TARIFNAME Teknik Alan Bulus, çekirdek kisminda tek bir bobinden temin edilen en az iki uçlu elastan bulunduran bir elastan özlü iplik yapilanmasi ile ilgilidir. Bulus özellikle, denim ya da denim olmayan kumaslarda atki vei'veya çözgü ipligi olarak kullanilmak üzere gelistirilmis, çekirdek kisminda iki ya da daha fazla elastan bulunduran özlü iplik yapilanmasi ile ilgilidir. Teknigin Bilinen Durumu Günümüzde denim ya da denim olmayan dokuma kumaslarda yapiya esneklik kazandirilmasi amaciyla atki vei'veya çözgü ipligi olarak özlü iplikler kullanilmaktadir. Ozlü iplikler temel olarak çekirdek kismi ve sargi kismi olmak üzere iki bilesenden meydana gelmektedirler. Çekirdek kismi, ipligin merkezinde uzanirken sargi kismi, çekirdegin etrafina sarilmakta ve iki bilesen birlikte özlü iplik yapisini olusturmaktadirlar. Ozlü iplik yapilarinda elastikiyet saglanmasi amaciyla genellikle çekirdek kisminda elastan iplikleri kullanilmaktadir. Elastik özlü iplikler ile elde edilen kumas yapilanmalari, yapidaki elastana ragmen sinirli derecede elastikiyet ve geri toparlanma özelligi göstermektedirler. Yüksek elastikiyet ve geri toparlanma elde edilebilmesini saglamak üzere çift özlü (dual core) iplikler gelistirilmistir. Çift özlü ipliklerde merkezde iki çekirdek kismi ve bu çekirdek kisimlarini saran bir sargi kismi yer almaktadir. Çekirdek kisimlari, farkli çekim oranlari ile iplik yapisina dahil edilmektedirler. Bu dogrultuda ilk gelistirilmis olan ve en yaygin kullanim alanina sahip çift özlü iplik Lycra'nin dual core ipligidir. Bu iplikte çekirdek kisminda elastan ve elastandan farkli çekim oraninda yapiya dahil edilen T4OD isimli polyester bulunmaktadir. Sargi kismi da pamuk ipliklerinden meydana gelmektedir. Ozlü iplik yapisi; elastan ve polyesterin beslenmesi ile es zamanli olarak pamugun çekirdek kisminin etrafini sarmasi ve tüm bilesenlerin birlikte bükülmesi ile elde edilmektedir. Çift özlü ipligin yapisinda yer alan polyester ipligin geri toparlanma davranisinin gelistirilmesini saglamaktadir. Ancak elastan, tüm iplik için yeterli elastikiyet saglayamamaktadir. Bunun yaninda sargi ipligi olarak ince (büyük numarali) pamuk ipliklerinin kullanildigi durumlarda, pamuk ipligi polyesteri tam olarak örtememekte ve polyesterin özlü iplik yapisi disindan görünmesine sebep olmaktadir. Polyesterin parlak yapisi da çift özlü ipligin kullanildigi son üründe istenmeyen görsellikte yapilarin elde edilmesine neden olmaktadir. Benzer seklide gelistirilmis bir iplik yapilanmasi U88093160 numarali basvuruda görülmektedir. Söz konusu basvuru elastik özlü iplikler, bu ipliklerden elde edilen bir kumas ve üretim yöntemleri ile ilgilidir. Bulusa konu özlü iplik; en az bir elastik filaman ve en az bir elastik olmayan filaman bulunduran bir çekirdek kismi ile çekirdek kismini uzunlugunca saracak sekilde düzenlenmis kesikli liflerden bir kilif kismindan meydana gelmektedir. Elde edilen iplik streç denim kumas üretiminde kullanilmakta ve kumasta bahsedildigi üzere yeterli esneme özelligi saglanamamakta ve kesikli liflerden olusan kilif kisminda kullanilabilecek iplik inceliginde sinirlamalar bulunmaktadir. konusu basvuru, çift çekirdekli iplik ve çift çekirdekli iplik içeren bir örme kumas ile ilgilidir. Bulus özellikle esneme ve geri toparlanma davranislarinin talep edildigi örgü kumaslarda kullanilmak üzere gelistirilmistir. Bu baglamda gelistirilmis olan çift çekirdekli iplikte, nylon 6,6 temelli bir elastofilman ve elastan iplikleri çekirdek olarak kullanilmaktadir. Orme kumaslar, dokuma kumaslara nazaran daha yüksek esneme özelligine sahip yapilar olmalari sebebiyle bu iplik yapisinin kullanimi, elde edilen kumasta yeterli elastikiyet saglayabilmektedir. Ancak dokuma kumaslarin stabil yapilari için benzer bir ipligin kullaniminda yeterli esneklik elde edilmesi mümkün olmayacaktir. içerisindeki atki ve çözgü iplikleri ya da temel iplikler olarak kullanilmak üzere gelistirilmis 2 ya da daha fazla elastan içeren ipliklerden bahsedilmektedir. Bulusa konu iplik yapilanmalari; katlama büküm metodu ile en az iki elastan ve en az ki filament iplik ve/veya core elyaf ve !veya multifilamentlerin birlestirilmesiyle elde edilmektedir. Bulus konusu iplikte elastikiyetin gelistirilmesi ve geri toparlanma davranisinin iyilestirilmesi olan ana amaç, 2 ya da daha fazla elastanin core iplik yapisi içerisinde ya da disarisinda kullanilmasi ile saglanmaktadir. Bu uygulamalarda üretim maliyetleri yüksek olmakta ve islem süreleri uzamaktadir. Ayrica elastanlarin özlü iplik yapisi içerisinde kullanilmasi durumunda 2 ya da daha fazla elastanin farkli bobinlerden iplik yapisina dahil edilmesi elastanin yapisi geregi, bobinler arasi tansiyon farki olusturacaktir. Bu durumun bir sonucu olarak iplik içerisinde homojen olmayan bir çekirdek yapisi olusabilmekte ve iplik yapisinda, dolayisi ile kumasta düzgünsüzlükler gözlenebilmektedir. Bu da son ürünün kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Sonuç olarak yukarida anlatilan olumsuzluklardan dolayi ve mevcut çözümlerin konu hakkindaki yetersizligi nedeniyle ilgili teknik alanda bir gelistirme yapilmasi gerekli kilinmistir. Bulusun Kisa Açiklamasi Mevcut bulus, yukarida bahsedilen gereksinimleri karsilayan, tüm dezavantajlari ortadan kaldiran ve ilave bazi avantajlar getiren tek bir bobinden beslenen en az iki uçlu elastanin çekirdek kismini olusturdugu bir özlü iplik ile ilgilidir. Bulusun öncelikli amaci, kullanildigi kumasta yüksek elastikiyet ve yüksek geri toparlanma özellikleri kazandiran bir özlü iplik ortaya koymaktir. Bulusun bir amaci, kumasta elastikiyet degerinde karsilasilan sinirlamalari ortadan kaldiran bir özlü iplik ortaya koymaktir. Bulusun bir diger amaci, polyester, naylon vb. sentetik sert ipliklerin varliginda yüksek numarali pamuk kullaniminda son üründe meydana gelen parlama problemini ortadan kaldiran bir özlü iplik ortaya koymaktir. Bulusun bir baska amaci, kullanilacak pamuk iplik numara araliginda sinirlama bulundurmayan bir özlü iplik ortaya koymaktir. Bulusun bir benzer amaci, standart kullanilan core spun iplik makine parkurunda revize gerektirmeden ve üretim kapasitesini düsürmeden üretilebilecek bir özlü iplik ortaya koymaktir. Bulus, üretim maliyetlerini optimum seviyede tutan bir özlü iplik üretimi amaçlamaktadir. Yukarida anlatilan amaçlarin yerine getirilmesi için bulus, bir çekirdek kismi ve bir core- spun iplik makinesinde bükülmek suretiyle bahsedilen çekirdek kisminin etrafina sarilan bir sargi kismindan meydana gelen elastan çekirdekli bir özlü ipliktir. Buna göre söz konusu elastan çekirdekli özlü ipligin özelligi; kullanildigi kumasa ekstra elastikiyet ve geri toparlanma 'Özellikleri kazandirilmasini saglamak 'üzere özlü ipligin çekirdek kismini tanimlayacak sekilde tek bir elastan bobininden beslenerek özlü iplik yapisina katilan, en az iki uçlu bir elastan ipligi içermesidir. Bulusun amaçlarini gerçeklestirmek 'üzere, bahsedilen elastan ipligin tercihen iki uçlu elastan olmasidir. Bulusun amaçlarini gerçeklestirmek 'üzere, bahsedilen sargi kisminin, tercihen pamuk, poliviskon vb. bir kesikli elyaftan mamul olmasidir. Bulusun amaçlarini gerçeklestirmek 'üzere, 'özlü ipligin atki ve/veya çözg'üde kullanildigi denim ya da denim olmayan bir dokuma kumas olmasidir. Bulusun yapisal ve karakteristik özellikleri ve tüm avantajlari asagida verilen sekiller ve bu sekillere atiflar yapilmak suretiyle yazilan detayli açiklama sayesinde daha net olarak anlasilacaktir ve bu nedenle degerlendirmenin de bu sekiller ve detayli açiklama göz Bulusun Anlasilmasina Yardimci Olacak Sekiller Sekil 1, iki uçlu elastan 'üretim sisteminin sematik görünümüdür. Sekil 2, elastan çekirdekli 'Özlü iplik 'üretimi için core-spun iplik (CSY) makinesinin sematik görünümüdür. Çizimlerin mutlaka blçeklendirilmesi gerekmemektedir ve mevcut bulusu anlamak için gerekli olmayan detaylar ihmal edilmis olabilmektedir. Bundan baska, en azindan büyük numara ile gösterilmektedir. Referanslarin Açiklamasi Elastan Uretim Sistemi 11 Kuru Egirme Ünitesi 12 Yönlendirici Silindir 13 Kilavuz 14 Bobin Sarici Sistem En Az Iki Uçlu Elastan Bobini Elastan 21 En Az Iki Uçlu Elastan Ipligi Core-spun Iplk Makinesi 31 Fitil Iplik 32 Iplik Çekim Silindirleri 34 Iplik Kilavuzu Büküm Unitesi 351 Bilezik 352 Iplik Gezdirici Unite 353 Kops 40 Çift Elastanli Ozlü Iplik Bulusun Detayli Açiklamasi Bu detayli açiklamada bulus konusu elastan çekirdekli özlü iplik sadece konunun daha iyi anlasilmasina yönelik olarak ve hiçbir sinirlayici etki olusturmayacak sekilde açiklanmaktadir. Bulusa konu elastan çekirdekli özlü iplik, tek bobinden beslenen en az iki uçlu elastan ipligi (21) ile fitil ipliginden (31) çekilen kesikli elyaftan temin edilmektedir. En az iki uçlu elastan ipligi (21) elde edilmesi elastan üretim sistemi (10) ile saglanirken, çift elastanli özlü iplik (40) core-spun iplik makinesi (30) ile elde edilmektedir. Sematik görünümü Sekil 1'de verilmis olan ve en az iki uçlu elastan ipligi (21) elde edilmesinde kullanilan bahsedilen elastan üretim sistemi (10) temel olarak bir kuru egirme ünitesi (11), kuru egirme ünitesinin (11) devaminda saglanmis yönlendirici silindirler (12), bahsedilen yönlendirici silindirler (12) arasinda ve tüm üretim sisteminde konumlandirilmis kilavuzlar (13), bir bobin sarici sistem (14) ve bahsedilen bobin sarici sistem (14) ile iliskilendirilmis bir en az iki uçlu elastan bobini (15) içermektedir› Bahsedilen en az iki uçlu elastan bobininde (15) en az iki uçlu elastan ipligi (21) sarilidir. En az iki uçlu elastan ipliginin (21) temin edilmesi öncelikle kuru egirme ünitesinde (11), elastan polimerinin akiskan polimer halindeyken sicak hava veya sicak azot gazi yardimiyla çözücüden uzaklastirilip elastan (20) iplik formuna getirilmesi adimini içermektedir. Ardindan elde edilen elastan (20) kilavuzlardan (13) geçirilerek ve yönlendirici silindirler (12) tarafindan tasinarak bobin sarici sisteme (14) iletilmektedir. Kilavuzlar (13) elastanin (20) sariminin düzgün olmasini saglamak üzere salinimsiz ve titresimsiz bir sekilde tasinmasini saglamaktadirlar. Bobin sarici sisteme (14) iletilen elastan (20) burada en az iki uçlu elastan ipligi (21), bobin formunda sarilmakta ve bu sekilde özIü ipligin elde edilmesinde kullanilacak en az iki uçlu elastan bobini (15) elde edilmis olmaktadir. En az iki uçlu elastan ipliginin (21) sarili oldugu en az iki uçlu elastan bobini (15), Sekil 2*de sematik görünümü verilmis olan bahsedilen core-spun iplik makinesine (30) baglanmaktadir. Core-spun iplik makinesi (30) temel olarak bir fitil ipligi (31), bahsedilen fitil ipliginin (31) geçirildigi iplik çekim silindirleri (32), inceltilmis fitil ipligi (31) ve en az iki uçlu elastan bobininden (15) alinan en az iki uçlu elastan ipliginin (21) birlikte beslendigi yönlendirici 'on silindirler (33), bahsedilen yönlendirici ön silindirlerin (33) devaminda saglanmis bir iplik kilavuzu (34) ve bir büküm ünitesinden (35) meydana gelmektedir içermektedir. Core-spun iplik makinesinde (30) çift elastanli özlü iplik (40) elde edilmesi; fitil ipliginin (31) iplik çekim silindirleri (32) arasindan geçirilerek talep edilen incelik degerine kadar çekilerek inceltilmesi, en az iki uçlu elastan bobininden (15) en az iki uçlu elastan ipligi (21) yönlendirici ön silindirlere (33) beslenerek çekilmis fitil ipligi (31) ile birlestirilmesi, inceltilmis fitil ipligi (31) ve en az iki uçlu elastan ipliginin (21) düzgün bir akis gerçeklestirmesini saglayan iplik kilavuzundan (34) geçirilerek büküm ünitesine (35) yönlendirilmesi ve büküm ünitesinde (35) bilezik (351) ve iplik gezdiricinin (352) birlikte çalismasi ile inceltilen fitil ipliginin (31), en az iki uçlu elastan ipliginin (21) üzerine sarilarak büküm almasi ve kopsa (353) sarilmasi seklinde gerçeklesmektedir. Core-spun iplik makinesi (30) çikisinda elde edilen iplik yapisi çift elastan çekirdekli özlü ipliktir (40). Bu iplik yapisi çekirdek kisminda tek bir en az iki uçlu elastan bobininden (15) temin edilen en az iki uçlu elastan ipliginin (21) ve sargi kismi olarak da en az iki uçlu elastan ipliginin (21) etrafina bükülerek sarilmis olan inceltilmis fitil ipliginden (31) meydana gelmektedir. Yapiya katilan fitil ipligi (31) tercihen pamuk, poliviskon vb. bir kesikli elyaftan mamuldür. Bulusun tercih edilen bir yapilanmasinda yukarida bahsedildigi sekilde yapilandirilan özlü iplikte kullanilan elastan ipligi (20), iki ya da daha fazla uçlu olarak üretilerek ve tek bir bobinden beslenerek özlü iplik yapisina dahil edilebilmektedir. Dolayisiyla tek bir bobinden saglanan çoklu sayida (en az iki adet) uç ihtiva eden elastanin, çekirdek kisminda kullanimi ile özlü ipligin kullanilacagi son üründe elde edilmek istenen elastikiyet ve geri toparlanma degerlerinin gelistirilmesi saglanabilmektedir. Yüksek elastikiyet elde edilmesini saglamak üzere özlü iplik yapisina dahil edilen elastan ipliginin (20) ayri ayri bobinlerden beslenerek dahil edilmesi elastanlar arasinda tansiyon farkliligi meydana getirerek düzensiz özlü iplik yapisina sebep olmaktadir. Bulusa konu özlü Iplikte ise yüksek elastikiyet degerinin saglanmasi çekirdek kisminda en az iki uçlu tek bir elastan bobininden (15) çoklu uçlar halinde temin edilen çoklu sayida elastan iplik (20) bileseni ile saglanmaktadir. Böylelikle yüksek homojenlikte bir özlü iplik temin edilmesi mümkün olmaktadir. Bulusun tercih edilen bir diger yapilanmasinda, elde edilen en az iki adet uç içeren elastan çekirdekli özlü iplik (40), atki ve/veya çözgü ipligi olarak denim ya da denim olmayan dokuma kumas yapilarinda kullanilabilmektedir. Bulus konusu özlü ipligin kullanimi ile elde edilen kumaslar, yüksek elastikiyet özellikleri göstermekte ve bu özellikleri dolayisiyla da vücudun seklini alarak kullanici açisindan konforlu bir kullanim sunmaktadirlar. Bu durum ayni zamanda elde edilen son ürünün kalitesini arttirmaktadir. Ayrica bulus konusu özlü ipligin kullanimi ile elde edilen son ürünlerde yüksek elastikiyet, yüksek geri toparlanma ve orijinal yapisini koruyabilme gibi özellikler yer almaktadir. TR