NL8102970A - Tegen chloor bestand zijnde spandexvezels. - Google Patents

Description

< N.0. 50.120 -1- j Tegen chloor bestand zi.jnde spandexvezels.

! De onderhavige uitvinding heeft betrekking op spandexvezels die ;bestemd zijn voor gebruik in een gechloreerde waterige omgeving zo- j I I als ontmoet wordt in zwembaden. In het bijzonder heeft de uitvinding! . i ' i betrekking op dergelijke vezels, die fijnverdeeld zinkoxide bevat-

5 ten. I

i Spandexvezels, vervaardigd uit synthetische polymeren met lan- | jl. ;ge keten, voor ten minste 85% bestaande uit' gesegmenteerde polyure-:thanen, zijn in de techniek bekend. Garens van dergelijke vezels zijn gebruikt voor de vervaardiging van aantrekkelijke vezels, die J 10 onder andere geschikt zijn voor zwemkleding. Echter is het water in j 'zwembaden tot ëen zodanige mate gechloreerd, dat het actieve chloor-! igehalte gewoonlijk tussen 0,5 en 3 dpm (delen per miljoen) of hoger is. Blootstelling van polyurethan-spandexvezels aan een dergelijke omgeving kan resulteren in afbraak van de fysische eigenschappen ;151(bijvoorbeeld sterkte) van de vezel. Uit praktisch oogpunt kan enige1 1 afbraak getolereerd worden zonder dat de invloeden daarvan merkbaar ! j ;zijn voor de gebruiker van weefsels, die uit deze vezels zijn vervaardigd. Desalniettemin zijn verbeteringen in de bestandheid tegen ! ! door chloor teweeg gebrachte afbraak vereist, in het bijzonder voor I20 garens met laag denier (bijvoorbeeld minder dan 100 denier). Het is een oogmerk van de onderhavige uitvinding een dergelijke verbetering te verschaffen.

De onderhavige uitvinding verschaft een spandexvezel met verbe-i terde bestandheid tegen door chloor teweeg gebrachte afbraak door 25jde aanwezigheid van een werkzame hoeveelheid fijnverdeeld zeer zui- i |ver zinkoxide, dat in de vezel is gedispergeerd. Zinkoxide met een gehalte van ten minste 99>4% ZnO, bij voorkeur ten minste 99»7% ZnO, | ;is geschikt voor gebruik bij de onderhavige uitvinding. Zinkoxide-:concentraties van 0,5% - 10% of meer kunnen werkzaam zijn, maar de ;30 voorkeursconcentratie van het zinkoxide ligt in het trajekt van 1 -3% betrokken op het gewicht van de vezel. De gemiddelde deeltjesgrootte die de voorkeur verdient ligt in het trajekt van 0,1 - 1 ^um.

Zoals in de onderhavige beschrijving gebruikt omvat de uitdruk-: king vezel stapelvezels en/of continue filamenten.

:35 Volgens de onderhavige uitvinding kan de werkzame hoeveelheid fijnverdeeld zinkoxide over een tamelijk ruim trajekt variëren. Ver-: beteringen in de bestandheid tegen met chloor teweeg gebrachte afbraak worden reeds verkregen bij zinkoxideconcentraties van 0,5%· 81 02 9 70 <.

-2- I !Echter worden grotere verbeteringen verkregen wanneer de concentra- ! 1 :tie ten minste 1% is. Hoewel soms grote concentraties zinkoxide in I |de vezel (bijvoorbeeld 10% of meer) gebruikt kunnen worden, wordt i jgewoonlijk een concentratie van minder dan 5% gebruikt, omdat over- | |S i ; 5!matige hoeveelheden van het toevoegsel sommige fysische eigenschap- i ipen van de vezel (als zodanig vervaardigd) in vergelijking met de- j zelfde vezel zonder het zinkoxidetoevoegsel, nadelig beïnvloeden. j

Het voorkeurstrajekt van concentraties van zinkoxide in de vezel is ; derhalve 1-3%* j 10; Het zinkoxidetoevoegsel is volgens de onderhavige uitvinding ifijn verdeeld. Dit maakt een meer homogene verdeling van het zink- 1 1 ! 1 ; !oxide in de vezel mogelijk dan verkregen kan worden,, wanneer de zinkoxidedeeltjes groter waren. In het algemeen worden kleine deel- j j tjesgrootten gebruikt, zoals die met een gemiddelde afmeting van j 15;minder dan 5 yum. Deeltjes, die een gemiddelde grootte hebben gro-J ter dan 5 ^um kunnen tot moeilijkheden leiden bij het spinnen van |de vezel en worden daarom in het algemeen vermeden. In de handel I verkrijgbare zinkoxidedeeltjes met een gemiddelde grootte van 0,1 :^um of zelfs enigszins kleiner zijn bevredigend. Het voorkeurstra-20 jekt van de gemiddelde deeltjesgrootte is 0,1 - 1 yum.

Zinkoxide van grote zuiverheid (bijvoorbeeld ten minste 99>4% ! is geschikt voor gebruik bij de onderhavige uitvinding. Hoewel minder zuiver zinkoxide enige verbetering kan verschaffen is de be-standheid tegen met chloor teweeg gebrachte afbraak, verschaft het 25 materiaal van grotere zuiverheid, een veel betere bestandheid tegen : |afbraak door chloor en minder nadelige effekten op de fysische eigen-! schappen en witheidsretentie van de vezel. Het zinkoxide van grote ;zuiverheid kan bereid worden door oxydatie van zinkmetaal, zoals bij het "indirekte" of Franse proces of een equivalent daarvan. Daaren-50·tegen geeft het "direkte" of Amerikaanse proces geen zinkoxide van ieen dergelijke grote zuiverheid. Onder de geschikte in de handel verkrijgbare zeer zuivere zinkoxiden zijn "AZO"-77 (verkocht door : j - ' ASARC0, Columbus, Ohio), "KAD0X"-15 (verkocht door New Jersey Zinc !Company!, Bethlehem, Pennsylvania), zinkoxide nr. 20 of nr. 911 | ! .

;55 (verkocht door St. Joe Zinc Company , Pittsburgh, Pennsylvania) en I ÏÏ.S.P. zinkoxide (verkocht door Mallinckrodt, St. Louis, Missouri).

Een indikatie van de zuiverheid van het zinkoxide w rdt geleverd door het zwavelgehalte van het zinkoxide. Elementair analyse heeft .aangegeven dat verontreinigingen in het zinkoxide veelal cadmium, ^calcium, koper, ijzer, lood, magnesium, kalium, natrium, zwavel, enz.

81 02 9 7 0 -5- bevatten. Een geschikte maatstaf van het algemene niveau van het gehalte verontreiniging van het zinkoxide is het zwavelgehalte ervan. Het hij de onderhavige uitvinding gebruikte zeer zuivere zinkoxide heeft in het algemeen een zwavelgehalte van niet meer dan 0,025% en 5 bij voorkeur niet meer dan 0,005%·

Bij de werkwijze ter vervaardiging van spandexvezels volgens de ionderhavige uitvinding, welke werkwijze het oplossen van een synthetisch polymeer met lange keten, dat ten minste 85% gesegmenteerd po-lyurethan bevat, in een organisch oplosmiddel en vervolgens het 10'droog spinnen van de oplossing door openingen tot filamenten omvat, :wordt een werkzame hoeveelheid zinkoxidedeeltjes, bij voorkeur vanaf ten minste 0,5 gew.% tot 10 gew.% of meer van het polymeer, in de ^filamenten gedispergeerd. De zinkoxidedeeltjes kunnen op verschillende tijdstippen van de vervaardiging van de spandexvezels worden :15 toegevoegd. Bijvoorbeeld kan het zinkoxide worden toegevoegd als : suspensie aan een oplossing of dispersie van andere toevoegsels en | !daarna worden gemengd met of geïnjekteerd in de polymeeroplossing |stroomopwaarts van de vezelspinopeningen. Vanzelfsprekend kunnen de : zinkoxidedeeltjes afzonderlijk worden toegevoegd aan de polymeer-i20;spinoplossing als droog poeder of als een suspensie in een geschikt milieu.

Zoals hiervoor vermeld worden de verbeterde spandexvezels van de onderhavige uitvinding vervaardigd uit gesegmenteerde polyure-;thanpolymeren, zoals die op basis van polyethers, polyesters, poly-25 etheresters en dergelijke. Dergelijke vezels worden vervaardigd volgens op zichzelf bekende werkwijzen, zoals beschreven in de Amerikaanse octrooischriften 2.929-804, 3-097.192, 5-428.711, 5.555.290 en 5· 555· 115· Enkele van deze spandexpolyineren zijn meer gevoelig 'dan andere polymeren voor de met chloor teweeg gebrachte afbraak.

50 Dit blijkt bijvoorbeeld door vergelijking van de resultaten van voorbeeld I, dat betrekking heeft op spandexvezels1 vervaardigd uit poly-urethan op polyesterbasis, met de resultaten van voorbeeld II, dat :betrekking heeft op spandexvezels vervaardigd uit polyurethan op polyesterbasis. Zoals uit deze voorbeelden blijkt.vinden spandexvezels, 35 zoals die vervaardigd uit polyurethanen op polyetherbasis, meer voordeel dan andere uit de insluiting van zinkoxidedeeltjes volgens de uitvinding. Om deze reden verdienen uitvoeringsvormen van de uitvinding, die betrekking hebben op polyurethanen op polyetherbasis, de voorkeur.

40 De spandexvezels van de uitvinding kunnen ook verschillende 8102970 -4- toevoegsels voor verschillende doeleinden bevatten, zoals antiglans-middelen, anti-oxydatiemiddelen, kleurstoffen, stabilisatoren tegen warmte, licht en rook, enz. zolang als dergelijke toevoegsels geen antagonistische effekten met het zinkoxide vóórtbrengen. Ook dient 5 "bij bet afwerken of verven van garens of weefsels vervaardigd uit vezels van de uitvinding, ervoor gezorgd te worden, dat deactivering of oplossing van het zinkoxide vermeden wordt.

De volgende proefmethoden worden gebruikt voor het meten van de verschillende hiervoor besproken parameters.

10 De concentratie van zinkoxide in de vezel wordt als volgt be paald. Een afgewogen vezelmonster wordt in een platinaschaal in een moffeloven bij 800°:C 10 minuten verast. Het aldus gevormde residu wordt opgelost in een 50-procents HCl-oplossing. Onoplosbare be-;standdelen worden door filtratie verwijderd. Vervolgens wordt vol-:15 gens de methoden beschreven in "Analytical Methods for Atomic Absorptions", Perkin-Elmer Corp. Norwalk, Connecticut (1973)> het fil-jtraat geanalyseerd met een Perkin-Elmer atoomabsorptie spectrofoto-jmeter model 370 (of equivalent) voorzien van een zinklamp en geijkt met een monster, dat een bekende hoeveelheid·zinkoxide bevat. De 20!zinkoxideconcentratie wordt vervolgens berekend als percentage van |het totaal gewicht van de vezel.

De zuiverheid van het zinkoxide kan gemeten worden door middel ; van een kaliumferrocyanide titratie zoals beschreven in "Commercial methods of analysis" door E.0. Snell en P.M. Biffen, McGraw-Hill 25 Pook Company Inc. New York (1944)> bladz. 504 - 506.

Het zwavelgehalte van het zinkoxide kan gemeten worden door röntgenstraal fluorescentie spectroscopie. Een röntgenstraal-spectro-jmeter van Philips, model PW 1400, voorzien van een grafietkristal in een vacuüm atmosfeer en een röntgenstraalbuis met een zilveren 30!schijf is geschikt. De spectrofotometer werkt bij 50000'volt en 40 mA. De reactie van de k alphalijn van zwavel wordt gemeten volgens de algemene richtlijnen van het PW 1400 bedieningshandboek gepubliceerd door N.Y. Philips gloeilampenfabrieken, Eindhoven, Nederland :(1980). Het instrument is geijkt door analyse van monsters zink-;!oxide, die volgens andere methoden geen waarneembare hoeveelheden zwavel bevatten, waaraan vervolgens bekende hoeveelheden kaliumsulfaat waren toegevoegd.

De gemiddelde afmeting van de zinkoxidedeeltjes in de vezel wordt gemeten volgens Joyce-Loebl-Schijfcentrifugetechnieken volgens ^methoden beschreven in "Instruction Manual for ICI-Joyce Loebl Disk 81 02 9 70 -5-

Centrifuge Mk-III with Photosedimentometer", Joyce Loebl Co. Ltd., Durham, England. Gewoonlijk is de gemiddelde deeltjesgrootte in de vezel ongeveer gelijk aan de grootte van de deeltjes, die aan de polymeeroplossing gebruikt voor de vervaardiging van de vezels, zijn 5 toegevoerd. Zeer weinig vermindering in deeltjesgrootte heeft plaats bij de werkwijze ter vervaardiging van de vezels, die het zinkoxide bevatten.

De sterkte van de spandexvezel wordt gedefinieerd als het pro-dukt van de taaiheid bij breuk en de rek bij breuk en wordt gemeten 10 op een Instron-machine,. 5»1 cm Garen van bekend denier wordt opgehangen tussen de klemmen van een Instron-beproevingsmachine model TM voorzien van een trekbelastingscel van "A"-capaciteit. Het monster wordt gerekt met een snelheid van 51 cm/min. Het percentage rek bij garenbreuk (rek bij breuk) en de terugtrekkende kracht in grammen M5 bij garenbreuk, gedeeld door het oorspronkelijke denier van het garen (taaiheid bij breuk) worden geregistreerd. De gehele beproeving : wordt uitgevoerd bij 21°C en een relatieve vochtigheid van 65%, nadat de garens met deze omstandigheden tot evenwicht zijn gebracht. Drie proefmonsters worden gemiddeld voor elke bepaling.β 20 Om de bestandheid van de spandex-vezels te beproeven ten op zichte van met chloor teweeg gebrachte afbraak, wordt een monster garen van 20 cm (bijvoorbeeld 4-i‘ilament, 40 denier) vervaardigd uit de vezels onderworpen aan een "gechloreerd water blootstellingsproef". Bij deze proef wordt het garen tot 150% van de oorspronkelijke lengte 25 ervan gerekt en vervolgens in gerekte toestand 24 of 72 uren onder-:gedompeld in een geroerd waterbad met een volume van ongeveer 150 li-’ ter, dat op ongeveer 22°C, een pH van 7 > 5 door toevoeging van zout— zuur en een actieve chloorconcentratie van 5 delen per miljoen door toevoeging van natriumhypochlorietoplossing wordt gehouden. Na de 30!blootstelling wordt het monster gedroogd en worden de fysische |eigenschappen ervan gemeten zoals beschreven in de voorafgaande alinea. Het gedrag van garens bij de gechloreerd water blootstellingsproef correleert met het gedrag van overeenkomstige garens in zwem-:kledingweefsel blootgesteld in gechloreerde zwembaden.

35 De concentratie chloor in "gechloreerd" water wordt hier gede finieerd als de concentratie chloor, die in staat is jodide-ion tot jood te oxyderen. Deze concentratie wordt gemeten door een kalium-jodide, natriumthiosulfaattitratie en wordt vermeld als delen per miljoen "actief chloor" (Clg). De titratiemethode bestaat uit toe-40 voeging van 20 ml van een 10-procents oplossing van kaliumjodide in 8102970 -6- water, 10 ml ijsazijn en 5 ml van een 0,5-procents zetmeeloplossing aan 200 ml van het te analyseren gechloreerde water en titratie van het mengsel tot een zetmeel/joodeindpunt met 0,01N natriumthiosul-faat.

5 De uitvinding wordt verder toegelicht door, evenwel niet be perkt tot de volgende voorbeelden, waarbij alle percentages betrekking hebben op het totale gewicht van de vezels tenzij anders aange-:geven.

Voorbeeld I.

10 Dit voorbeeld licht de vermindering toe, die verkregen wordt bij met chloor teweeg gebrachte afbraak, wanneer een dispersie van zinkoxidedeeltjes aanwezig is in een spandexgaren vervaardigd uit een lineair gesegmenteerd polyurethan op polyetherbasis.

Een oplossing van gesegmenteerd polyurethan in N,N-dimethyl-15;aceetamide werd bereid volgens de algemene methode beschreven in het ;Amerikaanse octrooischrift 3*428.711 (bijvoorbeeld de eerste zin van voorbeeld II en de beschrijving van voorbeeld i). Een innig mengsel I i iwerd bereid van p,p'-methyleendifenyldiisocyanaat en polytetramethy-;leenetherglycol (met een molecuulgewicht van ongeveer 1800) in een 20;molverhouding van 1,70 en werd 90 - 100 minuten op 80 - 90°C gehouden voor het verkrijgen van een polyether met eindstandige isocya-inaatgroepen (dat wil zeggen een gemaskeerd glycol),die vervolgens tot 60°C wordt gekoeld en wordt gemengd met N,N-dimethylaceetamide voor het verschaffen van een mengsel, dat ongeveer 45% vaste stoffen 25 bevat. Vervolgens werd onder krachtig mengen het gemaskeerde glycol ! i - 2-3 minuten bij een temperatuur van ongeveer 75°0 met diëthyldia-|mine ketenverlengingsmiddelen omgezet. De molverhouding van het di- . iamine ketenverlengingsmiddel tot het diethylamine was 6,31 en de Imolverhouding diamine ketenverlengingsmiddelen tot niet omgezet iso-;30icyanaat in het gemaskeerde glycol was 0,948. De verkregen oplossing ; ;van gesegmenteerd polyurethan bevatte ongeveer 36% vaste stoffen en bezat een viscositeit van ongeveer 2100 poise bij 40°C. Dit polymeer had een intrinsieke viscositeit van 0,95 gemeten bij 25°C in j,ïï-;dimethylaceetamide bij een concentratie van 0,5 g per 100 ml oplos-35 sing.

Aan de verkregen viskeuze polymeeroplossing werden titaandioxide, een copolymeer van diisopropylaminoëthylmethacrylaat en n-decyl-methacrylaat (in een gewichtsverhouding 70/30), 1,1-bis-(3-tert.-butyl-6-methyl-4-hydroxyfenyl)butaan en ultramarijnblauw pigment 40 (verkocht door Reckitts, Ltd., North Humberside, England), toege- 8102970 -7- voegd naast de hoeveelheden zinkoxide aangegeven in de tahel hierna, zodat deze toevoegsels respectievelijk 4,7, 4,7» 1,0 en 0,01% bedroegen betrokken op het gewicht van de uiteindelijke vezels. Het zinkoxide St. Joe 20, berèid door St. Joe Zinc Company bezat een 5 zuiverheid van 99,7% ZnO, een zwavelgehalte van 185 dpm en een gemiddelde deeltjesgrootte van 0,4 yum.

De polymeeroplossing werd door gesponnen op gebruikelijke wijze door openingen onder vorming van gecoalesceerde 4-filament, 40-:denier garens. Deze garens werden vervolgens onderworpen aan een ge-10!simuleerde afwerkingsbehandeling, gedurende welke de'garens (gewoon-|lijk een 20-cm monster) 30 minuten bij atmosferische druk werden on-:dergedompeld in 3 liter water van 80 - 96°C, die 4,5 g tetranatrium-:pyrosulfiet en 4,5 g "Duponol EP" (een reinigingsmiddel in hoofdzaak bestaande uit diëthanolaminelaurylsulfaat, in de handel geil 5;bracht door E.I. du Pont de Nemours and Company, Wilmington, Delaware), bevatten.

De afgewerkte garens, aangeduid als garens "a" tot en met "g", ;werden vervolgens onderworpen aan de "gechloreerd water blootstel-lingsproef". De resultaten van deze blootstelling aan het gechlo-20 reerde water zijn samengevat in de tabel hierna.

Opgemerkt wordt, dat garen "a" en garen "b", die vergelijkings-,garens waren en nul respectievelijk 0,26% zinkoxide bevatten, ernstig in fysische eigenschappen binnen een zeer korte tijd achteruit gingen. Bijvoorbeeld werden bij 24 uren blootstelling aan het ge-25:chloreerde water deze beide garens afgebroken tot minder dan 10% van hun oorspronkelijke sterkte'en in 72 uren tot 2% of minder. Daaren-! tegen behield na 24 uren blootstelling garen "c" van de onderhavige uitvinding, dat 0,7% zinkoxide bevatte, meer dan 30% van zijn oor-j spronkelijke sterkte en garen "d" van de uitvinding, dat 1,3% zink-I30:oxide bevatte, behield meer dan 80% van zijn sterkte. Garens "e", "f" en "g", die respectievelijk 1,5, 2,1 en 2,7% zinkoxide bevatten, > lieten een grote bestandheid zien tegen met chloor teweeg gebrachte afbraak. Derhalve tonen de gegevens in de tabel aan, dat deze garens van de uitvinding met zinkoxidegehalten in het voorkeurstrajekt van : 35 1 - 3%, 8-10 maal zo veel van hun oorspronkelijke sterkte behouden na 24 uren blootstelling aan gechloreerd water en ongeveer 40 maal hun oorspronkelijke sterkte na 72 uren blootstelling als spandexve- ; zeis op polyetherbasis, waarin geen zinkoxide of onwerkzame hoeveel-: heden zinkoxide aanwezig zijn.

40· 'I

81 02 9 70 -8-

Yoorbeeld II.

Dit voorbeeld licht de vermindering toe, die verkregen wordt bij de met chloor teweeg gebrachte afbraak, wanneer een dispersie van zinkoxidedeeltjes aanwezig is in een spandexgaren vervaardigd 5 uit lineair gesegmenteerd polyurethan op polyesterbasis.

Een polyester met eindstandige hydroxylgroepen met een mole-: uulgewicht van ongeveer 3400 werd verkregen door omzetting van 17,3 gew.dln ethyleenglycol en 14,9 gew.dln butanol met 67,8 gew.dln adipinezuur. Vervolgens werd een polyester met eindstandige isocya-10;naatgroepen gevormd door omzetting bij 80°C van 100 gew.dln van de polyester met eindstandige hydroxylgroepen en 13*0 gew.dln p,p'- methyleendifenyldiisocyanaat. De polyester met eindstandige isocya-naatgroepen werd vervolgens opgelost in 163,2 gew.dln N,N-dimethyl-aceetamide ei omgezet met 1,30 gew.dln ethyleendiamine en 0,19 gew.-j15idln diëthylamine opgelost in 54,6 gew.dln Ν,Ν-dimethylaceetamide. De verkregen polymeeroplossing werd gemengd met (a) het polyurethan gevormd zoals beschreven in het Amerikaanse octrooischrift ! !3*555*115 door de reactie van tert.butyldiëthanolamine en methyleen- j ;bis-(4-cyclohexylisocyanaat) en (b) het condensatiepolymeer uit p-:20icres°l en divinylbenzeen, zoals beschreven in het Amerikaanse octrooischrift 3·553·290, welke toevoegsels respectievelijk 1,0 en ί0,5 gew.dl betroffen van de uiteindelijke vezels, die door spinnen werden voortgebracht. De aldus bereide polymeeroplossing werd droog gesponnen op de gebruikelijke wijze door openingen onder vorming 25'van een gecoalesceerd 4-filament, 40-denier-garen (garen "h")· Een tweede garen (garen "i") werd op dezelfde wijze vervaardigd als ga-'ren "h", behalve dat zinkoxidedeeltjes met een gemiddelde grootte |van ongeveer 1 ^um vervaardigd door Mallinckrodt en met een zuiver-jheid van 99,7% ZnO en een zwavelgehalte van 24 dpm in de polymeer-I50!oplossing werden gemengd voorafgaande aan het spinnen. Het zinkoxide-i |gehalte van garen "i" was 1,4%·

Garens "h" en "i" werden vervolgens afgewerkt zoals in voor-ibeeld I beschreven. Yervolgens werden de garens onderworpen aan de "gechloreerd water blootstellingsproef". De resultaten zijn in de :tabel hierna vermeld. Opgemerkt wordt, dat garen "i", dat 1,1% zinkoxi de bevat, veel beter is dan garen "h" (dat geen zinkoxide bevat) in het vermogen ervan door chloor teweeg gebrachte afbraak te doorstaan.

81 02 9 70 -9-

Tabel.

Effekt van blootstelling aan gechloreerd water op gareneigenschappen_

Mon- % Aantal Eek, Taaiheid* Sterkte^, % Oorspronke- 5 ster ZnO uren % gpd gpd.% lijke sterkte blootstelling a 0 0 560 1,10 610 100 24 340 0,15 50 8 10 72 150 0,05 8 1 b 0,26 0 520 0,85 440 . 100 24 270’0,15 40 9 72 170 0,07 10 2 : c 0,70 0 550 1,04 580 100 15; 24 440 0,42 190 34 I 72 290 0,14 40 7 d 1,30 0 440 0,92 410 100 24 430 0,79 340 83 ; 72 470 0,73 340 83 20 e 1,5 0 510 0,86 440 100 ! 24 460 0,85 400 91 i j 72 , 460 0,74 340 77 ! ! ! f 2,1 o 460 1,01 460 100 1 24 430 0,82 350 76 25 72 450 0,77 340 74 g 2,7 0 570 0,98 560 100 : 24 470 1,02 480 86 72 450 0,80 360 64 h 0 0 760 0,55 420 100 :30: 24 700 0,31 220 52 ; 72 610 0,15 90 21 i 1,1 0 810 0,49 400 r 100 24 750 0,4:5 340 85 72 750 0,41 310 77 35:Ï Taaiheid is in grammen per denier (gpd).

s* Sterkte is grammen per denier taaiheid vermenigvuldigd met % rek : (gpd.%).

81 02 9 70

Claims (7)

1. Spandexvezel, met het kenmerk, dat voor het vergroten van de bestandheid van de vezel tegen door chloor teweeg gebrachte afbraak de vezel een werkzame hoeveelheid fijnverdeeld 5 zinkoxide met een zuiverheid van ten minste 99»4% bevat.

2. Yezel volgens conclusie 1, met het kenmerk, dat het zinkoxide een zwavelgehalte heeft van niet meer dan 0,025%.

5· Vezel volgens conclusie 1 of 2, methet ken-m e r k , dat het zinkoxide een zuiverheid van ten minste 99»7% en 10;een zwavelgehalte van niet meer dan 0,005% heeft.

4· Vezel volgens conclusies 1-5>methetken-;m e r k , dat de zinkoxideconcentratie in het trajëkt van 0,5 -10 gew % van de vezel is.

5· Vezel volgens conclusies 1-5» met het ken- 15. e r k , dat de zinkoxideconcentratie in het trajekt van 1 - 5% is ;en de gemiddelde grootte van de zinkoxidedeeltjes in het trajekt .van 0,1 - 1 ƒ urn is

6 Werkwijze ter vervaardiging van een spandexvezel, waarbij i 'een synthetisch polymeer met lange keten, dat ten minste 85% geseg-!20·menteerd polyurethan bevat, wordt opgelost in een organisch oplosmiddel en de aldus gevormde polymeer-oplossing vervolgens droog gesponnen wordt door openingen tot vezel, methetken-merk, dat men een werkzame hoeveelheid zeer zuiverb zinkoxide-;deeltjes in de vezel dispergeert. 25 7· Werkwijze volgens conclusie 6, met het kenmerk, dat men zinkoxidedeeltjes toepast met een zuiverheid van ten minste 99,4% en een zwavelgehalte van niet meer dan 0,025% en een zinkoxide-;concentratie verschaft in het trajekt van 0,5 - 10 gew.% betrokken op de vezel. 50 8· Werkwijze volgens conclusie 6, met het kenmer k,. ;dat men zinkoxidedeeltjes toepast met een zuiverheid van ten minste 99,7%> een zwavelgehalte van niet meer dan 0,005% en een gemiddelde grootte in het trajekt van 0,1 - 1 ^um en een zinkoxideconcentratie verschaft in het trajekt van 1-3 gew.% betrokken op de vezel. 55 9· Werkwijze volgens conclusies 6-8, met het ken merk, dat men de zinkoxidedeeltjes toevoegt aan een mengsel van 'andere toevoegsels en vervolgens in de polymeeroplossing stroomopwaarts van de openingen injekteert.

10. Werkwijze volgens conclusies 6-8, met het ken-merk, dat men een suspensie van zinkoxidedeeltjes in een vere- 81 02 9 7 0 -11- nigbaar milieu vormt en vervolgens aan de polymeeroplossing stroomopwaarts van de openingen toevoegt. i i I 81 02 9 70