Przedmiotem wynalazku jest przyrzad dowstrzeliwania sworzni, gwozdzi i podobnych elementów kotwiacych, pod wplywem sily wybuchowej prochu, w przewaznie twarde podloze, skladajacy sie zkorpusu orazurzadzeniapodajni¬ kowego, który sluzy do rytmicznego przesuwania maga¬ zynku zawierajacego elementy kotwiace do wylotu przy¬ rzadu. Ze wzgledu na oszczednosc czasuwcoraz wiekszym stopniu znajduja zastosowanie przyrzady do wbijania sworzni, wyposazone w pomocnicze urzadzenie podajace dla elementów kotwiacych.Chodzi tu glównie o przyrzady specjalne, które posiada¬ ja mechanizmy transportowe do podawania zamocowa¬ nych w magazynach elementów kotwiacych do wylotu przyrzadu. Licznie rozpowszechniona odmiana tego typu przyrzadów sa tak zwane przyrzady tlokowe, posiadajace osiowo przesuwny tlok wbijajacy, sluzacy do przenoszenia energii z ladunku prochu na element kotwiacy, który umieszczony jest w przyrzadzie.Z uwagi na to, ze tlokwbijajacy musi byc cofniety przed kazdym procesemmocowania zprzedniego polozenia w lu¬ fie do polozenia gotowosci do odpalenia, przyrzady te posiadajawwiekszoscireczneurzadzeniedo cofaniatloka.Znane sa przyrzady posiadajace prostopadly do osi lufy kanal znajdujacy sie w obrebie wylotu i sluzacy do dopro¬ wadzania znajdujacych sie w magazynkach elementów kotwiacych przeznaczonych do wyrzutu. Posuw magazyn- ku odbywa sie recznie i jest z tego wzgledu uciazliwy i czasochlonny. Ponadto sa znane przyrzady posiadajace urzadzenie podajace zamocowane sztywno na koncu lufy od strony wylotu, które zapewniaja rytmiczny posuw ele- mentów kotwiacych zamocowanychw magazynkach przy¬ kladowo o kierunku prostopadlym do wylotu luty. Prze¬ mieszczanie magazynku odbywa sie za pomoca stosunko¬ wo zlozonego mechanizmu w czasie docisku wylotu przy¬ rzadu do podloza. Cofanie tloka wbijajacego zprzedniego polozenia do polozenia gotowosci do odpalenia odbywa sie w tych przyrzadach niezaleznie od posuwu magazynku.Obok znacznej straty czasu, prowadzi to równiez do po¬ waznych trudnosci technicznych.W przypadku gdy tlok wbijajacy, którywystaje poprzez magazynek w przednim polozeniu, nie zostanie przez po¬ mylke cofniety do polozenia gotowosci do odpalenia, a wy¬ lot przyrzadu zostanie mimo to docisniety do podloza, wówczas tlok wbijajacy blokuje posuw magazynku i w re¬ zultacie nastepuja uszkodzenia mechanizmu transporto¬ wego. Dalsza niedogodnosc polega na tym, ze nawet po cofnieciu tloka wbijajacego do polozenia gotowosci do odpalenia i po przesunieciu magazynku o jeden skok, w uchwycie elementów kotwiacych, znajdujacym sieprzed wylotem, moze zabraknac elementu kotwiacego. Jezeli w takim przypadku nastapi odpalenie ladunku miotajace¬ go, wówczas przyspieszony do przodu tlok wbijajacymusi byc przechwytywany w przyrzadzie co powoduje znaczne uszkodzenia przyrzadu. Zachodzi takze mozliwosc znisz¬ czenia magazynku i innych czesci przyrzadu, kiedy po odpaleniu ladunku tlok wbijajacy zostanie wyrzucony do przodu, zas magazyneknie zostanie uprzednio przesuniety o pelny skok. Wyrzucony do przodu tlok wbijajacyuderza wówczas w korpus magazynku powodujac jego uszko¬ dzenie. 8613086 130 3 Celem wynalazku jest skonstruowanie przyrzadu wypo¬ sazonego w samoczynne urzadzenie podajnikowe dla%ele- mentów kotwiacych, elimunujace wyzej wymienionewady iniedogodnosci. Zadanie to wedlugwynalazku rozwiazano w ten sposób, ze urzadzenie podajnikowe umieszczono wahliwie wzgledem wylotu przyrzadu i ze wyposazono go w mechanizm sterujacy, uruchamiany za pomoca ruchu wahliwego, sluzacy do cyklicznego przesuwania maga¬ zynku.W czasie gdy przyrzad wedlugwynalazkuzostaje skiero¬ wany wylotem w strone podloza, urzadzenie podajnikowe wychyla sie w kierunku wylotu przyrzadu, a mechanizm sterujacy przebywa wtedy droge równa przewaznie jedne¬ mu skokowi posuwu w odwrotnym kierunku do posuwu magazynku. Jednoczeinieprzeznaczonydo wbiciaelement kotwiacy wsuwa sie d\) wylotu i wprowadza sie wystajacy nieco u wylotu przyrzadu tlok wbijajacy w polozenie gotowedoodpalenia^ W ten sposób eleminuje sie specjalne urzadzenie do cofania tloka lub potrzebe jego recznego cofania. Jezeli podczas wychylania urzadzenia podajniko¬ wego element kotwiacy przypadkowo nie znajdzie sie w pozycji do wstrzelenia, wówczas tlok wbijajacy nie zostaje cofniety do tylu.Tym samym tlok wbijajacy nie zostaje zasilony gazami napedowymi i nie nabiera przyspieszenie tak, zeodpalenie prochu nie powoduje zadnych uszkodzen przyrzadu i nie stwarza niebezpieczenstwa. W celu zapewnienia aby ele¬ ment kotwiacy zetknal sie z tlokiem wbijajacym mozliwie w srodku jego powierzchni czolowej, korzystnie jest jezeli promien wychylenia elementu kotwiacego w urzadzeniu podajnikowym jest mozliwie duzy.Wprowadzenie elemen¬ tu kotwiacego do otworu wylotu przyrzadu jest ulatwione przez to, ze przednia czesc wylotowego otworu posiada wieksza srednice anizeli pozostala jego czesc.W przypadku beztlokowych element kotwiacy zostaje w podobny sposób wprowadzony dootworuwylotu i umie¬ szczony w polozeniu gotowym do odpalenia. Urzadzenie podajnikowe posiada prowadnice dla magazynku, przy czym w prowadnicy tej miesci sie przynajmniej czesc mechanizmu sterujacego oraz wyciecie znajdujace sie przynajmniej w strefie sasiadujacej z wylotu przyrzadu sluzacedla przejscia elementów kotwiacych iotaczajacych je czesci magazynku.Takie wykonanie, dopasowane w szczególnosci do ksztaltu magazynku zapewnia daleko idaca be.;usterkowa prace przyrzadu, gdyz mechanizm sterujacy jest zabezpie¬ czony przed zewnetrznym mechanicznym uszkodzeniem i zageszczeniami. Wyciecie posiada ostra krawedz, co umozliwia latwe ociecie magazynków jednorazowego uzytku, w którym zamocowane sa elementy kotwiace.Oprócz prowadnicy, dla korpusu magazynku moga byc wykonane takze kanaliki wzdluzne w urzadzeniu podajni¬ kowym, w których to kanalikach przykladowo przy zasto¬ sowaniu magazynków tasmowych, mieszcza sie wystajace poza korpus magazynku elementy kotwiace.W wiekszosci znanych magazynków elementy kotwiace sa umieszczone standardowo do kierunku posuwu maga¬ zynku. Aby przy uwzglednieniu tegofaktu moznaosiagnac po zakonczeniu procesu wychylnego polozenia elementu kotwiacego odpowiadajace kierunkowiwbijania,przywy- chylnym polozeniu urzadzenia podajnikowego prowadni¬ ca jest ustawiona normalnie w kierunku wbijania.Wkorzystnym wykonaniu wynalazku mechanizmsteru¬ jacy urzadzenia podajnikowego jest osadzony poosiowo przesuwnie. Umozliwia to bardzo smukla i wygodna po- 4 stac urzadzenia podajnikowego. Zasadniczo* stosuje sie jednak przykladowotakze obrotowe lub wychylne mecha¬ nizmy sterujace. Automatyczny posuw magazynku osiaga sie przez zastosowanie jednej lub kilka dzwigniwspóldzia- lajacych z mechanizmem sterujacym, usytuowanych po¬ miedzy korpusem przyrzadu a urzadzeniem podajniko¬ wym, sluzacym do uruchamiania mechanizmu sterujacego w czasie ruchu wahliwego urzadzenia podajnikowego.Role dzwigni szczególnie dobrze spelni lacznik(nakladka), który swoimi koncamijest polaczonyz korpusem przyrza¬ du i mechanizmem sterujacym za pomoca na przyklad sworzni lub kolków.Punkty laczcace znajduja sie korzyst¬ nie pomiedzy punktem obrotowym urzadzenia podajacego a wylotem przyrzadu lub miejscem oddawania kotwiacych elementów.Dzwignia osadzonajestobrotowona korpusieprzyrzadu i na urzadzeniu podajnikowym, a równoczesnie przesuw¬ nie w kierunku równoleglym do ruchu mechanizmu steru¬ jacego. Obrót w miejscach polaczen jest zapewniony przez wymienione elementy ulozyskowania, podczas gdy równo¬ legly przesuw jest wywolywany przez odpowiednia szcze¬ line w urzadzeniu podajacym, przez która przechodzi ko¬ lek przyporzadkowany mechanizmowi sterujacemu.Dlugosc szczeliny dobiera sie korzystnie w ten sposób, zeby odpowiadala ona wymaganej drodze posuwu mecha¬ nizmu sterujacego lub odleglosci pomiedzy wycieciami prowadzacymi, znajdujacymi sie na magazynku. W ten sposób zapewnia sie to, ze dzwignia w czasie ruchu wahli¬ wego urzadzenia podajnikowego przemieszcza mechanizm sterujacy o droge równa skokowi posuwu. Korzystnie jest wykonac mechanizm sterujacyjako pojedyncza lub wielo¬ krotna zapadke, wyposazona w palce transportujaco-blo- kujacy, który zaskakuje w wyciecia znajdujace sie na magazynku. Z uwagi na oszczednosc miejsca zapadka jest wykonanaprzewaznie z plaskownika.W celu zapewnienia, przesuwakoncowego odcinka magazynku do wylotu przy¬ rzadu, korzystnie jest umiescic palec w obrebie wyciecia sluzacego dla przejscia elementów kotwiacych.Mozliwe jest takze umieszczenie palca w pewnej odle- 40 glosci od wylotu, przy czym magazynek wyposaza sie w przedluzenie sluzace tylko dla posuwu. W przypadku zastosowania magazynków kezkoncowych problem umie¬ szczenia palca staje sie nieistotny.Wymagany przypór mechanizmu sterujacego zapewnia 45 sie przez zastosowanie elementów sprezynujacych, które dociskaja zapadke do magazynku, Podobny efekt uzyskuje sie takze przez zastosowanie na przyklad calkowicie spre¬ zynujacej zapadki lub sztywnej zapadki lecz sprezynujace¬ go palca. W szczególnosci z uwagi na zawartabudoweoraz 50 sprawnosc urzadzenia podajnikowego zastosowano jako element sprezynujacy dla docisku, na przyklad sztywnej zapadki, sprezynepiórowa. Zasadniczomogabycstosowa¬ ne takze innerodzaje sprezyn, na przykladsprezyny spiral¬ ne. W celu ustalenia magazynku w pozadanym polozeniu 55 na prowadnicy w czasiechwytaniamechanizmusterujace¬ go, na urzadzeniu podajnikowym znajduja sie elementy ustalajace, sluzace do zazebienia w wycieciach magazyn¬ ków. Elementy ustalajace dociskaja ponadto magazynek do scianki bocznej prowadnicy, dzieki czemu znajduje sie 60 on w prawidlowym polozeniu.Jezeli elementy ustalajace sa umieszczone w obrebie wyciec w urzadzeniu podajnikowym, sluzacych dlaprzejs¬ cia elementów kotwiacych,zapewnia sie równiezdokladne utrzymanie koncowego odcinka magazynku w polozeniu 65 podajacym. Jako elementyustalajace moga byc stosowane86130 na przyklad zatrzaski kulkowe. Zapewniaja one z jednej strony dokladne, w duzym stopniu nastawialne wylacza¬ nie, z drugiej zas strony zmniejszaja tarcie przesuwania magazynku. Szczególnie ekonomiczna obsluga przyrzadu jest mozliwa wówczas, gdy do automatycznego cofania urzadzenia podajnikowego w kierunku ogranicznika odle¬ glosci polozenia od wylotu przyrzadu, zastosuje sie ele¬ ment cofajacy. Dla uproszczenia, jako ogranicznik wyko¬ rzystana jest szczelina sluzaca do przechwytywania kolka laczacego dzwignie z mechanizmem sterujacym. Role ogra¬ nicznika moga takze spelniac specjalne elementy ograni¬ czajace, przyporzadkowane do urzadzenia podajnikowego i korpusu przyrzadu. Jako element cofajacy szczególnie przydatna jest sprezyna naciagowa. Zastosowanie znajdu¬ ja jednak9takze inne mechanizmy, wywolujace sily nacia¬ gu, sile osiowa lub sile obrotowa.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przyrzad, czesciowo w przekroju, wraz z urzadzeniem podajnikowym w polozeniu spoczynkowym, fig. 2- urza¬ dzenie podajnikowe w przekroju wzdluz linii II—II wedlug fig. 1, fig. 3- urzadzenie podajnikowe w przekroju wzdluz linii III-III wedlug fig. 1.Przyrzad wedlug fig. 1 posiada korpus 1, wylot 2 oraz przesuwny poosiowo w otworze 3 wystajacy tlok wbijajacy 4, podajnikowe urzadzenie 5 oraz mieszczacy sie w nim magazynek 6 gwozdzi do jednorazowego uzytku, a takze dzwignie 7. Podajnikowe urzadzenie 5 jest osadzone na sworzniu 8 polaczonym z korpusem 1, wychylniewstosun¬ kudo korpusu 1. Zamocowana na czopach 9 i 11 naciagowa sprezyna 12 ciagnie osadzona obrotowo na osi 13 dzwignie 7 w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara.Obciazona sprezyna dzwignia 7 poprzez kolek 14 wchcdzi do szczeliny 15 podajnikowego urzadzenia 5 i w ten sposób utrzymujesie w odchylonympolozeniu. Jak wynika z fig 2, na sworzniu 14 jest zamocowana w przebiegajacym wzdluzniewycieciu 18zapadka 16, której palec 17 wchodzi do wybrania 19amagazynku 6. Przyporzadkowana równo¬ czesnie do sworznia 14 piórowa sprezyna 21 opiera sie na plytce 23 umocowanej za pomoca srub 22 i dociskowa zapadke 16do magazynku 6. Magazynek 6 jest prowadzony w przebiegajacej wzdluznie prowadnicy 24, która, jak to widac na fig. 3 posiada równolegle biegnace kanaliki 25, które umozliwiaja przemieszczanie sie zamocowanych w magazynku 6 gwozdzi 26 w kierunku posuwu. Sprezyno¬ wy zatrzask kulkowy 27, który znajduje sie w obrebie wylotu 2 podajnikowego urzadzenia 5 wskazuje do wybra¬ nia 19 i ustala magazynek 6 w pozadanym polozeniu.Podczas kierowania przyrzadu z podajnikowym urza¬ dzeniem 5 w strone podloza, podajnikowe urzadzenie 5 odchyla sie w strone wylotu 2. Przez to zmienia sie takze polozenie szczeliny 15 wzgledem korpusu przyrzadu, co powoduje, ze umocowany do dzwigni 7 i prowadzony w szczelinie 15 sworzen 14 przesuwa sie do górnego konca szczeliny 15 zabierajac ze soba dzwignie 7. Przyporzadko¬ wana do sworznia 14 zapadka 16 przebywa taka sama droge wzdluz krawedzi magazynku po uprzednim wycia¬ gnieciu palca 17 z wybrania 19a i kolejno wskakuje w na¬ stepne wybranie 19b.W czasie tego ruchu posuwisto-zwrotnego zapadki 16 piórowa sprezyna 21 zostaje wcisnieta, a sworzen 14 prze¬ suwa sie osiowo o odcinekrówny glebokosciwybrania 19a.Podczasnachylania podajnikowego urzadzenia 5 do wylo¬ tu 2 pn^oadu, glówka zmagazynowanego gwozdzia 26a uderza w pnednia czolowa strone wbijajacego tloka 4 6 i wsuwa tlok do wnetrza przyrzadu, to znaczy w polozenie gotowe do odpalenia.W celu zapewnienia aby glówka gwozdzia niezawodnie trafila do otworu wylotu, posiada on stozek centrujacy.Przy skrajnym odchyleniu podajnikowego urzadzenia 5 prowadnica 24 znajduje sie w swym normalnym wzdluz¬ nym polozeniu, a gwózdz 26a przyjmuje polozenie równo¬ legle do osi tloka wbijajacego. W dalszej fazie nastepuje odpr.lenie ladunku miotajacego i nadanie tlokowi przy- spieszenia w kierunku wbijania. Przy tym wbijajacytlok 4 wtlacza gwózdz 26a przez przynalezny do niego i sluzacy do prowadzenia gwozdzia 26a otwór 29a do podloza. Po uderzeniu powierzchni magazynkuprzezglówkegwozdzia nastepuje oddzielenie otaczajacej gwózdz 26a czesci 33a magazynku od reszty korpusu magazynku, czemu sprzyja¬ ja wzdluzne szczeliny 3la i odsadzenie 32.Kolista czesc 33a magazynku jest nastepnie zabierana przez glówke gwozdzia w kierunku wbijania i przechodzi przez przeznaczone do tego wyciecie 34. Proces wbijania konczy sie z chwila, kiedy czesc 33a magazynku wzglednie glówka gwozdzia dotknie do podloza. Wbijajacy tlok 4 znajduje sie wówczas znów w polozeniu jak na fig. 1.Przyrzad zostaje nastepnie odjety od podloza. Urzadze¬ nie podajnikowe 5 przechodzi pod wplywem dzialania naciagowej sprezyny 12, dzwigni 7 i wchodzacego do szczeliny 15 kolka 14 znowu z przed wylotu 2przyrzadudo przedstawionego polozenia.W miedzyczasiekolek 14 zabiera takze zapadke 16, która swym palcem 17 przesuwa magazynek 6 na wycieciu 19b o jeden skok w kierunku posuwu. W ten sposób nowy gwozdz 26b dostaje sie w polozenie podajace, które ustala sie ponownie za pomoca kulkowego zatrzasku 27. Równo¬ czesnie z posuwem nowego gwozdzia przeznaczonego do wbicia wyrzuca sie takze czesc 35 magazynku jednorazo- wego uzytku z urzadzenia nadajnikowego 5.Tegorodzaju przyrzady nadaja sie takze doprzeprowa¬ dzania prac w trudno dostepnych miejscach, na przyklad do mocowania plyt wkladowych na wewnetrznych scia¬ nach wlewnic. Do tego rodzaju zastosowac przyrzad jest' 40 wyposazony w drazek obslugowy 36, który znacznie ula¬ twia doprowadzenie przyrzadu do bardziej lub mniej od¬ dalonego miejsca mocowania. Na drazku 36 moze byc takze umieszczony punkt przechylny podajnikowego urza¬ dzenia 5. PL