TARIFNAME Dogal Elyaftan Yapilmis Kumaslar Için Su Tüketmeyen Çevreci Bir Baski Yöntemi Teknik Alan Bulus, özellikle tekstil sektöründe kullanilan dogal elyaftan yapilmis kumaslar için su tüketmeyen çevreci bir baski yöntemine iliskindir. Önceki Teknik Dogal elyaf ve sentetik elyaIlarin kullanimini içeren tekstil sektörü, dogal elyaIlarin üretimi için tarim sektörü ile, sentetik elyaIlarin üretimi için petro- kimya sanayi ile is birligi halindedir. Tekstilin elyaf üretiminden nihai ürünün elde edilme sürecine kadar olan tüm asamalari, ayrica otomotiv, insaat, dekorasyon, tip, agir sanayi gibi pek çok sektörle de teknik açidan iliski halindedir. Sanayi, hazir giyimden ev tekstiline kadar, hemen hemen tüm iplik tiplerini üretmektedir. Özellikle pamuk bazli üretimde teknoloji kullanimi oldukça yüksektir ve çok iyi oturmus bir yapilanma bulunmaktadir. Türkiye,de kumas üretiminin büyük bir kismi pamuk ile yapilmaktadir. Türkiye çok önemli bir pamuk üreticidir. Hazir giyim sanayinde bu hammadde avantaji açikça görülmektedir. Ülkenin geleneksel pamuk üretimi sektörü çok olumlu etkilemektedir. Ancak Türkiye iç talep üretim miktarini astigindan bu yana Türkiye pamukta net ithalatçi konumuna dönüsmüstür. Kaliteli bir pamuk üreticisi olarak Türkiye tüm tekstil sanayinde üretimde entegre ve farkli tip ürün gamina sahiptir. Her tip iplik, kumas, hazir giyim ve ev dekorasyonu ürünü üretmekte ve ihraç etmektedir. Türkiye dünya pamuk üretiminde dünyada 7,nci ve Avrupa,da l,inci konumdadir. Pamuklu kumas üretiminin yogun oldugu Türkiyeade ipliklerin yikanmasi, agartma, boyama ve son ürünlerin yikanmasi gibi islemlerin basindan sonuna kadar yüksek hacimlerde su kullanilmaktadir. Tekstil sanayi metal sanayinden kaynatma islemlerinde yüksek BOI (Biyolojik Oksijen ihtiyaci), agaitmada AOX (Adsorblanabilen Organik Halojenler), boyama islemlerinde BOI, KOI (Kimyasal Oksijen ihtiyaci) ve metal içermektedir. Boya, baski ve apre islemlerinde ayrica uçucu organik bilesik (VOC) degerleri de yüksek çikmaktadir. Ayrica, Türkiye,de tekstil fabrikalarinda daha düsük maliyetli olan nehir, göl ve kuyu sularinin da ek kaynak olarak kullanimi yaygindir. Baslangiçta kullanilan büyük miktarlardaki suyun aZ bir kismi üründe yer almakta ve sonuçta üründe kullanilmayan kisim çikti olarak büyük hacimde olusmaktadir. Bu nedenden dolayi, dogal su kaynaklarinin tüketimi her geçen gün artmaktadir. Ayni zamanda atik su olusumunu tetikleyerek temiz su kaynaklarinin kirlenmesine ve çevrenin tahribatina neden olmaktadir. Tekstilde suyun verimli kullanimi ve atik sularin aritilmasi su tüketiminin çevreye verdigi etkiyi azaltacaktir. Son yillarda gelisen teknolojiyle birlikte pek çok sektörde oldugu gibi tekstil sektöründe meydana gelen gelismeler de çevresel problemlerin aitisinda büyük rol oynamaktadir. Türkiye tekstil endüstrisinde de en önemli problem, yogun kimyasal içeren yüksek miktarlardaki suyun alici ortamlara desarj edilmesiyle kendini göstermektedir. Üretimde olusan sivi atiklar, üretimde kullanilan boyama maddeleri sonucunda atik sulara verilen boya maddeleridir. Özellikle terbiye isletmelerinde yapagi ve ipliklerin yikanmasi, agartma, boyama ve son ürünlerin yikanmasi gibi islemlerin basindan sonuna kadar yüksek hacimlerde su kullanilmaktadir. Ayrica, tekstil fabrikalarinda daha düsük maliyetli olan nehir, göl ve kuyu sularinin da ek kaynak olarak kullanimi yaygindir. Bu nedenden dolayi olusabilecek öncelikli çevresel problemler deniz ve akarsu yasamlarinin tehdit edilmesi, dogal kaynaklarin tüketilmesi, ötrofikasyon, asidifikasyon, insan sagligina etkileri seklinde siniflandirilabilir. Su, tekstil endüstrisinde önemli bir rol oynamaktadir. Tekstil sektörünü bir çati sektör olarak kabul edersek, tüm alt sektörlerinde de büyük miktarda su tüketimi söz konusudur. Hemen hemen tüm boyalar ve kimyasallar kumaslara su banyosu seklinde uygulanir. Hasil sökme, temizleme, agartma ve merserize etme gibi çesitli adimlar suyu büyük miktarlarda kullanir. Bu sekilde kullanilan su, islenmeden ekosisteme geri döner. Ögütme islemi sirasinda kullanilan boyalar ve kimyasallar su kaynaklarina geri gönderilir ve yer alti suyunun yani sira yüzey suyunu da kirletir. Kirliligin artmasi, temiz ve kullanilabilir su miktarinda yukarida bahsedildigi üzere ciddi azalmalarla sonuçlanir. Bu kirlilikten ekosistemdeki insanlar ve canlilar büyük ölçüde etkilenir ve yasamlari risk altindadir. Diger baski tekniklerine nazaran, transfer baski metodu, tekstil endüstrisinde mevcut teknikler arasinda en az su tüketimine sebep olan metot olarak tercih edilir. Transfer baski metodunda ilk olarak baski tasiyici malzemenin üzerine basilir ve daha sonra kumasin üzerine isi ve presleme yolu ile tatbik edilir. Herhangi bir ön ve son isleme ihtiyaç duymadigi için uygulama sirasinda su ihtiyaci gerektirmez ve dolayisi ile su tüketimi gerçeklesmez. Bu baski teknigi mevcut olarak günümüzde dijital ve analog olmak üzere farkli baski makineleri ile uygulanmaktadir. Günümüzde, dijital baski teknigi gelismekte ve büyümekte olan bir uygulama biçimi olarak tercih edilmektedir. Mevcut teknikte, dogal elyaftan olusan kumasin yüzeyine basilmak istenen desen ve/veya renk öncelikle iki katmandan olusan ve transfer kâgidi olarak adlandirilan kâgida dijital baski makinesi kullanilarak basilmaktadir. Transfer kâgidini olusturan katmanlarin birincisi bünyesine boya alip transfer olan film katmani, ikincisi ise isi ve baski uygulandiginda transfer edilmek istenen yüzeye aktarilana kadar bu katmani tasiyan birakma kâgididir. Dogal elyaftan üretilen kumasin üzerine aktarilmak istenen desenin basilmis oldugu transfer kâgidi üzerindeki film tabakasi, üzerine basilmis desen ile birlikte, dogal elyaftan olusan kumasin yüzeyine, belirli bir miktar isi ve basinçla sikistirma tatbik eden bir transfer baski makinesi yardimiyla transfer edilerek aktarilmaktadir. Mevcut baski prosesinde transfer presi tarafindan uygulanan isi, siklikla 120- prosesinde uygulanan basinç ise siklikla 0,5-5 kg/cmZ, daha siklikla 0,5- 2 kg/cm2, en siklikla ise 1 kg/cm2adir. Mevcut transfer baski teknigi olan, dogal elyaftan yapilan kumaslar için uygulanan transfer baskilarda, transfer olacak filmin üzerine dijital baski makinalarinda baski yapilir ve akabinde isi transfer presleri ile baski yapilan film kumas yüzeyine aktarilir. Mevcut teknikte filmin termoplastik özelliginden faydalanilmaktadir. Filmin kimyasal yapisina bagli olarak belli bir miktarda isi tatbik edildikten sonra film akiskan bir yapi alir ve yüzeyine temas ettigi dogal elyaftan yapilmis kumas yüzeyinin içine belli bir miktarda nüfuz eder. Isi uygulamasi sonlandirildiktan sonra sogumaya baslayan film, kumasa tasiyici kâgittan daha fazla bir kuvvetle tutunmaktadir. Sonuç olarak kâgit ve kumas birbirinden ayrilirken film tabakasi kumas yüzeyine tutunmakta ve kumas yüzeyinde bir katman olusturmaktadir. Transfer olan film, minimum 20 gr/m2 ve daha fazla agirliklardan olusmaktadir. Transfer olan filmin minimum 20 gr/m2 ve daha fazla agirliklarda uygulanmasinin sebebi, daha düsük miktarlarda uygulanan katmanin kumasin yüzeyinden kumasin içerisine dogru yeterli miktarda nüfuz edememesi ve dolayisiyla kumas yüzeyine tutunamamasidir. Filmin kumas içine yeteri kadar nüfuz edememesi ile kumastan yapilmis üründen beklenen yikama, sürtünme, çizilme gibi fiziksel dayanim sartlari karsilanamamaktadir. Ürünün yikama, sürtünme ve çizilme gibi dayanimlarinin genel kaideler çerçevesinde belirtilen sartlari saglayamamasi, ürünün kullanilamamasi yani ticari ürün olamamasi anlamina gelmektedir. Diger bir mevcut transfer baski metodunda ise, dijital baski makinasi yardimi ile transfer edilecek desen tek katmanli transfer filminin üzerine basilir ve daha sonra ipek baski teknigi ile desenin üzerine termoplastik reçine uygulanir ve kurumaya birakilir. Daha sonra isi presi yardimiyla desen kumasa transfer olur. Bu baski metodunda, termoplastik reçine ve desenin toplam miktari, haslik sartlarinin saglanmasi için 20 gr/m2anin üzerindedir. Bu durum kumas yüzeyinin sertlesmesine, desen olan yerlerde kumasin nefes almasinin engellenmesine, kumasin desen olan yüzeyine dokunan kisinin dokunma hissinin olumsuz etkilenmesine gibi bu mevcut baski teknigi de, yüzeyin fiziksel özelliklerinin kullanici aleyhinde degismesine sebep olmaktadir. Diger bir mevcut transfer baski teknigi de, süblimasyon transfer baski teknigidir. Süblimasyon baski; "süblime denilen" kati bir maddenin isi uygulanarak kati halden sivi hale dönüsmeden direkt gaz haline geçme prensibine dayanan metottur. Dijital transfer baski sürecinde kullanilan süblimasyon mürekkeplerin baski esnasinda bu sekilde reaksiyon göstermesi ile ortaya çikan baski islemidir. Süblimasyon boya parçaciklari, süblimasyon boyasi içerisinde mikro parçaciklar halinde kati halde bulunurlar. Süblimasyon boyasi, dijital baski makineler araciligi ile transfer baski kagitlari üzerine aktarilir. Transfer baski kagitlari, baski yapilmak istenilen yüzey üzerine konularak, transfer baski makineleri ile birlikte önceden belirlenmis sicaklik altinda preslendiginde transfer kâgidi üzerinde bulunan mikro parçaciklar halindeki kati süblime boya parçaciklari gaz haline geçer (Baski yapilan kumas, transfer baski kâgidi üzerindeki boyayi içerisine hapseder. Böylelikle baski gerçeklesmis olur.) Eger ortamda polyester molekülleri bulunuyorsa, gaz haline geçen boya polyester moleküllerini boyar. Baski yapilacak yüzey polyester içermiyorsa gaz haline geçen boya havaya karisir. Buradan da anlasilacagiz üzere süblimasyon transfer yöntemiyle baski yapilacak ürünlerin üzerinde polyester, poliamid molekülleri mutlaka olmalidir. Aksi halde transfer saglanamaz. Süblimasyon transfer baski, yukarida açiklandigi üzere, transfer kagidina aktarilan mürekkebin kumasa transfer edilebilmesi için kumasta polyester moleküllerine ihtiyaç duyar. Bu da süblimasyon tekniginin günümüzde en az Günümüzde çesitli hazir giyim, spor giyim, ev tekstili, dekorasyon ve reklam sektöründe kullanilan kumaslarin baskisi, polyester kaplamali metal, plastik, ahsap, seramik ve benzeri ürünlerin baskisinda süblimasyon transfer baski teknigi yogun olarak kullanilir. Bahsedilen teknigin olumsuz yani sadece sentetik elyaftan yapilmis kumaslar için uygulanabilir olmasidir. Süblimasyon baski teknigi, çogunlugu veyahut hepsi dogal elyaflardan üretilmis kumaslarda yikama dayanimlarini karsilamadigi için maalesef kullanilamamaktadir. Yukarida bahsedildigi üzere, dogal ve sentetik elyaflardan üretilmis kumaslar için de kullanilan çesitli dijital transfer baski teknikleri mevcuttur. Ancak maalesef, günümüzde dogal elyaftan mamul kumaslar için uygulanan hiçbir baski teknigi sentetik kumaslar için uygulanan yukarida da örnegi verilen süblimasyon baski teknigi gibi su tüketmeden baski prosesinin tamamlanmasini saglamktadir. Bunun aksine, mevcutta endüstriyel olarak dogal elyaf baskilari için uygulanan dijital baski tekniklerinin sonrasinda birden çok su tüketen ve çevreci olmayan islem uygulanmaktadir. mürekkep püskürtmeli baski için görüntü aktarim ortami, transfer baski islemi ve transfer baski kumasindan bahsedilmektedir. Bahsedilen baski yöntemi, serbest birakma tabakasi ve termoplastik reçinenin ince partiküllerini ve polimerik baglayiciyi içeren bir transfer tabakasini içermektedir. Polimerik baglayici olarak termoplastik bir reçine kullanilmaktadir. Söz konusu patent dokümaninda dogal elyaftan mamul kumas üzerine yapilan bir baskidan bahsedilmemektedir. Mevcut teknikte kullanilan yöntemlerde transfer filmin uygulama miktarini arttirarak hem kumas bünyesine nüfuz eden miktari hem de filmin fiziksel mukavemetini arttirmis olmaktadirlar. Bu transfer olan filmin fiziksel dayanim sartlarinin zorunlu kildigi minimum uygulama miktari, kumasin hava geçirgenliginin ortadan kalkmasina, kumasta istenmeyen ve kabul görmeyen bir dokunma hissi olusmasina ve kumasin yumusakligini ortadan kaldiran bir sertlik olusmasina sebep olur. Olusan bu olumsuzluklarin ortadan kaldirilmasi için kumas yüzeyine transfer olan filmin minimum uygulama miktarinin altinda uygulanmasi, transfer edilen filmin kumas bünyesine gerektigi kadar nüfuz olamamasina sebep olmaktadir. Kullanilan filmin kumas içine yeteri kadar nüfuz olamamasi, daha sonra bu kumastan yapilmis üründen beklenen yikama, sürtünme, çizilme gibi fiziksel dayanim sartlarinin karsilanamamasina sebep olmaktadir. Bu durumda, elde edilen ürün; yikama, sürtünme ve çizilme gibi dayanimlarinin genel kaideler çerçevesinde belirtilen sartlari saglayamamaktadir. Sonuç olarak ürün kullanilamamakta yani ticari ürün elde edilememektedir. Bulusun Amaci Bulusun amaci; dogal elyaftan olusan kumastaki hava geçirgenliginin ortadan kalkmasi, kumasta istenmeyen ve kabul görmeyen bir dokunma hissi olusmasi ve kumasin yumusakligini ortadan kaldiran bir sertlik olusmasi gibi istenmeyen ve tercih edilmeyen olumsuzluklarin olusmasinin önüne geçmektir. Bulusun bir diger amaci; film katmaninin dogal elyaftan olusan kumas yüzeyine daha iyi tutunmasi için film katmaninin kumas içerisine daha iyi nüfuz etmesini saglamaktir. Bulusun bir diger amaci; dogal elyaftan olusan kumaslarda yeni is firsatlari ve daha yüksek karlilik saglayan bir baski yöntemi elde etmektir. Bulusun bir diger amaci; dogal elyaftan olusan kumaslarda kullanilmak üzere sinirsiz renk senegi bulunan bir baski yöntemi elde etmektir. Bulusun bir diger amaci; dogal elyaftan olusan kumaslarda kullanilmak üzere hizli üretim imkâni saglayan bir baski yöntemi elde etmektir. Bulusun bir diger amaci; dogal elyaftan olusan kumaslarda kalici baskilar elde edilmesini saglayan bir baski yöntemi elde etmektir. Bulusun bir diger amaci; dogal elyaftan mamul kumaslarda kullanilan çevre dostu olan ve minimum atik oranina sahip bir baski yöntemi elde etmektir. Bulusun bir diger amaci; su tüketmeyen ve bu sayede yogun kimyasal içeren yüksek miktarlardaki suyun alici ortamlara desarj edilmesinin önüne geçilmesini saglayan çevreci olan bir baski yöntemi elde etmektir. Bulusun bir diger amaci; dogal elyaftan mamul kumaslarda su tüketmeyen ve bu sayede su tüketen baski sistemlerinde ortaya çikan siVi atiklar, boyama maddeleri gibi yogun kimyasal içeren suyun aritilmasina gerek kalmayan ekonomik bir baski yöntemi elde etmektir. Bahsedilen amaçlari gerçeklestirmek üzere gelistirilen baski yöntemi; - Birakma kâgidinin (1) üzerine, 3-12 gr/m2 arasi agirlikta transfer katmaninin (3) kaplanmasi (S1002), - Transfer katmani kaplanmis birakma katmanli birakma kâgidina (20), dijital baski makinesi (D) araciligi ile desen basilmasi (S1003), - Desen basilmis transfer kâgidinin (30), dogal elyaftan mamul kumasla pres yardimiyla desenin kumasa transfer edilmesi (S1004), - Desen tasiyici olarak kullanilan transfer kâgidinin atik olarak toplanmasi (S1005), - Baski islemi yani transfer islemi yapilan dogal elyaftan mamul kumasin toplanmasi (S1006) islem adimlarini içermektedir. Sekillerin Açiklamasi Ekte sunulan; sekil-l kâgit kaplama makinesinin önden kesit görünümüdür. Sekil-2 transfer katmani kaplama isleminin önden kesit görünümüdür. Sekil-3 dijital baski makinesinin önden kesit görünümüdür. Sekil-4 desen basilma isleminin önden kesit görünümüdür. Sekil-5 yüksek basinçli ve isili transfer presinin önden kesit görünümüdür. Sekil-6 desenin kumasa transfer edilmesi isleminin önden kesit görünümüdür. Sekil -7 bulus konusu baski yöntemine ait is akisidir. Sekillerde ifade edilen baslica parçalar asagida numara ve isim olarak verilmistir. (A) Kâgit kaplama makinesi (B) Yüksek basinçli ve isili transfer presi (C) Yüksek basinçli ve isili transfer presi (D) Dijital baski makinesi (Ml) Basinç uygulayan merdane (M2) Isitilmis merdane (l) Birakma kâgidi (2) Birakma katmani (3) Transfer katmani (3.1) Desen basilmis transfer katmani (4) Kumas (10) Birakma katmanli birakma kâgidi (20) Transfer katmani (3) kaplanmis birakma katmanli birakma kâgidi (l) (30) Desen basilmis transfer kâgidi (40) Deseni transfer edilmis birakma katmanli birakma kâgidi (l) (50) Desen aktarilmis dogal elyaf kumas Bulusun Detayli Açiklamasi Mevcut teknikte ifade edilen olumsuzluklarin ortandan kalkmasi için, kumasin yüzeyine transfer olan filmin 15 gr/m2,nin altinda bir miktarda uygulanmasi gerekmektedir. Kumasin yüzeyine transfer olan miktarin azalmasi durumu, kumastaki hava geçirgenliginin ortadan kalkmasi, kumasta istenmeyen ve kabul görmeyen bir dokunma hissi olusmasi ve kumasin yumusakligini ortadan kaldiran bir sertlik olusmasi gibi istenmeyen ve tercih edilmeyen olumsuzluklarin olusmasinin önüne geçmektedir. Mevcut teknikte, dogal elyaftan yapilmis kumas yüzeyine transfer olan filmin miktari azaltildikça olumlu ve olumsuz bazi sonuçlar ortaya çikmaktadir. Olumlu sonuçlar asagidaki - Kumas üzerinde mevcut halde bulunan hava geçirme özelligini etkilememekte ve bu durum kumastan yapilmis bir ürünü kullanan kiside terleme gibi olumsuz bir durumun olusmasina sebep olmamaktadir. - Kumasin sertlesme miktari da azalmakta ve böylelikle kumasin yumusakliginin sagladigi konfor olumsuz etkilenmemis olmaktadir. - Kumas yüzeyindeki dokunma hissinin olumsuz etkilenmesi durumu da azalmaktadir. Dogal elyaftan yapilmis kumas yüzeyine transfer olan filmin miktari azaltildikça ortaya çikan olumsuz sonuç ise; kumasin yikama hasliklarinin kabul edilemeyecek miktarlarda azalmasina neden olmaktadir. Mevcut teknikte kullanilan baski yöntemlerinde cm2,ye düsen basinç miktari 0- kg arasindadir. 0-5 kg/cm2 baski, transfer katmaninin (3) 15 gr/m2 ve üzerinde uygulandigi sartlarda, kumas yüzeyine kalite sartlarini saglayacak kadar nüfuz edebilmesini saglamaktadir. Ancak bu durum kumas kalitesinde istenmeyecek olumsuzluklara sebep olmaktadir. Mevcut teknikte kumas yüzeyine transfer olan film katmani 15 gr/ m2 ve altina düstügü taktirde 0-5 kg/cm2 basinç ile uygulanan pres, kumas yüzeyine transfer olan filmin kumas yüzeyine yapismasini saglamaktadir. Ancak kullanim sartlarinda maruz kaldigi, islanma ve sürtünme gibi fiziksel mukavemeti zorlayici sartlarda filmin kumas yüzeyinde biçimsel bütünlügünü koruyarak tutunmasini ve kendi üzerinde bulunan boyar maddenin biçimsel bütünlügünü korumasini saglayamamaktadir. Bahsedilen durum, transfer sonrasi olusturulan üründen beklenen kalite sartlarini saglayamamasina neden olmaktadir. Bulus, özellikle tekstil sektöründe kullanilan dogal elyaftan yapilmis kumaslar için su tüketmeyen çevreci baski yöntemine iliskindir. Su tüketimi olmadigi için su tüketen baski yöntemlerinin çevreye verdigi zarar ortadan kalkmaktadir. Ayrica su tüketimi olan baski yöntemlerinde suya yogun kimyasallar karistigi için dogaya aritilip salinmasi gerekmektedir. Aritma sistemleri de komplike ve pahali sistemlerdir. Bu nedenle bulus konusu baski yöntemi ile aritma sistemlerinin de kullanilmasina gerek kalmamaktadir. Bulus konusu baski yöntemi ile dogal elyaftan yapilmis kumaslara, kaplama katmanlari olan birakma katmani (2) ve transfer katmanindan (3) olusan iki katmanli transfer kâgidi ile baski yapilmaktadir. Transfer katmaninin (3) formüle edilmesi için asagidaki adimlar takip edilmistir; sivi reçine, waX, yüzey gerilim ajani ve farkli katkilar içeren kaplama formülasyonu baslangiçta silikonlu kâgit üzerine uygulanmaktadir. Ancak kaplama formülasyonu-l, silikonlu kâgit üzerinde istenilen kaplama formunu olusturamadigindan kaplama medyasi degistirilerek polyester film kullanilmistir. Bulus konusu kompozisyon akrilik binder, Copoliamid reçine, termoplastik elastomerlerin su bazli dispersiyonu, polidimetilsiloksan emülsiyonu (köpük kesici), polieter modifiye slioksan (ya da silikon surfaktan), polieter makromer modifiyeli poliakrilat (yüzey gerilimini artiran ajan) ve noniyonik hd polietilen waX emülsiyonu ihtiva etmektedir. Söz konusu formulasyon, yukaridaki bilesenlerin asagidaki agirlikça oranlarda karisimlarindan elde edilmektedir. Kâgit kaplama formülasyonu - 1,in agirlikça oranlari asagidaki gibidir: Yukarida belirtilen formülasyonda kullanilan kimyasallar, Akrilik binder; hasliklari arttirmak ve mürekkebin kumasa daha iyi tutmasini saglamak için kullanilmistir. Copoliamid reçine; baglanmayi daha da kuvvetlendirmek için kullanilmistir. Bloke izosiyonat; 160 derece sicakliktan sonra aktive olan ve kumas ve boyayi birbirine baglamaya yardimci olmak için kullanilmistir. Pelietilen waX emülsiyonu; kaplamanin çizilme direncini arttirmak için kullanilmistir. Kalsine kalsiyum karbonat; katmanin mürekkebi dogru sekilde emmesi için dolgu göreviyle kullanilmistir. Silikon yüzey ajani; kaplamanin tasiyici medya üzerine düzgün sürülebilmesi için saglanmistir. Akrilik kalinlastirici; Kaplamanin düzgün sürülme Viskozitesinin ayarlanmasi için saglanmistir. Islatici; dolgu olarak kullanilan kalsiyum karbonat partiküllerinin kaplama formülasyonu içerisinde düzgün sekilde asili kalmasi sedimente ve agromere olmamasi amaciyla kullanilmistir. Kaplamanin formüle edilirken karismasi sirasinda olusan köpügün engellenmesi amaci ile kullanilmistir. Belirtilen oranlara göre hazirlanan örnekte kâgida çekim sonrasinda ve transfer edildiginde pamuklu kumasta çizgilenme ve dalgalanmalar gözlemlendi. Baski sonrasindaysa kagitta boya biraktigi gözlemlendi. Renklerde harelenmeler10 olustu. Boyayi istenen süratte emmedi. Bazi bölgelerde boya kanamalari gözlemlendi. Gradyan geçisler istenen yumusaklikta degildi. Kumas yüzeyindeki çizilme hasliklari düsüktü. Bu olumsuzluklardan dolayi kullanilan hammadde oranlari degistirilerek f0rmülasy0n-2 elde edildi. Kâgit kaplama formülasyonu - 29nin agirlikça oranlari asagidaki gibidir: Yukarida belirtilen formülasyonda kullanilan kimyasallar, Akrilik binder; hasliklari arttirmak ve mürekkebin kumasa daha iyi tutmasini saglamak için kullanilmistir. Copoliamid reçine; baglanmayi daha da kuvvetlendirmek için kullanilmistir. Bloke izosiyonat; 160 derece sicakliktan sonra aktive olan ve kumas ve boyayi birbirine baglamaya yardimci olmak için kullanilmistir. Pelietilen waX emülsiyonu; kaplamanin çizilme direncini arttirmak için kullanilmistir. Kalsine kalsiyum karbonat; katmanin mürekkebi dogru sekilde emmesi için dolgu göreViyle kullanilmistir. Silikon yüzey ajani; kaplamanin tasiyici medya üzerine düzgün sürülebilmesi için saglanmistir.. Islatici; dolgu olarak kullanilan kalsiyum karbonat partiküllerinin kaplama formülasyonu içerisinde düzgün sekilde asili kalmasi sedimente ve agromere olmamasi amaciyla kullanilmistir. Kaplamanin formüle edilirken karismasi sirasinda olusan köpügün engellenmesi amaci ile kullanilmistir. Belirtilen oranlara göre hazirlanan örnekte formülasyon 1,e göre kâgida çekim sonrasinda ve baski sonrasinda Viskozite yükseltici kimyasal formülasyondan çekildigi için dalgalanma ve çizgilenmeler gözlemlenmedi. Transfer sonrasinda kâgitta boya birakma formülasyon 1,e göre daha azdi. Fakat baskida istenilen diger özellikler ve kumasa tutunmada istenilen verim elde edilemedigi için hammadde degisikligine de gidilerek formülasyon-3 elde edildi. Kâgit kaplama formülasyonu - 39ün agirlikça oranlari asagidaki gibidir: Yukarida belirtilen formülasyonda kullanilan kimyasallar, Akrilik binder; hasliklari arttirmak ve mürekkebin kumasa daha iyi tutmasini saglamak için kullanilmistir. Copoliamid reçine; baglanmayi daha da kuvvetlendirmek için kullanilmistir. Bloke izosiyonat; 160 derece sicakliktan sonra aktive olan ve kumas ve boyayi birbirine baglamaya yardimci olmak için kullanilmistir. Pelietilen waX emülsiyonu; kaplamanin çizilme direncini arttirmak için kullanilmistir. Kalsine kalsiyum karbonat; katmanin mürekkebi dogru sekilde emmesi için dolgu göreViyle kullanilmistir. Silikon yüzey ajani; kaplamanin tasiyici medya üzerine düzgün sürülebilmesi için saglanmistir.. Islatici; dolgu olarak kullanilan kalsiyum karbonat partiküllerinin kaplama formülasyonu içerisinde düzgün sekilde asili kalmasi sedimente ve agromere olmamasi10 amaciyla kullanilmistir. Köpük kesici; kaplamanin formüle edilirken karismasi sirasinda olusan köpügün engellenmesi amaci ile kullanilmistir. Ph düzenleyici; kaplamanin ph seviyesinin formülasyondaki kullanilan kimyasallarin istedigi ph seviyesinde düzenlenmesi için kullanilmistir. Kalinlastirici ilavesinin olumsuzluklari ortadan kaldirilmak için Ph seviyesi ayarlanmistir. Belirtilen oranlara göre hazirlanan örnekte transfer sonrasinda kagitta boya birakmasi gözlemlenmistir. Renk verimliligi diger formülasyona göre düsmüstür. Özellikle kirmizi renkte harelenmeler gözlendi. Bu olumsuzluklardan dolayi farkli bir sitem kurulmasi amaçlanmis ve formülasyon- 4,e geçilmistir. Kâgit kaplama formülasyonu - 49ün agirlikça oranlari asagidaki gibidir: Yukarida belirtilen formülasyonda kullanilan kimyasallar, Termoplastik elastomerin su bazli dispersiyonu; isi ile eriyik hale gelip kumasa transfer olmasi amaçlanan kaplamanin ana yapisini olusturmaktadir. Akrilik binder; hasliklari arttirmak ve mürekkebin kumasa daha iyi tutmasini saglamak için kullanilmistir. Silikon yüzey ajani; kaplamanin tasiyici medya üzerine düzgün sürülebilmesi için kullanilmistir. Daha az kimyasal kullanimi ile daha sorunsuz bir karisim olusturulmasi amaçlanmistir. Kalsine kalsiyum karbonat transfer sirasinda kumasa kaplamanin tutunumunu engelledigi için bu andan itibaren çalismalardan çikarilmistir. Belirtilen oranlara göre hazirlanan örnek kâgida ince bar ile çekildigi zaman orta bar ile çekime göre daha az harelenme gözlemlenmektedir. Fakat formülasyon 3 ,te oldugu gibi kirmizi renkte harelenmeler gözlemlenmeye devam etmektedir. Transfer sonrasi boya birakma formülasyon 3,e göre daha az olarak10 gözlemlendi. Kaplamanin toplam formülasyonu içinde baglayici orani arttirildigi için tutunumlar artmis oldu. Çizilme direnci de bir önceki formülasyona göre arttigi gözlemlendi. Ancak boya birakma ve harelenme sorunlari devam ettigi için formülasyon-5,in denemeleri yapildi. Kâgit kaplama formülasyonu - 59in agirlikça oranlari asagidaki gibidir: Yukarida belirtilen formülasyonda kullanilan kimyasallar, Termoplastik elastomerin su bazli dispersiyonu; isi ile eriyik hale gelip kumasa transfer olmasi amaçlanan kaplamanin ana yapisini olusturmaktadir. Akrilik binder; hasliklari arttirmak ve mürekkebin kumasa daha iyi tutmasini saglamak için kullanilmistir. Üre aldehit reçine; kaplamanin boyayi daha düzgün sekilde emmesi için kullanilmistir. Islatici ajan; kirmizi renkte gözlemlenen harelenmenin önlenmesi amaciyla kullanilmistir. Belirtilen oranlara göre hazirlanan örnekte üre aldehit reçine sayesinde transfer sonrasinda keskin hatlar elde edildi. Formülasyon 3 ve 4,ün aksine kirmizi renkte harelenme gözlemlenmedi. Ancak yikama sonrasi yer yer kopmalar gözlemlendi. Baski sonrasi boya birakmasi azdi. Viskozite yüksek oldugu için kâgitta çizgilenmeler gözlemlendi. Genel olarak renk verimi iyi oldugu görülmüstür. Yikama sonrasi kopma problemlerinden ve çizgilenme problemlerinden dolayi hammadde degisikliklerine gidilerek formülasyon-6 Kâgit kaplama formülasyonu - 69nin agirlikça oranlari asagidaki gibidir: Yukarida belirtilen formülasyonda kullanilan kimyasallar, Termoplastik elastomerin su bazli dispersiyonu; isi ile eriyik hale gelip kumasa transfer olmasi amaçlanan kaplamanin ana yapisini olusturmaktadir. Akrilik binder; hasliklari arttirmak ve mürekkebin kumasa daha iyi tutmasini saglamak için kullanilmistir. Silikon sörfektan, bir önceki formülasyondaki çizgilenmenin azaltilmasi amaci ile kullanilmistir. Baski alan kaplamanin üzerinde olusan desen hatlarinin keskinlestirilmesi amaci ile kullanilmistir. Belirtilen oranlara göre hazirlanan örnekte transfer sonrasi keskinlik ve netligin iyi oldugu gözlemlendi. Sürülme düzgünlügü iyiydi. Renk verimliligi ise çok iyi degildi. Yikama sonrasinda ise yer yer kumas yüzeyinden kopmalar gözlemlendi. Renk verimliliginin iyi olmamasi ve kopma problemlerinden dolayi formülasyon 7,ye geçis yapildi. Kâgit kaplama formülasyonu - 79nin agirlikça oranlari asagidaki gibidir: Yukarida belirtilen formülasyonda kullanilan kimyasallar, Termoplastik elastomerin su bazli dispersiyonu; isi ile eriyik hale gelip kumasa transfer olmasi amaçlanan kaplamanin ana yapisini olusturmaktadir. Akrilik binder; hasliklari arttirmak ve mürekkebin kumasa daha iyi tutmasini saglamak için kullanilmistir. Kopoliamid reçine; önceki formulasyonlarda gözlemlenen yikama sonrasi10 görülen kopmalari azaltmak için kullanilmistir. Silikon sörfektan, bir önceki formülasyondaki çizgilenmenin azaltilmasi amaci ile kullanilmistir. Baski alan kaplamanin üzerinde olusan desen hatlarinin keskinlestirilmesi amaci ile kullanilmistir. Belirtilen oranlara göre hazirlanan örnekte transfer sonrasinda renk verimliligi ve yikma sonrasi kopmalarin formülasyon 6,ya göre daha iyi oldugu gözlemlendi. Formülasyon 6,ya göre daha iyi sonuçlar elde edilmesine ragmen istenilen verim tam manasi ile elde edilememistir. Çözeltideki köpükler ise olumsuz sonuçlara sebep olmustur. Bundan dolayi hammadde degisiklikleri ve oransal farkliliklar yapilarak formülasyon-8 elde edildi. Kâgit kaplama formülasyonu - 89in agirlikça oranlari asagidaki gibidir: Yukarida belirtilen formülasyonda kullanilan kimyasallar, Termoplastik elastomerin su bazli dispersiyonu; isi ile eriyik hale gelip kumasa transfer olmasi amaçlanan kaplamanin ana yapisini olusturmaktadir. Akrilik binder; hasliklari arttirmak ve mürekkebin kumasa daha iyi tutmasini saglamak için kullanilmistir. Kopoliamid reçine; önceki formulasyonlarda gözlemlenen yikama sonrasi göülen kopmalari azaltmak için kullanilmistir. Silikon sörfektan, bir önceki formülasyondaki çizgilenmenin azaltilmasi amaci ile kullanilmistir. Baski alan kaplamanin üzerinde olusan desen hatlarinin keskinlestirilmesi amaci ile kullanilmistir. Köpük kesici, bir önceki formülasyon denemesinde gözlemlenen köpüklerin giderilmesi için kullanilmistir. Belirtilen oranlara göre hazirlanan örnekte köpük kesici olarak polidimetilsiloksan emülsiyonu kullanilmistir. Formülasyon-7,de karisim hazirlanirken köpüklenmeler gözlemlenmistir. Köpük olusumu kâgida transfer sirasinda pürüzsüz yüzey olusmasini engellemektedir. Bu nedenle köpük kesici eklenerek formülasyon-8 elde edilmistir. Renk verimliliginde ve transfer sonrasinda ise kâgitta kötü bir etki gözlemlenmedi. Köpük kesici kullanimi kaynakli kaplama formülasyonun sürümünde bazi homojensizlikler gözlemlendi. Renk yogunlugunda gerileme gözlemlendi. Ayrica çizilme dirençleri istenen degerlerin uzagindaydi. Hammaddelerdeki oranlar degistirilerek formülasyon-9 elde edildi. Kâgit kaplama formülasyonu - 99un agirlikça oranlari asagidaki gibidir: Yukarida belirtilen formülasyonda kullanilan kimyasallar, Termoplastik elastomerin su bazli dispersiyonu; isi ile eriyik hale gelip kumasa transfer olmasi amaçlanan kaplamanin ana yapisini olusturmaktadir. Akrilik binder; hasliklari arttirmak ve mürekkebin kumasa daha iyi tutmasini saglamak için kullanilmistir. Kopoliamid reçine; önceki formulasyonlarda gözlemlenen yikama sonrasi göülen kopmalari azaltmak için kullanilmistir. Polietilen vaks emülsiyonu; kaplamanin çizilme dirençlerini arttirmak için kullanilmistir. Bloke izosiyenat; formülasyonun içerisindeki bag yapisini kuvvetlendirmek için kullanilmistir. Silikon sörfektan, bir önceki formülasyondaki çizgilenmenin azaltilmasi amaci10 ile kullanilmistir. Yüzey gerilimini arttiran ajan; baski alan kaplamanin üzerinde olusan desen hatlarinin keskinlestirilmesi amaci ile kullanilmistir. Köpük kesici, bir önceki formülasyon denemesinde gözlemlenen köpüklerin giderilmesi için kullanilmistir. Belirtilen oranlara göre hazirlanan örnekte transfer sonrasinda formülasyon-8 ile sonuçlar karsilastirildiginda formülasyon-8,de daha iyi sonuçlar elde edilmistir. Hasliklar artmistir. Çizilme dirençleri artmistir. Fakat istenilen verim elde edilemedigi için formülasyon-lO elde edildi. Kâgit kaplama formülasyonu - 109un agirlikça oranlari asagidaki gibidir: Yukarida belirtilen formülasyonda kullanilan kimyasallar, Termoplastik elastomerin su bazli dispersiyonu; isi ile eriyik hale gelip kumasa transfer olmasi amaçlanan kaplamanin ana yapisini olusturmaktadir. Akrilik binder; hasliklari arttirmak ve mürekkebin kumasa daha iyi tutmasini saglamak için kullanilmistir. Kopoliamid reçine; önceki formulasyonlarda gözlemlenen yikama sonrasi göülen kopmalari azaltmak için kullanilmistir. Polietilen vaks emülsiyonu; kaplamanin çizilme dirençlerini arttirmak için kullanilmistir. Polietielnoksit ve Poliakrilamid karisimi stabilize edici ve kalinlastirci, kaplama formülasyonunun Viskozitesinin arttirilmasi amaciyla kullanilmaktadir. Silikon sörfektan, bir önceki formülasyondaki çizgilenmenin azaltilmasi amaci ile kullanilmistir.10 Yüzey gerilimini arttiran ajan; baski alan kaplamanin üzerinde olusan desen hatlarinin keskinlestirilmesi amaci ile kullanilmistir. Köpük kesici, bir önceki formülasyon denemesinde gözlemlenen köpüklerin giderilmesi için kullanilmistir. Belirtilen oranlara göre hazirlanan örnekte transfer sonrasinda iyi sonuçlar elde edilmistir. Fakat yikma sonrasinda boyali kisimlarda açilmalar, boyasiz kisimlarda ise kumas yüzeyinden kopmalarin oldugu gözlemlendi. Kalinlastirici ajanin bu kopmalara sebep oldugu gözlemlenmistir. Çizilme direncinin arttigi gözlemlendi. Hammadde oranlarinda degisiklikler yapilarak formülasyon-ll Kâgit kaplama formülasyonu - 119in agirlikça oranlari asagidaki gibidir: Yukarida belirtilen formülasyonda kullanilan kimyasallar, Termoplastik elastomerin su bazli dispersiyonu; isi ile eriyik hale gelip kumasa transfer olmasi amaçlanan kaplamanin ana yapisini olusturmaktadir. Akrilik binder; hasliklari arttirmak ve mürekkebin kumasa daha iyi tutmasini saglamak için kullanilmistir. Kopoliamid reçine; önceki formulasyonlarda gözlemlenen yikama sonrasi göülen kopmalari azaltmak için kullanilmistir. Polietilen vaks emülsiyonu; kaplamanin çizilme dirençlerini arttirmak için kullanilmistir. Silikon sörfektan, bir önceki formülasyondaki çizgilenmenin azaltilmasi amaci ile kullanilmistir. Yüzey gerilimini arttiran ajan; baski alan kaplamanin üzerinde olusan desen hatlarinin keskinlestirilmesi amaci ile kullanilmistir. Köpük kesici, bir önceki10 formülasyon denemesinde gözlemlenen köpüklerin giderilmesi için kullanilmistir. Belirtilen oranlara göre hazirlanan örnekte transfer sonrasinda ve yikama sonrasinda diger hazirlanan formülasyonlara göre daha iyi sonuçlar elde edilmistir ve istenilen sonuçlara ulasilmistir. Ulasilan formül ile ürün kullaniminda maruz kalinan hava geçirgenliginin ortadan kalkmasi, kumasta istenmeyen ve kabul görmeyen bir dokunma hissi olusmasi ve kumasin yumusakligini ortadan kaldiran bir sertlik olusmasi gibi istenmeyen durumlarin ortadan kaldirilmasi saglanmistir. Ayrica 15 gr/m2 ve altinda agirlikta transfer katmaninin (3), kumas yüzeyine daha iyi tutunmasi için bahsedilen transfer katmaninin (3) kumas içerisine daha iyi nüfuz etmesi saglanmistir. Daha iyi nüfuz etmesi ile ön ve son isleme ihtiyaç duymayan ve uygulama sirasinda su ihtiyaci gerektirmeyen dolayisi ile su tüketimi ciddi oranlarda azaltilmistir. Yukarida detayli bir sekilde açiklanan karisimlarin özellikleri asagidaki tablo ile kisaca özetlenmistir. Karisimlarin özelliklerine 1-5 arasi puan verilmistir. liden ,a dogru gidildikçe, bahsedilen özelligin kalitesi artmaktadir. Karisim No/ Özellik Çizilme Direnci Düzgün Sürülme Renk Homojenligi Yikama Sonrasi Renk Hasligi Baski Sonrasi Renk Birakma Transfer Verimliligi Yikama Sonrasi Kopmalar Baski Keskinligi Renk Kanamasi Mevcut teknikte yer alan sorunlarin çözümünde 15 gr/m2 ve altinda agirlikta transfer katmaninin (3), kumas yüzeyine daha iyi tutunmasi için bahsedilen transfer katmaninin (3), kumas içerisine daha iyi nüfuz etmesi saglanmalidir. Kumas yüzeyine transfer edilen film, kumas bünyesine ne kadar fazla nüfuz ederse ve film tabakasi kumasin yüzeyinden kumasin içine dogru ne kadar fazla girebilirse, ürün kullaniminda maruz kalinan problemlerden o kadar düsük miktarda etkilenmektedir. Sonuç olarak bulus konusu baski yönteminde transfer sartlarindaki basinç miktari 150 kg/cm29ye kadar çikarilmistir. Yapilan testler neticesinde transfer islemi yapilan ürün üzerinde; sürtünme, yikanma gibi hasliklarda büyük miktarlarda artislar saglanmistir. Bununla birlikte yüksek basinç ile transfer edilen 15 gr/m2 altindaki transfer katmani (3) kumasin gözeneklilerini kapatmamis ve kumasin hava geçirmesine imkân vermistir. gr/m2 altindaki transfer katmani (3), kumasin sertlesmesinde fark edilebilir bir etkide bulunmamistir. Yine ayni zamanda 15 gr/m2 altindaki transfer katmani (3) transfer yapilan kumas yüzeyindeki dokunma hissiyatina olumsuz bir etkisi olmamistir. Sonuç olarak hâlihazirda gerçeklestirilen dogal elyaftan yapilan kumas yüzeyine uygulanan baski prosesindeki transfer adiminda tatbik edilen mevcut basinç arttirilarak, transfer katmaninin (3) miktarinin mevcut teknik problemlerin ortadan kaldirilmasina olanak saglayacak sekilde azaltilmasina imkân saglanmistir. Transfer kâgidi; birakma kâgidi (1), birakma katmani (2) ve transfer katmanindan (3) olusmaktadir. Birakma kâgidi (1), birakma katmaninin (2) üzerinde yer aldigi katmandir. Birakma katmani (2) üzerinde ise transfer katmani (3) yer almaktadir. Transfer katmani (3) üzerine kumasa aktarilmak istenen desen basilmaktadir. Desen basilmis transfer katmani (3.1), kumas üzerine aktarilarak transfer islemi gerçeklestirilmektedir. Bulus konusu tekstil sektöründe kullanilan dogal elyaftan yapilmis kumaslar için su tüketmeyen çevreci bir baski yöntemi; Siklikla 20-120 gr/mz arasi, daha siklikla 40-90 gr/mz arasi, en siklikla 50-70 gr/mz agirlikta birakma kâgidinin (1) seçilmesi (S1001), Birakma kâgidinin (1) üzerine, siklikla 3-12 gr/m2 arasi, daha siklikla 5- gr/m2 arasi, en siklikla 6-8 gr/m2 transfer olacak filmin kaplanmasi (S1002), Desen basilmamis ve transfer filmi kaplama yapilmis kâgida, dijital baski makinesi araciligi ile desen basilmasi (S1003), Desen içeren yani baski yapilmis transfer kagidinin dogal elyaftan mamul kumasla birlestirilmesi ve siklikla 50-200 kg/cm2, daha siklikla yardimiyla desenin kumasa transfer edilmesi (S1004), Transfer isleminden desen tasiyici olarak kullanilan transfer kâgidinin atik olarak toplanmasi (S1004), Baski islemi yani transfer islemi yapilan dogal elyaftan mamul kumasin toplanmasi (S1006) islem adimlarini içermektedir. -120 gr/mZ arasi agirliga sahip birakma kâgidinin (l) seçilmesi Birakma kâgidinin (l) üzerine, 3-12 gr/mz arasi agirlikta transfer katmaninin (3) kaplanmasi Transfer katmani kaplanmis birakma katmanli birakma kâgidina (20), dijital baski makinesi (D) araciligi ile desen basilmasi Desen basilmis transfer kâgidinin (3 0), d_0gLelyaftan mamül sicaklik uygulayan pres yardimiyla desenin kumasa transfer edilmesi Desen tasiyici olarak kullanilan transfer kâgidinin atik olarak toplanmasi Baski islemi yani transfer islemi yapilan dogal elyaftan mamül kumasin toplanmasi. TR TR TR TR TR TR TR TR