PL206811B1 - Osprzęt rurowy - Google Patents

Description

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 206811 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 379674 (22) Data zgłoszenia: 11.05.2006

Osprzęt rurowy (51) Int.Cl.

F16L 47/02 (2006.01) F16L 13/02 (2006.01) (30) Pierwszeństwo:

12.05.2005, AT, A811/2005 12.09.2005, AT, A1490/2005 (43) Zgłoszenie ogłoszono:

13.11.2006 BUP 23/06 (45) O udzieleniu patentu ogłoszono:

30.09.2010 WUP 09/10 (73) Uprawniony z patentu:

E. Hawle Armaturenwerke GmbH,

Vocklabruck, AT (72) Twórca(y) wynalazku:

CHRISTIAN BERGER, Lambach, AT

FRANZ JOHANN POHN, Vocklabruck, AT (74) Pełnomocnik:

rzecz. pat. Misztak Irena PATPOL spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

PL 206 811 B1

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest osprzęt rurowy, stosowany do nierozłącznego łączenia rury z armaturą.

Ze stanu techniki znane są osprzęty rurowe do rozłącznego łączenia rur z tworzywa sztucznego z armaturami albo łącznikami, w przypadku których rura łączona z łącznikiem jest otoczona pierś cieniem tnącym, który współpracuje z rowkiem pierścieniowym w łączniku i za pomocą nakrętki złączkowej, obejmującej rurę i pierścień tnący, podczas skręcania z łącznikiem, obwodową krawędzią tnącą wnika w ściankę rury i ustala rurę w łączniku w sposób szczelny i zabezpieczony przed działaniem siły działającej w kierunku rozłączenia złącza.

Przedmiotem wynalazku jest osprzęt rurowy do nierozłącznego łączenia rury z armaturą, taką jak kielich rury, obudowa zaworu lub zasuwy, złączka rurowa, i tym podobnymi elementami. Osprzęt ten wyposażony jest w łącznik rurowy i łącznik pierścieniowy, łączony z łącznikiem rurowym oraz w rurę złączną, umieszczoną w otworach przelotowych łącznika rurowego i łącznika pierścieniowego, wystającą zakończeniem czołowym poza łącznik rurowy i w co najmniej jeden pierścień uszczelniający, umieszczony w obszarze łączącym łącznik rurowy z łącznikiem pierścieniowym.

Istota wynalazku polega na tym, że w obszarze łączącym łącznik rurowy z łącznikiem pierścieniowym, rura złączna jest zaopatrzona w pierścień kołnierzowy, wystający poza obwód zewnętrzny rury złącznej a w łączniku rurowym i/lub w łączniku pierścieniowym usytuowana jest pierścieniowa komora ustalająca służąca do ustalania pierścienia kołnierzowego i pierścienia uszczelniającego.

Korzystnie, pierścieniowa powierzchnia zderzakowa komory ustalającej, zwrócona do pierścienia kołnierzowego rury złącznej, razem ze zwróconą do niej, pierścieniową powierzchnią zderzakową pierścienia kołnierzowego, tworzy ogranicznik wysuwania rury złącznej.

Powierzchnie zderzakowe są usytuowane w płaszczyźnie prostopadłej do osi wzdłużnej i są ukształtowane w postaci powierzchni bocznej stożka ściętego, o kącie wierzchołkowym między 150° a 175°.

Łącznik rurowy według wynalazku jest połączony z łącznikiem pierścieniowym poprzez zgrzewanie tarciowe.

W obszarze łączą cym, łącznik rurowy i łącznik pierś cieniowy jest ukształ towany w postaci koł nierza, a wzajemnie naprzeciwległe powierzchnie czołowe tworzą pierścieniowo obwodowy układ wpust-pióro.

Komora ustalająca jest umieszczona w łączniku pierścieniowym, a wysokość pierścienia kołnierzowego, wystającego poza obwód zewnętrzny rury złącznej, jest co najmniej równa grubości ścianki rury złącznej, przy czym szerokość komory ustalającej jest nieznacznie większa od szerokości pierścienia kołnierzowego.

Pierścień uszczelniający jest umieszczony na rurze złącznej, otaczając obwodowo pierścień kołnierzowy, przy czym pierścień uszczelniający stanowi pierścień samouszczelniający o przekroju okrągłym, a pierścień kołnierzowy jest zaopatrzony w zewnętrzny, obwodowy rowek podporowy dla pierścienia uszczelniającego.

Rura złączna wchodzi do otworu przelotowego łącznika rurowego, przy czym głębokość zanurzenia rury złącznej w łączniku rurowym jest ograniczona przez wymiar średnicy wewnętrznej elementu zderzakowego, wystającego poza otwór przelotowy łącznika rurowego w kierunku osi wzdłużnej.

Element zderzakowy osprzętu według wynalazku jest utworzony za pomocą pierścienia zderzakowego.

Na obwodzie zewnętrznym łącznika rurowego ukształtowane są powierzchnie przyłożenia dla narzędzia, a korzystnie obwodowa powierzchnia zewnętrzna łącznika rurowego jest ukształtowana w postaci wieloką ta.

Obszar końcowy łącznika rurowego jest zaopatrzony w gwint zewnętrzny lub wewnętrzny.

W korzystnym wykonaniu wynalazku, łącznik rurowy jest zaopatrzony w obszarze koń cowym w odpowiedni koł nierz, a w rurze złącznej jest zamocowana siłą tarcia tuleja podporowa.

Łącznik rurowy, na powierzchni czołowej, zwróconej do komory ustalającej łącznika pierścieniowego, jest zaopatrzony w wystający z niej, obwodowy pierścień zaciskowy.

W rozwiązaniu według wynalazku, między pierścieniem kołnierzowym rury złącznej a łącznikiem pierścieniowym jest umieszczony zespół podporowy dla ścianki rury złącznej.

Zespół podporowy osprzętu według wynalazku, stanowi podcięty rowek wykonany w powierzchni czołowej pierścienia kołnierzowego, usytuowanej przeciwnie wobec komory ustalającej i pierś cień podpierający łącznika pierś cieniowego, współ pracują cy z podcię tym rowkiem.

PL 206 811 B1

Zgodnie z wynalazkiem, łącznik rurowy i rura złączna oraz łącznik pierścieniowy są wykonane korzystnie z tworzywa sztucznego, przy czym, w korzystnej postaci wykonania rura złączna jest wykonana korzystnie z polietylenu.

Łącznik rurowy według wynalazku uformowany na armaturze, korzystnie obudowie zasuwy, opasce do nawiercania rurociągów, tworzy z nią jedną całość.

Nieoczekiwana zaleta rozwiązania według wynalazku polega na tym, że rura złączna z pierścieniem kołnierzowym jest niezawodnie zamocowana w komorze ustalającej między łącznikiem rurowym a łącznikiem pierścieniowym i stawia duży opór sile działającej w kierunku rozłączenia złącza, która może występować w paśmie przewodów.

Dzięki zaproponowanej konstrukcji uzyskuje się dokładne, osiowe przeniesienie siły działającej w kierunku rozłączenia złącza na łącznik pierścieniowy.

Przy wykorzystaniu przedmiotowego osprzętu możliwe jest stosowanie prostej geometrii narzędzi używanych do produkcji, zwłaszcza narzędzi stosowanych w procesach odlewania ciśnieniowego.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia osprzęt rurowy według wynalazku, w widoku z boku i w przekroju, fig. 2 - szczegóły osprzętu rurowego według fig. 1, fig. 3 - inną postać wykonania osprzętu rurowego na obudowie, fig. 4 - dalszą postać wykonania osprzętu rurowego na obudowie, fig. 5 - inną postać wykonania osprzętu rurowego, fig, 6 - szczegóły obszaru łączącego osprzętu rurowego, fig, 7 - dalszą postać wykonania osprzętu rurowego, w przekroju, a fig, 8 - inną postać wykonania osprzętu rurowego, w przekroju.

Na wstępie należy zauważyć, że w opisie różnych postaci wykonania, jednakowe części są zaopatrzone tymi samymi oznacznikami lub tymi samymi oznaczeniami elementów konstrukcyjnych, przy czym oznaczenia, zawarte w całym opisie, mogą być przeniesione na jednakowe części z tymi samymi oznacznikami lub tymi samymi oznaczeniami elementów konstrukcyjnych. Również użyte w opisie dane dotyczące położenia, przykładowo u góry, w dołu, z boku, i tym podobnego położ enia, są odniesione do bezpośrednio opisanej i przedstawionej figury rysunku i w przypadku zmiany położenia należy je przenieść na nowe położenie. Ponadto również pojedyncze cechy lub kombinacje cech z przedstawionych i opisanych różnych przykładów wykonania mogą być przeniesione na rozwiązania samodzielne lub zgodne z wynalazkiem.

Na fig. 1 i 2 jest przedstawiony osprzęt rurowy 1 jako przykład połączenia przewodu rurowego 2, zwłaszcza rury 3 z tworzywa sztucznego do armatury 4, przykładowo złączki rurowej, obudowy, opaski do nawiercania rurociągów, lub tym podobnych elementów. Osprzęt rurowy 1 składa się z łącznika rurowego 5, łączonego z armaturą 4, łącznika pierścieniowego 6, łączonego z łącznikiem rurowym 5 oraz rury złącznej 9, umieszczonej w otworach przelotowych 7, 8 łącznika rurowego 5 i łącznika pierścieniowego 6, a także z co najmniej jednego pierścienia uszczelniającego 11, umieszczonego w obszarze łączącym 10, przykładowo pierścienia samouszczelniającego 12 o przekroju okrągłym.

Łącznik rurowy 5 stanowi wydrążona, cylindryczna kształtka rurowa, która według przedstawionego wariantu wykonania jest zaopatrzona w obszarze końcowym 13 w gwint zewnętrzny 14. Na przeciwnym obszarze końcowym 15 ukształtowany jest kołnierz 16. Na pierścieniowej powierzchni czołowej 17, zwróconej do łącznika pierścieniowego 6, kołnierz 16 posiada wychodzącą poza nią, pierścieniową sprężynę 18, w przybliżeniu o trapezowym przekroju poprzecznym.

Korpus pierścieniowy 6 jest również zaopatrzony w kołnierz 19, leżący naprzeciw kołnierza 16. W pierścieniowej powierzchni czołowej 20 jest umieszczony rowek 21, ustalający wpust 18 łącznika rurowego 5. To ukształtowanie zapewnia trwałe i osiowane połączenie między łącznikiem rurowym 5 a łącznikiem pierś cieniowym 6.

Otwory przelotowe 7, 8 łącznika rurowego 5 i łącznika pierścieniowego 6 mają taką samą średnicę wewnętrzną 22 i odpowiada ona zasadniczo średnicy zewnętrznej 23 rury złącznej 9, ustalonej w otworach przelotowych 7, 8. Wystaje ona poza głębokość zanurzenia 24 w łączniku rurowym 5, a na przeciwnym obszarze końcowym 25 wystaje poza łącznik rurowy 6 i w tym obszarze końcowym 25 tworzy tak zwane zakończenie czołowe 26 dla przyłączenia przewodu rurowego 2. Głębokość zanurzenia 24 jest ograniczona przez średnicę wewnętrzną 22 łącznika rurowego 5 w kierunku elementu zderzakowego 28, wystającego poza oś wzdłużną 27, przykładowo przez równomiernie rozdzielone występy, ukształtowane na obwodzie wewnętrznym. Możliwe jest również ukształtowanie urządzenia zderzakowego 28 w postaci pierścieniowej, przy czym korzystnie występ 29, wystający poza średnicę wewnętrzną 22 w kierunku osi wzdłużnej nie jest większy od grubości ścianki 30 rury złącznej 9.

W celu zabezpieczenia przed wycią gnięciem rury złącznej 9, jest ona zaopatrzona w obszarze łącznika pierścieniowego 6 w obwodowy pierścień kołnierzowy 31, a dla ustalenia pierścienia kołnie4

PL 206 811 B1 rzowego 31 w otworze przelotowym 8, łącznik pierścieniowy 6 posiada pierścieniową komorę ustalającą 32. Średnica wewnętrzna 33 odpowiada w przybliżeniu średnicy zewnętrznej 34 pierścienia kołnierzowego 31. Wysokość 35 pierścienia kołnierzowego 31 jest w przybliżeniu równa lub większa od grubości ścianki 30 rury złącznej 9. Pierścień kołnierzowy 31 jest oparty pierścieniową powierzchnią zderzakową 36 na przeciwległej wobec niej powierzchni zderzakowej 37 komory ustalającej 32, przy czym zgodnie z tą postacią wykonania, płaszczyzna 38, utworzona za pomocą powierzchni zderzakowych 36, 37, jest ułożona prostopadle do osi wzdłużnej 27.

Dzięki temu siła działająca na osprzęt rurowy 1, w kierunku rozłączenia złącza, zgodnie ze strzałką 39 jest przyjmowana przez osprzęt rurowy 1.

Na obwodzie pierścienia kołnierzowego 31 jest umieszczony pierścień uszczelniający 11, przy czym za pomocą dalszego stopniowania w otworze przelotowym 8 korpusu pierścienia 6 utworzony jest pierścieniowy obwodowy rowek 40 dla pierścienia uszczelniającego 11. Przekrój poprzeczny rowka 40 jest nieznacznie mniejszy od maksymalnego wymiaru przekroju poprzecznego pierścienia uszczelniającego 11, dzięki czemu uzyskuje się dokładne pasowanie wtłaczane w rowku 40, w celu uzyskania niezawodnego uszczelnienia.

Połączenie łącznika rurowego 5 z łącznikiem pierścieniowym 6, w obszarze łączącym 10, posiadającym pióro 18 i wpust 21, jest utworzone korzystnie za pomocą procesu zgrzewania tarciowego. Możliwe jest również stosowanie połączenia klejonego.

Jak wynika z fig. 1, zakończenie czołowe 26 rury złącznej 9 jest połączone z przewodem rurowym 2 za pomocą procesu zgrzewania na styk, zwłaszcza za pomocą stosowania znanego ze stanu techniki zgrzewania czołowego.

Jak wynika z obrazu zaznaczonego linią przerywaną na fig. 2, zamiast użycia gwintu zewnętrznego 14 możliwe jest również ukształtowanie w obszarze końcowym łącznika rurowego 5 kołnierza 41 dla połączenia z armaturą, przykładowo obudową zaworu, zasuwy, opaską do nawiercania otworów.

Zamiast kołnierza 41, obejmującego cylindryczny obszar końcowy 13, podobny rodzaj zamocowania na osprzęcie rurowym 1, mógłby polegać na tym, że stosuje się szereg rozdzielonych na obwodzie nakładek mocujących.

Jednak opisane powyżej postacie wykonania z kołnierzem 41 lub nakładkami mocującymi wymagają wyższych nakładów, ze względu na ukształtowanie narzędzi do procesu wtryskiwania łącznika rurowego 6 z tworzywa sztucznego.

Ukształtowanie obszaru łączącego 10 z piórem 18 na łączniku rurowym 5 i wpustem 21 na łączniku pierścieniowym 6 jest jedną z różnych, dalszych możliwości zwiększenia powierzchni styku między nimi, w celu uzyskania większej wytrzymałości, a jednoczenie wzajemnego osiowania części, to znaczy uzyskania dokładnego pokrywania się osi. Możliwe są również inne postaci wykonania powierzchni stykowych. Dla rodzaju łączenia typu zgrzewania tarciowego konieczna jest kołowo-symetryczna postać wykonania, ponieważ tego rodzaju proces wymaga zarówno docisku łączącego, jak i ruchu między powierzchniami łączącymi, a to w przedstawionym przypadku realizuje się za pomocą ruchu obrotowego części względem siebie.

Na fig. 3 przedstawiona jest inna postać wykonania osprzętu rurowego 1. Według tej postaci wykonania, łącznik rurowy 5 jest uformowany na obudowie 42, przykładowo na dolnej obudowie zasuwy 43 armatury odcinającej, tworząc z nim jedną całość.

Claims (28)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Osprzęt rurowy do nierozłącznego łączenia rury z armaturą, taką jak kielich rury, obudowa zaworu lub zasuwy, złączka rurowa, i tym podobnymi elementami, wyposażony w łącznik rurowy i łącznik pierś cieniowy, łączony z łącznikiem rurowym oraz w rurę złączną , umieszczoną w otworach przelotowych łącznika rurowego i łącznika pierścieniowego, wystającą zakończeniem czołowym poza łącznik rurowy i w co najmniej jeden pierścień uszczelniający, umieszczony w obszarze łączącym łącznik rurowy z łącznikiem pierścieniowym, znamienny tym, że w obszarze (10) łączącym łącznik rurowy (5) z łącznikiem pierścieniowym (6), rura złączna (9) jest zaopatrzona w pierścień kołnierzowy (31), wystający poza obwód zewnętrzny rury złącznej (9), a w łączniku rurowym (5) i/lub w łączniku pierścieniowym (6) usytuowana jest pierścieniowa komora ustalająca (32), ustalająca pierścień kołnierzowy (31) i pierścień uszczelniający (11).

   PL 206 811 B1
2. 2. Osprzęt według zastrz. 1, znamienny tym, że pierścieniowa powierzchnia zderzakowa (37) komory ustalającej (26), zwrócona do pierścienia kołnierzowego (31) rury złącznej (9), razem ze zwróconą do niej, pierścieniową powierzchnią zderzakową (36) pierścienia kołnierzowego (31), tworzy ogranicznik wysuwania rury złącznej (9).
3. 3. Osprzęt według zastrz. 2, znamienny tym, że powierzchnie zderzakowe (36, 37) są usytuowane w płaszczyźnie (38), prostopadłej do osi wzdłużnej (27).
4. 4. Osprzęt według zastrz. 2, znamienny tym, że powierzchnie zderzakowe (36, 37) są ukształtowane w postaci powierzchni bocznej stożka ściętego, o kącie wierzchołkowym między 150° a 175°.
5. 5. Osprzęt według zastrz. 1, znamienny tym, że łącznik rurowy (5) jest połączony z łącznikiem pierścieniowym (6) poprzez zgrzewanie tarciowe.
6. 6. Osprzę t wedł ug zastrz. 1, znamienny tym, ż e w obszarze łączą cym (10), łącznik rurowy (5) i łącznik pierścieniowy (6) jest ukształtowany w postaci kołnierza.
7. 7. Osprzęt według zastrz. 6, znamienny tym, ż e wzajemnie naprzeciwległe powierzchnie czołowe (20) tworzą pierścieniowo obwodowy układ wpust-pióro.
8. 8. Osprzę t wedł ug zastrz. 1, znamienny tym, ż e komora ustalają ca (32) jest umieszczona w łączniku pierś cieniowym (6).
9. 9. Osprzęt według zastrz. 1, znamienny tym, że wysokość (35) pierścienia koł nierzowego (31), wystającego poza obwód zewnętrzny rury złącznej (9), jest co najmniej równa grubości ścianki (30) rury złącznej (9).
10. 10. Osprzęt według zastrz. 1 albo 8, znamienny tym, że szerokość komory ustalającej (32) jest nieznacznie większa od szerokości pierścienia kołnierzowego.
11. 11. Osprzęt według zastrz. 1, znamienny tym, że pierścień uszczelniający (11) jest umieszczony na rurze złącznej (9), otaczając obwodowo pierścień kołnierzowy (31).
12. 12. Osprzęt według zastrz. 11, znamienny tym, że pierścień uszczelniający (11) stanowi pierścień samouszczelniający (12) o przekroju okrągłym.
13. 13. Osprzęt według zastrz. 11 albo 12, znamienny tym, że pierścień kołnierzowy (31) jest zaopatrzony w zewnętrzny, obwodowy rowek podporowy (58) dla pierścienia uszczelniającego (11).
14. 14. Osprzęt według zastrz. 1, znamienny tym, że rura złączna (9) wchodzi do otworu przelotowego (7) łącznika rurowego (5).
15. 15. Osprzęt według zastrz. 14, znamienny tym, że głębokość zanurzenia (24) rury złącznej (9) w łączniku rurowym (5) jest ograniczona przez wymiar ś rednicy wewnę trznej (22) elementu zderzakowego (28), wystającego poza otwór przelotowy (7) łącznika rurowego (59) w kierunku osi wzdłużnej (27).
16. 16. Osprzęt według zastrz. 15, znamienny tym, że element zderzakowy (29) jest utworzony za pomocą pierścienia zderzakowego (48).
17. 17. Osprzęt według zastrz. 1, znamienny tym, że na obwodzie zewnętrznym łącznika rurowego (5) ukształtowane są powierzchnie przyłożenia dla narzędzia.
18. 18. Osprzęt według zastrz. 17, znamienny tym, że obwodowa powierzchnia zewnętrzna łącznika rurowego (5) jest ukształtowana w postaci wielokąta.
19. 19. Osprzęt według zastrz. 1, znamienny tym, że obszar końcowy (13) łącznika rurowego (5) jest zaopatrzony w gwint zewnętrzny (14).
20. 20. Osprzęt według zastrz. 1, znamienny tym, że obszar końcowy (13) łącznika rurowego (5) jest zaopatrzony w gwint wewnętrzny.
21. 21. Osprzęt według zastrz. 1, znamienny tym, że łącznik rurowy (5) jest zaopatrzony w obszarze końcowym (13) w kołnierz (41).
22. 22. Osprzęt według zastrz. 1, znamienny tym, że w rurze złącznej (9) jest zamocowana siłą tarcia tuleja podporowa (53).
23. 23. Osprzęt według zastrz. 1 albo 5, albo 6, albo 17, albo 19, albo 20, albo 21, znamienny tym, że łącznik rurowy (5), na powierzchni czołowej (61), zwróconej do komory ustalającej (32) łącznika pierścieniowego (6), jest zaopatrzony w wystający z niej, obwodowy pierścień zaciskowy (62).
24. 24. Osprzęt według zastrz. 1, znamienny tym, że między pierścieniem kołnierzowym (31) rury złącznej (9) a łącznikiem pierścieniowym (6) jest umieszczony zespół podporowy (63) dla ścianki rury złącznej (9).
25. 25. Osprzęt według zastrz. 24, znamienny tym, że zespół podporowy (63) stanowi podcięty rowek (65) wykonany w powierzchni czołowej (64) pierścienia kołnierzowego (31), usytuowanej przeciwnie względem komory ustalającej (32) i pierścień podpierający (66) łącznika pierścieniowego (6), usytuowany w podciętym rowku (65).

    PL 206 811 B1
26. 26. Osprzęt według zastrz. 1, znamienny tym, że łącznik rurowy (5) i rura złączna (9) oraz łącznik pierścieniowy (6) są wykonane korzystnie z tworzywa sztucznego.
27. 27. Osprzęt według zastrz. 26, znamienny tym, że rura złączna (9) jest wykonana korzystnie z polietylenu.
28. 28. Osprzęt według zastrz. 1, znamienny tym, że łącznik rurowy (5) uformowany na armaturze, korzystnie obudowie zasuwy, opasce do nawiercania rurociągów, tworzy z nią jedną całość.

    Rysunki