TARIFNAME Üç BOYUTLU YUMUSAK SEKER VE ÜRETIM YÖNTEMI Teknik Alan Bulus, gida sanayisinde üç boyutlu yumusak sekerler ve üretim yöntemi ile ilgilidir. Bulus özellikle, yumusak sekerlerin pisirme sonrasi nisasta veya herhangi bir tasiyici hammadde kullanilmadan direkt olarak kaliplar içerisine depozitlenmesini ve donma sonrasi kaliplardan hizlica çikarilmasini saglayan üç boyutlu yumusak seker ve üretim yöntemi ile ilgilidir. Teknigin Bilinen Durumu Çogunlukla çocuklar tarafindan tüketilen sekerleme ürünleri, yetiskinlerin de severek tükettigi ürünlerin basinda gelmektedir. Bir seker çesidi olarak ön plana çikan sekerleme ürünleri, toz seker ve meyve özleri ile çesitli gida malzemelerinin harmanlanmasi sonucu elde edilmektedir. Birçok çesidi bulunan sekerlemeler her kesimden tüketiciye hitap etmektedir. Yumusak sekerlemeler, çocuklar basta olmak üzere, her yas grubundan insanin keyifle tükettigi seker türlerindendir. Yumusak sekerlemeler renkli ve görünümleri, tatlari ve farkli sekillerde sunulmalari nedeniyle oldukça popülerdir. Mevcut teknikte geleneksel yumusak seker üretiminde seker hamuru, kaliplar vasitasiyla sekillendirilmis nisasta içine depozit edilmekte ve bahsi geçen hamur, nisasta dolu tepsilerde bekletilmektedir. Söz konusu üretim yönteminde tepsilerin içerisine, silme bir sekilde nisasta doldurulmaktadir. Bu nisasta, kaliplamaya uygun özel üretilen bir nisastadir. Tepsiler, makine otomasyonu ile teker teker ilerletilerek, nisasta dolum ve siyirmadan sonra kaliplama istasyonuna gelmektedir. Burada üzerinde degisik tasarimlarda erkek kaliplar olan baski plakasi, nisasta dolu tepsiye baski uygulayarak, nisastada disi yuvalar olusmasini saglamaktadir. Nisasta doldurulmus ve baski plakasi ile sekillendirilmis tepsiler, depozitör ünitesinin altina gelerek, nisastada olusan yuvalara, eriyik halde yeni pisirilmis yumusak seker hamuru akitilmaktadir. Bu akitma islemi depozitörün enjektör ünitesinde hassas olarak gramaj ayarlari yapilarak gerçeklestirilir. Dolumdan sonra tepsiler hamurun içerigine göre 24 ila 48 saat arasinda dinlendirilerek sekerlemenin kivam almasi saglanmaktadir. Bekleme süresinden sonra sekerleme dolu tepsiler, önce içindeki sekerleme nisasta ile birlikte ters çevrilip tekrar nisasta dolum ünitesine girmekte ve döngü ile üretim devam etmektedir. Dökülen nisasta, sekerlemelerden elekler vasitasiyla ayrilarak kurutulmakta ve üretim hattina dahil edilmektedir. Ayristirilan sekerlemeler ise çesitlerine göre yaglanmakta veya toz seker, sitrik asit&malik asit kaplanarak, paketlenmektedir. Mevcut uygulamada geleneksel yumusak seker üretiminde iki boyutlu bilinen yumusak sekerler üretilmekte ve sekerleme üretimi için kaliplamaya uygun nisasta kullanilmasi gerekmektedir. Mevcut üretim yönteminde üç boyutlu yumusak seker üretilememekle birlikte, seker hamurunun nisasta içerisine depozit edilerek hamur içerigine göre en az 24 saat beklenmesi nedeniyle üretimde zaman kayiplari yasanmaktadir. Ayrica üretimde hijyen saglanamamaktadir. Bu nedenle teknigin bilinen durumunda yumusak sekerlerin nisasta veya herhangi bir tasiyici hammadde kullanilmadan üç boyutlu görünümde kisa sürede üretilmesini saglayan bir yönteme ihtiyaç dogmustur. Literatürde yapilan arastirmada teknigin bilinen durumuna bir örnek olarak Bahsi geçen doküman, çok sayida tepsinin kullanildigi bir sürekli sekerleme kati kaliplama makinesinde/isleminde kullanilan bir tepsi ile birlikte kullanilan bir kalip düzenegine iliskindir. Söz konusu bulusta, nisasta içinde bir oyuk olusturmak üzere kalip tertibati ile nisastayi alan ve bir dis kenara sahip bir tepsi ile birlesen bir kalip tertibati açiklanmistir. Bahsi geçen kalip tertibati ile kaliplamaya uygun nisasta kullanilarak sekerleme üretilmektedir. Sonuç olarak yukaridaki problemlerin varligi ve mevcut çözümlerin yetersizligi, ilgili teknik alanda bir gelistirme yapmayi zorunlu kilmistir. Bulusun Amaci Mevcut bulus yukarida bahsedilen dezavantajlari ortadan kaldiran ve ilgili teknik alana yeni avantajlar getiren, üç boyutlu yumusak seker ve üretim yöntemi ile ilgilidir. Bulusun ana amaci, yumusak sekerlerin pisirme sonrasi nisasta veya herhangi bir tasiyici hammadde kullanilmadan direkt olarak kaliplar içerisine depozitlenmesini ve donma sonrasi kaliplardan hizlica çikarilmasini saglayan üç boyutlu yumusak seker ve üretim yöntemi ortaya koymaktir. Bulusun amaci, küre veya farkli geometrik sekillerde olabilen üç boyutlu görünümde yumusak sekerlerin üretilmesini saglayan bir üretim yöntemi ortaya koymaktir. Bulusun bir diger amaci, yumusak seker hamurunun nisasta veya herhangi bir tasiyici hammadde kullanilmadan 5 ila 12 dakika içerisinde donarak kaliptan hizlica çikarilmasi ile üretim süresinin kisaltilmasini saglayan üç boyutlu yumusak seker ve üretim yöntemi ortaya koymaktir. Bulusun bir diger amaci, yumusak seker üretiminde kaliplamaya uygun nisasta kullanimini ortadan kaldiran bir üretim yöntemi ortaya koymaktir. Bulusun bir diger amaci, üç boyutlu yumusak sekerlerin kisa sürede ve hijyenik sekilde üretilmesini saglayan bir üretim yöntemi ortaya koymaktir. Bulusun yapisal ve karakteristik özellikleri ve tüm avantajlari asagida yazilan detayli açiklama sayesinde daha net olarak anlasilacaktir. Bu nedenle degerlendirmenin de detayli açiklama göz önüne alinarak yapilmasi gerekmektedir. Bulusun Detayli Açiklamasi Bu detayli açiklamada, bulus konusu üç boyutlu yumusak seker üretim yönteminin tercih edilen alternatifleri, sadece konunun daha iyi anlasilmasina yönelik olarak ve hiçbir sinirlayici etki olusturmayacak sekilde açiklanmaktadir. Bulus, gida sanayisinde üç boyutlu yumusak sekerler ve üretim yöntemi ile ilgilidir. Bulusa konu yumusak seker en temel halinde; seker, glikoz-fruktoz surubu, jelatin, pektin, agar, sitrik asit, aroma ve renklendirici içermektedir. Tablo 1'de bulus konusu yumusak seker içerigi ve oranlari verilmektedir. Tablo 1.' Yumusak seker içerigi ve kullanim oranlari Jelatin 4-7 5 Pektin 0,5-1,5 1 Sitrik asit 1-2 1,5 Renklendirici 0,001-0,2 0,1 Su 10-20 16,6 Seker; seker kamisi ve seker pancarindan üretilen sekerdir. GIikoz-fruktoz surubu; misir nisastasindan enzim hidroliz kullanilarak elde edilen yenilebilir likit suruptur. Jelatin; kollajen olarak da bilinen hayvansal kaynakli yapisal bir proteindir. Renksiz ve kokusuzdur. Yumusak seker hamuruna kivam verir, jellestirir ve katilasmasini saglar. Pektin; bitki hücre duvarlarindan elde edilen bir polisakkarittir. Kivamlastirici olarak kullanilmaktadir. Agar; su yosunlarindan elde edilen bir tür polisakkarittir. Bitkisel içerige sahip ve kivam arttirici bir üründür. Sitrik asit; asitligi düzenleyici olarak kullanilmaktadir. Aroma; tat verici olarak çesidine göre dogal ya da yapay aromalar kullanilmaktadir. Renklendirici; yumusak sekerin renklendirilmesi için kullanilmaktadir. Bulusa konu üç boyutlu yumusak seker üretim yönteminin islem adimlari.' a) Seker, glikoz-fruktoz surubu, jelatin, pektin, agar, sitrik asit, aroma ve renklendirici hammaddelerinin belirli oranlarda karistirilmasi, b) Elde edilen karisimin 115-117°C sicaklikta pisirilir ve yumusak seker hamuru elde edilmesi, c) Yumusak seker hamurun depozitörden üç boyutlu kaliplara depozitlenmesi, d) Yumusak seker hamurunun üç boyutlu kaliplarda 5 ila 12 dakika bekletilerek sogutulmasi, e) Sogutularak sekillendirilen yumusak sekerin üç boyutlu kaliplardan çikarilarak paketlenmesi. Bulusa konu yumusak seker hamurunda kullanilan jelatin, pektin, agar hammaddeleri vasitasiyla yumusak seker hamurunun, bahsedilen (c) islem adiminda depozitörden üç boyutlu kaliplara depozit edilmesi ile 5 ila 12 dakika içerisinde kaliplar içerisinde donarak sekillendirilmesi saglanmaktadir. Böylece yumusak seker hamurunun, kaliplamaya uygun nisasta veya herhangi bir tasiyici hammadde kullanilmadan üç boyutlu olarak sekillendirilmesi ve kaliplar içerisinden hizlica çikarilmasi saglanir. Yumusak sekerin üç boyutlu görünümde sekillendirilmesini saglayan üç boyutlu kaliplar, tekrar doldurularak kullanilabilmektedir. TR TR TR TR TR TR TR TR TR TR TR