Opis wynalazku Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania wyrobów drewnianych o zwi ekszonej trwa lo- sci, stabilno sci wymiarów i twardo sci powierzchniowej. Sposobem wed lug wynalazku wytwarza si e zw laszcza wyroby drewniane o stosunkowo du zych wymiarach. Okre slenie wyrób drewniany oznacza tu wyrób kszta ltowy z litego drewna. Wyrób drew- niany i srodek impregnuj acy powinny tworzy c poniek ad materia l kompozytowy, w przypadku którego pozytywne w la sciwo sci naturalnego wyrobu drewnianego, w szczególno sci wygl ad, s a zachowane, ale jedna lub wi ecej fizycznych i biologicznych w la sciwo sci s a znacznie polepszone. Z publikacji „Treatment of timber with water soluble dimethylol resins to improve the dimensional stability and durability”, w Wood Science and Technology 1993, strony 347-355, wiadomo, ze kurcze- nie si e i p ecznienie drewna oraz odpornosc na dzia lanie grzybów i owadów mo ze by c zwi ekszona przez podzia lanie na drewno srodkiem impregnuj acym, stanowi acym wodny roztwór dimetylolodihy- droksyetylenomocznika (DMDHEU czyli 1,3-bis(hydroksymetylo)-4,5-dihydroksyimidazolidyn-2-onu) i katalizatora. Jako katalizatory stosuje si e sole metali, kwas cytrynowy i sole amonowe, pojedynczo lub w mieszaninie. DMDHEU stosuje si e w roztworze wodnym w st ezeniu 5-20%. Dodawana ilo sc katalizatora wynosi 20%, w przeliczeniu na ilosc DMDHEU. Impregnacj e prowadzi si e pod zmniejszo- nym ci snieniem. W podwy zszonej temperaturze zachodzi reakcja samego DMDHEU i reakcja DMD- HEU z drewnem. Reakcja zachodzi w ci agu jednej godziny w piecu suszarniczym, w temperaturze 80°C lub 100°C. Tak potraktowane próbki drewna wykazuj a polepszone do 75% w la sciwo sci pod wzgl edem kurczliwo sci i p ecznienia, przy 20% st ezeniu DMDHEU. W ten sposób badano wyrób drew- niany o wymiarach 20 mm x 20 mm x 10 mm. Opisany sposób mo zna stosowa c tylko w przypadku ma lych wymiarów wyrobu drewnianego, poniewa z drewno konstrukcyjne potraktowane w ten sposób ma tendencj e do p ekania w przypadku wi ekszych wymiarów. Z publikacji W. D. Ellis, J. L. O'Dell, „Wood-Polymer Composites Made with Acrylic Monomers, Isocyanate and Maleic Anhydride”, w Journal of Applied Polymer Science, tom 73, strony 2493-2505 (1999), wiadomo, ze na naturalne drewno mo zna dzia la c pod zmniejszonym ci snieniem mieszanin a akrylanów, izocyjanianu i bezwodnika maleinowego. Stosowane substancje reaguj a ze sob a, ale nie reaguj a z drewnem. W wyniku takiej impregnacji wzrasta g esto sc, twardo sc i odporno sc na dyfuzj e pary wodnej. Polepsza si e równie z hydrofobowo sc i stabilno sc wymiarów drewna. W EP-B 0891244 ujawniono impregnowanie wyrobów drewnianych z litego drewna polimerem rozk ladalnym biologicznie, zywic a naturaln a i/lub estrem kwasu t luszczowego, ewentualnie pod zmniejszonym ci snieniem i/lub zwi ekszonym ci snieniem. Impregnacj e prowadzi si e w podwy zszonej temperaturze. Pory w drewnie zostaj a w co najmniej znacznym stopniu wype lnione i powstaje wyrób kszta ltowy zawieraj acy drewno i polimer rozk ladalny biologicznie. Nie zachodzi przy tym reakcja poli- meru z drewnem. W wyniku tego rodzaju obróbki nie zatracaj a si e charakterystyczne w la sciwo sci drewna, rozk ladalno sc biologiczna i w la sciwo sci mechaniczne. Mo ze by c zwi ekszona termo- plastyczno sc. W zale zno sci od ilo sci wprowadzonego polimeru, nast epuje wzrost twardo sci po- wierzchniowej wskutek wprowadzenia polimeru do matrycy drewnianej, dzi eki czemu drewno kon- strukcyjne z natury mi ekkie jest odpowiednie tak ze na pod logi wysokiej jako sci. W SE-C 500039 opisano sposób utwardzania drewna z prasowaniem, w którym nie poddane obróbce drewno impregnuje si e ró znymi aminowymi monomerami na bazie melaminy i formaldehydu metod a impregnacji pró zniowej, a nast epnie suszy i utwardza w prasie z prasowaniem w podwy zszo- nej temperaturze. Jako srodki sieciuj ace wymieniono miedzy innymi DMDHEU, dimetylolomocznik, dimetoksymetylomocznik, dimetyloloetylenomocznik, dimetylolopropylenomocznik i dimetoksymetylo- uron. Wad a tego sposobu jest wysoko energetyczny etap suszenia. Ponadto naturalna struktura drewna ulega zniszczeniu w wyniku prasowania. Istnia la potrzeba opracowania sposobu zwi ekszania trwa lo sci, stabilno sci wymiarów i twardo sci powierzchniowej wyrobów drewnianych, tak ze o stosunkowo du zych wymiarach, pozbawionego wad znanych sposobów, w szczególno sci nie prowadz acego do p ekni ec w drewnie i umo zliwiaj acego uzy- skanie wyrobów drewnianych, w których zachowana jest naturalna struktura drewna. Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania wyrobów drewnianych o zwi ekszonej trwa lo sci, sta- bilno sci wymiarów i twardo sci powierzchniowej, polegaj acego na tym, ze nie poddany obróbce wyrób drewniany impregnuje si e wodnym roztworem A) srodka impregnuj acego wybranego z grupy obejmuj acej 1,3-bis(hydroksymetylo)-4,5-dihy- droksyimidazolidyn-2-on, 1,3-bis(hydroksymetylo)-4,5-dihydroksyimidazolidyn-2-on modyfikowany C 1 -C 5PL 203 530 B1 3 alkoholem, poliolem lub ich mieszanin a, 1,3-dimetylo-4,5-dihydroksyimidazolidyn-2-on, dimetylomocz- nik, bis-(metoksymetylo)mocznik, tetrametyloloacetylenodimocznik, 1,3-bis(hydroksymetylo)imidazo- lidyn-2-on, metylolometylomocznik i mieszaniny tych zwi azków oraz B) katalizatora wybranego z grupy obejmuj acej sole metali i sole amonowe, kwasy organiczne i nieorganiczne oraz ich mieszaniny, po czym wyrób utwardza si e utrzymuj ac warunki wilgotne w podwy zszonej temperaturze. Korzystnie jako srodek impregnuj acy A) stosuje si e 1,3-bis(hydroksymetylo)-4,5-dihydroksy- imidazolidyn-2-on lub 1,3-bis(hydroksymetylo)-4,5-dihydroksyimidazolidyn-2-on modyfikowany C 1 -C 5 alkoholem, poliolem lub ich mieszanin a, albo mieszaniny tych zwi azków. Szczególnie korzystnie jako srodek impregnuj acy A) stosuje si e 1,3-bis(hydroksymetylo)-4,5-di- hydroksyimidazolidyn-2-on modyfikowany C 1 -C 5 alkoholem, poliolem lub ich mieszanin a. Korzystnie stosuje si e równocze snie srodek impregnuj acy C) z grupy obejmuj acej C 1 -C 5 alko- hol, poliol i ich mieszaniny. Korzystnie stosuje si e równocze snie metanol, etanol, n-propanol, izopropanol, n-butanol, n-pen- tanol, glikol etylenowy, glikol dietylenowy, glikol 1,2- i 1,3-propylenowy, glikol 1,2-, 1,3- i 1,4-butyleno- wy, glicerol, poliglikole etylenowe o wzorze HO(CH 2 CH 2 O) n H, w którym n oznacza 3-20 albo ich mie- szaniny. Szczególnie korzystnie stosuje si e równocze snie metanol, glikol dietylenowy lub ich mieszaniny. Korzystnie srodki impregnuj ace A) i ewentualnie C) stosuje si e w st ezeniu 1-60% wagowych w roztworze wodnym. Korzystnie jako katalizator B) stosuje si e sole metali z grupy obejmuj acej halogenki metali, siar- czany metali, azotany metali, tetrafluoroborany metali, fosforany metali i mieszaniny tych soli. Szczególnie korzystnie jako katalizator B) stosuje si e sole metali z grupy obejmuj acej chlorek magnezu, siarczan magnezu, chlorek cynku, chlorek litu, bromek litu, trifluorek boru, chlorek glinu, siarczan glinu, azotan cynku, tetrafluoroboran sodu i ich mieszaniny. Korzystnie jako katalizator B) stosuje si e sole amonowe z grupy obejmuj acej chlorek amonu, siarczan amonu, szczawian amonu, fosforan diamonowy i ich mieszaniny. Korzystnie jako katalizator B) stosuje si e kwasy organiczne lub nieorganiczne, wybrane z grupy obejmuj acej kwas maleinowy, kwas mrówkowy, kwas cytrynowy, kwas winowy, kwas szczawiowy, kwas p-toluenosulfonowy, kwas chlorowodorowy, kwas siarkowy, kwas borowy i ich mieszaniny. Szczególnie korzystnie jako katalizator B) stosuje si e chlorek magnezu. Korzystnie katalizator B) stosuje si e w st ezeniu 0,1-10% wagowych, w przeliczeniu na ilo sc srodka impregnuj acego A) i ewentualnie C). Korzystnie impregnowany wyrób drewniany utwardza si e przy wilgotno sci wzgl ednej 50-100%. Korzystnie impregnowany wyrób drewniany utwardza si e przy wilgotno sci wzgl ednej 80-100%. Korzystnie impregnowany wyrób drewniany utwardza si e w temperaturze 70-130°C. Korzystnie impregnowany wyrób drewniany utwardza si e w ci agu 1-72 godzin. Srodki impregnuj ace A) i ewentualnie C) stosuje si e w st ezeniu 1-60% wagowych, korzystnie 10- 40% wagowych, w przeliczeniu na mas e wodnego roztworu srodka impregnuj acego. Je zeli razem ze srodkiem impregnuj acym A) stosuje si e srodek impregnuj acy C), to jego ilo sc korzystnie wynosi 1-50% wagowych, w przeliczeniu na mas e srodka impregnuj acego A). W sposobie wed lug wynalazku jako katalizator B) szczególnie przydatne s a chlorek magnezu, chlorek cynku, siarczan magnezu i siarczan glinu, a zw laszcza chlorek magnezu. Wyroby drewniane wytwarzane sposobem wed lug wynalazku s a odpowiednie do ró znych ko- rzystnych mo zliwych zastosowa n, w których drewno jest nara zone na dzia lanie wilgoci i warunków atmosferycznych, w szczególno sci przy stosowaniu jako kraw edziaki okienne, deski elewacyjne lub stopnie schodów. Sposób wed lug wynalazku umo zliwia polepszanie wielu w la sciwo sci wyrobów drewnianych o stosunkowo du zych wymiarach, np. o szeroko sci 30-200 mm i grubo sci 30-100 mm. Przy impregno- waniu nie poddanego obróbce drewna srodkami impregnuj acymi A) i ewentualnie C), a nastepnie utwardzaniu sposobem wed lug wynalazku, nieoczekiwanie nie wyst epuje p ekanie, nawet w przypadku stosunkowo du zych wymiarów wyrobów drewnianych. Tego rodzaju impregnacja, z nast epuj acym potem utwardzaniem, jednocze snie zwi eksza trwa lo sc, stabilno sc wymiarów i twardo sc powierzchnio- w a wyrobu drewnianego.PL 203 530 B1 4 Modyfikowany 1,3-bis(hydroksymetylo)-4,5-dihydroksyimidazolidyn-2-on (mDMDHEU) ujawnio- no np. w US nr 4 396 391 i WO 98/29393. Jest to produkt reakcji 1,3-bis(hydroksymetylo)-4,5-di- hydroksyimidazolidyn-2-onu z C 1 -C 5 alkoholem, poliolem lub ich mieszaninami. Przy wytwarzaniu pochodnych 1,3-bis(hydroksymetylo)-4,5-dihydroksyimidazolidyn-2-onu (mDMDHEU), miesza si e DMDHEU i alkohol jednowodorotlenowy i/lub poliol, przy czym alkohol jed- nowodorotlenowy i/lub poliol stosuje si e w ilo sci 0,1-2,0 równowa zników molowych ka zdego z tych zwi azków, w przeliczeniu na ilo sc DMDHEU. Mieszanin e DMDHEU i alkoholu jednowodorotlenowego i/lub poliolu poddaje si e reakcji w temperaturze 20-70°C i przy warto sci pH 1-2,5, a po zako nczeniu reakcji odczyn doprowadza si e do warto sci pH 4-8. W sposobie wed lug wynalazku impregnacj e mo zna prowadzi c pod zmniejszonym ci snieniem, a nast epnie prowadzi c j a pod zwi ekszonym ci snieniem. Wyrób drewniany w urz adzeniu do impregno- wania poddaje si e dzia laniu zmniejszonego ci snienia 10 kPa przez okres od 10 minut do 2 godzin, korzystnie oko lo 30 minut, w zale zno sci od wymiarów wyrobu drewnianego, a nast epnie zalewa srod- kiem impregnuj acym. Korzystne okaza lo si e zmniejszone ci snienie oko lo 5 kPa, przez jedn a godzin e. Alternatywnie wyrób drewniany mo zna najpierw zala c w urz adzeniu impregnuj acym srodkiem impre- gnuj acym i nast epnie podda c dzia laniu zmniejszonego ci snienia 1-10 kPa przez wy zej podany okres czasu. Nast epnie wyrób podaje si e dzia laniu ci snienia 0,2-2 MPa, korzystnie 1-1,2 MPa, w zalezno sci od wymiarów wyrobu drewnianego, przez okres od 10 minut do 2 godzin, korzystnie oko lo jednej go- dziny. Proces prowadzony pod zmniejszonym ci snieniem jest szczególnie wskazany w po laczeniu z du zym udzia lem wagowym srodka impregnuj acego. Po fazie ci snieniowej usuwa si e pozosta la ciecz i impregnowany wyrób drewniany utwardza si e, bez po sredniego suszenia. Szczególnie wa zne jest utrzymywanie warunków wilgotnych podczas utwardzania srodka impregnuj acego, wskutek czego unika si e suszenia podczas tej reakcji. W ten sposób srodek impregnuj acy wprowadzony do drewna, w warunkach wilgotnych i przy unikaniu su- szenia, przereagowuje sam i z drewnem. W tym kontek scie warunki wilgotne oznaczaj a, ze zawarto sc wody w drewnie jest wi eksza ni z punkt nasycenia w lókien, który mo ze wynosi c oko lo 30% wody w drewnie, w zale zno sci od rodzaju drewna. W wyniku impregnacji drewno mo ze wch lonac do 200% wodnego srodka impregnuj acego. W celu zapewnienia warunków wilgotnych, podczas utwardzania impregnowany wyrób drew- niany umieszcza si e w komorze suszarniczej, sterowanej przez wilgotno sc powietrza, temperatur e i cisnienie i tak zamocowuje si e, aby przeciwdzia la c wypaczaniu si e materia lu. Przy wzgl ednej wilgot- no sci powietrza 40-100%, korzystnie 50-100%, zw laszcza 80-100% i temperaturze 70-130°C, ko- rzystnie 80-100°C, impregnowany wyrób drewniany utwardza si e przez 1-72 godzin, korzystnie 1-48 godzin, w zale zno sci od wymiarów wyrobu drewnianego, przy czym srodek impregnuj acy A) i ewentu- alnie C) reaguje z drewnem i sam ulega przereagowaniu. Utrzymywanie wilgotno sci wzgl ednej powy- zej 40%, korzystnie powy zej 50%, zw laszcza powy zej 80 do 100% s lu zy do tego, aby uniknac pod- czas utwardzania wysuszenia wyrobu drewnianego poni zej punktu nasycenia w lókien. Fachowiec w ka zdym przypadku wysuszy lby impregnowany wyrób drewniany przed utwardza- niem, poniewa z spodziewa lby si e p ekania wyrobu drewnianego. Natomiast w przypadku sposobu wed lug wynalazku nieoczekiwanie okaza lo si e, ze wyrób drewniany nie ma tendencji do p ekania, na- wet bez uprzedniego wysuszenia. Dotyczy to w szczególno sci wyrobów drewnianych o du zych wymia- rach, np. o szeroko sci 30-200 mm i grubo sci 30-100 mm. Po utwardzeniu suszy si e wyroby drewniane, przy czym przeciwdzia la si e wypaczaniu si e drewna za pomoc a odpowiednich srodków i mierzy si e parametry fizyczne. Wynalazek ilustruj a nast epuj ace przyk lady. P r z y k l a d 1 Z Pinus radiata wytworzono kraw edziaki okienne, czyli profilowane wyroby kszta ltowe, które mog a by c stosowane do wytwarzania o scie znic okiennych. DMDHEU modyfikowany glikolem dietylenowym i metanolem (mDMDHEU) rozcie nczono wod a do 30% wag. i zmieszano z 1,5% MgCl 2 x 6H 2 O. Wyrób drewniany wysuszony do oko lo 12% wilgotno- sci drewna wprowadzono do urz adzenia impregnuj acego. W urz adzeniu impregnuj acym wytworzono zmniejszone ci snienie bezwzgl edne 4 kPa i utrzymywano je przez 30 minut. Nast epnie nape lniono urz adzenie impregnuj ace srodkiem impregnuj acym. Utrzymywano zmniejszone ci snienie bezwzgl edne 5 kPa. Nast epnie zwi ekszono ci snienie do 1 MPa i utrzymywano je przez 2 godziny. Zako nczono faz e cisnieniow a i usuni eto pozosta la ciecz.PL 203 530 B1 5 Wyroby drewniane nast epnie umieszczono w komorze suszarniczej, sterowanej temperatur a i wilgotno scia powietrza i tak zamocowano, ze niemo zliwe by lo wypaczanie si e materia lu. Komor e suszarnicz a doprowadzono do temperatury 95°C i wilgotno sci wzgl ednej oko lo 95%. Takie warunki wilgotne tak d lugo utrzymywano, a z przez 48 godzin temperatura wewn atrz wyrobu drewnianego osi a- gn ela co najmniej 90°C. Nast epnie wysuszono wyroby drewniane na dobrze przewietrzanym stosie drewna. Drewniane kraw edziaki nast epnie poddano dalszej obróbce. P ecznienie i kurczenie si e poddanych obróbce drewnianych kraw edziaków Drewniane kraw edziaki poddane takiej obróbce odznacza ly si e bardzo zmniejszonym p ecznie- niem i kurczliwo sci a przy zmianach wilgotno sci powietrza (stabilno sc wymiarów), w porównaniu do kraw edziaków nie poddanych obróbce. T a b e l a 1 Rodzaj drewna P ecznienie od 0% wilgotno sci powietrza do 96% wilgotno sci powietrza Wzgl edne polepszenie Nie poddane obróbce drewno bielu sosnowego 13,6% Poddane obróbce drewno bielu sosnowego 7,5% 45% Zalet a takiej obróbki w zastosowaniu do budowy okien jest to, ze zmniejsza si e powstawanie otwartych spoje n, powstaj acych wskutek p ecznienia i kurczliwo sci, co w d lu zszym okresie prowadzi do zniszczenia okien. Tak wi ec dzi eki takiej obróbce przed lu za si e czas eksploatacji okien drewnianych. Dodatkowo drewno jest zabezpieczone przed abiotycznym rozk ladem przez swiat lo UV i/lub wod e deszczow a. Badano to na drewnie bielu sosnowego w plenerowych warunkach atmosferycznych. Wyniki po jednym roku bada n przedstawiono na rysunku. Figura 1 przedstawia drewno nie poddane obróbce przed wystawieniem na dzia lanie warunków atmosferycznych. Figura 2 przedstawia drewno nie poddane obróbce po 1-rocznym wystawieniu na dzia lanie wa- runków atmosferycznych. Figura 3 przedstawia drewno poddane obróbce przed wystawieniem na dzia lanie warunków atmosferycznych. Figura 4 przedstawia drewno poddane obróbce po 1-rocznym wystawieniu na dzia lanie warun- ków atmosferycznych. Wyra znie widoczne jest, ze wy zej opisana obróbka doprowadzi la do znacznego polepszenia odporno sci na dzia lanie warunków atmosferycznych. Obserwuje si e znacznie zmniejszone p ekanie, wyra znie zmniejszone szarzenie i istotnie mniejsz a erozj e powierzchni drewna. P r z y k l a d 2 W tym przypadku okr ag le pale sosnowe poddano takiej obróbce, ze mo zna by lo z nich zbudo- wa c palisad e. DMDHEU rozcie nczono wod a do okolo 15% wag. i zmieszano z 0,75% Zn(NO 3 ) 2 · 6H 2 O. Okr a- g le wyroby drewniane o jednakowych w przybli zeniu wymiarach, wysuszone do oko lo 20% wilgotno sci drewna, wprowadzono do urz adzenia impregnuj acego. Urz adzenie to nape lniono srodkiem impregnuj acym oraz wytworzono zmniejszone ci snienie bezwzgl edne 4 kPa i utrzymywano je przez 30 minut. Nast epnie zwi ekszono ci snienie do 1 MPa i utrzymywano je przez 2 godziny. Zako nczono faz e ci snieniow a i usuni eto pozosta la ciecz. Wyroby drewniane nast epnie umiesz- czono w komorze suszarniczej, sterowanej temperatur a i wilgotno scia powietrza i tak zamocowano, ze niemo zliwe by lo wypaczanie si e wyrobu. Komor e suszarnicz a doprowadzono do temperatury 98°C i wilgotno sci wzgl ednej oko lo 80%. Takie warunki wilgotne utrzymywano tak d lugo, a z przez 30 godzin temperatura wewn atrz wyrobu drewnianego osi agn ela co najmniej 95°C. Wyroby drewniane nast epnie wysuszono na wolnym powietrzu, w dobrze przewietrzanym stosie drewna. Trwa lo sc poddanych obróbce próbek Odporno sc na gnicie (styczno sc z ziemi a) jest bardzo wa zna w odniesieniu do trwa lo sci palisad. Szczególnie wa zna jest utrata wytrzyma losci, np. zmniejszenie modu lu sprezysto sci.PL 203 530 B1 6 T a b e l a 2 Drewno Modu l spr ezysto sci na pocz atku testu Modu l spr ezysto sci po 32 tygodniach Zmniejszenie modu lu sprezysto sci Utrata masy Nie poddane obróbce 8309 N/mm 2 4096 N/mm 2 51% 18% Poddane obróbce 8419 N/mm 2 8272 N/mm 2 2% 2% Prób e przeprowadzono wed lug Env807. Próbki poddano rozk ladowi podczas styczno sci z zie- mi a, w warunkach optymalnych dla organizmów. P r z y k l a d 3 Obróbce poddano deski z drzewa kauczukowego, w celu wytworzenia z nich mebli ogrodowych lub nawierzchni ogrodowych. DMDHEU modyfikowany glikolem dietylenowym i metanolem (mDMDHEU) rozcie nczono wod a do 40% wag. i zmieszano z 2% AI 2 (SO 4 ) 3 · 16H 2 O. Deski wysuszone do oko lo 12% wag. wilgotno sci drewna wprowadzono do urz adzenia impregnuj acego. Urz adzenie to nape lniono srodkiem impregnu- jacym oraz wytworzono zmniejszone ci snienie bezwzgl edne 4 kPa i utrzymywano je przez 1 godzin e. Nast epnie zwi ekszono ci snienie do 1 MPa i utrzymywano je przez 2 godziny. Zako nczono faz e ci snie- niow a i usuni eto pozosta la ciecz. Wyroby kszta ltowe ogrzano w atmosferze nasyconej pary wodnej do oko lo 90°C. Osi agni eto to przez opakowanie wyrobu drewnianego w foli e, trwa la w tej temperaturze. D lugotrwa lo sc dzia lania temperatury zale za la od rodzaju drzewa i wymiarów wyrobu drewnianego. W przypadku materia lu o grubo sci 3-6 cm, czas reakcji wynosi l oko lo 48 godzin. Po reakcji drewno u lo zono w stosy tak, aby jego wypaczanie si e by lo niemo zliwe. Potem nast e- powa l proces suszenia w temperaturze oko lo 50°C, przez oko lo 14 dni. W tym celu mo zna stosowa c zwyk la komor e suszarnicz a. Trwa lo sc wyrobu drewnianego poddanego takiej obróbce Drewniane wyposa zenia ogrodu (me- ble lub podesty) nie maj ace styczno sci z ziemi a ulegaj a rozk ladowi przez pewne grzyby i abiotyczne oddzia lywanie warunków atmosferycznych. Rozk lad powodowany przez grzyby niszcz ace drewno badano w sposób porównywalny do EN 113. T a b e l a 3 Drewno Utrata masy po 8 tygodniach Nie poddane obróbce 34% Poddane obróbce 1% P r z y k l a d 4 Wytworzono stopnie schodów z litego drewna, np. z drewna bukowego. Wymiary tych stopni wynosily 1000 mm x 400 mm x 80 mm. Szczególn a wag e przywi azywano do zwi ekszenia twardo sci powierzchni stopni schodów. DMDHEU w handlowym wodnym roztworze rozcie nczono wod a do 60% wag. i zmieszano z 1,5% MgCl 2 · 6H 2 O. Stopnie schodów o jednakowych w przybli zeniu wymiarach, wysuszone do okolo 12% wilgotno- sci drewna, wprowadzono do urz adzenia impregnuj acego. Urz adzenie to nape lniono srodkiem impregnuj acym oraz wytworzono zmniejszone ci snienie bezwzgl edne 4 kPa i utrzymywano je przez 1 godzin e. Nast epnie zwi ekszono ci snienie do poni zej 1 MPa i utrzymywano przez 2 godziny. Po zako n- czeniu fazy ci snieniowej usuni eto pozosta la ciecz. Stopnie schodów ogrzano w atmosferze nasyconej pary wodnej do oko lo 95°C. D lugotrwa losc dzia lania temperatury zale za la od rodzaju drzewa i wymiarów stopni. W przypadku stopni o grubo sci 80 cm, czas reakcji wynosi l oko lo 60 godzin. Po reakcji drewno u lo zono w stosy tak, aby jego wypaczanie si e by lo niemo zliwe. Potem nast e- powa l proces suszenia w temperaturze oko lo 50°C, w ci agu 14 dni. Do tego celu stosowano zwyk la komor e suszarnicz a. Twardo sc powierzchniowa próbek drewna poddanych takiej obróbce Twardo sc powierzchniow a próbek drewna oznaczano metod a twardo sci Brinella EN 1534.PL 203 530 B1 7 T a b e l a 4 Drewno Twardo sc Brinella Polepszenie Nie poddane obróbce 35 N/mm 2 Poddane obróbce 112 N/mm 2 220% PLDescription of the invention The subject of the invention is a method for the production of wooden products of increased durability, dimensional stability and surface hardness. In particular, wooden products of relatively large dimensions are produced by the method according to the invention. The term wood product here means a solid wood-shaped product. The wood product and the impregnating agent should constitute a composite material in which the positive properties of the natural wood product, in particular its appearance, are retained, but one or more physical and biological properties are significantly improved. From the publication "Treatment of timber with water soluble dimethylol resins to improve the dimensional stability and durability", in Wood Science and Technology 1993, pages 347-355, it is known that the shrinkage and whitening of wood and resistance to fungi and insects It can be increased by treating the wood with an impregnating agent which is an aqueous solution of dimethylol dihydroxyethylene urea (DMDHEU or 1,3-bis (hydroxymethyl) -4,5-dihydroxyimidazolidin-2-one) and a catalyst. Catalysts used are metal salts, citric acid and ammonium salts, alone or in admixture. DMDHEU is used in an aqueous solution in a concentration of 5-20%. The added amount of the catalyst is 20%, based on the amount of DMDHEU. The impregnation is performed under reduced pressure. At elevated temperatures, DMDHEU itself reacts and DMD-HEU reacts with wood. The reaction proceeds in one hour in a drying oven at 80 ° C or 100 ° C. The treated wood samples showed an improved up to 75% in toughness in terms of shrinkage and swelling at a 20% DMDHEU concentration. In this way, a wood product with dimensions of 20 mm × 20 mm × 10 mm was tested. The described method can only be used for small dimensions of the wood product, since the construction wood treated in this way tends to break with larger dimensions. From WD Ellis, JL O'Dell, "Wood-Polymer Composites Made with Acrylic Monomers, Isocyanate and Maleic Anhydride," in Journal of Applied Polymer Science, vol. 73, pages 2493-2505 (1999), natural wood is known to be it can be known to work under reduced pressure of a mixture of acrylates, isocyanate and maleic anhydride. The substances used react with each other, but not with the wood. As a result of such impregnation, the gas density, hardness and resistance to water vapor diffusion increase. It also improves with the water-repellent and dimensional stability of the wood. EP-B 0891244 discloses the impregnation of solid wood products with a biodegradable polymer, a natural resin and / or fatty acid ester, optionally under reduced pressure and / or increased pressure. Impregnation is carried out at increased temperature. The pores in the wood are at least largely filled and a shaped product is formed containing wood and a biodegradable polymer. There is no reaction between the polymer and the wood. As a result of this type of treatment, the characteristic properties of wood, biological degradability and all mechanical properties are not lost. Perhaps increased thermoplasticity sc. Depending on the amount of polymer incorporated, there is an increase in the surface hardness due to the incorporation of the polymer into the wood matrix, making the inherently soft structural timber also suitable for high quality logs. SE-C 500039 describes a method of hardening wood with pressing, in which untreated wood is impregnated with various amine monomers based on melamine and formaldehyde by vacuum impregnation, and then dried and hardened in a press with pressing into the shoe sole. temperature. As cross-linking agents, DMDHEU, dimethylolurea, dimethoxymethylurea, dimethylolethyleneurea, dimethylolpropyleneurea and dimethoxymethylurea, among others, are mentioned. The disadvantage of this method is the high energy drying step. Moreover, the natural structure of the wood is destroyed by pressing. There was a need to develop a method of increasing the durability, dimensional stability and surface hardness of wooden products, also of relatively large dimensions, free from the drawbacks of known methods, in particular not leading to cracks in the wood and allowing obtaining wooden products in which the natural structure of the wood is preserved. The invention relates to a method for the production of wooden products with increased durability, dimensional stability and surface hardness, consisting in impregnating the untreated wooden product with an aqueous solution of A) of an impregnating agent selected from the group consisting of 1 , 3-bis (hydroxymethyl) -4,5-dihydroxyimidazolidin-2-one, 1,3-bis (hydroxymethyl) -4,5-dihydroxyimidazolidin-2-one modified with C 1 -C 5PL 203 530 B1 3 with alcohol, polyol or their mixtures a, 1,3-dimethyl-4,5-dihydroxyimidazolidin-2-one, dimethylurea, bis- (methoxymethyl) urea, tetramethylacetylenediurea, 1,3-bis (hydroxymethyl) imidazolidin-2-one , methylolmethylurea and mixtures of these compounds and B) a catalyst selected from the group consisting of metal and ammonium salts, organic and inorganic acids and mixtures thereof, and the product is cured by maintaining humid conditions at elevated temperature. Preference is given to using 1,3-bis (hydroxymethyl) -4,5-dihydroxyimidazolidin-2-one or a modified 1,3-bis (hydroxymethyl) -4,5-dihydroxyimidazolidin-2-one as impregnating agent A) C 1 -C 5 alcohol, polyol or mixtures thereof or mixtures of these compounds. 1,3-bis (hydroxymethyl) -4,5-dihydroxyimidazolidin-2-one modified with C 1 -C 5 alcohol, polyol or mixtures thereof is preferably used as the impregnating agent A). snow impregnating agent C) from the group consisting of a C 1 -C 5 alcohol, polyol and mixtures thereof. Preference is given to using simultaneously methanol, ethanol, n-propanol, isopropanol, n-butanol, n-pentanol, ethylene glycol, diethylene glycol, 1,2- and 1,3-propylene glycol, 1,2- glycol, 1,3- and 1,4-butylene, glycerol, polyethylene glycols of formula HO (CH 2 CH 2 O) n H in which n is 3-20 or mixtures thereof. Methanol, diethylene glycol or mixtures thereof are particularly preferably used simultaneously. Preferably, the impregnating agents A) and, if appropriate, C) are used in a concentration of 1-60% by weight in an aqueous solution. Preferably, as catalyst B), metal salts from the group consisting of metal halides, metal sulfates, metal nitrates, metal tetrafluoroborates, metal phosphates and mixtures of these salts are used. Particularly preferably, as catalyst B), metal salts from the group consisting of magnesium chloride, magnesium sulfate, zinc chloride, lithium chloride, lithium bromide, boron trifluoride, aluminum chloride, aluminum sulfate, zinc nitrate, sodium tetrafluoroborate and mixtures thereof are used. Preferably, as catalyst B), ammonium salts from the group consisting of ammonium chloride, ammonium sulfate, ammonium oxalate, diammonium phosphate and mixtures thereof are used. Preferably, as catalyst B), organic or inorganic acids are used, selected from the group consisting of maleic acid, formic acid, citric acid, tartaric acid, oxalic acid, p-toluenesulfonic acid, hydrochloric acid, sulfuric acid, boric acid and mixtures thereof. Magnesium chloride is particularly preferably used as catalyst B). Preferably, the catalyst B) is used in a concentration of 0.1-10% by weight, based on the quantity of impregnating agent A) and, if appropriate, C). Preferably, the impregnated wood product cures at a relative humidity of 50-100%. Preferably, the impregnated wood product cures at a relative humidity of 80-100%. Preferably, the impregnated wood product cures at a temperature of 70-130 ° C. Preferably, the impregnated wood product cures in 1-72 hours. The impregnating agents A) and, optionally, C) are used in a concentration of 1-60% by weight, preferably 10-40% by weight, based on the weight of the aqueous impregnating agent solution. If a impregnating agent C) is used together with the impregnating agent A), its amount of sc is preferably 1-50% by weight, based on the weight of the impregnating agent A). As catalyst B), magnesium chloride, zinc chloride, magnesium sulfate and aluminum sulfate, in particular magnesium chloride, are particularly suitable for the process according to the invention. The wooden products according to the invention are suitable for a variety of preferred possible applications where the wood is exposed to moisture and weather conditions, in particular when used as edging, cladding boards or stair treads. The method according to the invention makes it possible to improve many properties of wooden products of relatively large dimensions, e.g. 30-200 mm wide and 30-100 mm thick. When impregnating untreated wood with impregnating agents A) and possibly C) and then curing according to the invention, there is surprisingly no cracking, even in the case of relatively large dimensions of the wood products. This type of impregnation, with subsequent hardening, at the same time increases the strength, dimensional stability and surface hardness of the wood product. PL 203 530 B1 4 Modified 1,3-bis (hydroxymethyl) -4,5- dihydroxyimidazolidin-2-one (mDMDHEU) is disclosed, for example, in US No. 4,396,391 and WO 98/29393. It is the reaction product of 1,3-bis (hydroxymethyl) -4,5-dihydroxyimidazolidin-2-one with a C 1 -C 5 alcohol, polyol or mixtures thereof. In the preparation of 1,3-bis (hydroxymethyl) -4,5-dihydroxyimidazolidin-2-one (mDMDHEU) derivatives, DMDHEU and a monohydric alcohol and / or a polyol are mixed, the monohydric alcohol and / or polyol being used as appropriate. the amount of 0.1-2.0 molar equivalents of each of these compounds, based on the amount of sc DMDHEU. The mixture of DMDHEU and monohydric alcohol and / or polyol is reacted at a temperature of 20-70 ° C and a pH of 1-2.5, and after completion of the reaction, the pH is adjusted to 4-8. In the method of the invention, impregnation can be carried out under reduced pressure and then under increased pressure. The wooden product in the impregnating device is subjected to the action of a reduced pressure of 10 kPa for a period of 10 minutes to 2 hours, preferably about 30 minutes, depending on the dimensions of the wooden product, and then poured with the agent impregnating. A reduced pressure of about 5 kPa for one hour has proved to be advantageous. Alternatively, the wooden product can be first dipped in an impregnating device with an impregnating agent and then subjected to a reduced pressure of 1-10 kPa. for the period specified above. Then, the product is fed under a pressure of 0.2-2 MPa, preferably 1-1.2 MPa, depending on the dimensions of the wood product, for a period of 10 minutes to 2 hours, preferably about one hour. The reduced pressure process is particularly recommended in combination with a high weight fraction of the impregnating agent. After the pressure phase, any residual liquid is removed and the impregnated wood product hardens without intermediate drying. It is of particular importance to maintain the humid conditions during the curing of the impregnant, thereby avoiding drying during this reaction. In this way, the impregnating agent introduced into the wood, under humid conditions and avoiding drying, reacts by itself and with the wood. In this context, wet conditions mean that the water content of the wood is greater than the saturation point of the fibers, which may be around 30% of the water in the wood, depending on the type of wood. As a result of impregnation, the wood can absorb up to 200% of the water-based impregnating agent. To ensure humid conditions, during curing, the impregnated wood product is placed in a drying chamber controlled by air humidity, temperature and pressure, and fixed so as to prevent warping of the material. At a relative air humidity of 40-100%, preferably 50-100%, especially 80-100%, and a temperature of 70-130 ° C, preferably 80-100 ° C, the impregnated wood product cures for 1 - 72 hours, preferably 1-48 hours, depending on the dimensions of the wood product, the impregnating agent A) and possibly C) reacting with the wood and self-reacting. Maintaining the relative humidity above 40%, preferably above 50%, in particular above 80 to 100%, serves to avoid drying the wood product below the saturation point of the fibers during curing. The person skilled in the art would in any case dry the impregnated wood product before curing, as the wood product would be expected to crack. In the case of the method according to the invention, on the other hand, it has surprisingly been found that the wood product has no tendency to crack, even without drying it first. This applies in particular to wooden products of large dimensions, eg 30-200 mm wide and 30-100 mm thick. After hardening, the wooden products are dried, and the warping of the wood is prevented by appropriate measures and the physical parameters are measured. The invention is illustrated by the following examples. P h e x l a d 1 Pinus radiata was used to produce window edging, that is, profiled shaped products that can be used for the production of window frames. DMDHEU modified with diethylene glycol and methanol (mDMDHEU) was diluted with water to 30% by weight. and mixed with 1.5% MgCl 2 x 6H 2 O. The wood product, dried to about 12% wood moisture, was fed to the impregnating device. A reduced pressure of 4 kPa was created in the impregnating device and held for 30 minutes. The impregnation device was then filled with an impregnating agent. A reduced pressure of 5 kPa absolute is kept. The pressure was then increased to 1 MPa and held for 2 hours. The pressure phase was completed and the remaining liquid was removed. The wooden products were then placed in a temperature-controlled and humidity-controlled drying chamber and secured in such a way that it was impossible to warp the material. The drying chamber was brought to a temperature of 95 ° C and a relative humidity of about 95%. These humid conditions were maintained until the temperature inside the wood product reached a minimum temperature of 90 ° C for 48 hours. The wood products were then dried on a well-ventilated wood pile. The wooden edgings were then further processed. Swelling and shrinkage of treated wooden edgings Treated wooden edgings were characterized by very reduced swelling and shrinkage at changes in air humidity (dimensional stability) compared to untreated edgings . TABLE 1 Type of wood Swelling from 0% air humidity to 96% air humidity Relative improvement Untreated pine sapwood 13.6% Treated pine sapwood 7.5% 45% Advantage of such treatment when used for in the construction of windows is that the formation of open joints due to swelling and shrinkage is reduced, which in the long run leads to the destruction of the windows. Thus, thanks to such treatment, the service life of wooden windows extends. In addition, the wood is protected against abiotic decay by UV light and / or rainwater. It was tested on sapwood under outdoor weather conditions. The results after one year of research are shown in the figure. Figure 1 shows the wood untreated prior to its exposure to the weather. Figure 2 shows untreated wood after 1 year's exposure to the weather. Figure 3 shows the wood treated before being exposed to the weather. Figure 4 shows the treated wood after 1 year's exposure to the weather. It is clearly visible that the above-described treatment has led to a significant improvement in the weather resistance. Significantly reduced cracking, significantly reduced graying and significantly lower erosion of the wood surface are observed. P r y k l a d 2 In this case, the circular pine piles were processed in such a way that they could be built into a palisade. DMDHEU was diluted with water to about 15% by weight. and mixed with 0.75% Zn (NO 3) 2 · 6H 2 O. Round wooden products of approximately equal dimensions, dried to about 20% wood moisture, were fed into the impregnating device. This apparatus was filled with an impregnating agent and an absolute reduced pressure of 4 kPa was generated and held for 30 minutes. The pressure was then increased to 1 MPa and held for 2 hours. The pressure phase was completed and the remaining liquid was removed. The wooden products were then placed in a temperature and humidity controlled drying chamber and fixed in such a way that it was impossible to warp the product. The drying chamber was brought to a temperature of 98 ° C and a relative humidity of about 80%. These humid conditions were maintained until the temperature inside the wood product reached at least 95 ° C for 30 hours. The wooden products were then dried in the open air in a well-ventilated wood pile. Durability of treated specimens The resistance to rotting (contact with earth a) is very important with regard to the durability of the palisades. Loss of strength is particularly important, e.g. reduction of the modulus of elasticity. PL 203 530 B1 6 Table 2 Wood Modulus of elasticity at the beginning of the test Modulus of elasticity after 32 weeks Reduction of the modulus of elasticity Loss of weight No Treated 8309 N / mm 2 4096 N / mm 2 51% 18% Treated 8419 N / mm 2 8272 N / mm 2 2% 2% The tests were carried out according to Env807. The samples were decomposed on contact with the ground under optimal conditions for organisms. P h e x l a d 3 The rubber-tree boards were processed in order to make garden furniture or garden surfaces. DMDHEU modified with diethylene glycol and methanol (mDMDHEU) was diluted with water to 40% by weight. and mixed with 2% Al 2 (SO 4) 3 · 16H 2 O. Boards dried to approx. 12 wt.%. wood moisture content was introduced into the impregnation device. This apparatus was filled with impregnating agent and an absolute reduced pressure of 4 kPa was produced and held for 1 hour. Then the pressure was increased to 1 MPa and held for 2 hours. The pressure phase was completed and the remaining liquid was removed. The shaped articles were heated to approximately 90 ° C under a saturated steam atmosphere. The achievements of the wooden product are due to the packaging of the wooden product in foil, it lasts at this temperature. The long-term temperature action depends on the type of tree and the dimensions of the wood product. For a material 3-6 cm thick, the reaction time is approximately 48 hours. After the reaction, the wood was stacked so that its warping was prevented. This was followed by a drying process at a temperature of about 50 ° C for about 14 days. For this purpose, it is possible to use an ordinary drying chamber. Durability of a wooden product subjected to such treatment. Wooden garden equipment (furniture or platforms) not in contact with the ground and decomposed by certain abiotic fungi impact of weather conditions. The decomposition of wood-destroying fungi was tested in a manner comparable to that of EN 113. T a b e l a 3 Wood Weight loss after 8 weeks Untreated 34% Treated 1% P r y a d 4 Stair steps were made of solid wood, eg beech wood. The dimensions of these steps were 1000 mm x 400 mm x 80 mm. Particular importance was attached to increasing the hardness of the surface of the steps of the stairs. DMDHEU in a commercial aqueous solution was diluted with water to 60 wt.%. and mixed with 1.5% MgCl 2 · 6H 2 O. Stair treads of approximately equal dimensions, dried to approx. 12% wood moisture, were inserted into the impregnation device. This apparatus was filled with an impregnating agent and an absolute reduced pressure of 4 kPa was produced and held for 1 hour e. Then the pressure was increased to below 1 MPa and held for 2 hours. After completion of the pressure phase, remove the eto and remove the remaining liquid. The steps were heated in a saturated steam atmosphere to approximately 95 ° C. The long-term exposure to temperature depends on the type of tree and the dimensions of the steps. For steps 80 cm thick, the reaction time is about 60 hours. After the reaction, the wood was stacked so that its warping was prevented. This was followed by a drying process at a temperature of about 50 ° C for 14 days. A standard drying chamber was used for this purpose. Surface hardness of wood samples treated in this way The surface hardness of wood samples was determined by the method of Brinell hardness EN 1534.PL 203 530 B1 7 Table 4 Wood Brinell hardness Improvement Untreated 35 N / mm 2 Treated 112 N / mm 2 220% PL