NL8301913A

NL8301913A - Middel voor het versterken van de antitumor activiteit van een middel tegen tumoren.

Info

Publication number: NL8301913A
Application number: NL8301913A
Authority: NL
Original assignee: Japan Found Cancer
Priority date: 1982-05-28
Filing date: 1983-05-30
Publication date: 1983-12-16
Also published as: DK239883A; US4628047A; GB2120941A; FR2527441B1; SE8303003D0; IT1208480B; SE462076B; JPS6343366B2; IT8321348A0; SE8303003L; BE896872A; DE3319347A1; JPS58208222A; FR2527441A1; DE3319347C2; DK239883D0; CH654212A5; GB2120941B; GB8314588D0

Description

ft \ %

‘I

* 0 * »

Br/Bl/lh/13

Middel voor het versterken van de antitumor activiteit van een middel tegen tumoren.

De uitvinding heeft betrekking op een middel voor het versterken van het therapeutische effekt van een middel tegen tumoren, dat als werkzaam bestanddeel diltia-zem of een farmaceutisch toelaatbaar zuuradditiezout 5 daarvan bevat.

Het is bekend, dat diltiazem (chemische naam: d-3-acetoxyl-cis-2,3-dihydr0-5-^2-(dimethylamino)ethylJ-2-(p-methoxyfenyl)-l,5-benzothiazepine-4-(5H)-on) een krachtige vaatverwijdende werking op de kranslagaderen bezit 10 en bruikbaar is als een stimulans voor de coronaire cirkulatie, maar het was in het geheel niet bekend, dat deze verbinding het effekt van het versterken van de antitumor activiteit van een middel tegen tumoren bezit.

In het algemeen kunnen met de chemotherapeu-15 tische middelen voor het behandelen van diverse tumoren, zoals leukemie, lymfoom, harde tumor, indien alleen toegepast, de tumoren moeilijk geheel worden genezen in verband met de verschillende gevoeligheid van tumorcellen voor elk van de middelen tegen tumoren, namelijk de heterogeniteit.

20 Bovendien ontwikkelen de tumorcellen, wanneer een middel tegen tumoren continu wordt gebruikt, resistentie (verworven resistentie) tegen het middel tegen tumoren. Zo is het bijvoorbeeld bekend, dat vinca-alkaloiden, zoals vincristine en vinblastine, die geïsoleerd worden uit 25 Vinca Rosea, Apocynaceae, of doxorubicine, dat geïsoleerd wordt uit het kweken van een Streptomyces peucetius mutant, een krachtige antitumor activiteit vertonen tegen lymfatische leukemie, myelogene leukemie, ziekte van Hodgkin, maar dat de tumorcellen tegen deze middelen resistentie 30 ontwikkelen, wanneer zij gedurende een lange periode continu worden toegediend. Eén van de andere ernstige problemen bij de therapeutische behandeling van tumoren of leukemie is, dat de kruisresistentie, die tussen middelen 8301913 *. -2- f i tegen tumoren met eenzelfde structuur wordt geïnduceerd/ het moeilijk maakt om met het middel tegen tumoren het verwachte therapeutische effekt ervan te bereiken.

Als resultaat van het door de uitvinders uitge-5 voerde diepgaande onderzoek werd onverwacht gevonden, dat indien de bekende coronaire vasodilator, diltiazem, te zamen met een middel tegen tumoren wordt gebruikt, dit het therapeutische effekt van het middel tegen tumoren aanzienlijk kan versterken.

10 De uitvinding heeft ten doel een middel te verschaffen voor het versterken van het therapeutische effekt van een middel tegen tumoren, welk potentiële middel als werkzaam bestanddeel diltiazem of een farmaceutisch toelaatbaar zuuradditiezout daarvan omvat. Tevens heeft 15 de uitvinding ten doel een antitumor preparaat te verschaffen , dat als werkzaam bestanddeel diltiazem of een farmaceutisch toelaatbaar zuuradditiezout daarvan en een middel tegen tumoren bevat. Verder heeft de uitvinding ten doel een methode te verschaffen voor het behandelen van tumoren 20 door toediening van diltiazem of een farmaceutisch toelaatbaar zuuradditiezout daarvan te zamen met een gebruikelijk middel tegen tumoren aan warmbloedige dieren, die aan diverse tumoren lijden. Deze en andere doelstellingen en voordelen van de onderhavige uitvinding zullen de deskun-25 dige op het onderhavige gebied duidelijk worden uit de volgende beschrijving.

Het middel volgens de uitvinding voor het versterken van de antitumor activiteit van een middel tegen tumoren omvat als werkzaam bestanddeel diltiazem of een 30 farmaceutisch toelaatbaar zuuradditiezout daarvan. Het middel volgens de uitvinding kan de gevoeligheid verhogen van niet alleen tumorcellen, die geen resistentie tegen middelen tegen tumoren bezitten, zogenaamde virginale cellen, maar eveneens van tumorcellen, die resistent zijn 35 tegen middelen tegen tumoren. Indien dit middel te zamen met een middel tegen tumoren wordt gebruikt, kan daarom de groei van tumorcellen vrijwel geheel worden geremd ongeacht het feit of de tumorcellen resistent zijn tegen 8301913 * * -3- ’ ΐ * het middel tegen tumoren of niet. Indien een middel tegen tumoren alleen wordt gebruikt, blijven tumorcellen, die resistent 2ijn tegen het middel, gewoonlijk namelijk leven om weer te gaan groeien, hetgeen leidt tot een her-5 vatting van de groei van de tumorcellen. Indien diltiazem te zamen met het middel tegen tumoren wordt gebruikt, vertonen de tumorcellen, die resistent zijn tegen het middel tegen tumoren, echter een sterk verhoogde gevoeligheid voor het middel tegen tumoren en een verdwijnen van 10 de resistentie ervan, hetgeen leidt tot een effektieve remming van de tumorcelgroei en dus een totale genezing van tumor en onderdrukking van hervatting van de groei ervan.

Bovendien worden middelen tegen tumoren gewoonlijk in een maximale dosis gebruikt om zo het hoogste 15 therapeutische effekt te kunnen verwachten, maar door het gebruik te zamen met het middel volgens de onderhavige uitvinding kan de dosis van het middel tegen tumoren worden verminderd, omdat het middel volgens de uitvinding de gevoeligheid van tumorcellen voor het middel tegen tumoren 20 verhoogt. Indien het middel tegen tumoren te zamen met het middel volgens de uitvinding wordt gebruikt, kan het dus de gewenste antitumor activiteit in een kleinere dosis bij een kleinere toxiciteit vertonen. Zo moet bijvoorbeeld bij een proef onder toepassing van P388 leukemie-25 cellen, die resistent zijn tegen vincristine, indien vincristine alleen wordt gebruikt, dit worden toegediend in een dosis van 60 ng/ml om een remming van 50% van de tumorcellen te vertonen, maar indien het vincristine te zamen met diltiazem (hydrochloride) in een concentratie 30 van 35 μΜ of 100 μΜ wordt gebruikt, kan een remming van de resistente cellen van 50% worden bereikt bij een vin-cristineconcentratie van 1 ng/ml of minder. Bij een proef onder toepassing van P388 leukemiecellen, die resistent zijn tegen doxorubicine, moet dit, indien toxorubicine 35 alleen wordt gebruikt, worden toegediend in een dosis van 592 ng/ml om een remming van de tumorcellen met 50% te leveren, maar indien toxorubicine daarentegen te zamen met diltiazem in 100 μΜ wordt gebruikt, kan het een remming van 8301913 * *· -4- -

V

de cellen met 50% leveren in een concentratie van ongeveer 30 ng/ml.

De werkzame verbinding, diltiazem, kan in de vorm van de vrije base of van een farmaceutisch toelaatbaar 5 zuuradditiezout daarvan worden gebruikt. De farmaceutisch toelaatbare zuuradditiezouten omvatten zouten van organisch zuur, zoals het acetaat, oxolaat, malonaat, tartraat, citraat, lactaat of aspartaat, en van anorganisch zuur, zoals het hydrochloride, hydrobromide, sulfaat, nitraat of 10 perchloraat.

Diltiazem of een zuuradditiezout daarvan kan te zamen met diverse middelen tegen tumoren worden gebruikt, bijvoorbeeld antimetabolische antitumormiddelen, zoals methotrexate, 6-mercaptopurine, 5-fluaruracïl,Ft 207 (name-15 lijk 1- (2-tetrahydrofuryl)-5-fluoruracil), cytosine-arabi-noside of cyclocystisine? antitumorantibiotica, zoals mitomycine C, bleomycine, Aclacinomycine A, daurorubicine, doxorubicine, chromomycine A^, 4'-O-tetrahydropyranyladria-mycine of actinomycine D; antitumor-planten alkaloïden, 20 zoals vincristine, vinblastine of vindesine; en podofyllo-toxinederivaten, zoals 4 '-demethylepipodofyllotoxine-yl-D-ethylideen-glucoside, waarvan daunorubicine, doxorubicine, vincristine , vinblastine , 4’-O-tetrahydropyranoladriamycine, vindesine , 4 1 -demethylepipoxofy llotoxine-y^-D-ethylideen-25 glucoside en Aclacinomycine A met bijzondere voorkeur te zamen met het middel volgens de uitvinding worden gebruikt.

De dosis van het diltiazem of zuuradditiezout daarvan kan wisselen afhankelijk van de wijze van het 30 toedienen, de leeftijd van de patiënten, de ernst van de ziekten en eveneens de typen middelen tegen tumoren, waarmee het in combinatie wordt gebruikt, maar ligt gewoonlijk in het gebied van 1 mg/kg tot 20 mg/kg, bij voorkeur 5 mg/kg tot 15 mg/kg, per dag.

35 De dosis van het middel tegen tumoren, dat te zamen met het diltiazem of een zuuradditiezout daarvan moet worden gebruikt, is niet kritisch, maar ligt in het gewoonlijk toegepaste gebied, namelijk in het gebied van 8301913 * * -5- •t 10 jig tot 30 mg, bij voorkeur 0,005 tot 20 mg, meer bij voorkeur 0,01 tot 10 mg, in het bijzonder 0,01 tot 3 mg.

Zo wordt bijvoorbeeld methotrexaat oraal of intraveneus toegediend in een dosis van ongeveer 0,05 tot 0,3 mg/kg; 5 wordt 6-mercaptopurine oraal of intraveneus toegediend in een dosis van ongeveer 2,5 mg/kg; wordt 5-fluoruracil en Ft 205 langs intraveneuze weg toegediend in een dosis van ongeveer 5-20 mg/kg en langs orale weg van ongeveer 2-5 mg/kg resp. ongeveer 5-30 mg/kg; wordt cytosine-arabi-10 noside of cyclocystisine intraveneus toegediend in een dosis van ongeveer 0,8 tot 1,6 mg/kg resp. ongeveer 8 tot 20 mg/kg; wordt mitomycine C, bleönrycine of chromomycine intraveneus toegediend in een dosis van ongeveer 0,02 tot 0,5 mg/kg, ongeveer 0,2 tot 0,4 mg/kg resp. ongeveer 0,005 15 tot 0,02 mg/kg; wordt actinomycine D intraveneus toegediend in een dosis van ongeveer 10 pg/kg; wordt daunorubi-cine of doxorubicine intraveneus toegediend in een dosis van ongeveer 0,2 tot 3 mg/kg; en wordt vincristine of vinblastine toegediend in een dosis van 0,01 tot 0,2 mg/kg.

20 piltiazem of een farmaceutisch toelaatbaar zuuradditiezout ervan is dus bruikbaar voor de behandeling of het voorkomen van diverse kwaadaardige tumoren door het te zamen met een gebruikelijk middel tegen tumoren toe te dienen aan een warmbloedig dier, met inbegrip van de 25 mens, dat aan de genoemde kwaadaardige tumoren lijdt.

Piltiazem of een zuuradditiezout daarvan en het middel tegen tumoren kunnen op elke wijze en in elke vorm van een farmaceutisch preparaat worden toegediend.

Zo kunnen bijvoorbeeld beide middelen langs orale en 30 parenterale weg worden toegediend. Zij kunnen worden toegediend in de vorm van een gecombineerd preparaat of afzonderlijk. In de laatstgenoemde vorm, namelijk indien zij afzonderlijk worden toegediend, kunnen zij in dezelfde doseringsvorm of in verschillende doseringsvormen worden 35 gebruikt. Bij sommige typen middelen tegen tumoren kunnen bijvoorbeeld zowel het diltiazem of een zuuradditiezout daarvan en het middel tegen tumoren oraal worden toegediend of kan het middel tegen tumoren parenteraal worden toege- 8301913 -6- diend en kan het diltiazem of een zuuradditiezout daarvan oraal worden toegediend. Middelen tegen tumoren worden gewoonlijk intermitterend of continu toegediend rekeninghoudende met het effekt en de toxiciteit ervan en kan het 5 middel volgens de uitvinding in beide gevallen het versterkende effekt op de antitumor activiteit van het middel tegen tumoren vertonen.

Diltiazem of een zuuradditiezout daarvan en de middelen tegen tumoren kunnen in de vorm van gebruikelijke 10 preparaten gemengd met gebruikelijke farmaceutisch toelaatbare dragers of verdunningsmiddelen worden gebruikt. Farmaceutisch toelaatbare dragers of verdunningsmiddelen voor preparaten van diltiazem of een zuuradditiezout daarvan en voor orale preparaten van middelen tegen tumoren omvat-15 ten bijvoorbeeld bindmiddelen (bijvoorbeeld siroop, arabische gom, gelatine, sorbitol, tragacanth, polyvinylpyrrolidon, enz.), excipientia (bijvoorbeeld lactose, sucrose, maïszetmeel, kaliumfosfaat, sorbitol, glycine, enz), glijmiddelen (bijvoorbeeld magnesiumstearaat, talk, polyethyleen-20 glycol, siliciumoxide, enz), desintegreermiddelen (bijvoorbeeld aardappelzetmeel, enz), bevochtigingsmiddel (bijvoorbeeld natriumlaurylsulfaat, enz). De preparaten omvatten gebruikelijke farmaceutische preparaten, zoals tabletten, pillen, poeders, capsules en korrels.

25 Voor parenterale toediening kunnen zij worden gebruikt in de vorm van een injectie of druppelinfuus gemengd met gedestilleerd water voor injectie, fysiologische zoutoplossing of waterige glucose-oplossing, of in de vorm van een suspensie, dispersie of emulsie gemengd met glycerol, 30 propyleenglycol, eenvoudige stroop, ethanol, vetoliën, ethyleenglycol, sorbitol en dergelijke.

In het farmaceutische preparaat van diltiazem of een farmaceutisch toelaatbaar zuuradditiezout daarvan bestemd voor het gebruik bij het verhogen van de anti-35 tumor activiteit van een middel tegen tumoren, wordt het diltiazem of een zuuradditiezout daarvan opgenomen in een hoeveelheid van 10-120 mg, bij voorkeur 20-100 mg, in doseringseenheid. In het preparaat van diltiazem of een 8301913 * * -7- farmaceutisch toelaatbaar zuuradditiezout daarvan en een middel tegen tumoren, namelijk een antitumorpreparaat, wordt het diltiazem of zuuradditiezout daarvan opgenomen in een hoeveelheid van 10-120 rag, bij voorkeur 20-100 mg, 5 en wordt het middel tegen tumoren opgenomen in een hoeveelheid van 3 pg tot 30 mg, bij voorkeur 0,005 tot 15 mg, meer bij voorkeur 0,003 tot 3 mg, in een doseringseenheid.

Het middel voor het verhogen van het therapeutische effekt van een middel tegen tumoren volgens de 10 uitvinding kan worden gebruikt voor het behandelen van diverse kwaadaardige tumoren, indien het te zamen met diverse middelen tegen tumoren wordt gebruikt. De betreffende tumoren, waarvan de toegepaste middelen tegen tumoren afhankelijk zijn, zijn bijvoorbeeld de ziekte van Hodgkin, 15 reticulosarcoma, acute leukemie, chronische lymfatische leukemie, chronische myelogene leukemie, multipel myeloom, deciduocellulare sarcoma, Wilms-tumor, neuroblatoma, rhabdomyosarcoma, carcinoma planoepitheliale, longkanker, borstkanker, eileiderkanker, uteruskanker, maagkanker, darm-20 kanker, leverkanker, panereaskanker, huidkanker, blaaskanker en dergelijke.

Diltiazem of een zuuradditiezout daarvan kan de activiteit van diverse middelen tegen tumoren ten opzichte van tumorcellen, die resistent tegen de middelen zijn, 25 verhogen en is eveneens effektief bij het verlagen van de dosis van de middelen tegen tumoren zowel in het geval van resistente als in het geval van niet-resistente tumorcellen en kan dus de toxiciteit en neveneffekten van het middel tegen tumoren bij toediening aan patiënten verminde-30 ren. Bovendien kan het diltiazem volgens de uitvinding de antitumoractiviteit van middelen tegen tumoren zelfs verhogen bij tumorcellen met een kruisresistentie tegen de middelen en het middel tegen tumoren kan daarom worden gebruikt zonder rekening te houden met de kruisresistentie 35 van tumorcellen tegen middelen tegen tumoren voor zover het aan patiënten wordt toegediend te zamen met diltiazem.

De uitvinding wordt door de volgende voorbeelden toegelicht, maar is daartoe niet beperkt.

8301913 -8-

Voorbeeld I

Effekten op P388 leukemiecellen, die resistent zijn tegen vincristine:

Een medium (2 ml), dat P388 leukemiecellen 4 (3,0 x 10 ) bevat, die resistent zijn tegen vincristine 5 (onderstaand aangeduid als "VCR") wordt in een vochtige atmosfeer, die 5% kooldioxidegas bevat, in een kweekbuis bij 37°C bebroed. Na 24 uren kweken wordt een oplossing van diltiazem-hydrochloride en VCR in een fysiologische zoutoplossing bij de kweekbouillon gevoegd en wordt het mengsel 10 verder gekweekt.

Ter vergelijking wordt het bovenstaande voorschrift herhaald, waarbij echter alleen VCR aan de kweekbouillon wordt toegevoegd.

Na 48 uren kweken wordt het aantal cellen in 15 de kweekbouillon op een Coulter-teller geteld. Het groei-remmende effekt wordt gemeten door de concentratie van het middel en de groeiverhouding (verhouding van de groei-snelheid bij de met het middel behandelde cellen tot die bij de vergelijking) in een grafiek uit te zetten en 20 de concentratie van het middel (IC^q) af te lezen, waarbij de groei van de cellen met 50% wordt geremd. De resultaten zijn in de bijgaande figuur weergegeven, maar in de krommen de mate van groei van de cellen aangeven, die behandeld zijn met (1) alleen VCR, (2) een combinatie van VCR en 25 diltiazem (10 μΜ) , (3) een combinatie van VCR en diltiazem (35 μΜ) en (4) een combinatie van VCR en diltiazem (100 pM) .

Voorbeeld II

Antitumor-versterkende effekten bij muizen, die 30 ingeent zijn met VCR-resistente P388 leukemie cellen:

Vrouwelijke muizen CDF^ met een gewicht van 20-23 g (één groep: 5 muizen) worden intraperitoneaal ingeent met een verdund ascites-vocht, dat VCR-resistente 35 P388 leukemiecellen (1 x 10 ) bevat. Afzonderlijk worden twee oplossingen van VCR en diltiazem-hydrochloride in een 0,9%’s waterige zoutoplossing bereid en met elkaar gemengd.

8301913 -9- r· * ft

Het mengsel wordt intraperitoneaal aan de muizen toegediend in een dosis van 0,01 ml/g lichaamsgewicht gedurende 10 dagen na het inenten met leukemiecellen.

De antitumor-versterkende effekten worden 5 geevalueerd aan de hand van de verhouding: T/C en T/V, die door de volgende vergelijkingen worden uitgedrukt: T Gemiddelde overlevingstijd, dagen,van de behandelgroep — = -x 100 C Gemiddelde overlevingsrijd, dagen, van de niet- 10 behandelde groep

Gemiddelde overlevingstijd, dagen,van de met zowel T middel tegen tumoren als diltiazembehandelde groep — = -x 100 V Gemiddelde overlevingstijd, dagen, van de met alleen VCR behandelde groep 15 De resultaten zijn in tabel A aangegeven.

8301913 -10-

TABEL A

Toegediend middel . Antitumor-versterkend effekt ! ----- ----- ;

VCR Diltiazem Overlevingstijd T/C T/V

(/*g/kg) HC1 (daaen) (%) {%) (mg/kg) (dagen) i 11,4+1,2 100 | 100 11,8 ± 0,4 | 104 j _____________ ________ i__i 10,6 ± 2,1 j 93 I 100 i ·'_ 60 11,8 ± 1,9 104 111 30 80 13,8 ± 2,3 121 130 100 12,2 ± 1,3 107 j 115 125 13,6 ± 1,9 119 j 125 10,8 + 1,3 I 95 ; 100 j 60 13,8 ± 1,7 | 121 128 j 100 80 14,4 ± 1,5 126 133 ] 100 15,0 ±0,9 132 139 125 15,0 ± 1,5 132 : 139 12,4 ± 1,0 109 100 | 60 14,8 ±1,2 130 j 119 j 200 80 14,8 ± 0,7 130 j 119 100 15,8+0,7 | 139 127 | 125 17,0 ± 1,2 I 149 137 8301913 -11-

Voorbeeld III

Antitumor-versterkend effekt bij muizen, die ingeent zijn met ADM-resistente P388 leukemie-cellen: 5 Vrouwelijke muizen CDF^ met een gewicht van 20-23 g (één groep: 5 muizen) worden intraperitoneaal ingeent met een verdund ascites-vocht, dat P388 leukemie- 5 cellen (1 x 10 ) bevat, die resistent zijn tegen toxirubi-cine (onderstaand aangeduid als "ADM") . Afzonderlijk 10 worden twee oplossingen van ADM en diltiazem-hydrochloride in een 0,9%’s waterige zoutoplossing bereid en met elkaar gemengd. De muizen worden op dezelfde wijze als beschreven in voorbeeld II behandeld en het antitumor-versterkende effekt van diltiazem op ADM wordt op dezelfde wijze geeva-15 lueerd.

De resultaten zijn in tabel B weergegeven.

8301913 * -12-

TABEL B

Toegediend middel Antitumor-versterkend effekt | VCR Diltiazem Overlevingstijd T/C T/V j (mg/kg) HC1 (%) (%) (mg/kg) y j | ! I I 12,6 ± 0,5 j 100 - |

I 125 13,0 ±0 103 ' - S

i_/ 13.6 ± 0,8 ! 108 100 _____I_s_j 80 16,2 + 2,4 i 129 j 119 : 0.5 -!-i-:- 100 j 15,2 ± 0,4 121 j 112 125 15,6 ± 0,8 124 . 115 14,8 ± 0,7 ! 117 100 80 j 15,8 ± 0,4 125 107 1.0 _i_ 100 I 16,0 + 0,6 127 108 _!_'_*_ 125 i 17,6 ± 1,7 ’140 119 14.6 + 1,2 116 100 80 16,2 ± 1,2 129 111 1.5 -:- 100 · 16,2 + 0,7 129 111 125 17,8 ± 1,8 j 141 121 ;

Voorbeeld IV

Antitumor-versterkende effekten van diltiazem bij resistente en niet-resistente tumorcellen:

Op dezelfde wijze als beschreven in voorbeeld I, 5 afgezien daarvan, dat P388 leukemiecellen, die niet resis tent zijn of resistent zijn tegen VCR en ADM, en humane leukemiecellen K562 als de tumorcellen gebruikt en worden VCR, ADM alleen of te zamen met diltiazem-hydrochloride als het middel gebruikt, en wordt op dezelfde wijze de 10 concentratie van de middelen voor een groeiremming van 501 gemeten.

8301913 * r -13-

De resultaten zijn in tabel C (wat betreft de gegevens voor ADM) resp. tabel D (wat betreft de gegevens voor VCR) aangegeven. Zoals uit deze tabellen blijkt, wordt de antitumor-activiteit van deze middelen door 5 diltiazem verhoogd ongeacht het feit of de tumorcellen niet-resistent of resistent zijn.

TABEL C (versterkende effekten op ADM)

10 Diltiazeni P388 P388/ADM

UM) -;--j- IC^p (ng/ml) . Versterkend IC^q (hg/ml) jVersterkend effekt (effekt 0 10,0 ±2,1 ί 1 592 ± 76,8 1 t 15 10 7,7 ± 3,6 1,3 133 ± 18,4 4,5 35· 6,9 ± 0,7 1,4 53,7 ± 3,1 ! 11,0 ί i : ! · 100 | 6,0 ± 0,4 1,7 ;30,7 ± 4>1 19,3 20 TABEL D (Versterkende effekten op VCR) ; Diltiazem: P388 P388/VCR ί j U**) I-;-;-1-;

i ' ICcn (ng/ml) (Versterkend IC,-n (ng/ml)Versterkend J

25 ! I 5 'effekt ; 50 èffekt j 0 ! 1,88 ± 0,13 . 1 29,7 ± 2,87 j 1 i ! .10 1,43 ± 0,12 1, 3 3,07 + 0,09 ; 9,7

I ί 1 I

35 ; 0;56 ± 0,06 3,4 |1,03 ± 0,06 i 28,8 30 ί 100 ί 0,45 ± 0,02 4,2 0,55 i 0,17 j 54,0 ;

(Diltiazem K562 K562/VCR

j (/*M) —-;-:-: | i IC™ (ng/ml) ;Versterkend IC™ (ng/ml) Versterkend.

_j 50_'effekt_^_[ effekt j 35 j 0 ! 2,33 ± 0,24 -1 200 + 16,3 ί 1 j

i i II

; 10 : 1,52 ± 0,09 : 1,5 23 + 2,16 I 8,7 j lij ί ! ! 35 i 1,00 + 0,17 ί 2,3 4,1 ±0,36 48,8 i i · { I i I 100 ! 0,69 ± 0,10 j 3,4 2,57 ± 0,41 77,8 8301913 , -14-

Voorbeeld V

Antitumor-versterkend effekt van diltiazem bij harde tumorcellen:

Antitumor-versterkende effekten van diltiazem 5 op VCR werden geevalueerd bij B^g melanoma tumorcelreeksên (B^g mix, F^g, F^, B2 en BL-6) en darm 26 tumorcelreeksen (C26 mix, NL-33, N-l, N-5 en KL-2).

De proef wordt op dezelfde wijze als beschreven in voorbeeld II uitgevoerd, waarbij de tumorcellen gedurende 10 24 uren worden gekweekt en het kweken na het behandelen met de middelen nog 72 uren wordt voortgezet, waarna de ICgg op dezelfde wijze wordt gemeten.

De resultaten zijn in tabel E aangegeven.

8301913 -15- _______ ·? in 00 CS *3· CS CO »Η -—- ΓΟ Ο Ο rrt m •ν — X— *CS *ν "> ** Η .Π νΟ Ο Ο ΟΙΠ Ο - CS Ο .—. ο -— Ο .— π ι- I ν - ^ ι ο m s< © "© 5 J +1 .Η +1 CS -Η — 1-4 -Η ·> -Η s, -Η ·. "S TJ > 3-- * ^ m ο CS 00 o — r- - CS-

m * - *1 * <jj T3 <D

cs^-1 ^ 0,1 ^ $ h m Φ iw --------tn T5 φ •H Ö 00 10 ^ m JÜ <rj ^ ^ cs <n <« n S *g 1 ^ cT~ o- o\- o- -"ΛΦ cs ° o ° In +,~ m +1 °- +' ^ +' « $ φ ffl-Hv-H^ Γ0 I rH Γ1 ^ in ^ ij

rH «i cs— S co— co— cn — Λ +J

m— t^— VO ^ GQ}U

________3 -P +J

4-» r-4 CU •H jC

<jv rH vo w d10 - « ^ * ” “l " * ® © * co*— o" -—* o' — C cs . o— o—. ©^ © .3 ,HO<N00©.-iOr-)in ¢33 01 <U fr, -H ·» -H ·> -H I +1 - +1 ~ -W ·. Q, m <-» rHX*CS^Z.HinCS £g© H vo— ---- Γ'· «H © 'C w Ό — ή © y £.

Φ «.o vo — © ·«. σι o — 4-+ ^ 0 oo *· « M m ·* “γ"_ιγτ-( 1 O. O 0 CS s· <s 5 '5 2 <u o +* Uns 5 VO > © d ^ jJ r* r-| - r-ICS CS m ^.nsm 0) VO VO rH M ^ ^ £ 2 c .. * ^ e co V - ~ 9 0 vo^omm £ i o cs cs ^ © © rH Cu +1-,+1-+1.. © J +‘ _Γ "Π -Γ +‘ .fT g 3 co .-I cs s* Qz «-I cs vo ,£+ vj m o— co— co— r-i — ^ - - - vo - V f' m Λ $ J r- <n - invo -©^?’ gj -1 n H ^ 9 o u <u S--------ΰοιβ

^ I

0(1) 3 uva φ ^ o (Tl u <u oo in vomr-iH-r-i^ w . __ Nd *s ^ >r^ ' * -H O— O— O -—. -H CS— o— o— © -Q © 7; £ O >n ^ £ O ^ ^rnmü ^ VO — m — rH — S co— m — vo ^ a N- r-__ « o ^ vo. ^0 w

- rt 01 " "'o&S

ro vn 0 _

^ U 5-i £ c H OMD -Η N

-------------φ φ (0

- ö rH Ti 'd -H

% φ CO -P

2 N 4-1 C C Ή

3 Η φ 3 Cö -H

-2 - .2 - O > > T3 ±j g o o o +J2 o o m _i S rHO rHH. 1—ICO — •H — rH -H — *

q O

8301913

A

-16-

Klinische proef 1

De patient was een man van 36 jaren, die subjectieve symptomen van lymfadenoom in de linker oksel vertoonde. Bij weefselonderzoek werd als diagnose: ziekte van Hodgkin (nodulaire sclerose) vastgesteld. Na opname 5 in het ziekenhuis werd de MOPP—therapié (cf.Ann.inter.Med. 73, 881-885 (1970)) voor Klinisch Stadium Ilia (cf. Cancer Research, Vol.31 (1971), 1860-1961) toegepast. Dat wil 2 zeggen: op de eerste dag werd viscristinesulfaat (1,4 mg/m ) 2 en mosterdgas (6 mg/m ) intraveneus geïnjecteerd en tevens 2 10 procarbazinehydrochloride (100 mg/m ) en prednison (40 mg/ 2 m ) oraal aan de patient toegediend. De toediening van procarbazinehydrochloride en prednison werd elke dag herhaald gedurende 14 dagen, terwijl het vincristine-sulfaat en het mosterdgas alleen op de eerste dag en de 8e 15 dag (in dezelfde dosis) werden toegediend. Van de 14e tot de 28e dag werd geen geneesmiddel toegediend. Deze behande-lingscyclus werd herhaald tot een totaal van 6 cycli in 6 maanden, maar vermindering van het lymfadenoom werd niet waargenomen. Ongeveer 1 maand later werd wederom de MOPP-20 therapie toegepast, met daarnaast een toediening van 90 mg diltiazemhydrochloride.

Als gevolg hiervan verminderde het lymfadenoom tijdelijk sterk. Ofschoon het lymfadenoom na 1 maand opnieuw groter was geworden, werd het verminderd door 25 4 dagen lang diltiazem toe te dienen in een dosis van 180 mg/dag, verdeeld over drie toedieningen. Tijdens de behandeling trad geen neveneffekt op.

Klinische proef 2

De patient was een vrouw van 36 jaren, die 30 aanvankelijk, na 6 weken zwangerschap, een verhoogd leukocyten-getal (9200/μ1) vertoonde en bij nauwkeurig onderzoek, een chronische myeloplast bleek te hebben. Eerst kreeg zij een jaar lang Busulfan (1,4-butaandiol-dimethaan-sulfonaat) toegediend. Daarna vertoonde zij symtomen van 35 een kniegewrichtsziekte, koorts, een miltgezwel en een verhoogd leukocytengetal, hetgeen aan een blastencrise deed denken. Na opname in het ziekenhuis kreeg zij vincris- 8301913 9 i -17- ψ tine (1 mg/week) en prednisolon (60 mg/dag) toegediend.

Hierdoor trad een tijdelijk herstel op, maar na de derde toediening van vincristine (1 mg/week) namen het aantal leukocyten en het miltgezwel weer toe. Daarom werd vervol-5 gens naast vincristine (1 mg/week) ook 4 dagen lang diltiazemhydrochloride toegediend in een dosis van 180 mg/ dag (verdeeld over drie toedieningen). Dit gaf een aanzienlijke vermindering van beide symptomen, welk effekt ca. 2 weken aanhield.

10 Tijdens de behandeling werd geen neveneffekt waargenomen.

8301913

Claims

1. Preparaat voor het versterken van het therapeutische effekt van een middel tegen tumoren, met het kenmerk, dat het als werkzame stof een effektieve hoeveelheid diltiazem of van een farmaceutisch toelaatbaar 5 zuuradditiezout daarvan in een doseringseenheid is opgenomen in een hoeveelheid 10-120 mg.

2. Antitumorpreparaat, met het kenmerk, dat het een effektieve hoeveelheid diltiazem of farmaceutisch toelaatbaar zuuradditiezout daarvan en een effektieve 10 hoeveelheid van een middel tegen tumoren gemengd met een gebruikelijk farmaceutisch toelaatbaar dragermateriaal of verdunningsmiddel bevat.

3. Antitumorpreparaat volgens conclusie 2, met het kenmerk, dat het diltiazem of farmaceutisch 15 toelaatbare zuuradditiezout daarvan in een hoeveelheid van 10-120 mg en het middel tegen tumoren in een hoeveelheid van 3 pg tot 30 mg opgenomen zijn in een doseringseenheid.

4. Antitumorpreparaat volgens conclusie 2, 20 met het kenmerk, dat het middel tegen tumoren gekozen is uit antimetabolische middelen tegen tumoren, antitumor-antibiotica en antitumor-plantenalkaloiden.

5. Antitumorpreparaat volgens conclusie 2, met het kenmerk, dat het middel tegen tumor gekozen is 25 uit de groep: vincristine, vinblastine, doxorubicine, acrasinomycine A, 4'-demethylepipodofyllotoxine-^-D-ethy-lideen-glycoside, 4'-0-tetrahydropyranyladriamycine en vindesine.

6. Antitumorpreparaat volgens conclusie 2, 30 met het kenmerk, dat het middel tegen tumor gekozen is uit de groep: vincristine, vinblastine, doxorubucine, 41 -demethylepipodofyllotoxine-yJ-D-ethylideen-glucoside en 4'-O-tetrahydropyranyladriamycine.

7. Antitumorpreparaat volgens conclusie 2, 35 met het kenmerk, dat het middel tegen tumor gekozen is uit de groep: vincristine, vinblastine en doxorubicine.

8. Preparaat volgens één der voorafgaande 8301913 -19- · . ar....... r ψ ' "... ^ » conclusies/ met het kenmerk, dat het een zodanige hoeveelheid diltiazem of farmaceutisch toelaatbare zuuradditie-zout daarvan bevat, dat per dag een dosis van 1 mg/kg tot 20 mg/kg kan worden toegediend. 8301913