Przedmiotem wynalazku jest drazarka chodni¬ kowa do drazenia sztolni, tuneli i chodników z ramieniem wahliwym w plaszczyznie pionowej i po¬ ziomej, na którego wolnym koncu jest umiesz¬ czona glowica urabiajaca, która jest zaopatrzona w dwa bebny lub kola urabiajace obracajace sie w osi przebiegajacej poprzecznie do osi podluznej ramienia urabiajacego.Znane sa drazarki chodnikowe i urabiarki, które jak na przyklad przesuwne na gasienicach lub na saniach posiadaja na przenosniku ladujacym na przesuwnej podstawie maszyny wysiegnik urabia¬ jacy wahliwy pionowo i w bok, który na czolowym miejscu dzwiga obracajaca sie glowice urabiajaca z narzedziami wrebiajacymi. Glowica urabiajaca sklada sie przy tym z kól lub^bebnów urabiajacych, które po obu stronach mechanizmu sa ulozysko- wane obrotowo na wspólnej osi. Tymi drazkami pracujacymi jako maszyny o wycinkowym draze¬ niu nie uzyska sie tuneli lub chodników o prze¬ kroju lukowym z gladkimi, pozbawionymi wrebów scianami i stropami. Raczej mozna nimi wydrazyc przekroje z mniej wiecej poziomym stropem.Celem wynalazku jest przede wszystkim takie uksztaltowanie drazarek chlodnikowych wzglednie urabiarek wymienionego rodzaju, zeby przy wy¬ sokiej wydajnosci, mozna bylo nimi wykonywac tunele wzglednie chodniki o róznych przekrojach a przede wszystkim profile lukowe z gladkimi, nie schodkowanymi powierzchniami scian.Cel ten osiagnieto przez opracowanie konstruk¬ cji drazarki chodnikowej, którejv ramie urabiajace, wahliwe w plaszczyznie pionowej w góre i w dól jest umocowane przegubowo na dzwigarze ramienia urabiajacego, który w Odniesieniu do podstawy maszyny jest wahliwy w plaszczyznie poziomej i obraca sie na osi obrotu przebiegajacej mniej wiecej w kierunku drazenia.Wymieniona os obrotu moze sie schodzic z osia podluzna ramienia urabiajacego. Uklad jest szcze¬ gólnie tak dobrany, ze os obrotu, w której ramia urabiajace jest wahliwe, schodzi sie z kierunkiem drazenia. Dzwigar ramienia urabiajacego jest w odniesieniu do podstawy maszyny odpowiednio po- suwny w kierunku drazenia i przy tym obraca sie w osi ^rbrotu biegnacej mniej wiecej w kierunku drazenia.' Przy takiej drazarce ramie urabiajace wraz z glowica urabiajaca jest nie tylko podnoszone i o- puszczane w plaszczyznie pionowej i wychylne w plaszczyznie poziomej; lecz jest jednoczesnie wy«- chylne w osi, poprzecznej do tych obu osi, biegna¬ cej w kierunku czola przodka i odpowiednio zbie¬ gajacej sie z kierunkiem drazenia, wskutek czego glowica urabiajaca wraz z oboma na wspólnej osi urzadzonymi bebnami urabiajacymi lub tym po¬ dobnymi, przyjmuje polozenie ukosne, w którym bebny urabiajace znajduja sie jeden nad drugim.Za pomoca wychylenia ramienia urabiajacego w tej osi, mozna bez przeszkód drazyc luki wzglednie 97 429^97 3 luki w tunelach lub chodnikach z gladkimi, nie- schodkowanymi scianami. Drazenie tunelu iub in¬ nego otworu w caliznie osiaga sie jesli ramie urabiajace jest tak osadzone na maszynie, ze w czasie wychylu moze byc jednoczesnie posuwane w kierunku drazenia. Na podstawie korzystnego wprowadzenia sil reakcyjnych zgodnie z wyna¬ lazkiem maszyna odznacza sie bardzo spokojnym ruchem i wysoka statecznoscia. Przeciwnie do tego inne znane drazarki i urabiarki, których glowice urabiajace obracaja sie w osi schodzacej sie z osia wysiegnika, pod dzialaniem sil reakcyjnych maja tendencje do zbaczania z kierunku w zwiazku z czym musza byc mocowane.Szczególnie ze wzgledów konstrukcyjnych jest celowym jesli dzwigar ramienia urabiajacego jest wykonany z bryly pustej, szczególnie z rury. W tej bryle pustej wzglednie rurze moga byc osa¬ dzone silowniki/ które ramie urabiajace podnosza i opuszczaja w plaszczyznie pionowej. Poleca sie dzwigar ramienia urabiajacego tak osadzic na o- brotowym krzesle, obracajacym sie w osi piono¬ wej podstawy drazarki, aby byl wahliwy w osi obrotowej biegnacej w kierunku czola przodka i jednoczesnie posuwnej w kierunku drazenia. W tym celu dzwigar ramienia urabiajacego jest po¬ laczony z bryla obrotowa w sposób zapewniajacy niezawodny obrót i w odniesieniu do niej po- suwny w kierunku drazenia, przy czym bryla obro¬ towa obraca sie w lozysku w osi obrotu biegnacej mniej wiecej w kierunku drazenia. Lozysko z bryla obrotowa moze byc osadzone na krzesle obrotowym podstawy maszyny. Dla zapewnienia niezawodnego obrotu polaczenie dzwigara z bryla obrotowa jest celowo zaopatrzone w uzebienie przesuwne lub tym podobne. Do posuwu ramienia urabiajacego w kierunku drazenia stosuje sie korzystnie silowniki, które moga byc osadzone miedzy dzwigarem ra¬ mienia urabiajacego, a bryla obrotowa.W celu drazenia tuneli wzglednie chlodników o róznych przekrojach, a szczególnie luków z glad¬ kimi pozbawionymi wrebów powierzchniami scian, nadaje sie bebnom urabiajacym celowo ksztalt mniej wiecej grzyba lub stozka scietego tak wy¬ konany, ze ich srednice zmniejszaja sie w kierunku czolowej sltony bebnów.Do zaladowania usypu rozluzowanego urobku moga byc uzyte urzadzenia zaladowcze róznego rodzaju. Celowym jednak jest wyposazyc drazarke w lopate ladujaca, która jak wiadomo jest pola¬ czona w zespól z dwoma przenosnikami laduja¬ cymi, umieszczonymi po bokach drazarki, w ten sposób, ze lopata ladujaca wraz z obu przenos¬ nikami jest oparta wahliwie w pionowej plasz¬ czyznie na podstawie drazarki.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia zgodnie z wynalazkiem sche¬ matycznie drazarke chodnikowa w widoku z boku, fig. 2 — drazarke z fig. 1 w widoku z góry, fig. 3 — szczegól drazarki, mianowicie dzwigar ramie¬ nia urabiajacego i jego ulozyskowanie na krzesle obrotowym podstawy drazarki w powiekszeniu i w widoku z boku, czesciowo w przekroju podluz- 429 4 nym, fig. 4 — urzadzenie wedlug fig. 3 w widoku z góry.Przedstawiona drazarka chodnikowa pokazuje podstawe maszyny 10 z podwoziem gasienicowym 11. Na podstawie maszyny 10 jest umieszczony stól 13 obracajacy sie na osi pionowej nad lozem obro¬ towym 12. Jak pokazuja szczególnie fig. 3 i 4, na stole 13 sa umieszczone dwa wystajace i równo¬ legle lozyska 14, w których jest umieszczona pusta obrotowa bryla 15 o ksztalcie bebna, obracajaca sie na osi poziomej, o kierunku zgodnym z kie¬ runkiem drazenia i skierowanej do (nie pokaza¬ nego) czola przodka. We wnetrzu pustej obroto¬ wej bryly 15 jest umieszczony wlasciwy dzwigar ramienia urabiajacego 16 utworzony z cylindrycz¬ nej rury. Dzwigar ramienia urabiajacego 16 o ksztalcie rury, dzwiga na swoim koncu skierowanym do czola przodka i wystajacym z przodku pustej obrotowej bryly 15, konsole przylaczeniowa 17 o ksztalcie widel, na której jest umieszczone wahli¬ wie ramie urabiajace 18 w przegubie 19 z pozioma osia przegubu biegnaca prostopadle do kierunku drazenia.Przegub 19 lezy w odniesieniu do podluznej osi dzwigara ramienia urabiajacego 16 ekscentrycznie.Dla ruchu wahliwego ramienia urabiajacego 18 sa przewidziane dwa hydrauliczne silowniki 20, których tloczyska 21 sa umocowane przegubowo na dzwigarze ramienia urabiajacego 16 w miejscu 22. Silowniki 20 leza we wnetrzu rurowym dzwi¬ gara ramienia urabiajacego 16 i sa w nim umo¬ cowane przegubowo w miejscu 23. Za pomoca wsu- wu i wysuwu silowników 20 podnosi sie i opuszcza w plaszczyznie pionowej dzwigar ramienia urabia- jacego 16.Na wolnym koncu ramienia urabiajacego 18 jest umieszczona glowica urabiajaca 24, która przed¬ stawia dwa bebny urabiajace 25 i 25', które sa wyposazone w narzedzia wrebiajace tak na zew- 40 netrznym obwodzie jak i równiez na ich obu plasz¬ czyznach bocznych zwróconych do siebie i odwró¬ conych od siebie. Jak fig. 2 pokazuje, oba bebny i 25' obracaja sie na wspólnej poziomej osi biegnacej poprzecznie do kierunku drazenia i u- 45 mieszczonej na ramieniu urabiajacym 18; znajduja sie one na obu koncach ^ramienia przekladni me¬ chanizmu 26, który w znany sposób napedza glo¬ wice urabiajace, ^aped wykonuje sie za pomoca silnika wraz z mechanizmem, który jest umiesz- 50 czony we wnetrzu ramienia urabiajacego 18.Jak na fig. 2 widac, w danym przypadku bebny i 25' wykazuja zarys zblizony do grzyba wzgle¬ dnie stozka, tego rodzaju, ze ich srednice od naj¬ wiekszego zewnetrznego obwodu 25' stale sie zmniejszaja z obu stron. W ten sposób uzyskuje sie stosunkowo wielka powierzchnie urabiajaca na odwróconych od siebie zewnetrznych bocznych scianach bebnów, wskutek czego drazy sie luki z gladkimi scianami co jest korzystne. 60 Ramie urabiajace 18 wraz z glowica urabiajaca 24 jest przesuwne w kierunku drazenia V, co jest uskuteczniane za pomoca dwóch hydraulicznych silowników 27. Tloczyska tych silowników sa prze¬ gubowo umocowane na konsoli widlastej 17 przy 65 28, podczas gdy cylindry silowników 27 wspieraja97 sie na obrotowej bryle 15 za pomoca przegubowych przylaczy 29. Silowniki 27 zasilane cisnieniem ro¬ boczym moga posuwac dzwigar ramienia urabia¬ jacego 16, i z nim ramie urabiajace 18 wraz z glowica 24 w kierunku drazenia i w kierunku odwrotnym cofnac.Dzwigar ramienia urabiajacego 16 polaczony jest z bryla obrotowa 15 i w kazdym polozeniu posuwu dzwigara ramienia urabiajacego 16 zabierany jest przy obrocie bryly obrotowej 15 w kierunku osi drazenia V. To polaczenie obrotowe wynika z od¬ powiedniego polaczenia przesuwnymi zebami 30, które np. sklada sie z umieszczonego na zewnetrz¬ nym, obwodzie rury 16 uzebienia, którego zeby biegnace wzdluz osi (strzalka V) zazebiaja sie w odpowiednich rowkach na wewnetrznej cylindrycz¬ nej scianie bryly obrotowej 15 o ksztalcie bebna.Uzebienie rozciaga sie na dlugosci rury 16, która jest znacznie krótsza od odstepu obu równoleglych lozysk 14. W ten sposób dzwigar ramienia ura¬ biajacego 16 o ksztalcie rury, jest przesuwny w kierunku strzalki V i równoczesnie wprawiany w obrót przez bryle obrotowa 15 na osi biegnacej w kierunku strzalki V za pomoca sprzegla obro¬ towego. Obrót bryly obrotowej 15 na tej osi na¬ stepuje za pomoca dwóch hydraulicznych silowni¬ ków 31, których tloczyska sa umocowane prze¬ gubowo na promieniowych uszach 32 obrotowej bryly 15 i wspieraja sie przegubowo na wystajacych lozyskach 14 lub na stole 13.Do ruchu wahliwego calej obudowy w pionowej osi obrotowego loza 12 sluza dwa hydrauliczne silowniki 33, których tloczyska 34 sa polaczone przegubowo z obrotowym stolem 13 w miejscu 35, a które ze swej strony opieraja sie na przylaczach przegubowych 36 na podstawie drazarki (fig. 2).Cala budowa drazarki z ramieniem • urabiajacym 18 i glowica urabiajaca 24 jest wahliwa w pio¬ nowej osi obrotowego krzesla ponad obu silowni¬ kami 33 i równoczesnie ramie urabiajace 18 jest wahliwe w góre i w dól za pomoca przegubu 19.Do tych mozliwosci ruchowych dochodzi ruch po¬ suwisty ramienia urabiajacego 18 i dzwigara ra¬ mienia urabiajacego 16 za pomoca dwóch silowni¬ ków 27 jak i równiez ruch obrotowy dzwigara ra¬ mienia urabiajacego 16 i ramienia urabiajacego 18 w osi bryly obrotowej 15, biegnacej w kierunku^ drazenia, za pomoca silowników 31. Oba bebny urabiajace sa wiec wychylne we wszystkich trzech kierunkach przestrzeni i jednoczesnie przesuwne w kierunku drazenia.Na fig. 1 i 2 sa zaznaczone rózne pozycje wahli¬ we i posuwne glowicy urabiajacej 24 przy 24'.Na podstawie tych swobód ruchu glowicy urabia¬ jacej 24 drazy sie tunele i chodniki w przekro¬ jach o róznej wielkosci i róznego ksztaltu o glad¬ kim stropie i gladkich scianach ociosu.Celem na przyklad wydrazenia luku w chodniku wychyla sie w pozycji wysoko wychylonego ra¬ mienia urabiajacego 18 dzwigar ramienia urabia¬ jacego 16 za pomoca silowników 31 w osi obrotu bryly obrotowej, pokazujacej kierunek do czola chodnika zgodny z kierunkiem drazenia V. Przy tym oba bebny 25 i 25' wzglednie ich wspólna os obrotu znajdujaca sie w polozeniu ukosnym i sa 429 6 - w polozeniu wydrazenia stropu w ksztalcie luku z gladkimi scianami. Ta robota dr*azeniowa jest ulatwiona przez pokazane na fig. 2 uksztaltowanie bebnów urabiajacych w formie nieco scietego stoz- ka wzglednje grzyba.Do zaladowania usypiska rozluzowanego urobku drazarka ma na przedniej stronie swojej podstawy szeroka ladujaca lopate 37, która tworzy zespól z dwoma przenosnikami ladujacymi 38 umiesz- io czonymi po obu stronach drazarki, uksztaltowa¬ nymi jako przenosniki zgrzeblowo-lancuchowe.Przenosniki ladujace 38 wznoszace sie i zbie¬ gajace do tylnej sciany drazarki transportuja doprowadzony przez lopatke 37 urobek do wysypu 15v 39, gdzie jest zrzucany do podlaczonego srodka transportu (nie przedstawionego). Oba przenosniki 38 z lopata 37 sa na tylnej stronie drazarki wsparte na podporze 40, w lozysku przegubowym 41. Zespól zlozony z przenosników 38 i lopaty 37 moze byc wychylony w plaszczyznie nie pionowej za pomoca urzadzenia przestawiajacego, celem podniesienia lo¬ paty 37 w ruchu jezdnym urzadzenia. Do zalado¬ wania urobku zabranego lopata 37 na oba boczne przenosniki 38 sluzy ramie 42, które na pochylej lopacie wykonuje ruch wahadlowy. tam i z po¬ wrotem za pomoca silownika 43. Ten uklad ramie¬ nia z lopata i bocznymi przenosnikami jest znany i nie potrzebuje dalszych wyjasnien.Nad obu przenosnikami 38 mozna umiescic u- rzadzenie odpylajace 44, które zasysa pyl pow¬ stajacy w czasie ruchu. Do podparcia drazarki sa umocowane przegubowo na jej przedniej i tylnej scianie w danym przypadku dwie lapy 45 wspor¬ nikowe, które sa wahliwe w kierunku do spagu za pomoca hydraulicznego silownika 46. Hydraulicz¬ nie stawiane lapy 45 odciazaja zatem gasienice i podpieraja drazarke na spagu, przez co uzyskuje sie spokojny ruch drazarki w pracy drazeniowej.Staje sie zbyteczne dodatkowe mocowanie drazarki 40 podczas drazenia. Lapy 45 w razie potrzeby po¬ zwalaja na samoczynne podniesienie mechanizmu gasienicowego. Dla ruchu gasienic i drazarki do przodu podnosi sie z spagu za pomoca podniesie¬ nia lap 45 urzadzenie zaladowcze, skladajace sie 45 z obu przenosników 38 i lopaty 37 oraz urzadzenia urabiajacego. PL