NL8102194A - Uit plaatschalmen bestaande ketting voor een traploos verstelbaar drijfwerk met kegelvormige schijven. - Google Patents

Description

* . SSi/wd/3 ' -1-

Uit plaatschalmen bestaande ketting voor een traploos verstelbaar drijfwerk met kegelvormige schijven

De uitvinding heeft betrekking op een uit plaatvormige schalmen bestaande ketting voor traploos verstelbare kegel-schijfdrijfwerken, waarvan de de afzonderlijke kettingleden verbindende scharnierstukken zijn uitgevoerd als paren in 5 uitsparingen in de schalmen geschoven,wiegstukken, waarbij de eindvlakken van de wiegstukken de wrijvingskrachten tussen de wrijvingsschijven en de schalmenketting overbrengen en de wiegstukken met de bij dat kettinglid horende schalmen via een dank zij de vorm tot stand komende koppeling zodanig zijn 10 verbonden dat een draaiing kan worden overgebracht.

Dergelijke kettingen zijn in velerlei vorm bekend.

Bij voorbeeld kan worden gewezen op de Duitse octrooischrif-ten 1 065 685, 1 119 065, 1 302 795 en 2 356 289. Uit deze publicaties blijkt dat de kettingen in een twee-schalmig ver-15 band (bijvoorbeeld Duitse octrooischrift 1 065 685) of in een drie-schalmig verband (Duitse octrooischrift 1 119 065, figuur l4) kunnen zijn opgebouwd, waarbij het twee-schalmig verband bij een in de looprichting grotere afstand van de paren wiegstukken dwars op de looprichting een kleinere bouwbreedte 20 vertoont, terwijl het drie-schalmige verband weliswaar dwars op de looprichting van de ketting breder uitvalt, doch daarvoor in de plaats een verkleining bereikt van de afstand tussen de paren wiegstukken,dus een verkleining van de ketting-steek mogelijk maakt.

25 Deze kettingsteek is in meervoudig opzicht van belang.

Enerzijds bepaalt deze via het aantal per lengte-eenheid van de ketting mogelijke wiegstukparen en daarmee via het aantal kopvlakken, de tussen de wrijvingsschijven en de ketting over-• draagbare wrijvingskracht. Anderzijds bepaalt de kettingsteek 30 in aanzienlijke mate het gedrag van de ketting met betrekking tot het gemaakte lawaai, daar het inlopen van de wiegstukken tussen de kegelschijven met een slagachtig geruis is verbonden, hetgeen des te luider is naar mate de kettingsteek groter is. Ten slotte is bij een grovere kettingsteek het verloop van 35 de ketting in de omvattingsbogen tussen de kegelschijven sterk 8102 194 -2- - 1 .

4 + hoekig gevormd zodat dus betrekkelijk grote knikken in de krachtrichting optreden,wat natuurlijk eveneens een ongunstige uitwerking heeft.

Op grond van het bovenstaande zal men aan kettingen in 5 een drie-schalmig verband de voorkeur geven. In de praktijk worden deze kettingen echter niet toegepast, daar ze ten opzichte van kettingen in het twee-schalmige verband die het zelfde vermogen kunnen overbrengen, een dwars op de looprich-ting over de helft vergrote breedte vertonen, wat in verband 10 met het overeenkomstig groter gewicht van de ketting tot extra centrifugale belastingen leidt en overigens in verband met de grotere afstand tussen de kegelschijven ook invloed heeft op de afmetingen van het totale drijfwerk. Het vermijden van deze nadelen overweegt in verregaande mate de voordelen die in ver-15 band met de grootte van de kettingsteek in het voorgaande zijn besproken.

De uitvinding beoogt een ketting met plaatschalmen van de hiervoor beschreven soort zodanig te veranderen resp. verder te ontwikkelen, dat men de kettingsteek aanzienlijk kan ver-20 korten, zodat men daardoor een rustiger verloop van de ketting bereikt, een groter vermogen over kan brengen en een beter hoekverloop van de ketting bereikt. Dit bereikt men ten opzichte van de bekende kettingen zonder dat extra middelen behoeven te worden toegepast. Volgens de uitvinding wordt het 25 beoogde doel bereikt doordat de wiegstukken tegen de radiale einddammen van de bij dat kettinglid behorende schalmen worden gesteund via twee in radiale richting op afstand van elkaar gelegen aanlegplaatsen en dat de radiale afmeting van de wiegstukken in hoge mate overeenkomt met de afstand van de 30 aanligplaatsen.

Door deze wijze van krachtoverbrenging van het wiegstuk op de bijbehorende schalm op twee op afstand van elkaar gelegen aanligplaatsen wordt bereikt, dat zowel de radiaal als de in de looprichting van de ketting zich uitstrekkende dammen van de 35 schalmen in hoofdzaak nog slechts op trek worden belast en niet meer zoals bij de bekende kettingen, worden belast door hoge buigspanningen, die hoge spanningsmaxima aan de randen van de uitsparingen veroorzaken. Door de betere benutting van het materiaal kunnen de breedten van de dammen kleiner worden, 8102 194 % -3- r Λ wat bij de zich in radiale richting uitstrekkende dam een verkleining van de steek mogelijk maakt. Bovendien krijgt men door de krachtoverbrenging volgens de uitvinding de mogelijkheid de doorsnede van de wiegstukken in de looprichting kleiner 5 en in de radiale richting groter te maken, zodat op deze wijze en door de daardoor ontstaande in hoofdzaak meer rechthoekige vorm van'de schalmen de kettingsteek nog verder kan worden verkleind. Dank zij de maatregelen volgens de uitvinding is het gelukt een ketting te vervaardigen in een drie-10 schalmig verband die bij een gelijke vermogensoverdracht niet groter is dan de overeenkomstige bekende ketting in een twee-schalmig verband.

Het spreekt vanzelf dat volgens de uitvinding de afstanden tussen de aanlegplaatsen tussen de wiegstukken en de lassen 15 binnen het raam van een zinvolle dimensionering zo groot mogelijk kunnen worden gekozen, waarbij in zoverre geen beperkingen bestaap als dat in de genoemde radiale richting zonder meer voldoende ruimte ter beschikking staat.

In een doelmatige uitvoeringsvorm ligt de resultante van 20 de krachtoverdragingspunten bij de aanlegplaatsen onder een hoek van ongeveer 45° op de looprichting van de ketting. Al naar de vormgeving van de wiegstukken kunnen de aanligplaatsen recht zijn doch ze kunnen ook boogvormig verlopen. Daarbij kan de uitvoering zodanig worden gekozen, dat door de aanlig-25 plaatsen van de einddammen en de wiegstukken tevens een borging van draaiing ten opzichte van elkaar wordt verkregen alleen op grond van de vormgeving.

De wiegstukken van een paar kunnen op op zich zelf bekende wijze steun tegen elkaar vinden via naar elkaar toe 30 gerichte convexe wiegvlakken, waarbij de schalmen op eveneens bekende wijze tussen de uitsparingen voor de wiegstukparen een radiale middendam kunnen vertonen.

In een andere uitvoeringsvorm waarvoor zelfstandige rechten worden gevraagd, kan bij de naar elkaar toe gerichte 35 en tegen elkaar rustende wiegvlakken van* een wiegstukpaar het ene concaaf en het andere convex zijn uitgevoerd, waarbij de kromming van de convexe wiegvlakken de kleinste krommings-straal vertoont. In de zelfde zin kunnen echter ook de naar elkaar toe gerichte vlakken van een wiegstukpaar gelijke con- 8102 194 % · -4- vex uitgevoerde tegenover elkaar gelegen bereiken vertonen waartussen een passend rond deel als drukoverbrengend middel is geplaatst.

Een dergelijke uitvoering van de wiegstukparen leidt 5 ertoe dat de schalmen niet meer nodig zijn voor de centrering ten opzichte van elkaar van de wiegstukken van een wiegstuk-paar waarmee ook de eis vervalt de wiegstukparen zoals in de bekende uitvoeringen,op te nemen in ze geheel omsluitende uitsparingen van de schalmen op te nemen.

10 Veeleer heeft men nu de in het faam van de zelfstandig gevraagde bescherming gelegen mogelijkheid volgens de uitvinding, dat de schalmen zonder een radiale middendam tussen de uitsparingen voor de wiegstukken worden uitgevoerd.

Verdere kenmerken, voordelen en bijzonderheden van de uit-15 vinding zullen naar voren komen in de volgende beschrijving van enige uitvoeringsvormen volgens de uitvinding aan de hand van de tekening.

In de tekening toont: fig. 1 een bekende uit plaatschalnen bestaande ketting 20 in een twee-schalmen verband in zijaanzicht, fig. 2 de ketting volgens figuur 1 in bovenaanzicht, fig. 3 een doorsnede overeenkomstig figuur 2 van een ketting in een drie-schalmen verband, fig. 4 tot 6 een eerste uitvoering volgens de uitvinding 25 van een ketting, gedeeltelijk op grotere schaal en gedeeltelijk in detail, fig. 7 een schalm volgens figuur 6 zonder middendam, fig. 8 een verdere uitvoering volgens de uitvinding van een ketting in drie-schalmen verband, 30 fig. 9 een detail uit figuur 8 op grotere schaal, fig. 10 en 11 twee verschillende gewijzigde uitvoeringen van een wiegstuk met automatische centrering, fig. 12 een schalm volgens figuur 8 tot 11 in detail, en fig. 13 een andere uitvoering van een ketting volgens 35 de uitvinding met twee aangrenzende kettingleden in twee verschillende standen ten opzichte van elkaar.

Figuur 1 laat in zijaanzicht een stuk van een schalmen-ketting zien die bestaat uit normale kettingschalmen 1. De door de schalmen 1 gevormde kettingleden zijn scharnierend 8102 194 « -5- met elkaar verbonden via scharnierstukken die bestaan uit paren wiegstukken 3, die in uitsparingen 4 van de schalmen zijn geplaatst en met de ’telkens bijbehorende schalmen via een op grond van de vorm tot stand gekomen koppeling 5 voor 5 het overbrengen van een draaiing met elkaar zijn verbonden.

De wiegstukken 3 vertonen naar elkaar toe gerichte concave wiegvlakken 6 waarover ze langs elkaar kunnen afrollen, wat de scharnierbaarheid van de aangrenzende ketting-leden oplevert.

10 De afzonderlijke scharnieren vertonen van midden tot midden een afstand 7 die men in het algemeen als de ketting-steek aangeeft. De grootte van deze kettingsteek 7 is af- . hankelijk van de afstand waarover in de kettinglooprichting 8 de wiegstukken 3 zich uitstrekken en van de noodzakelijke 15 afstand tussen de afzonderlijke uitsparingen 4.

Figuur 2 laat de bekende schalmenketting volgens figuur 1 in een doorsnede volgens de lijn ÏI-II zien. Hieruit wordt duidelijk dat de ketting is samengesteld in een zogenaamd twee-schalmenverband, wat betekent dat telkens twee 20 radiale einddammen 9 resp. 10 van aangrenzende ketting- schalmen tussen twee paren wiegstukken 3 naast elkaar staan, waardoor dus de afstand van deze door de paren wiegstukken gevormde scharnieren is bepaald.

Figuur 3 laat zien hoe het eerder genoemde drie-schalmen-25 verband eruit ziet. Hier zijn over de breedte van de ketting gezien, de schalmen 11 tot 14 in de looprichting van de ketting telkens over êên steek ten opzichte van elkaar verschoven, waardoor weliswaar een verbreding van de ketting dwars op de looprichting over de helft optreedt, doch echter aan de andere 30 kant de afstand tussen de door paren wiegstukken 3 gevormde scharnieren ten opzichte van die volgens figuur 2 ongeveer tot op de helft kan worden teruggebracht.

Het tot dusver aan de hand van de figuren 1 tot 3 beschrevene, heeft betrekking op bekende schalmenkettingen 35 voor vertragingsdrijfwerken met kegelvormige schijven, waarbij echter de kettingen volgens figuur 3 tot dusver praktisch niet worden toegepast, omdat hierdoor de afmetingen van het drijfwerk, het materiaalverbruik en de grootte van de op de ketting werkende centrifugaalkrachten negatief zouden worden 8102 194 -6- *- it m beinvloed.

De figuren 4 tot 6 laten een eerste uitvoeringvorm van een schalmenketting volgens de uitvinding zien. Hierbij hebben de wiegstukken 15 een zodanige vorm dat ze nog slechts 5 op twee plaatsen 16 resp. 17 aanliggen in de uitsparing in de schalmen, waarbij de aanlighoek ten opzichte van de resulterende kracht ten opzichte van de looprichting 19 van de ketting gemiddeld 45° bedraagt. Tussen de aanligplaatsen 16 en 17 zijn de wiegstukken 15 vrij van de schalmen 20 van de ketting.

10 De uitvoering volgens de uitvinding van de ketting maakt het mogelijk de wiegstukken 15 in een richting loodrecht op de looprichting 19 groter uit te voeren, en ze aan de andere kant in de richting 19 smaller te maken, wat een overeenkomstige verandering van de vorm van de uitsparingen 18 mogelijk maakt 15 en in het bijzonder een verkleining van de steek tussen de afzonderlijke door de wiegstukken 15 gevormde scharnieren.

Figuur 5 laat aan de hand van de parallelogrammen 21 en 22 bovendien nog zien dat de hoeken van de resulterende in de aanligplaatsen 16 en 17 ten opzichte van de looprichting 19 20^bij een gestrekte ketting in het bereik van 45° liggen, doch ten opzichte van elkaar verschillen.

Figuur 6 laat een afzonderlijke schalm zien voor een ketting volgens figuur 4, terwijl figuur 7 een overeenkomstige schalm laat zien waarbij echter geen middendam tussen de beide 25 uitsparingen van de schalm aanwezig is. Daardoor krijgt men een verdere materiaal- en gewichtsbesparing.

Figuur 8 laat een andere uitvoeringsvorm zien die is afgebeeld in een drie-schalmenverband.

In deze uitvoeringsvorm worden gelijk uitgevoerde wieg-30 stukken 25 ten opzichte van de kettingleden 26 op overeenkomstige wijze, zoals dit volgens de figuren 4 tot 7 het geval is, via twee aanligplaatsen 27 onder een hoek van ongeveer 45° gesteund. De een scharnier vormende wiegstukken 25 vertonen aan de naar elkaar toe gerichte zijden voldoende 35 ondersnijding om een zwaaibeweging ten opzichte van elkaar mogelijk te maken en zijn overigens in het verticale midden voorzien van een convexe goot 28 van een cirkelvormige doorsnede, waarin een staaf 29 voor het verkrijgen van een schar-nierverbinding ten opzichte van elkaar is geplaatst. Door 8102194 -7- η deze uitvoering van de scharnierverbinding wordt gelijktijdig een centrering ten opzichte van elkaar bij het zwaaien van aangrenzende wiegstukken verkregen, waardoor andere maatregelen voor het geleiden van de wiegstukken overbodig worden.

5 Figuur 9 laat nog een keer op grotere schaal de schalm 26 met een uit wiegstukken 25 bestaand scharnier zien, waaruit blijkt dat de verticaal aan de buitenzijde liggende dam 30 van de schalm 26 en de radiaal aan de binnenzijde liggende dam 31 verschillend breed zijn, wat volgt uit de verschillende 10 krachten die optreden door het verschil in straal bij het doorlopen van de omvattingsboog tussen de kegelschijven.

De figuren 10 en 11 laten gewijzigde paren wiegstukken 35, 36 resp. 37, 38 zien die eveneens weer met een automatische centrering zijn uitgevoerd, doordat de wiegstukken 35 resp.

15 37 een convex en de wiegstukken 36 resp. 38 een concaaf vlak voor het in paren laten samenwerken van de wiegstukken vertonen.

Een schalm in de zin van de schalmen volgens de figuren 8 tot 11 is in figuur 12 nog eens op zich .zelf afgebeeld.

Figuur 13 laat een ketting zien met scharnieren volgens 20.figuur 11 in gemonteerde toestand met in constructief opzicht iets gewijzigde wiegstukken 39 en 40 en overigens in een geknikte stand, waaruit duidelijk wordt dat deze wiegstukken automatisch centrerend langs elkaar afrollen.

t 8102194

Claims (7)

1. Schalmenketting voor traploos verstelbare drijfwerken met kegelvormige schijven, waarbij de de afzonderlijke kettingleden verbindende scharnierstukken zijn uitgevoerd als paren in de uitsparingen van de schalmen geschoven wieg- 5 stukken, waarbij de eindvlakken van de wiegstukken de wrij-vingskrachten tussen de wrijvingsschijven en de ketting overbrengen en de wiegstukken met de bij het betreffende ketting-lid behorende schalmen via een op grond van de vormgeving verkregen borging tegen draaiing ten opzichte van elkaar,zijn 10 gekoppeld, met het kenmerk, dat de wiegstukken tegen de radiale einddammen van de bij het betreffende kettinglid behorende schalmen rusten in twee aanligplaatsen die in radiale richting op afstand van elkaar liggen en dat de afstand waarover de wiegstukken zich in radiale richting uitstrekken in verre-15 gaande mate overeenkomt met de afstand tussen de aanligplaatsen.

2. Ketting volgens conclusie 1, met het kenmerk, dat de resulterende van de krachtoverdragingspunten in de aanligplaatsen ongeveer onder een hoek van 45° met de looprichting van de ketting is gelegen.

3. Ketting volgens conclusie 1, met het kenmerk, dat door de aanligplaatsen van de einddammen en de wiegstukken gelijktijdig de op grond van de vormgeving tot stand komende borging tegen draaiing wordt verkregen.

4. Ketting volgens conclusie 1, met het kenmerk, dat 25 de wiegstukken van een paar via naar elkaar toe gerichte convexe wiegvlakken steunvinden tegen elkaar en dat de schalmen tussen de uitsparingen voor de wiegstukparen een radiale middendam vertonen.

5. Ketting volgens een of meer der conclusies 1 tot 3, 30 met het kenmerk, dat van de naar elkaar" toe gerichte en tegen elkaar rustende wiegvlakken van een paar wiegstukken, het ene concaaf en het andere convex is uitgevoerd, waarbij de kromming van het convexe wiegvlak de kleinste krommingsstraal vertoont.

6. Ketting volgens een of meer der conclusies 1 tot 3, 8102194 Λ -9- met het kenmerk, dat de naar elkaar toe gerichte vlakken van een paar wiegstukken gelijke convex uitgevoerde naar elkaar toe gerichte bereiken vertonen, waartussen een passend rond deel als drukoverbrengend middel is aangebracht.

7. Ketting volgens conclusie 5 of 6, met het kenmerk, dat de schalmen zonder radiale middendam tussen de boringen voor de paren wiegstukken zijn uitgevoerd. 8102 194