pimi, kolçak baglantEbraketinin bir ucunda bulunan kolçak baglant- ve kolçak çerçevesinin karslElucuna yerlestirilmektedir. AracI aniden yavaslamasElslîasIia, örnegin siddetli frenleme islemi veya aracI önden çarpmasEIsßletia durdurma elemanElserbest bir sekilde dönmektedir. YapilândlErialarda durdurma elemanÇl kavisli bir kllâvuz yuvasIlZliçermektedir. Kolçak baglantElbraketine yerlestirilmis küâvuz pimi, kavisli küâvuz yuvaleh baglanmakta ve durdurma elemanII dönüs hareket arallglIIlElîllamaktadlE Atalet kilit düzenegi, aynüzamanda kolçak baglantElîlüstüne yerlestirilmis bir durdurma parçalelElçerebilmektedir. Durdurma parçaslÇl kolçak baglantEbraketi ve kolçak baglantlîüistiflenmis konfigürasyondayken veya tamamen açllîhlgl konûgürasyondayken kavisli kilâvuz yuvasII ucunu kllâvuz pimine karsIZi/önlendirmek için yapilândlîllîhaktadlEI YapilândlElnalarda durdurma parçasükolçak baglant- baglanmg bir çubuk olmakta ve ucuna yerlestirilmis bir çift etkileme elemanlîila sahip olmaktadlE Alternatif yapllândlîilnalarda durdurma parçasü kolçak baglant-I ucuna yerlestirilmis bir çift etkileme elemanEI vasiüslýla saglanmaktadlü Diger yönde bir araca iliskin yukari tarif edilen atalet kilit düzenegini içeren bir kolçak tertibatßaglanmaktadß Bir diger yönde ise kolçak tertibatlüül'e atalet kilit düzenegini içeren bir araca iliskin koltuk tertibatlîsiaglanmaktadlü Asag-ki tarifnamede, araç koltugu orta kolçak atalet kilidinin tercih edilen birkaç yapüândlünaslîgösterilmekte ve tarif edilmektedir. Tahakkuk edilmesi gerektigi gibi atalet kilidi, diger farkiElyapllândEnalarlîliçerebilmekte ve birçok detayü asaglElhki Istemlerde belirtilen ve açlKIandlgiEgibi cihazlar ve yöntemlerden ayrilîhaks- çesitli ve açik] yönlerle degistirilebilmektedir. Buna bagllîlolarak çizimler ve tarifnameler, dogasIa tanllaylEEl olarak görülmeli ve sIlEIaylElIcblarak görülmemelidir. Sekillerin Aç[lillamasl:l Burada dâhil edilen ve tarifnamenin bir klgh'ilüüusturan ekteki sekiller, araç koltugu orta kolçak atalet kilidinin birkaç yönünü resmetmekte ve tarifnameyle birlikte belirli ilkeleri açiEIama görevi görmektedir. Sekillerde: Sekil 1, orta kolçaglîlçeren ve arasütla bosluk olmayan slßllîlaraç koltugunun bir klîl'nIEI göstermektedir. Sekil 2, mevcut bulusa göre bir atalet kilidi içeren istiflenmis orta kolçagI yan perspektif görünüsüdür. Sekil 3A, Sekil 2'deki atalet kilidinin izole edilmis yari görünüsüdür. Sekil BB, açlKIilZi amaclýla mandal pimi basII çiEarIlgiESekil 3A'daki atalet kilidinin izole edilmis yan görünüsüdür. Sekil 4A, kilidin orta kolçagügösterilmemekte) istiflenmis konfigürasyonda tuttugu mevcut bulusa göre atalet kilidinin izole görünüsüdür. Sekil 48, normal çallSh'ia süslüba açilüiaya baslayan Sekil 4A'daki atalet kilidini göstermektedir. Sekil 4C, kancanI mandal pimini baypas ettigi, açilîhaya devam eden Sekil 4A'daki atalet kilidini göstermektedir. Sekil 4D, normal çallStnasElslüsIa tamamen açllîzhlgl olan Sekil 4A'daki atalet kilidini göstermektedir. Sekil 5, örnegin aracE önden çarpmasIEtakiben çabuk bir hlîlanma sÜsIa orta kolçagI kilitlenmesini gösteren mevcut bulusa göre atalet kilidini göstermektedir. Sekil 6, mevcut bulusa göre atalet kilidinin alternatif bir yapllândIîilnasllîgiöstermektedir. Sekil 7A, normal çallgi'nasü slîâisIa açilîhaya baslayan Sekil 6'daki atalet kilidini göstermektedir. Sekil 78, normal çallgmasüslüslülda tamamen açilüilg] olan Sekil 6'daki atalet kilidini göstermektedir. Sekil 8A, örnegin aracI önden çarpmasIEliakiben çabuk bir hlîlanma sÜsIa orta kolçagI kilitlenmesini gösteren Sekil 6'daki atalet kilidini göstermektedir. Sekil 88, açlKlilZ] amaclýla mandal pimi basII çüaarlglü Sekil 8A'daki görünüsü göstermektedir. Örnekleri ekteki çizim sekillerinde gösterilen araç orta kolçagüatalet kilidinin mevcut tercih edilen yapilândünalar. simdi detaylEbir sekilde referans yapilâcaktlü Bulusun AyrItmlJçlElamasEl Sekil 1, gösterilen yapilândünada %60 oranlEUa dönen koltuk orta kolçagEQ14) içeren arasIa bosluk olmayan Ikinci 5& araç koltugunun (12) klgh'ii görünüsü olan, bir araca iliskin örnek koltuk tertibatIE(10) göstermektedir. Koltuk (12), teknikte iyi bilindigi gibi, birden çok yolcu için oturma alanlEb sahip koltuk tabanIE(16), koltuk arkasIE(18), yolcu konforu için dolgu malzemesini, kl]]f]l]/e sabit veya açllâbilir bas dayanagIlZ(20) tanIiIayan bir çerçeve (bu görünüste görülememekte) tarafIdan tanIiIanmaktadlEl Gösterildigi gibi kolçak (14), koltuk arkasIa (18) tanlanmlgl bir bosluk (22) içinde dik ve istiflenmis bir konfigürasyonda olmaktadE Kolaylllg için koltugun (12) yalnlîta sol ve orta oturma alanü gösterilmekte olmas. ragmen, bilindigi gibi geleneksel arasIa bosluk olmayan tipteki araç koltugunda (10) sag oturma alanEUa dâhil edilecektir. AynElzamanda bu yapilândlünanl yalnlîta örnek amaclîla gösterildigi ve asagth tarif edilen çesitli yapilârI ve yapllândlîrlnalarl alternatif araç koltuk tiplerine esit ölçüde uyarlanabildigi takdir edilecektir. Sekil 2, mevcut bulusa göre, dik, istiflenmis konfigürasyon ile bir kolçak olarak kullanliülçin tam açilBilSl konfigürasyon arasia geçis yapmak için koltuk arkasi (18) (bu görünüste gösterilmemekte) göre dönmek için yapllândlülüilg olan bir kolçak gövdesini (24) içeren dönüs halindeki orta kolçagI (14) izole görünüsünü göstermektedir. BaglantDJraketi (26), kolçak gövdesini (24) koltuk çerçevesine veya araç karoserinin çerçeve eleman. (bu görünüste gösterilmemekte) tutturmaktadB En az bir baglantEl(28), bir uçta baglantEl braketine (26) ikinci uçta ise kolçak gövdesinin (24) bir klim- uzanmaktadlB Gösterilen yapllândIEnada alt baglantE(28) ve üst baglantE(28') saglanmaktadE Bu baglantllâr (28, 28'), yapilândlülnalarda kolçagE(14) tanIiIayan çerçeve eleman., kolçak gövdesinin (24) yan taraflar. baglanmlglbraketlere veya diger türlü olacak sekilde uzanmaktadE Yaplîüie amacljsaglflh daha detayIEbir sekilde tarif edilecek olan en az bir atalet kilit düzenegi (30) dâhil edilmektedir. Takdir edilecegi gibi, yapilândlEnalarda tek atalet kilit düzenegi (30) saglanabilmektedir. Alternatif yapilândülnalarda, kolçak gövdesinin (24) karsiEl kenarlari yerlestirilmis bir çift atalet kilit düzenegi (30) saglanabilmektedir. Mevcut bulusa göre atalet kilit düzenegi (30), Sekil 3A'da izole bir sekilde gösterilmekte, gösterilen yapilândlElnada ise dik, istiflenmis bir konfigürasyonda tutulan kolçak gövdesine (24) baglanmaktadlîl Atalet kilit düzenegi (30), serbest bir sekilde bir eksen (34) etrafia dönmek için baglantEbraketine (26) yerlestirilmis olan döner bir durdurma elemanIEl(32) içermektedir. Gösterilen yapilândlElnada, durdurma elemanEl(32), mandal pimiyle (38) baglanmak Için bir uçta (36) yapHândlEllIhlgl olan döner bir kanca yap-El tanIilamaktadlEl Gösterilen yapilândlîilnada alt baglantlýla (28) tutturulan ve durdurma elemanlEllEl (32) bir ucuna (44) temas etmek için yapllândlüllßîlgl bir çift etkileme elemanID (42, 42') içeren bir durdurma parçasE(40) dâhil edilmektedir. Durdurma elemanE(32), aynlîl zamanda bir klglnia tanllanmlgl kavisli kllâvuz yuvasIEl(46) içermektedir. Baglantlîl braketinden (26) uzanan veya brakete (26) baglanmlgikilâvuz pimi (48), kllâvuz yuvasII (46) içinden geçmek için yapllândlElIlînaktadlEl Kombinasyon halindeki kilâvuz yuvasü46) ve kHâvuz pimi (48), durdurma elemanII (32) dönüs hareket araliglIIßlElbmaktadlEl Sekil 3B, açiElilZiamaclîLla mandal pimi (38) basüilîlarilüilglolan Sekil 3A'daki atalet kilit düzenegini (30) göstermektedir. Gösterilen yapilândünada, durdurma parçasü(40), alt baglantlsîla (28) baglanmakta ve böylelikle baglantE(28) döndügünde durdurma parçasE(40) da es zamanlEloIarak dönecektir. Gösterildigi gibi etkileme elemanEl(42'), durdurma elemanII (32) ucuyla (44) temas halinde olmakta, durdurma elemanIE(32) ileri dogru yönlendirmekte ve böylelikle kllâvuz yuvasII (46) ucu, kilâvuz pimine (48) karsElsevk edilmektedir. Benzer sekilde, kolçak gövdesinin (24) tam açÜBilQ konfigürasyona dogru dönmesi leisIia baglantIJZS) ve dolaylîlýla durdurma parçasEq40) benzer sekilde dönecek ve böylelikle etkileme elemanE(+2), durdurma elemanII (32) ucuna (44) temas edecek, durdurma elemanIE(32) etkileyecek ve böylelikle karsElkUâvuz yuvasE(46) kilâvuz pimine (48) karsElsevk edilecektir. Bu yapDvalei'slea durdurma elemanIlE] (32), eksen (34) etrafIa serbestçe dönebilme konfigürasyonuna ragmen tiKlEliEýapmasEönlenmektedir. Sekiller 4A-4D'ye dönülecek olunursa, kolçagI (gösterilmemekte) normal açilfhasEl slûisia, diger bir degisle yolcunun kolçagEdik ve istiflenmis konfigürasyondan (Sekil 4A) tam açilü'ilgl bir konfigürasyona (Sekil 4D) döndürmesi sßslâda atalet kilit düzeneginin (30) çallginasElgösterilecek ve tarif edilecektir. Yukari tarif edildigi gibi, Sekil 4A'daki dik ve istiflenmis konfigürasyonda durdurma parçasII (40) etkileme elemanEI(42'), durdurma elemanlEliEl (32) ucuyla (44) temas halinde olmakta, durdurma elemanIE(32) ileri dogru yönlendirmekte ve böylelikle klßvuz pimi (48), kllâvuz yuvasIlEl (46) ucuna karsEBevk edilmektedir. Atalet kilit düzenegi (30), örnegin bir yolcu tarafIan kolçagI normal bir sekilde açilüiasElslBisIa baglantEbraketi (26) ve alt baglantE[28) birbirine göre dönerken durdurma elemanE(32) mandal pimiyle (38) temas etmeyecek (bkz. Sekiller 4B ve 4C) ve böylelikle herhangi bir tipteki spesifik kilit açma mekanizmalea ihtiyaç duyulmaks- kolçaglöl tam açilüilglkonfigürasyona geçisine olanak saglanacak sekilde yapilândlîllüiaktadlEI Yani, yer çekimi kuvveti (bkz oklar) mandal piminin (38) durdurma elemanIdan (32) ayrüüialela olanak saglayarak durdurma elemanII (32) yönlendirilmesini korumaktadlB BaglantEllJraketi (26) ve alt baglantEii28) dönerken kllâvuz pimi (48) kllâvuz yuvasII (46) içinde dolasmaktadlEl Dönen alt baglantEla (28) es zamanlEblarak durdurma parçasEl (40) da dönmekte ve böylelikle etkileme elemanEd42), durdurma elemanII (32) ucuna (44) temas etmekte ve küâvuz yuvasII (48) karsIEl ucunu kllâvuz pimine (46) karsElsevk etmektedir. Yukarldh tarif edildigi gibi, bu, kolçaglEl tam dik, istiflenmis konfigürasyonda veya tam açilg konfigürasyonda olmasElsEsIa durdurma elemanII (32) serbest bir sekilde hareket etmesini önlemekte ve durdurma elemanII (32) sinir bozucu t-ßesini veya diger sesleri ortadan kald Hnaktadlîl Diger yandan, Sekil 5'te gösterildigi gibi, acil durum fren hareketi, aracI önden çarpmasEl/eya benzeri gibi ani araç yavaslamaslîldurumunda, durdurma elemanlElI (32) eksen (34) etrafia serbestçe dönmek için yapllândßlîhasian dolayülurdurma elemanII (32) üstündeki yerçekimi etkisi, geçici olarak etkisi hale gelecek ve durdurma elemanlî(32), mandal piminin (38) baglant-Ekorumak amaclgla yavaslama kuvveti (bkz. ok) vasitâslýla ileri dogru sevk edilecektir. Bu mekanizma vasüslýla aracI ani yavaslamasüslüsia (sIlHlaylEElolmayan bir örnekte 1 G'yi (9.81 m/sZ) asan yavaslamada)kolçagI aç[lB^ias|:| önlenmektedir. Atalet kilit düzeneginin (30) alternatif bir yapilândlîilnasÇISekil 6'da gösterilmektedir. Gösterildigi gibi üst baglantEQ28') ve alt baglantlîq28), birinci uçta baglantlîlbraketine (26) ve ikinci uçta ise kolçak çerçevesine (50) uzanmaktadlB Yukar- tarif edildigi gibi ayrEbir durdurma parçasü40) içermekten ziyade, etkileme elemanlarIZQSZ, 52'), alt baglantII (28) ucuna yerlestirilmektedir. Bu alternatif yapilândürianl çalisma sekli, büyük ölçüde yukari tarif edildigi sekilde olmaktadlü KolçagI normal açlßiasüsßsia (Sekiller 7A, 7B), yerçekimi kuvveti (bkz. ok), durdurma elemanII (32) mandal piminden (38) uzaga dogru dönmesine olanak saglamakta ve durdurma elemanII (32) mandal pimine (38) baglanmasllîönlemektedir. Diger yandan, Sekiller 8A ve 8B'de gösterildigi gibi, aracI ani bir sekilde yavaslamasEdurumunda serbest bir sekilde dönen durdurma elemanII (32) saat yönünde dönmesi saglanacak ve durdurma elemanII (32) mandal pimine (38) baglanmasEl önlenecektir. HâlihazEla tarif edilmis olan atalet kilit düzeneginin (30) faydalarllsikârdlîl Nispeten karmasllZl olmayan ve güçlü bir kilitleme mekanizmasÇI aracI yavaslamasEbBiletla orta koltuk kolçagII istem dlgüçllüiasllîönlemek için saglanmaktadlîl Atalet kilit düzenegi (30), herhangi bir spesifik kilit açma mekanizmaslîgerekmeksizin kolçagI yolcu tarafIan normal bir sekilde açilBias- olanak saglamaktadlB Yukarlâhki ögretilerin Igglütla belirgin modifikasyonlar ve varyasyonlar mümkündür. Bu tür bütün modifikasyonlar ve varyasyonlar, adil, hukuken ve adilane bir sekilde yetkilendirildigi genislige uygun olarak yorumland[g]Ia ekteki istemlerin kapsammâhilinde olmaktadE TR TR TR TR TR TR