RS66834B1 - Projektil kao i postupak za izradu projektila - Google Patents

Description

OPIS PRONALASKA

OBLAST TEHNIKE PRONALASKA

Predmetni pronalazak se odnosi na projektil sa jednim osnovnim telom projektila, koje ima udubljenje za prihvatanje eksplozivnog materijla kao i najmanje u delovima jednu površinsku oblogu prvenstveno cilindričnog oblika čiji je presek orijentisan duž podužne ose osnovnog tela projektila, i pri čemu je predviđeno najmanje jedna razdvojena u fragmentuima grupa koja obuhvata najmanje dva prstenastog oblika susedno postavljena jedan prema drugom fragmentaciona tela, koja su nanizana duž površine obloge-ljuske i grade razdvojive segmente-fragmente projektila. Dalje se predmetni pronalazak odnosi na postupak za izradu jednog takvog projektila.

STANJE TEHNIKE

Prema definiciji, projektil je tehničko-oružani termin za čvrsto telo, koje se iz lansirnog oruđa ili izbacivačkog oruđem lansira ili ispaljuje. Jedan takav projektil ima osnovno telo projektila sa šupljinom u kojoj se nalazi borbeno punjenje odnosno eksplozivno punjenje, koje se aktivira pomoću upaljača odnosno detonatora. Spoljnji oblik jednog takvog projektila treba da pruži što manji otpor pri kretanju kroz vazduh.

Projektil ovog tipa nema sopstveni pogon, već se ubrzava od spolja. U tu svrhu, može biti neophodno da takav projektil sadrži pogonsko punjenje i upaljač za aktiviranje pogonskog goriva za ispaljivanje, na primer iz lansirne cevi. Nakon što napusti ovaj uređaj za lansiranje ili izbacivanje, projektil se kreće po balističkoj putanji po kojoj se kreće poput bačenog predmeta. U zavisnosti od njihovog dizajna i svojstava, takvi projektili se nazivaju i telo u obliku granate, projektil u obliku granate, ručne granate ili aktivna eksplozivna tela.

Bez obzira na njihove odgovarajuće veličine, takvi projektili se mogu podeliti na takozvane minobacačke granate kao i artiljerijske granate.

Pod pojmom minobacač ili bacač granata podrazumeva se top-bacač pod visokim uglom izbacivanja sa kratkom cevi za ispaljivanje granata. Minobacačke granate su projektili ispaljeni iz minobacača ili bacača granata. Minobacačka granata obično već ima osnovno pogonsko punjenje, koje je smešteno, na primer, u repnom delu odnosno repnoj jedinici projektila. Takav repni deo, koji se može pričvrstiti za telo projektila, služi za stabilizaciju putanje projektila tokom leta. Da bi se ispalila minobacačka granata, ona se obično postavlja na otvor lansirne cevi i nadalje sama klizi niz lansirnu cev. Kontakt sa udarnom iglom na zatvorenom kraju minobacačke cevi pali pogonsko eksplozivno punjenje, koje izbacuje minobacačku granatu iz lansirne cevi.

Kod artiljerijske granate, sam projektil, pogonsko punjenje potrebno za ispaljivanje projektila kao i upaljač pogonskog punjenja su obično odvojeni i spajaju se tek neposredno pre ispaljivanja. Zbog toga rukovanje artiljerijskom granatom nije baš lako, ali nudi povećanu fleksibilnost. Odabirom odgovarajuće vrste i količine pogonskog punjenja može se uticati na domet paljenja, a odabirom odgovarajućeg uređaja za paljenje može se uticati na dejstvo borbenog punjenja ili eksplozivnog punjenja prilikom udara granate na cilj. Na primer, na vrh projektila može se pričvrstiti blizinski fitilj, koji pali eksplozivno punjenje pri udaru o tlo. Alternativno, na primer, mogu se koristiti uređaji za paljenje koji omogućavaju da projektil detonira dok je još u letu u vazduhu na određenoj visini od tla. U zavisnosti od namene, artiljerijske granate se mogu koristiti sa ili bez repnog dela. Po potrebi, artiljerijske granate mogu uključivati odgovarajuće uređaje za upravljanje i vođenje i biti projektovane odnosno izvedene kao vođeno oružje.

Na osnovu toga, projektili ovog tipa mogu biti različito konfigurisani u zavisnosti od njihove namene i mogu opciono da sadrže jedno ili više pogonskih punjenja, odgovarajući upaljač pogonskog goriva, repnu jedinicu za stabilizaciju putanje leta i/ili uređaj za paljenje, na primer, distancni fitilj.

Iz stanja tehnike već su poznati brojni dizajni odnosno varijante izvođenja projektila sa oblogom izvedenom u fragmentima odnosno segmentima tj. sa prstenastim fragmentacionim elementima ili telima izvedenim u segmentima - fragmentima, koji su pričvršćeni za telo projektila i koji proizvode fragmente-gelere u slučaju eksplozije eksplozivnog punjenja koje se nalazi u šupljini unutar projektila. Takvi projektili se takođe obično nazivaju granatama ili fragmentacionim granatama. Granata je obično šuplje telo sa bojevom glavom odnosno eksplozivnim punjenjem, koje se aktivira detonatorom. Takvi projektili odnosno granate se klasifikuju prema svojim funkcionalnim karakteristikama kao i prema kalibru koji predstavlja meru njihovog najvećeg spoljašnjeg prečnika.

Eksplozije konvencionalnih projektila namenski proizvode fragmente projektila koji su prirodno različite mase i veličine, što ima nedostatak jer takvi fragmenti različitih veličina I masa takođe imaju različit efikasan domet u zavisnosti od svoje veličine. Mali fragmenti sa relativno malom masom stoga imaju samo mali efekat u manjem efektivnom radijusu, dok veliki fragmenti sa relativno velikom masom mogu biti izbačeni izvan predviđene efektivne površine predviđene za ciljno dejstvo projektila tokom eksplozije i mogu izazvati neželjenu štetu, takozvanu kolateralnu štetu, izvan predviđene ciljne površine dotičnog projektila.

Da bi se standardizovala raspodela veličine fragmenata proizvedenih tokom eksplozije projektila i time poboljšao željeni efekat projektila unutar planiranog efektivnog dometa fragmenata, već su poznati iz stanja tehnike različiti pristupi za projektile sa fragmentacionom-segmentnom oblogom.

Na primer, patentni document EP 0 328 877 A prikazuje projektil sa fragmentacionom oblogom sastavljenom od više pojedinačnih prstenova koji su nagurani na cilindrični trn osnovnog tela projektila. Eksplozivno punjenje se nalazi unutar cilindričnog trna. Prstenovi su podeljeni na određeni broj segmenata, koji formiraju unapred određene tačke po kojima se lomi obloga i razbijaju se u fragmente željene veličine, pri čemu se segmenti međusobno spajaju sinterovanjem unutar prstenova.

Međutim, nedostatak ovog izvođenja je što je proizvodnja segmentiranih prstenova postupkom sinterovanja složena i segmentirani prstenovi su samo pričvršćeni za telo projektila, zbog čega pritisak ostvaren eksplozijom punjenja, a samim tim i efektivni radijus dometa fragmenata u slučaju eksplozije ovog projektila, u suštini zavisi samo od izabrane debljine zida cilindričnog trna.

Na primer, iz engleskog patentnog dokumenta GB 2 052 694 A poznat je projektil sa kućištem sastavljenim od koaksijalnih prstenova, pri čemu prstenovi imaju komplementarne međusobno povezane formacije koje sprečavaju radijalno pomeranje prstenova. Zid ceviobloge projektila stoga može da se sastoji samo od prstenova bez potrebe za telom projektila koje bi formiralo unutrašnju ljusku ili spoljašnju ljusku za prstenove. Prstenovi se mogu zalepiti međusobno zajedno pomoću termootporne smole.

Nedostatak ovog dizajna odnosno izvođenja je to što su i precizna proizvodnja međusobno povezanih prstenova i sklapanje prstenova, koji se moraju zalepiti da bi se formiralo kompozitno kućište, složeni. Pri tome štaviše, kod ovog projektila postoji rizik da će sklopljena ili zalepljena čaura biti uništena tokom paljbe zbog visokih naprezanja kojima je izložena tokom upotrebe, što predstavlja povećan bezbednosni rizik za okolno operativno osoblje, kao i rizik od kolateralne štete prilikom rukovanja ili korišćenja takvog projektila. Dalje, na primer, iz patenta FR 1257 604 A je postao poznat projektil sa fragmentacionom oblogom koji se može sastaviti od što jednostavnijih prefabrikovanih delova. Da bi se projektil sastavio, vođica je pričvršćena za bojevu glavu, na primer zavarivanjem, pri čemu vođica drži gomilu identičnih prstenova odnosno segmena. Odgovarajući broj prstenova može se navući ili na spoljašnjoj strani vođice ili naslagati jedan na drugi na unutrašnjoj strani vođice. Konačno, osnovna ploča, koja služi kao rep projektila, pričvršćena je za vođicu.

Ovaj dizajn takođe ima nedostatak što su prstenovi montirani samo u naslagama unutar ili izvan vođice, zbog čega postignuti pritisak eksplozije punjenja projektila, a samim tim i efektivni radijus dometa fragmenata kada projektil eksplodira, u suštini zavisi od izabrane debljine zida vođice. Pri tome, prstenovi su napravljeni od livenog gvožđa ili čelika, ali se sami po sebi ne razdvajaju na fragmente, zbog čega eksplozija ovog projektila nepovoljno stvara fragmente različitih veličina.

ZADATAK PRONALASKA

Na osnovu iznetih činjenica zadatak pronalaska je da se prevaziđu nedostaci poznati iz prethodnog stanja tehnike za generički projektil i da se obezbedi poboljšani projektil sa fragmentacionim delom koji je formiran od najmanje dva ili više fragmentacionih tela, koji je što efikasniji i sa što manjim troškovima u svojoj proizvodnji, pri čemu bi proizvodnja takvog projektila trebalo da bude u velikoj meri standardizovana i/ili automatizovana.

Osim toga, pronalazak ima za cilj da obezbedi poboljšani projektil koji, prilikom rukovanja i upotrebe zajedno sa odgovarajućim uređajima za lansiranje, na primer bacačima granata, ostvaruje odnosno nudi povećanu bezbednost za operativno osoblje i ispunjava odgovarajuće standarde kvaliteta.

Pored toga, poboljšani projektil treba da ima povećanu čvrstoću u poređenju sa projektilima poznatim iz prethodnog stanja tehnike kako bi se mogli proizvesti projektili velikog kalibra. Dalje projektil prema pronalasku trebalo bi da ima i povećanu gustinu fragmenata-segmenata, kao i povećanu ukupnu masu fragmenata i samim tim ima i povećanu efikasnost u poređenju sa konvencionalnim projektilima istog tipa.

Gustina fragmentacije obloge je definisana kao broj efektivnih fragmenata po jedinici površine obloge u zavisnosti od udaljenosti od tačke udara projektila. Karakteristika performansi fragmentacione municije se obično daje kao odgovarajuća udaljenost na kojoj je gustina pada fragmenata 1, tj. jedan efektivni fragment po kvadratnom metru površine standardizovane mete za merenje efikasnosti dejstva projektila. Prema definiciji, fragment projektila se klasifikuje kao „efikasan“ ako prodre u standardizovanu metu - obično se koriste čelične ploče - ili stvori pukotinu u materijalu na meti.

Ukupna masa fragmentacije je definisana kao maseni udeo fragmentacionih elemenata ili fragmentacionih tela u odnosu na ukupnu masu projektila. Što je veći udeo ukupne mase fragmenata projektila, uz održavanje što ravnomernije raspodele veličine rezultirajućih fragmenata, to je projektil efikasniji.

Osim toga, cilj ovog pronalaska je da obezbedi postupak za proizvodnju takvog poboljšanog projektila.

PRIKAZ SUŠTINE PRONALASKA

Ovi zadaci se postižu u skladu sa pronalaskom kod generičkog projektila sa osnovnim telom projektila koje ima šupljinu za prijem eksplozivne matrerije i barem u delovima prvenstveno izvedenu cilindričnu površinu omotača-obloge orijentisanu duž uzdužne ose osnovnog tela projektila, i gde je predviđena najmanje jedna fragmentaciona grupa koja obuhvata najmanje dva međusobno susedna, prstenasta fragmentaciona tela, pri čemu su fragmentaciona tela nanizana duž površine obloge i formiraju segmentni odnosno fragmentacioni deo projektila, tako što su najmanje dva susedna fragmentaciona tela jedne fragmentacione grupe povezana jedan sa drugim pomoću najmanje jednog zavarenog spoja.

Dalja povoljna izvođenja i varijante pronalaska navedene su u opisu i zavisnim zahtevima. Konstrukcija projektila prema pronalasku zasniva se na osnovnom telu projektila koje ima šupljinu za prijem eksplozivne materije kao i, barem u delovima, prvenstveno cilindričnu površinu omotača odnosno obloge orijentisanu duž podužnog pravca osnovnog tela projektila odnosno odgovarajuće, prvenstveno cilindrične, segmente omotača. Površina obloge je poželjno projektovana tako da bude u suštini rotaciono simetrična i postavljena koaksijalno u odnosu na podužnu osu osnovnog tela projektila. Projektil prema pronalasku sadrži najmanje jednu fragmentacionu grupu sa najmanje dva ili više prstenastih fragmentacionih tela koja su nanizana jedno pored drugog duž cilindrične površine. Najmanje dva prstenasta fragmenata fragmentacione grupe, koji su raspoređena jedno pored drugog, čine fragmentacioni odnosno segmentni deo projektila.

Pod terminom „zavareni spoj“ se u nastavku prema definiciji podrazumeva kao svaki zavareni spoj, koji je pri tome pogodan za spajanje najmanje dva susedno raspoređena, prstenasta tela fragmentacione grupe koji su zavarivanjem neraskidivo povezani odnosno integralno međusobno povezani sa materijalnim spojem odnosno zavarivanjem. Čvrstoća i stabilnost konstrukcije projektila se povoljno povećavaju najmanje zavarivanjem međusobno fragmentacionih tela pomoću najmanje jednog zavarnog spoja.

Pod pojmom „zavarivanje“ se u nastavku podrazumeva trajno spajanje komponenti pomoću toplote i/ili pritiska, sa ili bez upotrebe potrošnog materijala za zavarivanje odnosno elektroda za zavarivanje. Kao rezultat procesa zavarivanja, naročito kod postupaka fuzijskog zavarivanja odnosno zavarivanja topljenjem osnovnog materijala, jeste bliska, materijalno čvrsta veza između spojenih delova odnosno zavarenih spojeva.

Pod pojmom „zavareni šav“ koji se ovde koristi nezavisan je od izabranog načina proizvodnje zavarenog spoja. Na primer, pulsirajući proces zavarivanja (tačkasto zavarivanje) može se koristiti za primenu pojedinačnih tačaka zavarivanja radi povezivanja susednih fragmentnih tela fragmentacione grupe, pri čemu pojedinačne tačke zavarivanja zajedno formiraju jedan ili više šavova odnosno ostvaruju takozvano tačkasto zavarivanje. Isto tako, jedan ili više zavarenih šavova mogu se proizvesti u obliku jedinstvenog zavarenog šava koji je barem delimično kontinuiran. Isto tako, u okviru pronalaska, jedna ili više zavarenih šavova mogu biti raspoređene na odgovarajući način, na primer preklapajući se, prvenstveno spiralno, kako bi se bar susedni fragmenti tela obloge jedne fragmentacione grupe što čvršće povezali ravnim omotačem za zavarivanje ili da bi se fragmenti tela spolja pokrila takvim ravnim omotačem za zavarivanje. Dalje, mogu se predvideti i dodatni zavarni elementi kako bi se fiksirala ili povezala, na primer, najmanje dva ili više susednih, prstenastih tela fragmentacione grupe koja su, u svom instaliranom položaju, raspoređena jedno pored drugog duž bočne površine.

Izvođenje prema pronalasku, prema kome su bar susedna fragmenta tela jedne fragmentacione grupe povezana jedno sa drugim pomoću bar jednog zavarenog spoja, nudi brojne prednosti:

- Proizvodnja najmanje jednog zavarnog spoja da bi se povezali međusobno susedni fragmenti tela fragmentacione grupe jednog takvog projektila, može biti u velikoj meri standardizovana i/ili automatizovana i samim tim sa veoma niskim proizvodnim troškovima. Projektil izveden prema pronalasku se stoga može ekonomično proizvesti uz poštovanje unapred definisanih standarda kvaliteta.

- Pomoću najmanje jednog zavarnog spoja kao zavarene veze najmanje dva susedna fragmentacionih tela fragmentacione grupe projektila, povećava se čvrstoća, a samim tim i bezbednost prilikom rukovanja projektilom prema pronalasku. Posebno je povoljno što projektili prema pronalasku mogu biti izvedeni sa velikim kalibrom, jer se dovoljna čvrstoća i stabilnost projektila mogu osigurati zavarenim spojem bar susednih fragmentacionih tela fragmentacione grupe sa barem jednim ili više zavarenih spojeva.

- Kolateralna šteta, posebno neželjene povrede osoblja koje je zaduženo za opsluživanje odnosno rukovanje takvim projektilima, može se izbeći zahvaljujući konstrukciji projektila prema pronalasku koja je ojačana sa jednim ili sa više zavarenih šavova.

- Kod projektila izvedenog prema pronalasku, može se stvoriti viši eksplozivni pritisak u poređenju sa konvencionalnim fragmentacionim projektilima pomoću odgovarajućeg rasporeda jedne ili više zavarenih tačaka odnosno varova za povezivanje fragmentacionih tela, jer se čvrstoća i krutost zidova projektila u celini povećavaju čvrstim zavarivanjem fragmentacionih tela. Povećana čvrstoća i krutost zida-obloge projektila je posebno neophodna kako bi se u skladu sa pronalaskom mogli proizvesti projektili velike konstrukcije odnosno velikog kalibra.

- U zavisnosti od dizajna projektila prema pronalasku, može biti predviđena jedna ili više fragmentacionih grupa, od kojih svaka sadrži najmanje dva ili više susednih, prstenastih fragmentacionih tela, pri čemu su susedna fragmentaciona tela fragmentacione grupe povezana jedno sa drugim najmanje jednim zavarenim spojem. Na ovaj način prema pronalasku mogu se obezbediti projektili, u zavisnosti od izabranog dizajna ili namenjene upotrebe projektila, koji imaju povećanu gustinu fragmentacije i povećanu ukupnu masu fragmentacije i time povećanu bojevu efikasnost u poređenju sa konvencionalnim projektilima istog tipa.

Prvenstveno je telo obloge sastavljena od fragmenata napravljena od metala, zbog čega se uobičajene tehnike zavarivanja koje se primenjuju za zavarivanje metala, koje su poznate stručnjacima u ovoj oblasti, mogu koristiti za povezivanje susednih fragmenata fragmentacione grupe jednog sa drugim pomoću najmanje jednog zavarenog spoja. Konkretan izbor materijala, koji metali ili metalne legure se koriste za izradu pojedinačnih tela odnosno fragmenata obloge, zavisi od brojnih individualnih faktora. U zavisnosti od namene i veličine projektila, kao i od svih zahteva kvaliteta koji se moraju ispuniti i balističkih aspekata, kao što su ukupna masa i podešavanje položaja centra mase projektila, može biti povoljno rešeno ako su pojedinačna fragmentaciona tela i/ili druge komponente projektila napravljene od različitih metala ili metalnih legura.

Na primer, korišćeni metalni materijali mogu se razlikovati po sastavu legure i/ili gustini. Na primer, u skladu sa pronalaskom, mogu pojedinačna fragmentaciona tela i/ili komponente projektila biti napravljene od relativno lakih metalnih materijala, takozvanih lakih metala.

Laki metali se generalno nazivaju metalima i legurama čija je gustina ispod 5,0 g/cm<3>. Na primer, fragmentaciona tela obloge i/ili komponente projektila napravljene od aluminijuma ili legura aluminijuma spadaju u ovu kategoriju materijala.

Isto tako, pojedinačna fragmentaciona tela i/ili komponente projektila mogu biti napravljene od teških metala kao što su čelik ili čelične legure. Gustina čelika je oko 7,85 g/cm³.

Tela fragmenata i/ili komponente projektila, koje su napravljene od volframa ili legura volframa, na primer, imaju prednost što su posebno teške odnosno imaju veliku gustinu. Volfram je teški metal sa visokom gustinom od oko 19 g/cm³. Legure volframa imaju gustinu otprilike dvostruko veću od gustine čelika i koriste se za municiju koja efikasno probij pancir. Izborom odgovarajućih materijala za fragmentaciona tela i/ili komponente projektila, može se lako podesiti položaj centra mase projektila što je bitno za let projektila.

Slično tome, u okviru jedne povoljno izvedene forme pronalaska, sva fragmentaciona tela i/ili komponente projektila mogu biti napravljene od istog metalnog materijala, na primer čelika ili legiranog čelika.

U jednom povoljno izvedenom obliku pronalaska, kod projektila izvedenog u skladu sa pronalaskom, svako fragmentaciono telo jedne fragmentacione grupe može imati spoljašnju površinu nasuprot bočne površine, pri čemu spoljašnje površine svih fragmentacionih tela jedne fragmentacione grupe definišu površinu projektila u ovom segmentnom izvođenju obloge projektila.

Pod terminom „površina“ projektila u nastavku se podrazumeva spoljašnja površina odgovarajućeg projektila oko koje struji vazduh tokom leta. Pojedinačna, prstenasta fragmentaciona tela, koja mogu biti oblikovana, na primer, u obliku diskova, prvenstveno u obliku kružnih diskova, štrče svojim spoljašnjim površinama i/ili spoljašnjim ivicama samo do spoljašnje površine projektila. Spoljašnje površine i/ili spoljašnje ivice svakog fragmentacionog tela stoga čine površinski deo površine projektila u odgovarajućem fragmentacionom delu.

Svako telo fragmentacione grupe stoga može imati spoljašnju površinu nasuprot bočne površine, koja je ograničena spoljašnjim ivicama. Suprotne spoljašnje ivice susednih fragmantacionog tela jedne fragmentacione grupe su međusobno povezane pomoću najmanje jednog zavarnog šava.

Alternativno, u slučaju fragmentacionih tela oblikovanih u sečenom obliku, svako telo iz fragmentacione grupe može imati spoljašnju površinu koja je formirana jednom jedinom spoljašnjom ivicom nasuprot bočne površine. Površina projektila u ovom fragmentacionom delu formirana je od sečenih oblika, oštrih spoljnih ivica fragmentacionih tela. Najmanje jedan zavareni šav za spajanje susednih segmentnih tela može, na primer, biti postavljena u zareze između spoljnih ivica dva susedna segmentna tela u sečeno obliku..

Dalje, fragmentaciona tela mogu se koristiti u projektilu u skladu sa pronalaskom, pri čemu je najmanje jedna od spoljašnjih površina fragmentacionih tela fragmentacione grupe oblikovana u poprečnom preseku u obliku kružnog luka, poželjno polukružnog. U ovom slučaju, prelaz polukruga u osnovno telo, koje je sastavljeno od segmenata-fragmenata, smatra se spoljnom ivicom.

U sledećem delu pronalaska u kome su dati opisi slika, ove moguće varijante dizajna tela sa segmentima su detaljnije razmotrene.

Dizajn konstrukcije projektila, posebno dizajn i izvođenje cele površine projektila odnosno njegove spoljašnje konture, zavise od brojnih balističkih parametara, kao što su otpor vazduha projektila i njegov položaj centra mase u odnosu na položaj aerodinamičkog centra projektila tokom putanje projektila. Da bi se izbeglo neželjeno rotaciono kretanja tokom leta projektila i da bi se projektil stabilizovao na svojoj putanji, pored izbora odgovarajućeg repnog dela i odgovarajuće raspodele težine za tačno definisanje položaja centra mase projektila u odnosu na položaj aerodinamičkog centra, pri čemu geometrijski dizajn i strukturiranje površine projektila takođe mogu biti odlučujući kako bi se projektilu u skladu sa pronalaskom obezbedio što manji otpor vazduha i najstabilnija putanja tokom leta. Spoljašnje površine svih fragmentacionih tela u fragmentacionoj grupi definišu površinu projektila u ovom fragmentacionom preseku.

Na primer, prstenasta fragmentaciona tela sa spoljnim prečnicima koji postaju veći ili manji gledano u uzdužnom pravcu osnovnog tela projektila mogu biti raspoređena jedno pored drugog na poželjno cilindričnoj spoljašnjoj površini osnovnog tela projektila kako bi se formirala zadebljanja i/ili suženja ili konkavni i/ili konveksni površinski segmenti na spoljašnjoj površini ili površini projektila izvedenog prema pronalasku. Odgovarajućim izborom spoljašnjih prečnika odgovarajućih fragmentacionih tela jedne fragmentacione grupe, može se optimizovati geometrija spoljašnje površine projektila, kao i otpor vazduha projektila tokom njegove faze leta.

Spoljašnje površine pojedinačnih fragmentacionih tela mogu - u zavisnosti od debljine ili širine pojedinačnih fragmentacionih tela mereno u uzdužnom pravcu fragmentacionog tela ili u uzdužnom pravcu osnovnog tela projektila - na primer, formirani površinski delovi površine projektila koji se protežu u ravni sa glatkom spoljašnjom konturom bez ikakvih neravnina između susednih fragmentacionih tela.

Alternativno, pojedinačna fragmentaciona tela ili sva fragmentaciona tela onog dela projektila koji je izveden od fragmenata-segmenata mogu imati spoljašnje površine sa spoljašnjim ivicama, koje svaka do spoljašnjih ivica čine površinski deo površine predmetnog projektila. Na primer, stepenaste ili zarezne spoljašnje ivice mogu se formirati na površini projektila tako što se susedna fragmentaciona tela različitih spoljašnjih prečnika postavljaju stepenasto i/ili tako što se navojima naginju na cilindričnoj površini. Isto tako, spoljašnji ivični delovi ili spoljašnje ivice fragmentacionih tela mogu biti oblikovane sa kosim površinama, takozvanim zakošenjima.

U instaliranom položaju takvih fragmentacionih tela, dakle u položaju poređanih jedno pored drugog duž bočne površine tela projektila, površinski delovi sa zakošenim ivicama ili sečenim segmentima mogu kao rezultat u takvim slučajem, što barem u delovima to rezultira hrapavom, uglastom površinom projektila.

Ukratko, svrsishodno je da spoljašnje površine i/ili spoljašnje ivice pojedinačnih prstenastih fragmentacionih tela budu projektovane i oblikovane na takav način da ovi površinski delovi sa balističkih stanovišta odgovaraju željenom pravcu površine odgovarajućeg projektila.

U okviru pronalaska, takođe je moguće da površina projektila bude opciono prekrivena barem u segmentima premazom i/ili jednoslojnim ili višeslojnim materijalom obloge. Međutim, takav premaz ili barem delimično prekrivanje materijalom obloge ne menja funkcionalnost projektila prema pronalasku.

U jednom svrsishodnom razvoju pronalaska, kod takvog projektila, najmanje jedan zavareni šav može biti nanesen na površinu projektila u segment sa fragmentnim telom, čime se olakšava proizvodnja najmanje jednog zavarenog šava.

Pogodno je što se kod projektila prema pronalasku najmanje jedan zavareni šav može protezati u ortogonalnoj ravni na uzdužnu osu osnovnog tela projektila i poželjno može biti prstenast. U ovom obliku izvođenja, obezbeđeno je barem delimično, poželjno bez zazora, zavarivanje prstenastog zazora između dva susedna fragmentaciona tela. Najmanje jedna zavarena ivica je poželjno takođe koja je projektovan tako da se prstenasto zatvara u skladu sa tokom prstenastog zazora i zatvara prstenasti zazor duž cele njegove obimne dužine. Ovo omogućava postizanje posebno stabilne i čvrste zavarene veze između dva zavarena fragmentaciona tela.

U slučaju više susednih fragmentacionih tela koja su nanizana duž bočne površine tela projektila, za svaki prstenasti razmak između dva susedna fragmentaciona tela mora se postaviti poseban zavareni šav kako bi se odgovarajući prstenasti razmak zavario pomoću zavarenog spoja barem u segmentima, prvenstveno bez razmaka duž cele njegove obimne dužine. Dva ili više zavarenih šavova se pružaju paralelno jedan drugom u ortogonalnoj ravni u odnosu na uzdužnu osu tela projektila. U zavisnosti od izabrane debljine materijala ili širine pojedinačnih fragmentnih tela, mogu se dva ili više zavarenih šavova, svaki paralelno izveden jedan prema drugom, barem delimično preklapati ili, u alternativnoj izvedenoj varijanti dizajna, mogu biti međusobno razmaknuti.

U daljem, posebno fleksibilnom obliku pronalaska, više od dva fragmentaciona tela mogu biti predviđena u fragmentacionoj grupi u projektilu, a susedna fragmentaciona tela mogu biti povezana jedno sa drugim pomoću zavarenog spoja. U ovom obliku izvođenja, povoljno je da nije bitno pozicioniranje najmanje jednog zavarenog šava u odnosu na uzdužnu osu osnovnog tela projektila, već to što je više od dva fragmentaciona tela svako telo povezano jedno sa drugim pomoću jednog ili više zavarenih šavova sa odgovarajućim susednim fragmentacionim telima. Zavarni spojevi se takođe mogu rasporediti ili zavariti nezavisno jedan od drugog.

U posebno robusnoj varijanti izvođenja, kod projektila izvedenog u skladu sa pronalaskom, najmanje jedan zavareni spoj može biti deo površinskog zavarenog spoja koji povezuje spoljašnje površine svakog fragmentacionog tela fragmentacione grupe. U ovom dizajnu, spoljašnje površine svakog fragmentacionog tela jedne fragmanrtacione grupe su prekrivene ravnim zavarenim spojem, takozvanim zavarenim plaštom. U zavisnosti od dizajna, ovaj plašt izveden zavarivanjem može biti napravljen od najmanje jednog zavarenog šava, koji je raspoređen, na primer, u obliku spirale, poželjno preklapajuće, ili od više zavarnih šavova raspoređenih u trake.

Da bi se dodatno povećala čvrstoća projektila, kod projektila izvedenog prema pronalasku površinski zavareni spoj može biti konstruisan od nekoliko odvojenih zavarenih šavova koji se preklapajuće nanose na površinu projektila u delu za fragmentaciju obloge. Čak i u slučaju više trakasto zavarenih šavova, na spoljnim površinama fragmentacionog tela jedne fragmentacione grupe dobija se naročito gust, ravan zavarni sloj ako se trakasto zavareni šavovi barem delimično preklapaju. Pogodno je što se pojedinačni zavareni spojevi mogu zavarivati odvojeno i nezavisno jedan od drugog.

U alternativnom obliku izvođenja, kod projektila izvedenog prema pronalasku, ravan zavareni spoj može se sastojati od jednog zavarne tačke koja se nanosi preklapajući, poželjno spiralno. Ovaj dizajn nudi prednost pri izradi zavarenog spoja jer se jedan var može nanositi kontinuirano bez potrebe za prekidom procesa zavarivanja. Kontinuirana proizvodnja zavarenog spoja se stoga može izvoditi posebno brzo i bez velikih troškova.

Radi pojednostavljenja proizvodnje projektila u skladu sa pronalaskom, može biti svrsishodno da se nesusedna fragmentaciona tela jedne fragmentacione grupe, prvenstveno sva fragmentaciona tela jedne fragmentacione grupe, međusobno povežu pomoću najmanje jednog dodatnog zavarnog spoja. U ovom obliku izvođenja, nekoliko, prvenstveno sva, fragmentaciona tela jedne fragmentacione grupe mogu biti povezana jedno sa drugim pomoću jednog ili više dodatnih zavarenih šavova. Najmanje jedan dodatni zavareni šav služi za fiksiranje relativnog položaja fragmentacionih tela jedne fragmentacione grupe međusobno ili u odnosu na osnovno telo projektila. Na primer, najmanje jedna dodatni šav izveden zavarivanjem može služiti samo za privremeno fiksiranje fragmentacionih tela jedne fragmentacione grupe jedno za drugo i/ili za osnovno telo projektila kako bi se naknadno susedna fragmentaciona tela mogla što efikasnije zavariti koristeći najmanje jednu ili više zavarenih šavova.

U jednom svrsishodnom razvoju pronalaska, kod izvedenog projektila, najmanje jedan dodatni zavareni šav može biti nanesen u uzdužnom pravcu fragmentacionih tela na površini projektila u ovom fragmentacionom segmentu. U ovom slučaju, najmanje jedan dodatni zavareni šav se proteže u uzdužnom pravcu fragmentacionog segmenta, pri čemu uzdužni pravac fragmentacionog segmenta takođe odgovara podužnom pravcu osnovnog tela projektila.

Da bi se dodatno olakšala proizvodnja takvog projektila, prema pronalasku mogu se predvideti najmanje dva dodatna šava izvedena zavarivanjem, koji se nanose jedan nasuprot drugog na površinu projektila u delu sa segmentima i orijentisani su u podužnom pravcu projektila. Poželjno je da su najmanje dva dodatna zavarena šava raspoređena u parovima jedan nasuprot drugog u uzdužnom smeru na površini projektila kako bi se izbeglo neželjeno deformisanje projektila ili fragmentacionih tela zavarenih zajedno što bi moglo da se dogodi u slučaju uzdužnog zavarivanja samo na jednoj strain projektila. Dodatni zavareni šavovi, koji su raspoređeni u parovima, nanose se na površinu projektila u smeru obima projektila, u suštini rotirani za 180° u odnosu na uzdužni pravac projektila. Ako je potrebno, mogu se postaviti najmanje po dva dodatno zavarena šava raspoređeni u parovima jedan nasuprot drugog. Svrsishodno je da ova dva dodatna zavarena šava budu ravnomerno raspoređena između prvih uparenih šavova izvedena zavarivanjem, takođe u podužnom smeru na površini projektila, tako da su pojedinačni dodatni zavareni šavovi svaki raspoređen u obimnom smeru projektila u suštini u položaju rotiranom za suštinski 90° oko uzdužne ose tela projektila.

Na posebno povoljan način, fragmentaciona tela u projektilu prema pronalasku mogu biti u obliku diska. U ovom dizajnu, suprotne bočne površine fragmentacionog tela u obliku diska leže u dve paralelne ravni.

Projektil prema pronalasku može biti konstruisan i kao vođena raketa, ali obično nije vođena raketa i u tom slučaju ne može biti aktivno kontrolisan tokom faze leta nakon što je ispaljen odnosno lansiran. Upotreba ravnih, u obliku diska izvedenih fragmentacionih tela iznenađujuće se pokazala posebno efikasnim za projektile koji udaraju u ciljnu površinu u suštini u vertikalnom smeru padanja. Ovo je posebno slučaj kada se takvi projektili ispuštaju iz helikoptera ili dronova, koji ispuštaju jedan ili više projektila prema pronalasku u suštini vertikalno iznad odgovarajućeg ciljnog područja.

U alternativnom obliku izvođenja, u projektilu prema pronalasku mogu biti predviđene najmanje dve fragmentacione grupe, a fragmentaciona tela jedne fragmentacione grupe mogu imati, barem u segmentima, drugačiji ugao nagiba u odnosu na ortogonalnu ravan od fragmentacionih tela druge fragmentacione grupe.

Kako je iznenađujuće pokazano, projektili prema pronalasku koji imaju najmanje dve fragmentacione grupe sa fragmentacionim telima, pri čemu su fragmentaciona tela najmanje dve fragmentacione grupe raspoređena pod različitim uglovima nagiba u odnosu na ortogonalnu ravan, posebno su efikasni u slučaju strmo nagnute putanje projektila. To je slučaj, na primer, kada se takav projektil ispali iz topa bacača granata ili raketnog bacača, kao što je haubica. Kao što je ranije pomenuto, projektil prema pronalasku obično nije vođeno oružje. Međutim, ako je potrebno, projektil prema pronalasku može biti opremljen odgovarajućim repnim jedinicama, koje se mogu podešavati, na primer, pomoću daljinskog upravljača, i u tom slučaju mogu služiti i kao vođena raketa. Zbog različitih uglova nagiba fragmentacionih tela raspoređenih u dve ili više fragmentacionih grupa, stvarni ugao udara projektila se kompenzuje u zavisnosti od odgovarajućeg ugla njegove putanje i gustine fragmentacije i time se znatno povećava efikasnost takvog projektila pri udaru u područje cilja.

Da bi se projektil vodio unutar lansirne cevi prilikom ispaljivanja projektila prema pronalasku iz lansirne cevi odnosno da bi se izvelo dobro zaptivanje sa lansirnom cevi, najmanje jedno od prstenastih fragmentacionih tela može imati najveći spoljašnji prečnik koji je manji od najvećeg spoljašnjeg prečnika susednih fragmentacionih tela kako bi se smestio odgovarajući zaptivni prsten. Odgovarajućim raspoređivanjem jednog ili više prstenastih fragmentacionih tela sa relativno manjim spoljašnjim prečnikom između prstenastih fragmentacionih tela sa relativno većim spoljašnjim prečnikom koja se nalaze pored njih sa obe strane, na površini projektila može se na jednostavan i isplativ način stvoriti prstenasti kružni zarez, koji je namenjen za prijem odnosno uležištenje zaptivnog prstena. Takozvani O-prsten (o-ring) može poslužiti kao zaptivni prsten, na primer. O-prstenovi su prstenasti zaptivni elementi koji obično imaju uglavnom okrugli ili O-oblikovani poprečni presek prstena. Takav zaptivni prsten može biti napravljen, na primer, od veštačke plastične materije, naročito od kaučuka, polietilena (PE) ili politetrafluoretilena (PTFE). Zaptivni prsten je pogodno postavljen u području najvećeg spoljašnjeg prečnika projektila i dimenzionisan je tako da ovaj zaptivni prsten zaptiva projektil što je moguće sa većom hermetičnošću u odnosu na lansirnu cev tokom procesa ispaljivanja.

U jednom daljem povoljnom izvedenom primeru projektila prema pronalasku mogu biti predviđene najmanje dve fragmentacione grupe koja su međusobno razmaknuta, pri čemu je između jedne fragmentacione grupe predviđen unutrašnji, prvi element predviđen za pozicioniranje duž bočne površine, kao i spoljašnji, drugi pozicioni element je postavljen tako da obuhvata unutrašnji element za pozicioniranje, pri čemu je u spoljašnjem pozicionom elementu formiran kružni žleb za prijem odnosno ugradnju zaptivnog prstena. U ovom izvođenju, unutrašnji, prvi i spoljašnji, drugi pozicioni element, koji obuhvata unutrašnji pozicioni element i poželjno je pritisnut sa unutrašnjim pozicionim elementom, imaju prednost što kombinovani pozicioni element pruža posebno fleksibilnu komponentu projektila: U zavisnosti od dizajna i veličine kombinovanog pozicionih elementa, ovo se može koristiti, na primer, za podešavanje položaja centra mase projektila. Na primer, unutrašnji, prvi element za pozicioniranje može biti napravljen od veoma lakog materijala, dok je spoljašnji, drugi element za pozicioniranje napravljen, na primer, od metala ili metalne legure, i stoga se može zavariti sa susednim fragmentacionim telima dve fragmentacione grupe pomoću najmanje jednog dodatnog zavarnog šava ili graničnog zavarne tačke.

Prema daljem povoljnom razvoju takvog projektila prema pronalasku, unutrašnji, prvi element za pozicioniranje može biti napravljen od aluminijuma, a spoljašnji, drugi element za pozicioniranje može biti napravljen od lako zavarljivog materijala, prvenstveno od čelika ili legure čelika, pri čemu su dva elementa za pozicioniranje pritisnuta zajedno. Unutrašnji, lagani aluminijumski uložak prvog elementa za pozicioniranje je povoljan za podešavanje centra mase projektila. Osim toga, u vezi sa projektilom prema pronalasku, aluminijum pokazuje veoma dobru fragmentaciju tokom eksplozije ili detonacije projektila koji udara u odgovarajućem području cilja. Spoljni, drugi element za pozicioniranje, koji je pritisnut sa unutrašnjim aluminijumskim umetkom i obuhvata unutrašnji prvi element za pozicioniranje, povoljno je napravljen od materijala koji se može zavariti.

Prvenstveni je povoljno da spoljašnji, drugi element za pozicioniranje bude napravljen od čelika ili čeličnih legura.

U zavisnosti od dizajna, kod projektila prema pronalasku, najudaljenija fragmentaciona tela jedne fragmentacione grupe mogu biti povezana sa osnovnim telom projektila ili sa elementom za pozicioniranje i/ili sa elementom za zatvaranje šupljine u osnovnom telu projektila pomoću najmanje jednog graničnog vara. Jedna ili više graničnih zavarenih šavova služe za zavarivanje najudaljenijih fragmentacionih tela jedne fragmentacione grupe za telo projektila, za susedni element za pozicioniranje i/ili za drugu komponentu projektila, na primer za element za zatvaranje šupljine za prijem eksplozivnog materijala . Dakle, čak su i najudaljenija fragmentaciona tela fragmentacione grupe povezana sa susednim komponentama projektila sa najmanje jednim graničnim zavarom, što dodatno povećava čvrstoću i krutost konstrukcije projektila.

Projektil prema pronalasku može biti posebno efikasan kod koga je najmanje jedan zavareni šav i/ili najmanje jedan dodatni zavareni šav i/ili najmanje jedan granični zavareni šav, prvenstveno svi zavareni šavovi, izveden kao gasonepropusan odnosno izvedeni kao gasnonepropusni.

U zavisnosti od zahteva za kvalitet zavarenih spojeva, prstenasti ili spiralni zavareni spojevi, spojevi između susednih, spojenih fragmentacionih tela, i/ili zavareni spojevi cele površine u obliku zavarnog omotača cele površine formiranog spolja oko fragmentacionih tela koja se međusobno zavaruju, mora se osigurati što je moguće veću gasna nepropusnost pri zavarivanju najmanje dva ili više susednih, respektivno spojenih fragmencionih tela. Naročito može biti povoljno ako se, u slučaju jednog ili više spiralnih zavarenih šavova, tok zavarenih šavova izabere tako da se preklapaju spiralno, čime se formira zavareni omotač po celoj površini koji pokriva spoljašnju površinu ili površinu projektila. Dakle, sa ovakvim povoljnim izvođenjem, obezbeđen je projektil prema pronalasku kojim se može postići posebno visok eksplozivni pritisak tokom detonacije eksplozivne materije i koji je posebno efikasan za borbenu upotrebu.

Za ispitivanje hermetičnosti zavarenih spojeva, u zavisnosti od primene i individualnih zahteva projektila izvedenog prema pronalasku, mogu se koristiti utvrđene standardne metode za ispitivanje kvaliteta zaptivenosti zavarenih spojeva koje su poznate stručnjacima u ovoj oblasti. Na primer, test projektil sa izbušenim otvorom na osnovnom telu projektila može se koristiti za ispitivanje zaptivnosti zavarenih spojeva. Kroz izbušeni otvor na osnovnom telu projektila se uvodi gas pod pritiskom i cela se unutrašnjost projektila stavlja pod pritisak ispitnog gasa, na primer helijuma, i beleže se svi gubici pritiska u projektilu i/ili količina ispitnog gasa koja izlazi iz projektila.

Gore pomenuti zadaci se takođe postižu prema pronalasku postupkom za proizvodnju projektila prema pronalasku, pri čemu postupak obuhvata sledeće korake:

- Obezbeđivanje tela projektila sa prvenstveno cilindričnom površinom obloge;

- Obezbeđivanje najmanje dva prstenasta tela za fragmentaciju;

- Nanizati fragmentaciona tela na površinu omotača, pri čemu grupa susednih fragmentacionih tela formira jednu fragmentacionu grupu i svako fragmentaciono telo jedne fragmentacione grupe ima spoljašnju površinu nasuprot površini omotača, a spoljašnje površine svih fragmentacionih tela jedne fragmentacione grupe definišu površinu projektila u jednom ili u ovom fragmentacionom delu;

- Nanošenje najmanje jednog zavarnog šava koji povezuje međusobno najmanje dva susedna fragmentacionih tela.

U zavisnosti od varijante konstrukcije, može biti prednost ako se, nakon postavljanja fragmentacionih tela na bočnu površinu i pre nanošenja najmanje jednog zavarnog šava, fragmentaciona tela čvrsto pritisnu jedno uz drugo u svom nanizanom položaju na bočnoj površini tako da nanizana fragmentaciona tela da budu fiksirana u svom položaju za ugradnju i, ako je moguće, da se ne formiraju razmaci između susednih fragmentacionih tela. Ovo može olakšati naknadno zavarivanje i povećati kvalitet vara najmanje jednog zavarenog spoja. U jednom izvedenom primeru prema pronalasku, u kome su nanizana fragmentaciona tela fiksirana u svom instaliranom položaju na površini omotača pomoću elementa za zatvaranje šupljine na koju se može zavrnuti odgovarajući element, pri čemu je svrsishodno zavrnuti element za zatvaranje na osnovno telo projektila pomoću obrtnog momenta, koji zavisi od oblika izvođenja, kako bi se nanizana fragmentaciona tela fiksirala u svom instaliranom položaju pritiskom pomoću elementa za zatvaranje koji se može čvrsto zavrnuti, pri čemu treba što je više moguće izvesti spajanje bez ikakvih razmaka između.

Brojne prednosti i korisni efekti pomenuti gore u tekstu opisa za projektil prema pronalasku podjednako se odnose i na proizvodni process odnosnopostupak prema pronalasku, pomoću kojeg se različite verzije projektila prema pronalasku mogu proizvoditi na posebno fleksibilan način. Da bi se izbeglo ponavljanje, poziva se na prethodne izjave o projektilu prema pronalasku.

Posebno je korisno, kod postupka izvedenom prema pronalasku, da se odvojeni zavarni šavovi mogu primeniti za spajanje susednih segmenata-fragmenata tela. U ovoj varijanti postupka, susedni segmenti tela mogu se spojiti nezavisno jedno od drugog pomoću odvojenih zavarenih varova. Raspored i vrsta izvođenja odvojenih zavarenih šavova mogu se individualno prilagoditi odgovarajućim zahtevima.

U daljem povoljnom razvoju, u postupku prema pronalasku, odvojeni šavovi za zavarivanje segmenata mogu se nanositi u ortogonalnoj ravni na uzdužnu osu na površini fragmentacionih segmenata. U tu svrhu, odvojeni zavareni spojevi su oblikovane u obliku prstena, poželjno kao zatvoreni prstenovi, pri čemu se svaki proteže u obimnom pravcu duž razmaka između susednih segmenata tela. Zavarni spojevi mogu se zavarivati nezavisno jedan od drugog. Postupak prema pronalasku može se naročito svrsishodno sprovesti ako se odvojeni zavarni spojevi nanose preklapajući jedan preko drugog. U ovoj varijanti postupka, na površini najmanje jednog fragmentacionog dela može se proizvesti posebno gust zavareni omotač, čime se prema postupku može dobiti posebno robustan projektil sa konstrukcijom visoke čvrstoće.

U jednom alternativnom realizovanom obliku postupka prema pronalasku, susedni fragmenti tela mogu se spojiti pomoću jednog, poželjno spiralno nanetog, zavarnog spoja, koji se proteže po površini jednog segmenta-fragmenta. Ova varijanta postupka nudi prednost što se posebno brzo i, ako je potrebno, automatizovano zavarivanje može izvršiti korišćenjem pojedinačnog zavarnog šava, koje se kontinuirano nanosi u obliku spirale.

U još jednoj povoljno izvedenoj varijanti postupka, fragmenti tela koji nisu susedni mogu se spojiti nanošenjem najmanje još jednog zavarnog šava u podužnom pravcu projektila i na površinu segmenata tela. Sa jednim ili više dodatnih šavova za zavarivanje, nekoliko ili svi fragmenti tela jednog fragmentacionig dela mogu se brzo spojiti. Nakon toga, najmanje jedan ili više zavarenih šavova za povezivanje i zaptivanje susednih fragmentacionih tela mogu se izvršiti posebno precizno i efikasno, pošto su fragmentaciona tela već fiksirana u svom položaju u odnosu na osnovno telo projektila pomoću najmanje jedne dodatne zavarenog spoja u uzdužnom pravcu projektila.

U postupku prema pronalasku, zavarivanje se može posebno pogodno izvršiti pomoću postupka laserskog zavarivanja, poželjno pomoću postupka impulsnog laserskog zavarivanja. U procesu impulsnog laserskog zavarivanja, energija se emituje u ograničenim vremenskim intervalima. Nakon svakog laserskog impulsa sledi kratka pauza tokom koje se prethodno proizvedena rastopina hladi. Ovaj fino zavarivanje je posebno pogodno za tankozidne radne elemente, za spajanje komponenti sa veoma različitim geometrijama i za materijale koji se teško zavaruju. Kod impulsnog zavarivanja, tačke zavarivanja se stvaraju u impulsima, pri čemu se impuls zavarivanja može posebno prilagoditi materijalima koji se spajaju i može se regulisati dubina zavarivanja u materijalima koji se spajaju.

Povoljno je to što se proces impulsnog laserskog zavarivanja može izvoditi bez dugih prekida, jer se zavarivanje uvek vrši na istoj temperaturi i stoga je rizik od deformacije materijala ili komponenti koje se spajaju nizak. Ovaj postupak zavarivanja se poželjno koristi u postupku proizvodnje prema pronalasku za nanošenje najmanje jednog zavarenog šava za povezivanje najmanje dva susedna fragmenta tela.

Za razliku od procesa impulsnog laserskog zavarivanja, lasersko zavarivanje u kontinuiranom cw - režimu (engleski: contiuous wave) podrazumeva kontinuirani dovod energije tokom procesa zavarivanja. Nedostatak kontinuiranog procesa laserskog zavarivanja je taj što temperatura komponenti koje se spajaju može stalno rasti tokom kontinuiranog rada, što stvara rizik od deformacije prilikom zavarivanja komponenti. Proces zavarivanja se stoga mora više puta prekidati kako bi se komponente koje se spajaju mogle ponovo ohladiti, zbog čega ovaj postupak zavarivanja ne može proizvesti konstantno stabilan proces zavarivanja. Da bi se smanjio otpor vazduha projektila tokom njegove faze leta, može biti korisno, prema daljoj varijanti postupka prema pronalasku, ako se barem deo površine projektila površinski obradi pre nanošenja barem jednog zavarenog šava, prvenstveno pomoću mašinske obrade, naročito povoljno obradom struganja. Pomoću površinske obrade najmanje jednog dela projektila pre zavarivanja, može se olakšati nanošenje najmanje jednog zavarnog šava u ovom površinski obrađenom delu.

Alternativno ili pored površinske obrade makar jednog dela površine projektila pre nanošenja najmanje jednog zavarenog šava, u postupku prema pronalasku, može bar deo površine projektila biti površinski obrađen nakon nanošenja najmanje jednog zavarenog šava, prvenstveno pomoću postupka mašinske obrade, naročito obradom skidanja strugotine – struganje ili postupkom premazivanja, pri čemu primenjena površinska obrada takođe sadrži najmanje jedan segment sa zavarenim šavom. Takođe i u ovom slučaju, površinska obrada može smanjiti otpor vazduha projektila tokom faze leta i time poboljšati balistička svojstva projektila.

Informacije o položaju koje se koriste u nastavku za delove ili komponente projektila, kao što su, na primer, izrazi „gore“, „dole“, „iznad“, „ispod“, „napred“, „nazad“, „sa strane“, „unutra“, „spolja“, „u aksijalnom pravcu“, „u radijalnom pravcu“ i slično, u suštini služe za bolje razumevanje pronalaska, naročito u vezi sa sledećim priloženim crtežima. Informacije o položaju koje se koriste mogu se eventualno odnositi na specifične položaje pojedinačnih komponenti projektila ili na pojedinačne izglede prikazane na slikama. U svakom slučaju, takve informacije o poziciji su poznate stručnjacima u ovoj oblasti.

KRATAK OPIS SLIKA NACRTA

Pronalazak će sada biti detaljnije objašnjen koristeći neke izvedene primere. Šematski crteži su samo primeri i namenjeni su da ilustruju ideju pronalaska. Prikazuju:

Slika 1 prikazuje bočni presek prvog izvođenja projektila prema pronalasku;

Slika 2 bočni prikaz jednog jedinog fragmenta-segmenta tela u obliku diska sa zarezima sa obe strane;

Slika 3 izometrijski pogled koso odozgo na fragment tela prikazanog na sl.2;

Slika 4 bočni presek fragmenta-segmenta tela prikazanog na slikama 2 i 3 duž ravni preseka A-A prikazane na slici 2;

Slika 5 prikazuje izometrijski pogled pod uglom sa strane na pet fragmenata tela raspoređenih jedan pored drugog prema sl.2;

Slika 6 prikazuje fragmente-segmente tela prikazane na slici 5 nakon nanošenja odvojenih, prstenastih zavarenih šavova između susednih fragmenata tela;

Slika 7 prikazuje segmente tela prikazane na slici 5 nakon nanošenja neprekidnog, spiralnog vara za spajanje segmenata tela;

Slika 8 prikazuje fragmente-segmente tela prikazane na slici 5 nakon nanošenja kontinuiranog, ravnog premaza zavarivanja koji spaja i prekriva fragmentesegmente tela;

Slika 9 u izometrijskom prikazu koso sa strane pet konično oblikovanih fragmenata tela poređanih jedan pored drugog;

Slika 10 prikazuje fragmente-segmente tela prikazane na slici 9 nakon nanošenja odvojenih, prstenastih zavarenih šavova između susednih fragmenata tela;

Slika 11 prikazuje fragmente-segmente tela prikazane na slici 9 nakon nanošenja neprekidnog, spiralnog vara za spajanje fragmenata tela zajedno;

Slika 12 prikazuje fragmente-segmente tela prikazane na slici 9 nakon nanošenja kontinuirane, ravne odnosno površinske zavarene prevlake koja spaja i prekriva fragmente-segmente tela;

Slika 13 prikazuje bočni presek drugog primera izvođenja projektila prema pronalasku;

Slika 14 prikazuje bočni presek trećeg primera izvođenja projektila prema pronalasku;

Slika 15 prikazuje bočni presek četvrtog primera izvođenja projektila prema pronalasku;

Slika 16 prikazuje bočni presek petog primera izvođenja projektila prema pronalasku;

Slika 17 prikazuje bočni presek šestog primera izvođenja projektila prema pronalasku;

Slika 18 prikazuje bočni prikaz polupreseka sedmog primera izvođenja projektila prema pronalasku;

Slika 19 detaljan prikaz označenog područja B prikazanog na slici 16;

Slika 20 detaljan prikaz označenog područja C prikazanog na slici 17;

Slika 21 detaljan prikaz označenog područja D prikazanog na slici 18;

Slika 22 prikazuje bočni presek osmog izvođenja projektila prema pronalasku; Slika 23 detaljan prikaz označenog područja E prikazanog na slici 22;

Slika 24 je presek sa strane dva susedna fragmenta-segmenta tela sa diskovima sa pravougaonim profilom;

Slika 25 je presek sa strane dva susedna fragmenta-segmenta tela izvedena sa uglavnom pravougaonim profilom diskova sa zaobljenim spoljnim ivicama;

Slika 26 presek sa strane dva susedna fragmenta-segmenta tela sa trouglastim profilom, diskova svaki sa šiljatom spoljnom ivicom u obliku sečiva;

Slika 27 prikazuje bočni presek osmog primera izvođenja projektila prema pronalasku u obliku minobacačke granate;

Slika 28 prikazuje bočni presek devetog primera izvođenja projektila prema pronalasku u obliku artiljerijske granate.

SUŠTINA FUNKCIONISANJA PRONALASKA

Slika 1 prikazuje bočni presek prvog primera izvođenja projektila 1 prema pronalasku. Projektil 1 je rotaciono simetričan i ima osu 2 rotacije. Prikazani projektil 1 ima najveći spoljašnji prečnik 3, koji se takođe naziva kalibar 3, pri čemu je najveći spoljašnji prečnik 3 raspoređen u ortogonalnoj ravni ε u odnosu na osu 2 rotacije. Projektil 1 ima vrh 4 projektila sa uređajem 5 za paljenje na jednom svom slobodnom kraju, gledano u pravcu ose 2 rotacije. Na svom slobodnom kraju, gledano u pravcu ose 2 rotacije i nasuprot vrhu 4 projektila, projektil 1 ima repni segment 6, što je uobičajeno, na primer, kod konstrukcije projektila 1 kao minobacačke granate, pri čemu segment 6 služi za pričvršćivanje repnog dela. Pozivni broj 7 označava površinu 7 projektila 1, tj. spoljašnju površinu ili spoljašnju konturu projektila 1. Površina 7 može imati jedan ili više površinski obrađenih segmenata 8, barem u delovima. Na primer, površinski obrađeni segment 8 je skiciran ovde na slici 1, gde je ovaj segment 8 površine 7 izrađen struganjem, dakle izrađen rotaciono simetričnim postupkom obrade.

Repni segment 6 je ovde opremljen, na primer, spoljnim navojem 9, pri čemu spoljni navoj 9 služi kao navoj za spajanje repne jedinice na projektil, prikazane na primer na slici 27, koja se može zavrnuti na spoljni navoj 9 repnog segmenta 6. U zavisnosti od namene projektila 1, različite repne jedinice mogu biti pričvršćene-navrnute na repni segment 6. Odgovarajuća repna jedinica služi za stabilizaciju putanje leta projektila 1 i za sprečavanje neželjenog okretanja odnosno rotacije projektila 1 u horizontalnom položaju. Odgovarajućim podešavanjem težišta projektila 1 u sprezi sa repnim delom, osigurava se da ispaljeni projektil 1 padne u planirano područje cilja tačno sa nosem-vrhom 4 projektila napred i da se uređaj za paljenje 5 aktivira pri udaru projektila.

Projektil 1 ima osnovno telo 10 projektila 1, koje je ovde takođe rotaciono simetrično i koje ima uzdužnu osu 11 koja se poklapa sa osom 2 rotacije projektila 1 ili je identična sa njom. Uzdužna osa 11 osnovnog tela 10 projektila 1 definiše njegov uzdužni pravac 11. Osnovno telo 10 projektila 1 ima cilindrični deo omotača 12 sa cilindričnom površinom 13 obloge 12 koja je orijentisana duž uzdužne ose 11 osnovnog tela 10 projektila 1. Cilindrični deo obloge 12 ima spoljašnji prečnik 14, debljinu 15 zida i unutrašnji prečnik 16. Unutar cilindričnog dela obloge 12 sa cilindričnom površinom 13 obloge nalazi se udubljenje-šupljina 17 za prijem eksplozivnog materijala. Uređaj za paljenje 5 na vrhu projektila 4 interaguje sa eksplozivom koji se nalazi u udubljenju 17 i osigurava da se pri udaru ispaljenog ili ispuštenog projektila 1, zapali eksploziv koji se nalazi u udubljenju 17 i eksplodira, pri čemu projektil 1 detonira. Zatvarajući element 18, koji je ovde konstruisan kao zavrtni element i zavrnut je na cilindrični deo obloge 12 osnovnog tela 10 projektila 1, koristi se za punjenje eksplozivom koji se nalazi u udubljenju 17 na slici 1.

Nekoliko prstenastih fragmenata - segmenata 20 tela je nanizano duž cilindrične površine 13. Radi boljeg pregleda, prstenasti fragmenti 20 tela se ovde naizmenično nazivaju prvim fragmentima 21 tela i, pored njih ili direktno pored njih, nalaze se drugi fragmenti 22 tela. Ovde i u nastavku, pozivna oznaka broj 20 se podjednako generalno odnosi na jedno ili više prikazanih fragmentacionih tela, kao i posebno na određeni prvi fragment 21 tela ili određeni drugi fragment 22 telo. Prstenasti fragmenti 20 tela su ovde konstruisana kao prvi fragment 21 i drugi fragment 22 fragmentacionog telo u obliku diska. Susedni, diskasti fragmenti 21, 22 tela dodiruju se jedan sa drugim na svojim bočnim površinama, koje su raspoređene u pravcu ortogonalnih ravni ε, tj. ortogonalno na uzdužnu osu 11 osnovnog tela 10 projektila 1. Ravan τ razdvajanja između susednih fragmentacionih tela 21, 22 su takođe orijentisane ortogonalno na uzdužnu osu 11 osnovnog tela 10 projektila 1 i poklapaju se sa ortogonalnim ravnima ε bočnih površina fragmentacionih tela 21, 22.

Više prstenastih fragmenata 20, 21, 22 tela je oblikovano tako da se njihove unutrašnje površine ili unutrašnji prečnici mogu što preciznije postaviti na cilindričnu spoljašnju površinu 13 osnovnog tela 10 projektila 1. Spoljašnji prečnici više prstenastih fragmenata 20, 21, 22 tela mogu varirati - kao što se može videti na slici 1 - pošto spoljašnje površine svakog fragmentacionog tela 21, 22 definišu deo površine 7 projektila 1, pri čemu je površina 7 odnosno tok spoljašnje konture površine 7 projektila projektovan prema aerodinamičkim zahtevima projektila 1.

Susedni fragmenti 20, 21, 22 tela su ovde međusobno povezana najmanje jednim zavarenim šavom 30. U primeru izvođenja prikazanom na slici 1, prstenasto zavareni šav 31 se proteže u ortogonalnoj ravni ε na uzdužnu osu 11 osnovnog tela 10 projektila 1 između susednih fragmentacionih tela 20, 21, 22. Odvojena prstenasti zavareni šavovi 31 su raspoređeni tako da se protežu u ortogonalnoj ravni ε odnosno ravni τ razdvajanja između susednih tela fragmenata 21, 22 i zavaruju prstenasti razmak između dva susedna fragmenta 21, 22 u obliku diska duž celog njegovog obima. Pogodno je što se prstenasto zavarni šavovi 31 nanose svaki odvojeno i samim tim nezavisno jedan od drugoga na površinu 7 projektila 1 u području -odgovarajućeg prstenastog zazora između dva susedna fragmentaciona tela 21, 22. Između odgovarajućih najudaljenijih fragmentacionih tela 20, 21, 22 i susednog osnovnog tela 10 projektila 1 na jednoj strani ili susednog elementa za zatvaranje 18 na suprotnoj, drugoj strani, raspoređeni su granično zavarni varovi 35, koji su ovde takođe konstruisani kao prstenasto zavarni šavovi i povezuju odgovarajuća najudaljenija fragmentaciona tela 20, 21, 22 sa susednim komponentama 10, 18 projektila 1. Prstenasti zazori između najudaljenijih fragmentacionih tela 20, 21, 22 i susednih komponenti 10, 18 projektila 1 su ovde zaptiveni prstenastim obodnim graničnim zavarenim šavom 35.

Više susednih fragmentacionih tela 20, 21, 22, koja su nanizani duž bočne površine 13 i ovde su u obliku diska, formiraju prvu fragmentacionu grupu 41 i prvi deo 51 sa fragmentacionim telima projektila 1. Spoljašnje površine svih fragmentacionih tela 20, 21, 22 prve fragmentacione grupe 41 definišu površinu 7 u ovom prvom delu 51 sa fragmentacionim telima. Izvođenje projektila 1 prema pronalasku prikazano na slici 1 ima samo jednu fragmentacionu grupu 41 koja se sastoji od više prstenastih odnosno ovde u obliku diska fragmentacionih tela 20, 21, 22, pri čemu ova jedna fragmentaciona grupa 41 formira jedan deo 51 sa fragmentacionim telima projektila 1.

U nastavku su takođe opisani primeri realizacije projektila 1 prema pronalasku, koji imaju nekoliko fragmentacionih grupa sa različitim fragmentacionim telima ili nekoliko delova sa fragmentacionim telima.

U izvođenju ilustrovanom na slici 1, najveći spoljašnji prečnik 3 - kalibar 3 - projektila 1 je formiran u oblasti osnovnog tela 10 projektila 1. Obimni zarez 60, koji je formiran na ovom delu tela 10 projektila 1 sa najvećim spoljašnjim prečnikom 3, služi ovde za prijem zaptivnog prstena 63, čiji je profil označen isprekidanim linijama.

Slike 2 do 4 prikazuju jedno u obliku diska fragmentaciono telo 20, 21 sa zarezima 69 sa obe strane. Sledeći opis slika se podjednako odnosi na slike od 2 do 4.

Slika 2 prikazuje bočni pogled na pojedinačno fragmentaciono telo 20, 21 u obliku diska sa zarezima 69 sa obe strane.

Slika 3 prikazuje izometrijski pogled koso odozgo na telo za fragmentaciono telo 20, 21 prikazano na slici 2.

Slika 4 prikazuje bočni presek fragmentacionog tela 20, 21 prikazanog na slikama 2 i 3 prema ravni preseka A-A prikazanoj na slici 2.

Generalno, fragmentaciono telo 20 ima spoljašnju površinu 201, koja je obično ograničena prvom spoljašnjom ivicom 202 i drugom spoljašnjom ivicom 203 fragmentacionog tela 20. Prva spoljašnja ivica 202 i druga spoljašnja ivica 203 mogu biti međusobno razmaknute da bi formirale srednju spoljašnju površinu 201 sa debljinom 204 i širinom 204, respektivno.

Prema izvođenju fragmentacionog tela 21 sa profilom u obliku diska prikazanom na slikama 2 do 4, gde je spoljašnja površina 211 ograničena prvom spoljašnjom ivicom 212 i drugom spoljašnjom ivicom 213 fragmentacionog tela 21 nasuprot prve spoljašnje ivice 212, a dve spoljašnje ivice 212, 213 su uglavnom pravougaone, debljina 214 ili širina 214 spoljašnje površine 211 u suštini odgovara debljini 214 ili širini 214 prikazanog fragmentacionog tela 21.

Širina spoljašnje površine fragmentacionog tela 20 ili rastojanje između suprotnih spoljašnjih ivica takođe može biti različita od debljine ili širine fragmentacionog tela 20, kao što je prikazano na slici 25.

Alternativno, pojedinačna ili sva fragmentaciona tela 20 mogu biti konstruisana tako da se sužavaju ka spolja na šiljat ili zaoštren način, u kom slučaju je spoljašnja površina odgovarajućeg fragmentacionog tela 20 formirana jednom spoljašnjom ivicom. Ova varijanta je ilustrovana na sledećoj slici 26.

Vraćajući se na slike 2 do 4, fragmentaciono telo 20 generalno ima spoljašnji prečnik 205 i unutrašnju površinu 206 nasuprot spoljašnje površine 201 sa unutrašnjim prečnikom 207. Unutrašnji prečnik 207 mora biti prilagođen odgovarajućem spoljašnjem prečniku 14 cilindričnog dela obloge 12 osnovnog tela 10 projektila 1 tako da se odgovarajuće fragmentaciono telo 20 može pričvrstiti ili navrnuti na osnovno telo 10 projektila 1 duž površine 13 cilindričnog dela obloge 12. Vrsta izabranog naleganja između odgovarajuće unutrašnje površine 206 fragmentacionog tela 20 i odgovarajuće površine 13 cilindričnog dela obloge 12 osnovnog tela 10 projektila 1 zavisi od zahteva za kvalitet odgovarajućeg projektila 1 i može biti projektovan, na primer, kao naleganje sa zazorom, prelazno naleganje ili presovano naleganje sa zadorom. Fragmentaciono telo 20 ima prvu bočnu površinu 208 i bočnu površinu 209 nasuprot prve bočne površine 208.

Fragmentaciono telo 21 u obliku diska prikazano ovde na slikama 2 do 4 ima spoljašnji prečnik 215 i unutrašnju površinu 216 nasuprot spoljašnje površine 211 sa unutrašnjim prečnikom 217. Dve suprotne bočne površine 218, 219 diskastog fragmentacionog tela 21 protežu se paralelno jedna sa drugom. U postavljenom položaju diskastog fragmentacionog tela 21, u kome je predmetno fragmentaciono telo 21 navučeno duž cilindrične površine 13 cilindričnog dela obloge 12 osnovnog tela 10 projektila 1 izvedenog projektila prema pronalasku, dve bočne površine 218, 219 su postavljene ortogonalno na uzdužni pravac 11 osnovnog tela 10 projektila 1.

Na sledećim slikama 5 do 8, pet fragmentacionih tela 20, 21, 22 raspoređenih jedno pored drugog prikazana su u izometrijskim prikazima, uporedivim sa fragmentacionim telom 20, 21 ilustrovanim na slici 2, pošto su raspoređena jedno pored drugog unutar fragmentacione grupe 41, na primer, na slici 1. Radi jednostavnosti, ostali delovi i komponente projektila 1 prema pronalasku nisu prikazani na slikama 5 do 8.

Na slici 5, pet identičnih fragmentacionih tela 20 u obliku diska su koncentrično označena pozivnim brojevima 21 i 22 u odnosu na osu 2 rotacije projektila 1 (nije prikazano) ili na uzdužnu osu 11 osnovnog tela 10 projektila 1 (takođe nije prikazano). Prvo telo 21 za fragmentaciju u obliku diska ima prvu spoljašnju površinu 211. Susedno drugo telo 22 za fragmentaciju u obliku diska ima drugu spoljašnju površinu 221.

Slika 6 prikazuje fragmentaciono tela 20 prikazana na slici 5, tj. pet fragmentacionih tela 21, 22 u obliku diska nakon nanošenja šava 30 za zavarivanje između susednih fragmentacionih tela 21, 22. Šavi 30 za zavarivanje su ovde konstruisani kao odvojeni, prstenasti šavovi 30, 31 za zavarivanje koji su raspoređeni u pravcu ortogonalnih ravni ε ili ravni τ razdvajanja između susednih fragmentacionih tela 21, 22 u obliku diska, dakle svaka ravan je ortogonalna na uzdužnu osu 11 osnovnog tela 10 projektila 1 na koje su fragmentaciona tela 21, 22 nanizani u instaliranom položaju na projektilu 1. Kao što je skicirano na slici 1, ravni τ razdvajanja između susednih fragmentaciona tela 21, 22 u obliku diska su takođe orijentisane ortogonalno na uzdužnu osu 11 osnovnog tela 10 projektila 1 i poklapaju se sa ortogonalnim ravnima ε bočnih površina fragmentacionih tela 21, 22. Svaki prstenasto zavareni šav 31 proteže se u obimnom pravcu prstenastog zazora između susednih fragmentacionih tela 21, 22 i čvrsto ih spaja odnosno zavaruje.

Slika 7 prikazuje fragmentaciona tela 20, 20 prikazana na slici 5, tj. fragmentaciona tela 21, 22 u obliku diska nakon nanošenja kontinuiranog, spiralnog vara 32 za zajedničko spajanje fragmentacionih tela 21, 22. Radi jasnoće, spiralni var 32 je ovde nacrtan na takav način da ostaje slobodan razmak između susednih delova spiralnog zavara 32 koji se protežu u suštini paralelno jedan drugom. Za razliku od odvojenih prstenastih zavarenih varova 31 prikazanih na slici 6, koji se mogu izvoditi nezavisno jedan od drugoga, spiralno zavareni var 32 prikazana na slici 7 izvodi se što je moguće neprekidno ili na kontinuiran način. Da bi se postiglo što čvršće zavarivanje više fragmentacionih tela 21, 22 raspoređenih jedno pored drugog, ugao napada ili korak spiralnog zavara 32 može se smanjiti tako da se susedni delovi spiralnog zavara 32 preklapaju. Alternativno, u uzdužnom pravcu 11 osnovnog tela 10 projektila 1, pored već izvedenog spiralnog vara 32 u svakom slučaju može se postaviti još jedan ili opciono nekoliko dodatnih spiralnih varova 32, kako bi se odgovarajući deo fragmentacionih tela 21, 22 pokrio ka spolja neprekidnim, površinskim varom 33.

Ovde je nanesen još jedan var 34 na ivici u uzdužnom pravcu 11 prikazanog dela koji formiraju fragmentaciona tela 21, 22, pri čemu dodatni var 34 na ivici takođe povezuje fragmentaciona tela 21, 22 koja nisu direktno postavljeni jedno uz drugo. Da bi se izbeglo neželjeno izobličenje tokom zavarivanja, drugi dodatni var 34 koji je postavljen nasuprot zadnje strane fragmentacionih tela 21, 22, koji je nevidljiv na slici 7, i proteže se u uzdužnom pravcu 11 poprečno preko fragmentacionih tela 21, 22. Dva dodatna zavarena spoja 34 tako formiraju par zavarenih šavova na suprotnim površinskim delovima fragmentacionih tela iverja 21, 22 koji su sa njima povezani.

Slika 8 ilustruje fragmentaciona tela 21, 22 prikazana na slici 5 nakon nanošenja neprekidnog, ravnog zavarenog plašta 33, koji povezuje pet fragmentacionih tela 21, 22, koji su izvedeni u obliku diska, jedno sa drugim i zajedno ih prekriva zavareni omotač. Ravni zavarni plašt 33 se ovde proizvodi od nekoliko odvojenih, prstenastih zavarenih šavova 31 koje se nanose preklapajući jedna preko druge. Alternativno, takav ravni zavarni plašt 33 može se takođe proizvesti - kao što je prethodno objašnjeno u vezi sa sl. 7 - odgovarajućim izborom jednog, spiralnog zavarenog šava 32 koje se nanosi putem preklapanja. Još jedan zavareni sloj 34 se ovde nanosi u uzdužnom pravcu 11 prikazanog dela koji formiraju fragmentaciona tela 21, 22 kako bi se ova tela 21, 22 u obliku diska fiksirala u njihovom relativnom položaju jedno u odnosu na drugo pre nanošenja površinskog zavarenog plašta 33 u trakastom obliku.

Na sledećim slikama 9 do 12, uporedivim sa prethodno razmatranim slikama 5 do 8, prikazano je pet fragmentacionih tela 20 raspoređenih jedno pored drugog u izometrijskim prikazima. Fragmentaciona tela 23, 24 prikazana ovde na slikama 9 do 12 razlikuju se od fragmentacionih tela 21, 22 u obliku diska, prethodno prikazanih na slikama 5 do 8, po tome što su fragmentaciona tela 23, 24 prikazana ovde koničnog oblika, sa bočnim površinama fragmentacionih tela 23, 24 koje se protežu pod nekim nagibnim uglom u odnosu na ortogonalnu ravan ε u odnosu na uzdužnu osu 11 osnovnog tela projektila. Radi jednostavnosti slike i prikaza, ostali delovi i komponente projektila 1 prema pronalasku nisu prikazani na slikama 9 do 12. Za ostalo, poziva se na prethodni opis dat za slike 5 do 8.

Na slici 9, pet identičnih, konično oblikovanih odnosno koso pod uglom nagnutih fragmentacionih tela 20, koji su koncentrično označeni pozivnim oznakama 23 i 24, u odnosu na osu 2 rotacije projektila 1 (nije prikazano) ili na uzdužnu osu 11 osnovnog tela projektila 10 (takođe nije prikazano).

Slika 10 prikazuje fragmentaciona tela 20 prikazana na slici 9, dakle pet koso nagnutih fragmentaciona tela 23, 24 nakon nanošenja vara 30 za zavarivanje između susednih fragmentaciona tela 23, 24. U poređenju sa slikom 6, ovde na slici 10 varovi 30 za zavarivanje su svaki projektovani kao odvojeni, prstenasti varovi 30, 31 za zavarivanje, koji su raspoređeni u pravcu ortogonalnih ravni ε ili ravni τ razdvajanja između susednih fragmentacionih tela 23, 24, tj. svaki postavljen ortogonalno na uzdužnu osu 11 osnovnog tela 10 projektila 1. Svaki prstenasti var 31za zavarivanje ide u obimnom pravcu prstenastog razmaka između susednih fragmentacionih tela 23, 24 i čvrsto ih spaja odnosno zavaruje. Slika 11 prikazuje - uporedivo sa slikom 7 - fragmentaciona tela 23, 24 u obliku diska nakon nanošenja neprekidnog, spiralnog vara 32 za zajedničko spajanje fragmentacionih tela 23, 24. Radi jasnoće, spiralni var 32 je ovde ponovo nacrtan na takav način da ostaje slobodan razmak između susednih delova spiralnog vara 32 koji se u suštini protežu paralelno jedan drugom. Da bi se postiglo što čvršće zavarivanje više tela 23, 24 raspoređenih jedno pored drugog, ugao napada ili korak spiralnog vara 32 može se smanjiti ili promeniti tako da se susedni delovi spiralnog vara 32 preklapaju. Alternativno, u uzdužnom pravcu 11 osnovnog tela 10 projektila 1, može se dodatno postaviti jedan ili eventualno nekoliko dodatnih spiralnih varova 32 preko već izvedenog spiralnog vara 32 kako bi se odgovarajući deo fragmenta tela 23, 24 pokrio prema spolja neprekidnim, površinskim zavarenim plaštom 33. Ovde je nanesen još jedan dalji zavaren šav 34 u uzdužnom pravcu 11 prikazanog dela koji formiraju fragmentaciona tela 23, 24, pri čemu dodatni zavareni šav 34 takođe povezuje fragmentaciona tela 23, 24 koja nisu postavljena direktno jedno uz drugo.

Slika 12 ilustruje - uporedivo sa slikom 8 - fragmentaciona tela 23, 24 prikazana nakon nanošenja kontinuiranog, ravnog zavarnog plašta 33, koji povezuje pet fragmentacionih tela 21, 22 izvedena u obliku diska jedno sa drugim i zajedno ih pokriva. Ravni zavareni plašt 33 se ovde proizvodi od nekoliko odvojenih, prstenastih zavarenih varova 31 koji se nanose tako što se preklapaju jedan preko drugog. Alternativno, takav ravni zavareni plašt 33 može se takođe proizvesti - kao što je prethodno objašnjeno u vezi sa sl. 11 - odgovarajućim izborom jednog, spiralnog zavarnog šava 32 koje se nanosi preklapajući. Još jedan zavarneni šav 34 se ovde nanosi u uzdužnom pravcu 11 prikazanog dela koji formiraju fragmentaciona tela 23, 24 kako bi se fragmentaciona tela 23, 24 fiksirala u njihovom relativnom položaju jedno u odnosu na drugo pre nanošenja površinskog zavarenog plašta 33 traka po traka.

Na sledećim slikama, identični ili funkcionalno identični delovi i komponente projektila 1 označeni su istim pozivnim oznakama. Da bi se izbeglo ponavljanje, sledeći opis u suštini opisuje samo različite detalje u poređenju sa slikama o kojima je do sada bilo reči.

Slika 13 prikazuje drugi primer realizacije projektila 1 prema pronalasku. Ovo drugo izvođenje projektila se razlikuje od prvog izvođenja prikazanog na slici 1 u suštini po tome što ovde prstenasto fragmentaciono telo 20, koje je konstruisano kao fragmentaciono telo 21 u obliku diska, ima najveći spoljašnji prečnik 215 koji je manji od najvećeg spoljašnjeg prečnika 225, 235 njegovih susednih fragmentacionih tela 22, 23, koja su takođe u obliku diska. Na ovaj način se na isplativ način izrađuje obodni žleb za smeštaj zaptivnog prstena. Ovaj prijemnik za zaptivni prsten (nije prikazan na slici 13) tokom proizvodnje projektila 1 može se na jednostavan način obezbediti navojem najmanje jednog fragmentacionog tela 21 u obliku diska sa manjim spoljašnjim prečnikom 215 između susednih fragmentacionih tela 22, 23, svako sa većim spoljašnjim prečnikom 225, 235 unutar grupe 41 za fragmentaciju, na spoljašnju površinu 13 osnovnog tela 10 projektila 1. Ako je potrebno, položaj najmanje jednog fragmentacionog tela 21 u obliku diska sa manjim spoljašnjim prečnikom 215, a samim tim i položaj kružnog žleba za prijem zaptivnog prstena, može se podesiti odgovarajućim premeštanjem ovog tela u uzdužnom pravcu 11 unutar fragmentacione grupe 41, pre nego što se položaji fragmentacionih tela 21, 22, 23 unutar fragmentacione grupe 41 odnosno unutar dela 51 sa fragmentacionim telima međusobno povežu i tako trajno fiksiraju prstenastim zavarenim šavovima 30, 31, koji su ovde raspoređeni odvojeno.

Slika 14 prikazuje treći primer izvođenja projektila 1 prema pronalasku. U ovom projektilu 1, predviđene su dve fragmentacione grupe 41, 42. Između dve fragmentacione grupe 41, 42, nalazi se unutrašnji, prvi element 65 za pozicioniranje, ugrađen duž bočne površine 13. Spoljašnji, drugi element 66 za pozicioniranje je raspoređen tako da ovaj spoljašnji, drugi element 66 za pozicioniranje obuhvata unutrašnji element 65 za pozicioniranje, pri čemu je u spoljašnjem element 66 za pozicioniranje formiran kružni žleb 62 za prijem zaptivnog prstena 63. Da bi se centar mase projektila 1 mogao podesiti pomoću kombinovanih elementa 65, 66 za pozicioniranje, unutrašnji, prvi element 65 za pozicioniranje je napravljen od lakog metala, na primer od aluminijuma. Spoljašnji, drugi element 66 za pozicioniranje je napravljen od zavarljivog materijala, na primer čelika, pri čemu su oba elementa 65, 66 za pozicioniranje pritisnuta zajedno. Ako je potrebno, broj fragmentacionih tela 21, 22 prve fragmentacione grupe 41 ili prvog dela 51 sa fragmentacionim telima i/ili broj fragmentacionih tela 23, 24 druge fragmentacione grupe 42 drugog dela 52 sa fragmentacionim telima može se menjati tokom ugradnje duž bočne površine 13 kako bi se mogao podesiti položaj kombinovanog elementa 65, 66 za pozicioniranje duž bočne površine 13 i time podešavao položaj centra mase projektila 1. Fragmentaciona tela 20, 21, 22, 23, 24 pričvršćena za bočnu površinu 13 su redom povezana jedno sa drugim prstenastim varovima 31. Najudaljenija fragmentaciona tela 20, 21, 22, 23, 24 fragmentacione grupe 41, 42 su svako povezano graničnim zavarenim varom 35 sa odgovarajućim susednim elementom 66 za pozicioniranje ili osnovnim telom 10 projektila 1 ili elementom za zatvaranje 18.

Slika 15 prikazuje četvrto izvođenje projektila 1 prema pronalasku sa tri fragmentacione grupe 41, 42, 43 odnosno sa tri fragmentaciona dela 51, 52, 53. Između prve fragmentacione grupe 41 i druge grupe 42, ugrađen je element 68 za pozicioniranje u obliku cilindričnog prstena, koji spolja ima kružni žleb 62 za prijem zaptivnog prstena. Između druge fragmentacione grupe 42 i treće grupe 43 nalazi se takođe element 68 za pozicioniranje u obliku cilindričnog prstena, ali bez kružnog žleba. Odgovarajuća fragmentaciona tela 21, 22 u obliku diska prve fragmentacione grupe 41, odgovarajuća fragmentaciona tela 23, 24 u obliku diska druge fragmentacione grupe 42, kao i odgovarajuća fragmentaciona tela 25, 26 u obliku diska treće fragmentacione grupe 43 su međusobno povezana spiralnim varom 32 u fragmentacionim grupama 41, 42, 43.

Slika 16 prikazuje peti primer izvođenja projektila 1 prema pronalasku sa tri fragmentacione grupe 41, 42, 43 odnosno sa tri fragmentaciona dela 51, 52, 53.

Slika 17 prikazuje - uporedivo sa slikom 16 - šesti primer izvođenja projektila 1 prema pronalasku, takođe sa tri fragmentacione grupe 41, 42, 43 odnosno sa tri fragmentaciona dela 51, 52, 53. Ova dva izvođenja (slika 16 i 17) se u suštini razlikuju samo u detaljima odgovarajućih zavarenih spojeva, koji su prikazani na sledećim slikama 19 i 20. Osim ovih različitih zavarenih spojeva, koji će biti razmotreni odvojeno, sledeći opis se podjednako odnosi na slike 16 i 17.

Fragmentaciona tela 20, 21, 22 prve fragmentacione grupe 41 odnosno prvog fragmentacionog dela 51 su ovde raspoređena pod nagibnim uglom β u odnosu na ortogonalnu ravan ε. Fragmentaciona tela 20, 25, 26 treće fragmentacione grupe 43 odnosno trećeg fragmentacionog dela 53 su ovde nagnuta pod uglom α nagiba u odnosu na ortogonalnu ravan ε. Na primer, dva ugla α, β nagiba su ovde izabrana različito, kao što je skicirano na slici 17. Fragmentaciona tela 20, 23, 24 srednjeg, drugog fragmentacionog dela 52 su u obliku diska, sa ravnima τ razdvajanja između susednih fragmentacionih tela 23, 24 koje su orijentisane paralelno odnosno u pravcu ortogonalne ravni ε u odnosu na uzdužnu osu 11 osnovnog tela 10 projektila 1.

Između prvog fragmentacionog dela 51 sa koso postavljenim odnosno nagnutim fragmentacionim telima 21, 22 i drugog fragmentacionog dela 52 sa fragmentacionim telima 23, 24 raspoređenim ortogonalno na uzdužnu osu 11 osnovnog tela 10 projektila 1, nalazi se konusni prstenasti element 67 za pozicioniranje. Slično tome, između druge i treće fragmentacione grupe 42, 43 odnosno između drugog i trećeg fragmentacionog dela 52, 53, nalazi se konusni prstenasti element za pozicioniranje 67. Kao što je prikazano na slici 17, površinski obrađeni segment 8 proteže se kako duž zadnjeg dela tela 10 projektila 10 tako i duž nekih fragmentacionih tela 25, 26 u području treće fragmentacione grupe 43.

Slika 18 prikazuje presek sedmog izvođenja oblika projektila 1 prema pronalasku sa dve fragmentacione grupe 41, 42, gde je između dve fragmentacione grupe predviđen unutrašnji, prvi element 65 za pozicioniranje postavljen duž bočne površine 13, i postavljen je spoljašnji, drugi element 66 za pozicioniranje, koji obuhvata unutrašnji element 65 za pozicioniranje, gde je u spoljašnjem elementu 66 za pozicioniranje formiran kružni žleb 62 za prijem zaptivnog prstena. Unutrašnji, prvi element 65 za pozicioniranje je napravljen, na primer, od aluminijuma, a spoljašnji, drugi element 66 za pozicioniranje je napravljen od materijala koji se lako zavaruje, na primer, od čelika ili legure čelika. Dva elementa 65, 66 za pozicioniranje su međusobno pritisnuta zajedno.

Slika 19 prikazuje detaljan prikaz oblasti B označene na slici 16. Kosa odnosno nagnuta fragmentaciona tela 21, 22 prve fragmentacione grupe 41 su međusobno spojena jedno sa drugim pojedinačnim zavarivanjem pomoću prstenasog vara 31.

Slika 20 prikazuje detaljan prikaz oblasti C označene na slici 17. Ovde su nagnuta odnosno zakošena fragmentaciona tela 21, 22 prve grupe 41 fragmenata spojena sa površinskim zavarenim spojem 30, 32, 33, 34 izvedenim od nekoliko odvojenih zavarenih šavova 32, 34, koji se preklapajuće nanose na površinu 7 projektila 1 u ovom prvom fragmentnom delu 51 i koje formiraju zavareni plašt 33 po celoj površini.

Slika 21 prikazuje detaljan prikaz oblasti D označene na slici 18. Najudaljenije, u obliku diska, fragmentaciono telo 24 druge fragmentacione grupe 42 je ovde povezano s jedne strane sa susednim osnovnim 10 telom projektila 1graničnim varom 35. S druge strane, u obliku diska, fragmentaciono telo 24 je povezano sa susednim, u obliku diska, fragmentacionim telom 23 pomoću zavarivanja prstenastim varom 31.

Slika 22 prikazuje bočni presek osmog primera izvođenja projektila 1 prema pronalasku sa dve fragmentacione grupe 41, 42, svaka sa fragmentacionim telima 20, 21, 22 nagnutim u suprotnim smerovima.

Slika 23 prikazuje detaljan prikaz oblasti E označene na slici 22 sa fragmentacionim telima 21, 22 nagnutim pod uglom α nagiba u odnosu na ravan ε ortogonalno postavljena na uzdužni pravac 11 osnovnog tela 10 projektila 1. Spoljašnje površine 211, 221 fragmentacionih tela 21, 22 imaju udubljenja u obliku zareza na svojim uzdužnim ivicama, zbog čega međusobno suprotne prve spoljašnje ivice 212, 222 i druge spoljašnje ivice 213, 223, koje ograničavaju spoljašnje površine 211, 221, imaju manje rastojanje od debljine ili širine fragmentacionih tela 21, 22. Udubljenja u obliku zareza izvedena na površini 7 imaju prednost što se šavovi za zavarivanje, koje ovde nisu prikazani, na primer, mogu izvesti kao prstenasti varovi 31 odnosno mogu se primeniti unutar ovih udubljenja u obliku zareza da bi se povezala susedna fragmentaciona tela 21, 22, pri čemu površina 7 projektila 1 ostaje što je moguće ravnija i nije poremećen primenjenim prstenastim varovima 31.

Slika 24 prikazuje presek sa strane dva susedna, u obliku diska, fragmentaciona tela 21, 22 sa pravougaonim profilom diska. Prvo fragmentaciono telo 21 ima spoljašnju površinu 211, prvu spoljašnju ivicu 212 i suprotnu drugu spoljašnju ivicu 213, debljinu ili širinu 214, spoljašnji prečnik 215, unutrašnju površinu 216, unutrašnji prečnik 217, kao i prvu bočnu površinu 218 i drugu bočnu površinu 219 nasuprot prve bočne površine 218. Drugo fragmentaciono telo 22 ima spoljašnju površinu 221, prvu spoljašnju ivicu 222 i suprotnu drugu spoljašnju ivicu 223, debljinu ili širinu 224, spoljašnji prečnik 225, unutrašnju površinu 226, unutrašnji prečnik 227, kao i prvu bočnu površinu 228 i drugu bočnu površinu 229 nasuprot prve bočne površine 228. Širine spoljašnjih površina 211, 221 ovde odgovaraju debljinama i širinama 214, 224 dva fragmentaciona tela 21, 22 između suprotnih bočnih površina. 218, 219 i 228, 229 dva fragmentaciona tela 21, 22. Dva fragmentaciona tela 21, 22 su međusobno povezana prstenastim varom 31. Prstenasti var 31 se proteže u ortogonalnoj ravni ε na uzdužnu osu osnovnog tela 10 projektila 1 odnosno u ravni τ za razdvajanje između susednih fragmentacionih tela 21, 22.

Slika 25 prikazuje presek sa strane dva susedna fragmentaciona tela 23, 24, kao i naime treće fragmentaciono telo 23 i četvrto fragmentaciono telo 24, svako u obliku diska sa uglavnom pravougaonim profilom diska sa zaobljenim spoljnim ivicama 232, 233 i 242, 243. Zbog zaobljenih spoljašnjih ivica 232, 233 i 242, 243, širine spoljašnjih površina 231, 241 su svaka nešto manja od debljine i širine 234, 244 dva fragmentaciona tela 23, 24. Debljine i širine 234, 244 dva fragmentaciona tela 23, 24 odgovaraju rastojanjima između suprotnih bočnih površina 218, 219 i 228, 229 dva fragmentaciona tela 21, 22.

Dva fragmentaciona tela 23, 24 su međusobno povezana prstenastim varom 31, koji je raspoređen u području zaobljenih spoljašnjih ivica 233, 242. Prstenasti šav vara 31 se proteže u ortogonalnoj ravni ε na uzdužnu osu tela 10 projektila 1 odnosno u ravni τ za razdvajanje između susednih fragmentacionih tela 23, 24.

Slika 26 prikazuje presek sa strane dva susedna fragmentaciona tela 25, 26 sa trouglastim profilom diska, pri čemu je svaki disk izveden sa spoljnom ivicom u obliku sečiva koja se sužava ka spolja. Peto fragmentaciono telo 25 ima spoljašnju površinu 251, koju formira jedna spoljašnja ivica u obliku sečiva 252, ima promenljivu debljinu odnosno širinu 254, spoljašnji prečnik 255, unutrašnju površinu 256, unutrašnji prečnik 257, kao i prvu bočnu površinu 258 i drugu bočnu površinu 259 nasuprot prve bočne površine 258. Šesto fragmentaciono telo 26 ima spoljašnju površinu 261, koju formira jedna spoljašnja ivica u obliku sečiva 262, a takođe ima promenljivu debljinu odnosno širinu 264, spoljašnji prečnik 265, unutrašnju površinu 266, unutrašnji prečnik 267, kao i prvu bočnu površinu 268 i drugu bočnu površinu 269 nasuprot prve bočne površine 268.

Širine spoljašnjih površina 251, 261 dva fragmentaciona tela 25, 26 ovde odgovaraju širinama odgovarajućih konusnih, sa oštricama oblikovanih spoljašnjih ivica 252, 262 dva fragmentaciona tela 25, 26. Dva fragmentaciona tela 25, 26 su ovde međusobno povezana prstenastim varom 31 u području najveće debljine odnosno širine 254, 264 dva fragmentaciona tela 25, 26, pri čemu se područje direktno graniči sa cilindričnom spoljašnjom površinom 13 osnovnog tela 10 projektila 1. Prstenasti var 31 se zatim proteže u ortogonalnoj ravni ε na uzdužnu osu osnovnog tela 10 projektila 1 odnosno u ravni τ za razdvajanje odnosno ovde se var 31 proteže u obimnom pravcu izvedenog zareza između susednih fragmentacionih tela 25, 26.

Slika 27 prikazuje projektil 1 prema pronalasku izveden u obliku minobacačke granate. Osnovni oblik projektila 1 prikazan ovde sa osnovnim telom 10 projektila 1, koje ima udubljenje 17 za prijem eksplozivnog materijala, gde je duž uzdužne ose 11 osnovnog tela projektila 10 više susednih fragmentacionih tela 20 nanizano i postavljeno na bočnu površinu osnovnog tela 10 projektila, i gde su susedna fragmentaciona tela 20 povezana jedno sa drugim najmanje jednim varom 30, 31, pri čemu je ova postavka već detaljno opisan uz poziv na sliku 1. Stoga se pozivamo na gornji opis sa slike 1. Pored šematske ilustracije na slici 1, ovde na slici 27, za projektil 1 u obliku potpuno sklopljene minobacačke granate, repna jedinica 90 je već pričvršćena za repni zadnji deo 6. Repna jedinica 90 je pričvršćena za odgovarajući spoljni navoj 9 repnog zadnjeg dela 6 na telo 10 projektila pomoću unutrašnjeg navoja. Repna jedinica 90 prikazana ovde, na primer, sadrži pogonsko punjenje i upaljač pogonskog goriva.

Ovde je uređaj 5 za paljenje zavrnut na element 18 za zatvaranje na vrhu projektila 4 pomoću navoja 91. Element 18 za zatvaranje je zatim zavrnut na deo tela 10 projektila 1 preko dodatnog navoja 92. S jedne strane, ovde prikazani element 18 za zatvaranje služi za međusobno pritiskanje i sabijanje fragmentacionih tela 20, koja su prethodno postavljena nanizana jedno uz drugo na bočnu površinu 13 osnovnog tela 10 projektila u njihovom instaliranom položaju. Time se s jedne strane, ovo osigurava da ne dođe do neželjenih razmaka između susednih fragmentacionih tela 20, koja su izvedena u obliku diska. S druge strane, pritisak između susednih fragmentacionih tela 20 usled zavrtanja elementa 18 za zatvaranje olakšava naknadno nanošenje varova 30, 31, pomoću kojih su susedna fragmentacionih tela 20 povezana jedno sa drugim.

Nakon odgovarajućeg punjenja udubljenja 17 eksplozivnom materijom, udubljenje 17 se zatvara uvrtanjem uređaja 5 za paljenje u navoj 91 elementa 18 za zatvaranje. Projektil 1 ili ovde prikazana minobacačka granata je stoga spremna za ispaljivanje, na primer, pomoću minobacača.

Slika 28 prikazuje projektil 1 prema pronalasku u obliku artiljerijske granate. Za razliku od minobacačke granate prema prethodnoj slici 27, artiljerijskoj granati nedostaje repni deo. Repni zadnji deo 6 artiljerijske granate stoga nema spojni navoj za repnu jedinicu, već je ovde konstruisan, na primer, sa ravnom donjom površinom koja je poravnata ortogonalno u odnosu na uzdužnu osu 11 tela 10 projektila. Pričvršćivanje uređaja 5 za paljenje za vrh odnosno nos 4 projektila pomoću elementa 18 za zatvaranje kao spojnog dela sa osnovnim telom 10 projektila vrši se na način uporediv sa izvođenjem prema slici 27. Poziva se na odgovarajući opis slike 27.

Prikazana artiljerijska granata ima zaptivni prsten 64 sa vođicom na zadnjem delu u predelu fragmentacionih tela 20, koja su izrađena u obliku diska, pri čemu je zaptivni prsten 64 skupljen na fragmentaciona tela 20 ili fragmentacione diskove koji se nalaze ispod. Zaptivni prsten 64, na primer, napravljen je od plastike i ovde se sastoji od vođice izrađene od bakra, koja služi za zaptivanje granate uz cev odgovarajućeg topa kada se artiljerijska granata ispali.

SPISAK REFERENTNIH SIMBOLA ODNOSNO POZIVNIH OZNAKA

1 Projektil

2 Osa rotacije projektila

3 Kalibar, spoljašnji prečnik projektila

4 Nosni deo projektila

5 Uređaj za paljenje

6 Zadnji deo

7 Površina projektila; Spoljna kontura projektila

8 površina obrađenog segmenata

9 Spoljnih navoja; Navoj za priključak repne jedinice

10 Osnovno telo projektila

11 Uzdužna osa tela projektila; Uzdužni pravac

12 cilindričnih delova plašta tela metka

13 Cilindrična površina obloge

14 Spoljni prečnik cilindričnog dela obloge

15 Debljina zida cilindričnog dela obloge

16 Unutrašnji prečnik cilindričnog dela obloge

17 Udubljenje za prihvatanje eksplozive materije

18 Element za zatvaranje, element za zavrtanje

20 Fragmentaciono telo

201 Spoljašnja površina tela fragmenta (odnosno 211, 221, 231,...)

202 (prva) spoljašnja ivica tela fragmenta (odnosno 212, 222, 232,...)

203 (druga) spoljna ivica tela fragmenta (odnosno 213, 223, 233,...)

204 Debljina odnosno širina tela fragmenta (odnosno 214, 224, 234,...)

205 spoljašnji prečnik tela fragmenta (odnosno 215, 225, 235,...)

206 unutrašnja površina tela fragmenta (odnosno 216, 226, 236,...)

207 unutrašnji prečnik tela fragmenta (odnosno 217, 227, 237, ...)

208 prva bočna površina tela fragmenta (odnosno 218, 228, 238,...)

209 druga bočna površina tela fragmenta (odnosno 219, 229, 239,...)

21 (prvo) fragmentaciono telo

22 (druga) fragmentaciono telo

23 (treće) fragmentaciono telo

24 (četvrto) fragmentaciono telo

25 (peto) fragmentaciono telo

26 (šesto) fragmentaciono telo

30 zavareni šav

31 prstenasti var između fragmentacionih tela

32 spiralni vara (preklapajući)

33 plašt cele zavarene površine

34 dodatni zavareni šav

35 graničnih zavareni šav

41 (prva) fragmentaciona grupa, grupa fragmentacionih tela

42. (druga) fragmentaciona grupa

43. (treća) fragmentaciona grupa

51 (prvi) fragmentacioni deo

52 (drugi) fragmentaciona deo

53 (treći) fragmentaciona deo

60 obodni zarez (za zaptivni prsten)

62 obodni žleb

63 Zaptivni prsten

64 Zaptivni prsten sa vođicom

65 (prvi) element za pozicioniranje, aluminijumski uložak

66 (drugi) element za pozicioniranje, umetnuti prsten sa žlebom

67 Element za pozicioniranje, konusni prsten

68 Element za pozicioniranje, cilindrični prsten

69 Zarez u fragmentacionom telu

90. Repna jedinica

91 navoj

92 navoja

α Ugao nagiba α fragmentacionog tela u odnosu na ortogonalnu ravan ε β Ugao nagiba β tela fragmenta u odnosu na ortogonalnu ravan ε ε Ravan ε ortogonalna na uzdužnu osu tela projektila

τ Ravan τ za razdvajanje između susednih tela fragmenata

Claims (27)

PATENTNI ZAHTEVI

1. Projektil (1) sa osnovnim telom (10) projektila, koje ima udubljenje (17) za prijem eksplozivne materije kao i najmanje u delovima (12), prvenstveno cilindričnu površinu (13) obloge orijentisanu duž uzdužne ose (11) osnovnog tela (10) projektila, i pri čemu je predviđena najmanje jedna fragmentaciona grupa (41, 42, 43) koja obuhvata najmanje dva međusobno susedna, prstenasta fragmentaciona tela (20, 21, 22, 23, 24), koja su nanizana duž površine omotača (13) i formiraju fragmentacioni deo (51, 52, 53) projektila (1), naznačen time, da su najmanje susedna fragmentaciona tela (20, 21, 22) fragmentacione grupe (41, 42, 43) povezana jedno sa drugim pomoću najmanje jednog zavarenog šava (30, 31, 32, 33, 34).

2. Projektil (1) prema zahtevu 1, naznačen time, da svako fragmentaciono telo (20, 21, 22) fragmentacione grupe (41, 42, 43) ima spoljašnju površinu (201, 211, 221) nasuprot bočne površine (13) obloge i spoljašnje površine (201, 211, 221) svih fragmentacionih tela (20, 21, 22) jedne fragmentacione grupe (41, 42, 43) definišu površinu (7) projektila (1) u ovom fragmentacionom delu (51, 52, 53).

3. Projektil (1) prema zahtevu 2, naznačen time, da je najmanje jedan zavareni šav (30, 31, 32, 33, 34) nanesen na površinu (7) projektila (1) u fragmentacionom delu (51, 52, 53).

4. Projektil (1) prema jednom od prethodno navedenih zahteva,

naznačen time, da se najmanje jedan zavareni šav (30, 31, 32, 33, 34) proteže u ravni (ε) ortogonalnoj u odnosu na uzdužnu osu (11) osnovnog tela (10) projektila i prvenstveno je zavareni šav (31) prstenastog oblika.

5. Projektil (1) prema jednom od zahteva 1 do 4, naznačen time, da je u jednoj fragmentacionoj grupi (41, 42, 43) predviđeno više od dva fragmentaciona tela (20, 21, 22, 23, 24) i susedna fragmentaciona tela (20, 21, 22) su uvek međusobno povezana pomoću zavarnog šava (30, 31, 32, 33, 34).

6. Projektil (1) prema jednom od zahteva 2 ili 3, naznačen time, da je najmanje jedan zavareni šav (30, 31, 32, 33, 34) deo površinskog zavarenog spoja (32, 33), koji povezuje spoljašnje površine (201, 211, 221, 223) svakog fragmentacionog tela (20, 21, 22, 23) jedne fragmentacione grupe (41, 42) jednu sa drugom.

7. Projektil (1) prema zahtevu 6, naznačen time, da je ravni zavareni spoj (32, 33) izveden od nekoliko odvojenih zavarenih šavova (30, 31, 32, 34), koji su naneti preklapajući na površinu (7) projektila (1) u fragmentacionom delu (51, 52, 53).

8. Projektil (1) prema zahtevu 6, naznačen time, da se ravan zavareni spoj (32, 33) sastoji od jednog pojedinačnog zavarenog šava (30, 32) koji je nanet preklapajući, prvenstveno u spiralnoj formi.

9. Projektil (1) prema zahtevima 1 do 5, naznačen time, da su nesusedna fragmentaciona tela (20, 21, 23, 25) fragmentacione grupe (41, 42, 43), prvenstveno sva fragmentaciona tela (20, 21, 22, 23, 24, 25) fragmentacione grupe (41, 42, 43), spojeni međusobno pomoću najmanje jednog daljeg dodatnog zavarenog spoja (34).

10. Projektil (1) prema zahtevu 9, naznačen time, da je najmanje jedan dalji dodatni zavareni šav (34) nanesen u uzdužnom pravcu (11) fragmentacionog dela (51, 52) na površini (7) projektila (1) u ovom fragmentacionom delu (51, 52).

11. Projektil (1) prema zahtevu 10, naznačen time, da su predviđena najmanje dva dalja dodatna zavarena šava (34), koja su nanesena jedan nasuprot drugoga na površinu (7) projektila (1) u jednom fragmentacionom delu (51, 52, 53) i u uzdužnom pravcu projektila (1).

12. Projektil (1) prema jednom od prethodno navedenih zahteva,

naznačen time, da su fragmentaciona tela (20, 21, 22, 23, 24) u obliku diska.

13. Projektil (1) prema jednom od zahteva 1 do 11, naznačen time, da su predviđene najmanje dve fragmentacione grupe (41, 42, 43) i fragmentaciona tela (20, 21, 22, 23, 24) koja kod fragmentacione grupe (41) imaju barem u nekom segmentu drugačiji ugao nagiba (α, β) u odnosu na ortogonalnu ravan (ε) nego fragmentaciona tela (20, 23, 24, 25, 26) ove druge fragmentacione grupe (42).

14. Projektil (1) prema jednom od prethodno navedenih zahteva,

naznačen time, da najmanje jedno od prstenastih fragmentacionih tela (20, 21) ima najveći spoljašnji prečnik (205, 215), koji je manji od najvećeg spoljašnjeg prečnika (225, 235) njegovih susednih fragmentacionih tela (22, 23), za prijem zaptivnog prstena (63, 64).

15. Projektil (1) prema jednom od prethodno navedenih zahteva,

naznačen time, da su predviđene najmanje dve fragmentacione grupe (41, 42) koje su međusobno razmaknute, pri čemu je između fragmentacionih grupa (41, 42) predviđen unutrašnji, prvi element (65) za pozicioniranje postavljen duž bočne površine (13) obloge, kao i spoljašnji, drugi element (66) za pozicioniranje koji je raspoređen tako, da obuhvata unutrašnji element (65) za pozicioniranje, pri čemu je u spoljašnjem elementu (66) za pozicioniranje formiran kružni žleb (62) za prijem zaptivnog prstena (63, 64).

16. Projektil (1) prema zahtevu 15, naznačen time, da je unutrašnji, prvi element (65) za pozicioniranje napravljen od aluminijuma i spoljašnji, drugi element (66) za pozicioniranje je napravljen od materijala koji se može lako zavarivati, prvenstveno od čelika ili legure čelika i ova dva elementa (65, 66) za pozicioniranje su pritisnuta jedan uz drugog.

17. Projektil (1) prema jednom od prethodno navedenih zahteva,

naznačen time, da su odgovarajuća najudaljenija fragmentaciona tela (20, 21, 22) fragmentacione grupe (41, 42) povezana sa osnovnim telom (10) projektila ili sa elementom (65, 66, 67, 68) za pozicioniranje i/ili sa elementom (18) za zatvaranje pomoću najmanje jednog graničnog zavarnog šava (35).

18. Projektil (1) prema jednom od prethodno navedenih zahteva,

naznačen time, da je/su najmanje jedan zavareni spoj (30, 31, 32, 33) i/ili najmanje jedan dalji dodatni zavareni šav (34) i/ili najmanje jedan granični zavareni šav (35), prvenstveno svi zavareni šavovi (30, 31, 32, 33, 34, 35), projektovan/projektovani da bude/budu hermetičan/hermetični.

19. Postupak za proizvodnju projektila (1) prema bilo kom od prethodno navedenih zahteva 1 do 18, koji obuhvata sledeće korake:

- Obezbeđivanje osnovnog tela (10) projektila sa prvenstveno cilindričnom spoljašnjom površinom (13) obloge;

- Obezbeđivanje najmanje dva prstenasta fragmentaciona tela (20, 21, 22, 23, 24); - Nameštanje fragmentacionih tela (20, 21, 22, 23, 24) na bočnu površinu (13) obloge, pri čemu grupa susednih fragmentacionih tela (20, 21, 22) formira fragmentacionu grupu (41, 42) i svako fragmentaciono telo (20, 21, 22) fragmentacione grupe (41, 42) ima spoljašnju površinu (201, 211, 221) nasuprot bočne površine (13) obloge i spoljašnje površine (201, 211, 221) svih fragmentacionih tela (20, 21, 22) fragmentacione grupe (41, 42) definišu površinu (7) projektila (1) u fragmentacionom delu (51, 52);

- Nanošenje najmanje jednog zavarenog šava (30, 31, 32, 33), koji povezuje najmanje dva susedna fragmentaciona tela (20, 21, 22) jedno sa drugim.

20. Postupak prema zahtevu 19, naznačen time, da se za spajanje susednih fragmentacionih tela (20, 21, 22) nanose odvojeni zavareni šavovi (30, 31, 32).

21. Postupak prema zahtevu 20, naznačen time, da se odvojeni zavareni šavovi (30, 31, 32) nanose svaki u ravni (ε) ortogonalnoj na uzdužnu osu (11) na površinu (7) fragmentacionog dela (51, 52).

22. Postupak prema zahtevu 21, naznačen time, da se odvojeni zavareni šavovi (30, 31, 32) nanose preklapajući se jedan preko drugog.

23. Postupak prema zahtevu 19, naznačen time, da su susedna fragmentaciona tela (20, 21, 22) međusobno povezana pomoću jednog, prvenstveno spiralno nanetog, zavarenog šava (32) koja se proteže po površini (7) fragmentacionog dela (51, 52).

24. Postupak prema jednom od zahteva 19 do 23, naznačen time, da se nesusedna fragmentaciona tela (20, 21, 23, 25) međusobno povezuju pomoću nanošenje najmanje jednog daljeg dodatnog zavarenog šava (34), koji se pruža u uzdužnom pravcu (11) projektila (1) i na površini (7) fragmentacionog dela (51, 52).

25. Postupak prema jednom od zahteva 19 do 24, naznačen time, da se zavarivanje vrši pomoću postupka laserskog zavarivanja, prvenstveno pomoću impulsnog laserskog zavarivanja.

26. Postupak prema jednom od zahteva 19 do 25, naznačen time, da se bar segment površine (7) projektila (1) obrađuje pre nanošenja najmanje jednog zavarenog šava (30), prvenstveno pomoću mašinske obrade, naročito povoljno obradom skidanja strugotine odnosno struganjem površine (8).

27. Postupak prema jednom od zahteva 19 do 26, naznačen time, da se bar deo površine (7) projektila (1), posle nanošenja najmanje jednog zavarenog šava (30), obrađuje prvenstveno pomoću mašinske obrade, naročito povoljno obradom skidanja strugotine odnosno struganjem ili premazivanjem površine (8), pri čemu površinska obrada takođe obuhvata bar jedan segment najmanje jednog zavarnog šava (30).