Przedmiotem wynalazku jest przenosnik zgrzeb¬ lowy, zwlaszcza jako wysiegnik urabiajacy wrebo¬ ladowarek wyposazony w koryto przenosnikowe i osadzone na koncach kola lancuchowe dla co naj¬ mniej jednego lancucha bez konca, który to prze¬ nosnik na swym swobodnym koncu czolowym jest wyposazony w beben lancuchowy dla lancucha zgrzeblowego wykonany jako urzadzenie wrebujace oraz w silnik elektryczny jako silnik napedowy.Lancuchowe przenosniki zgrzeblowe stosuje sie od dawna w przemysle górniczym jako przenosniki scianowe i chodnikowe. Znane jest jednak równiez zastosowanie samojezdnych urabiarek na przyklad do urabiania gliny lub innych mineralów, które sa wyposazone w lancuchowe przenosniki zgrzeblowe jako ladowarki.W znanych wr-eboladowarkach z gasienicowym urzadzeniem jezdnym zaopatrzonych w przechylny wysiegnik urabiajacy z walcem tnacym na swobod¬ nym koncu czolowym, wysiegnik jest uksztaltowa¬ ny w postaci lancuchowego przenosnika zgrzeblo¬ wego za pomoca którego laduje sie urobek urobio¬ ny narzedziami wrebujacymi. Wyposazony w zgrze¬ bla lancuch bez konca lancuchowego przenosnika zgrzeblowego biegnie z jednego konca wysiegnika wokól walca wrebujacego lub wokól osadzonego na osi tego walca kola lancuchowego do drugiego konca wysiegnika wokól drugiego kola lancucho¬ wego, przy czym jedno z kól lub oba kola sa nape- 2 dzane. Naped walca urabiajacego moze przy tym byc posredni, za pomoca lancucha przenosnika.W urabiarkach i ladowarkach wymienionego ro¬ dzaju proponowano przylaczenie przekladni napedu podajnika do wysiegnika urabiajacego, tak, ze wy¬ siegnik ten co najmniej w czesci tworzy sie z obu¬ dowy przekladni. Przekladnia, której ostatni sto¬ pien napedza walec wrebujacy i przezen równiez lancuch zgrzeblowy jest wykonana tak, ze jej obu- io dowa tworzy z góry i z dolu prowadnice dla pro¬ wadzenia lancucha zgrzeblowego.Pomijajac jednak te znana propozycje dotychczas wiekszosc budowanych ciezkich napedów lancucho¬ wych przenosników zgrzeblowych umieszcza sie z boku i laczy kolnierzami. Stanowi to regule rów¬ niez wtedy, gdy przede wszystkim w górnictwie podziemnym wystepuja warunki silnie zwezonej przestrzeni i rozmieszczenie duzych napedów spra¬ wia istotne trudnosci. Przy budowie silników elek- trycznych dotychczas wymiary i ksztalt stojana i jego obudowy w duzym stopniu ksztaltuja sie nie¬ zaleznie od zastosowan, wedlug zasad obowiazuja¬ cych w budowie silników elektrycznych.Zadaniem technicznym wynalazku jest uprosz- czenie budowy lancuchowego przenosnika zgrzeb¬ lowego w szczególnosci jako wysiegnika urabiaja¬ cego samojezdnych urabiarek dla pracy górniczej pod ziemia z uwagi na uksztaltowanie i uklad na¬ pedowy i zbudowanie napedu tak, aby mógl on byc je w szczególnie celowy i oszczedny odnosnie zajmo- 84 46284 462 wanej przestrzeni, wykonywany wspólnie z prze¬ nosnikiem lub wysiegnikiem maszyny.Zadanie to rozwiazano wedlug wynalazku w ten sposób, ze stojan silnika elektrycznego jest w za¬ kresie ksztaltu i wymiarów zewnetrznych wykona- 5 ny jako dzwono korytowe lancuchowego przenosni¬ ka zgrzeblowego i w tym charakterze jest wlaczo¬ ne do jego pasma korytowego. Zgodnie z tym wed¬ lug wynalazku silnik elektryczny jest wykonany tak, ze moze byc wlaczony jako czesc nosna koryta 10 przenosnika i w stanie wbudowanym pelni jedno¬ czesnie role dzwona tego koryta.Przez to otrzymuje sie jednoczesnie istotne uproszczenie ukladu napedowego przy znacznych oszczednosciach miejsca i ciezaru, poniewaz silnik nie wymaga dobudowania bocznego do przenosnika lub wysiegnika i prócz tego oszczedza sie na odreb¬ nym dzwonie koryta o dlugosci silnika. Aby obu¬ dowa stojana mogla byc wlaczona jako dzwono koryta przenosnika celowe jest uksztaltowanie dol¬ nego i górnego odcinka nieco korytowo i zaopa- 2 trzenie ich w prowadzenie dla lancucha zgrzeblo¬ wego lub zgrzebel na nim osadzonych.Szczególnie celowy uklad napedowy otrzymuje sie, gdy przekladnie silnika w znany sposób wyko¬ nuje sie jako korytowe dzwono lancuchowego prze- ^ nosnika zgrzeblowego i laczy w pasmo korytowe przenosnika. Silnik elektryczny i przekladnia two¬ rza w tym przypadku kazde jedno dzwono koryta przenosnika. Sa one w kierunku przenoszenia po¬ srednio lub bezposrednio wlaczone w dzwonowa 30 konstrukcje koryta przenosnika, ze silnik poprzez przekladnie dziala na beben napedowy przenosnika lub walec wrebujacy na wysiegniku itp. Mozliwe jest równiez wlaczenie w opisany sposób na obu koncach lancuchowego przenosnika zgrzeblowego 35 po jednym silniku elektrycznym i przekladni sta¬ nowiacych zestaw roboczy jako dzwono korytowe przenosnika, przy czym kazdy z zestawów napedza swój beben lancuchowy.W celu wbudowania w koryto przenosnika silni- 40 ka elektrycznego i przekladni i polaczenia ich mie¬ dzy soba, korzystnym jest wykonanie na obudowie stojana silnika i obudowie przekladni bocznie do koryta przenosnika usytuowanych srodków lacza¬ cych i przylaczeniowych jak w szczególnosci kol- 45 nierzy itp. Korzystnie obudowa stojana ma z obu stron koryta przenosnika równolegle ^kolnierze przylaczeniowe.Prócz tego zaleca sie symetryczne w stosunku do pionowej plaszczyzny wzdluznej a takze poziomej 50 plaszczyzny wzdluznej uksztaltowanie stojana lub jego obudowy aby silnik mozna wbudowywac do przenosnika w równych pozycjach. W ukladzie-na¬ pedowym wedlug wynalazku wal napedowy prze¬ kladni moze stanowic jednoczesnie beben napedo- 55 wy do napedu lancucha. Korzystnie jest urzadzenie wykonac tak, ze -beben napedowy zaopatrzony jest w narzedzia wrebujace obejmujace obudowe prze¬ kladni. Beben napedowy jest tu zazebiony z dal¬ szym kolem zebatym przekladni. 60 Na wale wyprowadzonym z boku obudowy prze¬ kladni jest przy tym umieszczone kolo lancuchowe i/lub co najmniej jedno kolo frezowe. Urzadzenie mozna wykonac tak, ze wal zdawczy przekladni tworzacy beben napedowy jest podparty i ulozysko- 65 wany z jednej strony na czesci obudowy prowa¬ dzacej uzebione zewnetrznie kolo przekladni, a z drugiej czolowo z przekladnia polaczonym roz¬ lacznie wsporniku lozyskowym lub tp.Jak sie okazuje silnik elektryczny wykonany ja¬ ko dzwono koryta moze byc szczególnie korzystnie wbudowywany w pasmo korytowe wysiegnika ura¬ biajacego, przy czym napedza on walce urabiajace lub wal napedowy uzbrojony w kola frezowe lub tez ma usytuowany na przeciwleglym koncu wy¬ siegnika beben lancuchowy. Dalej uklad napedowy wedlug wynalazku mozna stosowac do lancucho¬ wych przenosników zgrzeblowych dla budownictwa górniczego, w szczególnosci przenosników o krót¬ kim czole.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok boczny wysiegnika urabiajacego znanej wreboladowarki, przy czym silnik i prze¬ kladnia sa "wlaczone jako dzwono koryta w pasmo przenosnika wysiegnika urabiajacego, fig. 2 — wi¬ dok z góry na silnik elektryczny wedlug wynalaz¬ ku, fig. 3 — silnik elektryczny wedlug fig. 2 w wi¬ doku czolowym, fig. 4 — przekrój poziomy przez stosowana w wysiegniku urabiajacym wedlug fig. 1 przekladnie wlaczona jako dzwono koryta wysieg¬ nika na swobodnym jego koncu obok bebna nape¬ dowego zaopatrzonego w narzedzia urabiajace, fig, 5 — w przekroju poziomym inna postac wyko¬ nania przekladni wykonanej jako dzwono koryta i polaczony z nia beben napedowy lancuchowego przenosnika zgrzeblowego.Wysiegnik A wedlug fig. 1 stanowi czesc wrebo¬ ladowarki, która z uwagi na to, ze maszyny takie sa znane z licznych wykonan — nie jest uwidocz¬ niona na rysunku. Wysiegnik A jest ulozyskowany jednym koncem B,, na urabiarce tak, ze daje sie podnosic i opuszczac. Na drugim koncu wysiegnika C jest ulozyskowany walec wrebujacy 10 za pomo¬ ca którego uzyskiwany jest urobek ze sciany. Ma¬ terial wyrabany walcem jest przenoszony wy¬ siegnikiem w kierunku strzaly P i odrzucany na przenosnik przylaczony do konca B wysiegnika.Wysiegnik A jest wykonany jako lancuchowy prze¬ nosnik zgrzeblowy o jednym lub wielu lancuchach bez konca, które sa prowadzone z jednego konca B poprzez beben lancuchowy 11 i na drugim koncu C, wysiegnika przez walec wrebujacy 10 uksztalto¬ wany jako beben lancuchowy. Przenoszenie urobku nastepuje jak zwykle na górnym odcinku 12 koryta przenosnika.W wykonaniu wedlug fig. 1 walec wrebujacy 10 lub zaopatrzony w narzedzia urabiajace umieszczo¬ ny na koncu C wysiegnika beben lancuchowy na¬ pedzany jest bezposrednio. Znajdujacy sie na dru¬ gim koncu B wysiegnika beben lancuchowy 11 slu¬ zy w tym przypadku jedynie jako beben odchyla¬ jacy. Jest jednak równiez mozliwe napedzanie bez¬ posrednie bebna lancuchowego 11, przy czym walec lub wal kola lancuchowego przy nim sie znaj¬ dujacy napedza sie posrednio za pomoca lancucha zgrzeblowego.W przykladzie wykonania wedlug fig. 1 naped stanowia silnik elektryczny 13 i przekladnia 14, wbudowane w wysiegnik A jako czesci nosne, któ¬ rych obudowy wymiarami i ksztaltem sa wykonane84 jako dzwona korytowe. Jak to uwidoczniono na fig. 2 i 3 obejmujaca wirnik 15 silnika obudowa stojana 14 ma ksztalt nieco podobny do skrzyni, jest wykonana symetrycznie wzgledem pionowej srodkowej powierzchni wzdluznej M i ma po obu stronach na górze i na dole listwy kolnierzowe 16 i 17, które na górze i na dole tworza obrzeze koryta 18 lub 19. Koryto górne 18 sluzy jako koryto prze¬ noszace po którym biegnace zgrzebla przesuwaja urobek w kierunku strzaly P (fig. 1). Strona górna stojana tworzy przy tym dno przenosnikowe lan¬ cuchowego przenosnika zgrzeblowego. Zgrzebla osa¬ dzone na lancuchu sa w górnym i dolnym odcinku prowadzone za pomoca listw kolnierzowych 16 lub 17. Obudowa silnika ma po obu przeciwleglych stronach czolowych kolnierze przylaczeniowe 21 umozliwiajace wbudowanie do lancuchowego prze¬ nosnika zgrzeblowego lub do wysiegnika A.Na fig. 1 uwidoczniono, ze silnik wykonany jako dzwono koryta jest za pomoca swych kolnierzy przylaczeniowych 21 polaczony z kolnierzami 22 i 23 na tylnej czesci wysiegnika 22 lub do przeklad¬ ni 14. Wymiarami zewnetrznymi i ksztaltem silnik i przekladnia odpowiadaja czesci 24 wysiegnika.Jest zrozumiale, ze w stanie wbudowanym wal sil¬ nika i wal wejsciowy przekladni sa odpowiednio polaczone ze soba. Wal napedowy przekladni sta¬ nowi jednoczesnie beben napedowy przenosnika lub bebna wrebujacego 10.Na fig. 4 przedstawiono w przekroju przekladnie 14 lacznie z walcem wrebujacym 10. Silnik 13 przy¬ mocowany srubami do kolnierza 23 przekladni nie jest tu uwidoczniony. Wal silnika jest polaczony obrotowo z walem wejsciowym 31 przekladni za pomoca sprzegla wtykowego 30. Kola przekladnio¬ we znajdujace sie w obudowie przekladni oznaczo¬ no liczbami 32—38. Obudowa przekladni jest wy¬ konana jako dzwono koryta lancuchowego prze¬ nosnika zgrzeblowego. Wal napedowy 39 stanowi jednoczesnie beben napedowy lancuchowego prze¬ nosnika zgrzeblowego. Na wale 39 jest osadzone kolo 38 przekladni zazebione z kolem 37 przeklad¬ ni. Kola 37 i 39 sa ulozyskowane w czesci 41 prze¬ kladni polaczonej nieruchomo od strony czolowej z wlasciwa obudowa przekladni 40. Wal 39 jest obustronnie wyprowadzony z tej czesci obudowy 41 i niesie na swych obu koncach po jednym kole frezowym 42 nasuniete na konce 43 walu wykona¬ ne w postaci walów wieloklinowych. Z obudowa 40 przekladni jest polaczony rozlacznie czolowo (za po¬ moca srub 44 wspornik lozyskowy 45, usytuowany w przyblizeniu równolegle do czesci 41 obudowy, w którym wal jest "ulozyskowany i podparty. Wal 39 jest tym samym ulozyskowany w bliskosci swych konców, z jednej strony w czesci obudowy 41, z drugiej na wsporniku 45.Pomiedzy tymi oboma lozyskami na wale jest umieszczone kolo lancuchowe 46, które napedza (nie przedstawiony) lancuch zgrzeblowy bez konca.Opisane urzadzenie pozwala na prosta i szybka bu¬ dowe i latwa wymiane w wykonanej w postaci bebna napedowego przekladni — walu napedowego 39 i polaczonych z nim czesci 42 i 46.- Przedstawiona na fig. 5 przekladnia 14" odpo¬ wiada w duzym stopniu przekladni wedlug fig. 4. 462 6 Ta przekladnia 14' moze byc stosowana wtedy, gdy ma byc napedzany bezposrednio beben napedowy 11 umieszczony na przeciwleglym koncu B wysieg¬ nika. Przekladnia 14', która na fig. 5 w zasadzie jest przedstawiona jedynie od, strony napedu prze¬ kladni ma równiez wystajaca nad czolowa strona przekladni boczna czesc obudowy 41, w której jest podparty i ulozyskowany zdawczy wal 39 przeklad¬ ni z uzebionym zewnetrznie kolem 38 przekladni. io Na wale 39 siedzi równiez i w tym przypadku kolo lancuchowe 45, które napedza lancuch zgrzeblowy.Przeciwlegla do czesci 41 obudowy sciana boczna obudowy przekladni ma przedluzenie obudowy 47, w którym wal 39 na swym drugim koncu jest pod- party i ulozyskowany. Wal zdawczy 39 tworzy tym samym beben napedowy wykonanego jako srodko- wo-lancuchowego przenosnika zgrzeblowego, ulo- zyskowanego po obu koncach w czesciach 41 i 47 obudowy przekladni. PL