Przedmiotem wynalazku jest sposób regeneracji opony pneumatycznej lub masywnej, polegajacy na nakladaniu na przygotowana osnowe opony, kau¬ czukowej warstwy wiazacej, a na nia prefabrykowa¬ nego bieznika gumowego dla zgrubnych opon o du¬ zym formacie, korzystnie w formie pojedynczych, przylegajacych do siebie segmentów i/lub kanalów, przy czym unika sie wtracen gazowych miedzy na¬ lozonymi warstwami albo sie je odprowadza i ogrzewaniu w autoklawie przygotowanego w ten sposób prefabrykatu dla zwulkanizowania kauczu¬ kowej warstwy wiazacej.W znanych sposobach otacza sie element nieobro¬ biony czyli pólfabrykat powloka gumowa, na k.tóra nastepnie wywiera sie cisnienie od wewnatrz i/lub z zewnatrz, aby wtracenia gazu znajdujace sie w strukturze warstw pólfabrykatu mogly sie ulotnic.Poza tym powloka stabilizuje strukture warstw pólfabrykatu, zwlaszcza w krytycznym stanie, który nastepuje, gdy pod wplywem ciepla powstajacego podczas wulkanizacji kauczuk wiazacy staje sie plastyczny, a wreszcie krótko przed wulkanizacja — nawet plynny. Produkcja powlok jest kosztowna, ulegaja one latwo uszkodzeniu i sa wtedy nieszczel¬ ne. Ich trwalosc jest ograniczona zaleznie od mate¬ rialu, temperatury wulkanizacji i sposobu eksploa¬ tacji.Inne znane sposoby nie wymagaja wprawdzie zadnych powlok gumowych ale wymagaja dodatko- 10 15 20 25 30 wych zabiegów, znacznie zwiekszajacych koszt re¬ generacji.Wiadomo równiez, ze dla zamocowania bieznika na osnowie nalezy wytworzyc w formie na dolnej stronie bieznika, chropowata powierzchnie, równo¬ czesnie z rzezba bieznika. W tym celu naciska sie lub wgniata matryce z negatywem rzezby o zadanej chropowatosci powierzchni, w surowa gume w for¬ mie i tam ja utrzymuje podczas procesu wulkani¬ zacji. Matryca moze stanowic luzna czesc, na przy¬ klad warstwe tkaniny, uksztaltowana bezposrednio na wewnetrznej stronie jednej z polówek formy, albo byc tam zamocowana. W kazdym przypadku matryce odlacza sie od chropowatej powierzchni przy koncu operacji tloczenia. Wytworzona w ten sposób chropowata powierzchnia po dluzszym skla¬ dowaniu nie ma wystarczajacej zdolnosci wiazania.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu re¬ generacji opony w którym pólfabrykat, bez dotych¬ czas stosowanej powloki moze byc przygotowany do obróbki i ogrzewany bez powloki w autoklawie, w celu wulkanizacji kauczukowej warstwy wiaza¬ cej.Cel wynalazku zostal osiagniety przez to, ze jako uprzednio przygotowany bieznik gumowy stosuje sie bieznik lub pólfabrykat w postaci pierscienia, podczas tloczenia którego na jego wewnetrznej po¬ wierzchni wytwarza sie wystepy i zaglebienia lub szczeliny i kanalki tworzace chropowata powierz¬ chnie gwarantujaca niezawodne polaczenie, przy 111 002¦ j 3 czym bieznik naklada- sie na osnowe pokryta war¬ stwa wiazaca, a powstale wtracenia gazowe odpro¬ wadza sie za pomoca podcisnienia i nastepnie wy¬ wiera sie nacisk mechaniczny na bieznik dla usz¬ czelnienia bocznych otworów nalozonych na siebie warstw.Podany sposób laczenia warstw prowadzi do zna¬ cznego uproszczenia i potanienia wymienionego na wstepie sposobu.Istotna role odgrywa tu zastosowanie bieznika z wytworzona juz.podczas tloczenia w formie chropo¬ wata powierzchnia posiadajaca zdolnosc do wiaza¬ nia.Wytwarzanie chropowatej powierzchni przed na¬ lozeniem bieznika na osnowe jest zbedne, podobnie jak istniejaca przy tym zwykle strata gumy oraz znaczny naklad czasu; zwiazany z wytwarzaniem chropowatej powierzchni.Poza-tym maszynowe wytwarzanie chropowatej powierzchni w przypadku uzycia odpornych na scie¬ ranie mieszanek gumy oraz biezników o zgrubnych kanalach albo ich segmentów, nie daje sie przepro¬ wadzic, chyba ze uzyje sie dodatkowego specjalne¬ go wzmocnienia dolnej warstwy gumy, które jednak z drugiej strony powoduja niepozadane zwiekszenie nakladu materialu i podwyzszenie temperatury w procesie technologicznym w taki sposób regenero¬ wanej opony bez uzyskania przy tym jakiejkolwiek dodatkowej glebokosci profilu.Przy maszynowym wytwarzaniu chropowatej po¬ wierzchni bierników mozna osiagnac tylko mala chropowatosc tak, ze nalezy sie obawiac powstawa¬ nia wtracen gazowych podczas laczenia warstw.Prowadzi to do powstania braków wskutek two¬ rzenia sie pecherzyków i pustych miejsc w wulka¬ nizowanej kauczukowej warstwie wiazacej. Chro¬ powata powierzchnia wytworzona podczas tlocze¬ nia w formie tworzy natomiast wysoce skuteczna siatke drogowa dla odprowadzenia ewentualnych wtracen gazowych na podstawie mozliwych do okre¬ slenia odstepów pomiedzy ich wystepami i wglebie¬ niami, jak równiez wskutek mozliwosci wyboru wysokosci tych wystepów i wglel^ien.Guma wiazaca moze teraz dobrze wplywac do wglebien chropowatej powierzchni, podczas gdy przy dotychczasowym sposobie wytwarzania dolna strona bieznika byla jedynie nadcinana, tak ze kau¬ czuk wiazacy przy rozplywaniu xsie musial pozostac nax powierzchni.W sposobie wedlug, wynalazku tworzy sie wzgled¬ nie gleboka warstwe przejsciowa od bieznika do kauczukowej warstwy wiazacej, która wykazuje odmienne wlasnosci fizyczne. Im glebsza jest war¬ stwa przejsciowa/a wiec warstwa, która powstaje przez zakladke z obu materialów, tym glebsze i od¬ porniejsze jest nie tylko polaczenie osiagniete osta¬ tecznie przez wulkanizacje, lecz takze sila klejenia, która bieznik utrzymywany jest przez niewulkani- zowana kauczukowa powierzchnie wiazaca. Pólfa¬ brykat uzyskuje w ten sposób wystarczajace pola¬ czenie wskutek intensywniejszego sklejenia warstw przez wytworzona w formie chropowata powierz¬ chnie. Wskutek tego istotnie zwiekszona i dlatego znacznie skuteczniejsza chropowata powierzchnia 1002 < 4 przejmuje funkcje stabillizujaca dotychczas stoso¬ wanej powloki gumowej.Jest jednak rzecza bardzo wazna, aby chropowa¬ ta powierzchnia wytworzona podczas tloczenia w 5 formie, utrzymala swoja zdolnosc wiazania, tj. aby chropowata powierzchnia takze po okresie sklado¬ wania mogla zawsze wejsc przez wulkanizacje w scisle polaczenie z kauczukiem warstwy wiazacej.Przewaznie zasmarowuje sie w tym celu chropowa- 10 ta powierzchnie bieznika po odciagnieciu matrycy jesli taka uzywa sie, znanym roztworem z niezwul- kanizowanej mieszanki kauczuku wiazacego roz¬ puszczonym w benzynie, benzolu itp., wkrótce po wyjeciu bieznika z formy. Przy tym roztwór wiaze 15 nienasycone czasteczki w powierzchni chropowatej, której struktura jest otwarta, mianowicie przez wy¬ lamanie sie chropowatej powierzchni z metalicznie czystej powierzchni formy i w ten sposób nastepuje fizyczno-chemiczne polaczenie, a mianowicie wy- 20 miana jonów pomiedzy mostkami wodorowymi grup merkapto. Powierzchnia powloki roztworu pozos¬ taje w ten sposób aktywna i moze w danym wypad¬ ku zostac ponownie zaktywizowana bezposrednio przed nalozeniem bieznika na osnowe przez naloze- 25 nie warstwy dalszego roztworu.Po nalozeniu powloki roztworu na chropowata powierzchnie bieznika, celowe jest naklejenie na niej ochronnej folii, która usuwa sie zanim bieznik jest nalozony na osnowe. Zasadniczo mozliwe jest, 30 przy uzyciu tkaniny itp. jako matrycy, zmniejsze¬ nie utraty zdolnosci wiazania przez to, iz tkanine wyjmuje sie z chropowatej powierzchni dopiero bezposrednio przed uzyciem bieznika.Przy wytwarzaniu struktury warstw pólfabryka- 35 tu naklada sie kauczukowa warstwe wiazaca prze¬ waznie w stanie plastycznym. Plastycznosc nadaje bowiem kauczukowej warstwie wiazacej potrzebny stopien plynnosci dla wplyniecia, w chropowata po¬ wierzchnie. Stan plastyczny osiaga sie badz przez 40 uzycie swiezego kauczuku wiazacego, badz przez ogrzanie kauczuku wiazacego albo tez przez odpo¬ wiednie dodatki do kauczuku! wiazacego. Przez wplyniecie kauczuku wiazacego do chropowatej po- wierzcfini uzyskuje sie juz przed wulkanizacja scis- 45 le polaczenie pomiedzy osnowa, kauczukiem wiaza¬ cym i bieznikiem, a to jest wazna przeslanka, aby mogly odpasc przy wulkanizacji takie srodki po¬ mocnicze jak powloka gumowa itp. Przez obróbke cieplna i cisnieniowa w autoklawach doprowadza 50 sie do konca proces plynnosci kauczuku wiazacego.Bieznik naklada sie mozliwie w formie pierscie¬ nia na osnowe oblozona warstwa kauczuku wia¬ zacego, przewaznie przy wstepnym naprezeniu.Dla przygotowania pólfabrykatu do obróbki w au- 55 toklawie istnieje kilka korzystnych sposobów.Bieznik mozna nalozyc na osnowe oblozona wia¬ zacym kauczukiem bez przedostania sie powietrza z zewnatrz, a mianowicie wychodzac stale od srod¬ ka i postepujac w kierunku boków, aby wtracenia 60 gazowe mogly wplynac do bocznych otworów wejs¬ ciowych i tam znalezc ujscie. Temu odprowadzeniu gazów sprzyja bieznik nalozony przy wstepnym na¬ prezeniu.Nastepnie otwory wyjsciowe warstw moga byc 65 szczelnie zamkniete, aby z jednej strony uniknac111 002 5 ponownego przedostania sie wtracen gazowych do struktury warstwowej a z drugiej strony, w celu osiagniecia przez uszczelnienie otworów wejscio¬ wych dodatkowej stabilizacji struktury warstwo¬ wej elementu nieobrobionego.W szczególnych przypadkach, na przyklad przy nakladaniu bieznika, szczególnie w postaci pojedyn¬ czych kanalów albo segmentów, jest celowe naloze¬ nie tak zwanej powloki konfekcjonowanej (nie mieszac z dotychczas uzywana wysokowartosciowa powloka gumowa) luzno na element nieobrobiony i boczne uszczelnienie przy oponie, zastosowanie prózni i nawiniecie luzno nalozonego bieznika. Przy tym sposobie postepowania mozliwe jest tez, w przypadku bardzo cienkiej dolnej warstwy gumy, nawiniecie materialu bieznikowego na oslone bez wtracen gazowych. Odprowadzenie wtracen gazo¬ wych nastepuje poprzez siatke drogowa na bocznej stronie opony. Powloke zdejmuje sie ponownie, a otwory wyjsciowe warstw uszczelnia sie.Równoczesnie, w celu odprowadzenia wtracen ga¬ zowych powietrza i przytrzymywania bieznika na osnowie, nalozony na osnowe bieznik moze byc opasany elastyczna tasma z gumy lub tworzywa sztucznego, mozliwie perforowana albo elastyczna siatka. Przekrój poprzeczny tasmy napinajacej, a tym samym cisnienie, zmniejsza sie, poczynajac od srodka ku bokom tak, ze powstaje róznica cisnienia dla automatycznego odprowadzenia wtracen gazo¬ wych na boki.Odprowadzenie wtracen gazowych z warstw pól¬ fabrykatu moze byc jeszcze ulatwione tym, ze od¬ prowadza sie je poprzez kanaly prowadzace ku bo¬ kom bieznika, które moga byc wykonane podczas tloczenia w formie jednoczesnie z chropowata po¬ wierzchnia.Osnowe powinno sie podczas konfekcjonowania i wulkanizowania osadzic na obreczy i poddac dzia¬ laniu cisnienia powietrza. Zaleca sie to szczególnie przy osnowach majacych tendencje do kurczenia sie.Jako srodek grzewczy w autoklawach nadaje sie obok wody takze gorace powietrze, w szczególnosci powietrze wilgotne i para.Jesli osnowa przeznaczona do calkowitej regene¬ racji uszkodzona jest w bandazu, mozna zastosowac bieznik, skladajacy sie z górnej i dolnej czesci, z których dolna czesc posiada wkladki z tkaniny sta¬ lowej, z tkaniny z tworzywa sztucznego itp. Dla eko¬ nomicznego i niezawodnego przeprowadzenia tego sposobu celowe jest wykonanie w formie dolnej i górnej czesci bieznika jako samodzielnych czesci juz z chropowatymi powierzchniami na bokach wia¬ zacych i nalozenie ich na osnowe przy ulozeniu miedzy warstwa kolejno dalszej mieszanki wiaza¬ cej.Poniewaz dolna czesc wskutek wkladek nie jest rozciagliwa, nalezy przy oblozeniu osnowy pierscie¬ niowa dolna czescia zmniejszyc obwód osnowy, na przyklad przez jej zalamanie podczas oblozenia w kilku miejscach wzdluz obwodu osnowy.Gdy bieznik jest juz nalozony, w formie zamknie¬ tego pierscienia na przygotowana osnowe, zachodzi niebezpieczenstwo, ze plastyczna kauczukowa war¬ stwa wiazaca stanie sie nierówna albo ze bieznik 6 polaczy sie z kauczukowa warstwa wiazaca, zanim zostanie umieszczony w zadanym polozeniu.Inne znane sposoby wymagaja drogich maszyn i urzadzen albo w czasie regeneracji powstaje nie¬ równomierne rozlozenie materialu bieznika na ob¬ wodzie osnowy.Wedlug wynalazku pierscien bieznika bezposred¬ nio przed nalozeniem go na osnowe rozciaga sie tak, ze przejsciowo srednica rozciagnietego pierscienia bieznika jest wieksza niz srednica osnowy.Pierscien bieznika rozciaga sie silnie przed na¬ lozeniem na osnowe w prostym urzadzeniu tak, ze po wyjeciu pierscienia bieznika z tego urzadzenia zachowuje on przejsciowo swobodne rozszerzenie, wynoszace mniej wiecej 3—4%, które pozwala na¬ ciagnac pierscien bieznika, bez srodków pomocni¬ czych na osnowe a pierscien umiescic, przede wszystkim przy poziomym polozeniu osnowy z do¬ datkowym przyporzadkowaniem do obwodu osno¬ wy. Ten stan zmniejsza sie szybko nieprzerwanie az do stanu w którym rozciagniecie wynosi ca 1%.W kazdym przypadku bedacy do dyspozycji po ope¬ racji rozciagania czas trwania przejsciowego swo¬ bodnego rozszerzenia wystarcza do nalozenia piers¬ cienia bieznika w prosty sposób na osnowe.Wielkosc potrzebnego silnego krótkotrwalego roz¬ ciagniecia pierscienia bieznika zalezy od róznych czynników, w szczególnosci od stopnia pozadanego swobodnego rozciagniecia i od skladu gumy biez¬ nika. Podczas praktycznych doswiadczen ze znaj¬ dujacym sie w handlu materialem bieznikowym, zastosowane przykladowo rozciaganie o ca 100% okazalo sie wystarczajace dla osiagniecia przejscio¬ wego, swobodnego rozciagania o ca 4%l Poniewaz operacja rozciagania a takze stan przejsciowego swobodnego rozciagania dotyczy wszystkich czesci pierscienia bieznika, nastepuje takze stopniowe zmniejszenie rozciagania az do po¬ zostalej wartosci równomiernej wzdluz obwodu pierscienia.Srednica nierozciagnietego pierscienia bieznika moze byc taka sama jak srednica osnowy. W tym przypadku mozna by latwo osiagnac pozostala resz¬ te swobodnego rozciagniecia, wynoszacego tylko niewielki procent przez nawiniecie nalozonego piers¬ cienia bieznika.Przewaznie srednica pierscienia bieznika jest przed operacja rozciagania mniejsza od srednicy osnowy, mianowicie co najmniej o 1%. W konsek¬ wencji, po zmniejszeniu swobodnego rozciagniecia srednice pierscienia bieznika przed procesem roz¬ ciagniecia, mniejszej niz 1%, prowadzi w koncu do tego, ze pierscien bieznika osadzony jest z napie¬ ciem na osnowie, gdyz srednica pierscienia biezni¬ ka, po zmniejszeniu swobodnego rozciagania, jest mniejsza od zewnetrznej srednicy osnowy. W tym przypadku korzysc wynikajaca z latwego nalozenia pierscienia bieznika, wiaze sie z dalszym ulepsze¬ niem, polegajacym na tym, ze pierscien bieznika osadzony jest z naprezeniem na osnowie. Poza tym osiaga sie w ten sposób automatyczne ujscie wtra¬ cen gazowych z pustych przestrzeni. Przylozenie bieznika do osnowy rozpoczyna sie, od jej srodka i nastepuje ku bokom, przy czym wtracenia gazowe moga byc wycisniete na bok. Jesli potrzebny jest 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60111 002 8 dalszy nacisk, moze byc w danym przypadku dodat¬ kowo zastosowana tasma naciskowa albo siatka, jak to wyzej nadmieniono.Jesli przy nakladaniu pierscienia bieznika prefe¬ ruje sie tylko niewielka róznice srednic pierscienia bieznika i osnowy, jest celowe oblozenie kauczuko¬ wej warstwy wiazacej, przed nalozeniem pierscie¬ nia bieznika, folia z tworzywa sztucznego, która po nalozeniu pierscienia bieznika wyciaga sie z nalo¬ zonych warstw.Wyciaganie nastepuje celowo natychmiast po na¬ lozeniu pierscienia bieznika, zanim dalej cofnie sie jego swobodne rozszerzenie. Folie uklada sie na poziomo umieszczona opone tak, ze jej obrzeza po¬ krywaja obwód osnowy naokolo co najmniej do je¬ go srodka. Srodkowe wyciecie z folii moze sluzyc do latwego zcentrowania jej w stosunku do opony.Takze w przypadku, gdy pierscien bieznika oklada sie kauczukowa warstwa wiazaca, rozposciera sie folie na osnowie.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku na którym fig. 1 przedstawia bieznik z wytloczona chropowata po¬ wierzchnia w widoku perspektywicznym, fig. 2 — fragment bieznika z chropowata powierzchnia wy¬ konana wewnatrz i na obrzezach w widoku pers¬ pektywicznym, fig. 3 — fragment bieznika z wytwo¬ rzona chropowata powierzchnia w przekroju, fig. 4—7 fragmenty bieznika z róznymi rodzajami chro¬ powatej powierzchni, fig. 8 — opone z nalozonym bieznikiem skladajacym sie z dolnej i górnej czesci przed operacja wulkanizacji w przekroju poprzecz¬ nym, fig. 9 — opone w przekroju poprzecznym, przy czym lewa strona pokazuje krawedzie dociskane krawedzie bieznika, a prawa pokazuje opone ob¬ ciagnieta powloka, fig. 10 — schemat osnowy przy naciaganiu dolnej czesci bieznika, fig. 11 — urzadze¬ nie do rozciagania uzywanego w pierwszej fazie nakladania pierscienia bieznika na osnowe, fig. 12 — schemat drugiej fazy, w której rozciagniety piers¬ cien bieznika naklada sie na osnowe w widoku z boku, fig. 13 — osnowe w drugiej fazie nakladania przy uzyciu folii slizgowej w przekroju, fig. 14 — schemat osnowy w trzeciej fazie, w której pierscien bieznika mocno przylega do osnowy w widoku z boku.Przedstawiony na fig. 1 bieznik 1 ma na stronie wewnetrznej chropowata powierzchnie 3, a na zew¬ netrznej rzezbe 2, które to elementy zostaly uksztal¬ towane podczas wytlaczania bieznika w formie.Takzeprzedstawiony na fig. 2 i zaopatrzony w rzez¬ be 2 bieznik 4 posiada wewnetrzna chropowata po¬ wierzchnie 3 jak równiez boczne chropowate po¬ wierzchnie 5, 6 w miejscach, w których równiez do¬ konac nalezy polaczenia za pomoca kauczuku wiaza¬ cego.Zaleznie od rodzaju i ksztaltu matrycy mozna wy¬ tworzyc chropowate powierzchnie 3 o wybranej strukturze, jak tez o ustalonej wielkosci i okreslo¬ nym odstepie wystepów 14 i polozonych miedzy nimi wglebien 15 (fig. 4—7). Fig. 7 pokazuje przy¬ kladowo strukture chropowatej powierzchni 3, która mozna wykonac przez wytworzenie nieregu¬ larnych wglebien w górnej polowie formy tlocznej wzglednie w pokrywie formy tlocznej.Jest rzecza jasna, ze tego rodzaju chropowata po¬ wierzchnia 3 stanowi znakomita siatke drogowa do odprowadzenia wtracen gazowych i plynnych czes¬ ci skladowych ze struktury warstw konfekcjonowa- 5 nej opony.Na figurze 8 przedstawiono budowe warstw kon¬ fekcjonowanej opony, której osnowa 8 opasana jest za pomoca bieznika 1, który sklada sie z górnej czesci la i z zaopatrzonej w wkladki 11 dolnej czes- io ci Ib. Dolna czesc Ib sluzy do wzmocnienia osno¬ wy 8, której pasy byly uszkodzone i calkowicie al¬ bo czesciowo starte w zwiazku z przygotowaniem osnowy 8 do regeneracji. Dolna czesc Ib posiada ze wszystkich stron chropowate powierzchnie wyko- 15 nane przewaznie w czasie tloczenia w formie. Dol¬ na strona dolnej czesci Ib polaczona jest za pomoca kauczukowej warstwy wiazacej 10 z górna strona osnowy 8.Natomiast polozona ponad dolna czescia Ib dalsza 20 kauczukowa warstwa wiazaca 9, która celowo wy¬ prowadza sie ponad dolna czesc la z dolna czescia Ib, jak tez z osnowa 8. Oznaczone liczba 12 nalo¬ zenie materialu ma zobrazowac w jaki sposób za¬ myka sie boczne miejsce wyjsciowe 12a struktury 25 warstw, zanim wprowadzi sie jednym z wyzej poda¬ nych sposobów dzialanie podcisnienia na strukture warstw konfekcjonowanej opony w celu odprowa¬ dzenia ewentualnych gazowych i/lub plynnych wtracen. 30 Lewa strona fig. 9 przedstawia opone w przekro¬ ju pokazujac kauczukowe pasmo wiazace 12 podlo¬ zone pod wystajace obrzeza 13 bieznika 1, przez co mozna wytworzyc naprezenie wstepne w celu umocnienia struktury warstw na osnowie 8. 35 Prawa strona fig. 9 obrazuje natomiast, w jaki sposób, zwlaszcza w przypadku zgrubnych profili z cienka guma dolna (tu nie przedstawiona) odpro¬ wadza sie plynne i/lub gazowe wtracenia z pod konfekcjonowanej powloki 13, w której zastosowano 40 próznie, podczas gdy bieznik 1 wzglednie jego górna czesc la po tylko luznym nalozeniu go, nawija sie, poczynajac od srodka i postepujac ku bokom. Po¬ wloke konfekcjonowana 13 uszczelnia sie przy zgru¬ bieniu (stopce) opony 16 za pomoca obreczy, a prze- 45 prowadzone ku bokom wtracenia odprowadza sie poprzez kanal 15, który utworzony jest przez piers¬ cien 14. Powloke te zdejmuje sie przed wlozeniem pólfabrykatu do autoklawu.Na figurze 10 przedstawiono schemat odnowy 50 podczas naciagania plaszcza, przy czym pokazano, ze nalezy zmniejszyc obwód plaszcza a tym samym srednice osnowy 8, jezeli nie naklada sie na osnowe 8 nierozciagalnej dolnej czesci Ib bieznika 1.Zmniejszenia osnowy 8 mozna dokonac przyklado- 55 wo za pomoca symetrycznie usytuowanych pretów 18, które wtlacza sie w osnowe 8 na jej obwodzie, co umozliwia naciagniecie dolnej czesci Ib.Podczas nakladania bieznika w postaci pierscienia na osnowe 22 poddaje sie bieznik 21 wyposazony w 60 uprzednio uformowana chropowata powierzchnie, rozciagnieciu wielkosci rzedu ca 100% (zaleznie od mieszanki gumy, uksztaltowania profilu, grubosci bieznika, pozadanego swobodnego rozprezenia), przy czym bieznik 21 uklada sie poprzez dwie rolki 23 65 jak tez przez rolke 25 przesuwalna mechanicznie,111 002 9 10 elektrycznie albo hydraulicznie w kierunku strzalki 24 i rozpreza przez odpowiednie przesuniecie rolki 25. Przy tym tylko krótkotrwalym rozciagnieciu bieznik 21, bezposrednio po jego odciazeniu, ma swo¬ bodne rozciagniecie w kierunku obwodu o przykla¬ dowo ca 4%, które po odciazeniu bieznika 21 stop¬ niowo znowu zmniejsza sie az do wartosci ca 1%, która osiaga sie w krótkim czasie.Jezeli srednica wewnetrzna bieznika 21 jest tej samej wielkosci co srednica oblozonego kauczukowa warstwa wiazaca 26 obwodu osnowy 22 albo mniej¬ sza, mianowicie przykladowo o 1—2%, niz srednica osnowy, pierscien bieznika 21 latwo i bez trudu da¬ je sie naciagnac na oblozona kauczukiem wiazacym 26 osnowe 22, przy czym powstaje wskutek przejs¬ ciowego rozciagniecia nieznaczny odstep pomiedzy osnowa 22 i bieznikiem 21. Istotne jest tu, aby biez¬ nik 21 zostal nalozony na osnowe 22 bezposrednio po operacji rozciagania. Odstep wynosi przy pier¬ wotnie róznych srednicach i przejsciowym swobod¬ nym rozciagnieciu o 12 cm, ca 2 cm, tak, ze mozliwe jest nalozenie bez przeszkód bieznika 21 na osnowe 22.Na skutek zmniejszenia sie rozciagniecia osiaga sie w krótkim czasie, w zaleznosci od wyboru sred¬ nicy przed operacja rozciagania, faze przedstawiona na fig. 14, w której bieznik 21 przylega mocno do osnowy oblozonej kauczukiem wiazacym 26.Nalozenie bieznika 21 moze byc dokonane bez specjalnych srodków pomocniczych, a istniejacy bezposrednio po operacji rozciagania stosunek sred¬ nic daje mozliwosc doprowadzenia bieznika 21 przez odpowiednie przesuniecie w stosunku do osnowy 22, w dokladnie ustalone polozenie. Dla naciagniecia bieznika 21 bez specjalnej ostroznosci na osnowe 22, celowe jest jednak zawieszenie folii slizgowej 27, sporzadzonej przewaznie z delikatnej, dobrze przylegajacej tkaniny z tworzywa sztucznego ze srodkowym wycieciem centrujacym 28 na umiesz¬ czona poziomo osnowe 22. Po nalozeniu pierscienia bieznika 21 wyciaga sie folie slizgowa 27 bez trudu z pólfabrykatu.Dalsza istotna korzysc wynalazku polega na tym, ze mozna uzyc te sama wielkosc bieznika dla cale¬ go pola tolerancji osnów wielkosci opony, mianowi¬ cie uzyskujac potrzebne wyrównanie przez odpo¬ wiednie rozciagniecie.Po osiagnieciu trzeciej fazy wedlug fig. 14, prze¬ tworzony w ten sposób pólfabrykat moze byc wlo¬ zony do pomieszczenia nadcisnieniowego dla zwul- kanizowania kauczukowej warstwy wiazacej 16 i ogrzany. W razie potrzeby mozna tez zastosowac przed tym obróbke pod cisnieniem dowolnego rodza¬ ju, w celu odprowadzenia ewentualnych wtracen gazowych miedzy nalozonymi warstwami. Mozliwe jest takze, przed ogrzaniem w pomieszczeniu nad- cisnieniowym, mocne i szczelne polaczenie bieznika 21 w obrebie bocznych miejsc wyjsciowych kauczu¬ kowej warstwy wiazacej 26 z osnowa 22 przez me¬ chaniczne albo chemiczne oddzialywanie, aby za¬ pobiec ewentualnemu przesunieciu sie bieznika 21, gdy kauczukowa warstwa wiazaca 26 bezposrednio przed wulkanizacja staje sie plynna.Jezeli wybiera sie srednice wewnetrzna bieznika 21 mniejsza niz najwieksza srednica zewnetrzna osnowy 22 nastepuje, jak juz podano wyzej, auto¬ matyczne ujscie gazowych z pustych przestrzeni, poniewaz bieznik 21 przylozony jest do osnowy 22, postepujac od srodka ku bokom. Ujsciu sprzyja 5 istniejaca siatka drogowa uprzednio uformowanej chropowatej powierzchni.Dla naciagniecia bieznika celowym jest nalozenie osnowy na stole do centrowania zaopatrzonym w lejowata plaszczyzne do przyjmowania osnowy róz- io nej wielkosci. Bieznik moze zsunac sie az do skos¬ nej plaszczyzny przyjmowania i przybiera wów¬ czas stale scentrowane polozenie przy osnowie. 15 Zastrzezenia patentowe 1. Sposób regeneracji zuzytej opony pneumatycz¬ nej lub masywnej, w którym na przygotowana os¬ nowe opony naklada sie kauczukowa warstwe wia¬ zaca, a na nia przygotowany uprzednio bieznik gu- 20 mowy dla zgrubnych opon o duzym formacie, ko¬ rzystnie w postaci pojedynczych przylegajacych do siebie kanalów lub segmentów, przy czym unika sie wtracen gazowych miedzy nalozonymi warstwa¬ mi albo je odprowadza, a przygotowany w ten spo- 25 sób pólfabrykat ogrzewa sie w autoklawie dla zwul- kanizowania kauczukowej warstwy wiazacej, zna¬ mienny tym, ze jako uprzednio przygotowany biez¬ nik gumowy stosuje sie bieznik lub pólfabrykat w postaci pierscienia, podczas tloczenia którego na 30 jego wewnetrznej powierzchni wytwarza sie wy¬ stepy i zaglebienia lub szczeliny i kanalki tworza¬ ce chropowata powierzchnie, gwarantujaca nieza¬ wodne polaczenie, przy czym bieznik naklada sie na osnowe" pokryta warstwa wiazaca, a powstale 35 wtracenia gazowe odprowadza sie za pomoca pod¬ cisnienia i nastepnie wywiera sie nacisk mechani¬ czny na bieznik dla uszczelnienia bocznych otwo¬ rów nalozonych na siebie warstw. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze 40 chropowata powierzchnie bieznika smaruje sie roz¬ tworem mieszanki kauczuku wiazacego, bezposred¬ nio po wyjeciu bieznika z formy dla uzyskania zdol¬ nosci wiazania podczas laczenia bieznika z osnowa. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze 45 na powierzchnie formy albo matrycy, wytwarzajacej chropowate powierzchnie albo bezposrednio na po¬ wierzchnie pólfabrykatu wlozonego do formy na¬ nosi sie srodek opózniajacy reakcje wulkanizacji dla utrzymania zdolnosci wiazania gotowych chro- 50 powatych powierzchni. 4. Sposób wedlug zastrz. 1 albo 3, znamienny tym, ze pólfabrykat w postaci pierscienia lub bieznik wytwarza sie w formie za pomoca metody wtrys¬ kowej. 55 5. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze wtracenia gazowe odprowadza sie poprzez kanaly prowadzace ku bokom bieznika, które sa wytwarza¬ ne razem z chropowata powierzchnia podczas tlo¬ czenia bieznika w formie. 60 6. Sposób wedlug zastrz. 1 albo 5, znamienny tym, ze bieznik skladajacy sie z górnej i dolnej czesci naklada sie na osnowe, przy czym dolna czesc po¬ siada wkladki wzglednie bandaze z tkaniny stalowej lub z tkaniny z tworzyw sztucznych lub temu po- 65 dobnej.111 002 11 12 7. Sposób wedlug zastrz. 6, znamienny tym, ze dolna czesc i górna czesc bieznika wytwarza sie w formie jako samodzielne czesci posiadajace chropo¬ wate powierzchnie na stronach wewnetrznych i na¬ klada sie kolejno na osnowe przy jednoczesnym nalozeniu miedzy nimi kauczukowej warstwy wia¬ zacej. 8. Sposób wedlug zastrz. 7, znamienny tym, ze kauczukowa warstwe wiazaca naklada sie w sta¬ nie plastycznym. 9. Sposób wedlug zastrz. 1 albo 8, znamienny tym, ze boczne uszczelnienie warstw pólfabrykatu prze¬ prowadza sie przez nalozenie materialu, na przyklad kauczuku wiazacego i/lub przez sklejenie za pomo¬ ca pasm folii. 10. Sposób regeneracji zuzytej opony pneumatycz¬ nej lub masywnej, w którym na przygotowana oslo¬ ne opony naklada sie kauczukowa warstwe wia¬ zaca a na nia przygotowany uprzednio bieznik gu¬ mowy dla zgrubnych opon o duzym formacie, ko¬ rzystnie w postaci pojedynczych przylegajacych do siebie kanalów lub segmentów, przy czym unika sie wtracen gazowych miedzy nalozonymi warstwa¬ mi albo sie je odprowadza, a przygotowany w ten sposób pólfabrykat ogrzewa sie w autoklawie dla wulkanizowania kauczukowej warstwy wiazacej, znamienny tym, ze bieznik przed nalozeniem na os¬ nowe rozciaga sie przejsciowo w kierunku obwo¬ dowym bez uzycia srodków rozprezajacych tak, ze srednica rozciagnietego bieznika jest wieksza od srednicy osnowy. 10 15 20 25 30 11. Sposób wedlug, zastrz. 10, znamienny tym, ze przejsciowe rozciagniecie bieznika, wynosi bezpo¬ srednio po wykonaniu tej operacji okolo 3—4%, 12. Sposób wedlug zastrz. 10 albo 11, znamienny tym, ze srednica pierscienia bieznika jest przed operacja rozciagania mniejsza niz srednica osno¬ wy. , 13. Sposób wedlug zastrz. 12, znamienny tym, ze srednica, bieznika przed operacja rozciagania jest o co najmniej 1% mniejsza od srednicy osnowy. 14. Sposób wedlug zastrz. 10 albo 13, znamienny tym, ze na osnowe. oblozona kauczukowa warstwa wiazaca naklada sie przed nalozeniem bieznika folie z tworzywa sztucznego, która usuwa sie po nalozeniu bieznika. 15. Sposób wedlug zastrz. 14, znamienny tym, ze folie z tworzywa sztucznego rozposciera sie na po¬ ziomo umieszczona oslone tak, ze obrzeza folii po¬ krywaja obwód osnowy co najmniej do jego srod¬ ka. 16. Sposób wedlug zastrz. 10 albo 15, znamienny tym, ze bieznik naklada sie na osnowe usytuowana na stole centrujacym i prowadzi sie go tak daleko w dól, az dolna krawedz bieznika osiada wokól na skosnej i centrujacej powierzchni stolu centruja¬ cego. 17. Sposób wedlug zastrz. 10, znamienny tym, ze stosuje sie bieznik posiadajacy wewnetrzna szorstka powierzchnie wiazaca utworzona równoczesnie z bieznikiem podczas tloczenia w formie posiadaja¬ ca wystepy i wglebienia tworzace siatke drogowa.111 002 FIG. 9 21 FI6.11 PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL