Opis patentowy opublikowano: 1987 06 30 131156 CZYTELNIA U--*ck pw *«?n*o*foo Int. Cl.3 C07C 103/52 A61K 37/02 Twórca wynalazku Uprawniony z patentu: Eli Lilly and Company, Indianapolis (Stany Zjednoczone Ameryki) Sposób wytwarzania nowych peptydów .Przedmiotem wynalazku -jest sposób wytwarza- oia nowych peptydów o ogólnym wzorze przed¬ stawionym na rysunku w kitórym R oznacza atom wodoru, A oznacza ugrupowanie D-aiminokwasu, to jeist D-A!la, Rj oznacza atom wodoru, X ozna¬ cza atom bromu, jodu 'lufo chloru albo grupe me- itylowa, grupe trójfliuoromet^lowa lub grupe me- toksylowa, B oznacza Nh/OH3/- Met lufo NH-Pgl, a Z oznacza grupe GGNH2, a takze farmakologicz¬ nie dopuszczalnych addycyjnych soli tych zwiaz¬ ków z kwasami.Zwiazki o wzorze przedstawionym na rysunku dzialaja silnie przeciwbólowo, a ponadto wyka¬ zuja duze powinowactwo do receptorów /<5/enke- falliny w porównaniu z ich zdolnoscia do wiazania sie z receptorami faf morfiny. Tak wieje, zwiazki te dhairakteryzujie zmmiejlsizony poziom morflnopo- dofonych efektów ubocznych. Zwiekszona zdolnosc wiazania sie z receptorami enkefadiny stanowi o wielkiej przydatnosci omawianych zwiazków w ,le- Cizeniu schizofrenii.Zwiazki wyltwairzane sposobem wedlug wynalaz¬ ku ,sa analogami enkefalin. o podstawionym piers¬ cieniu fetnydoallaininy. Rodzaj i pozycja podstawie¬ nia sa scisle okreslone, a mianowicie w pozycji 4 25 peptydu znajduje sie ugrupowanie L-fanyiloalaniny podstawionej w polozeniu meta* Zwiazki wytwarzane sposobem wedlug wyna¬ lazku sa cennymi srodkami przeciwbólowymi.Ostatnio z mózgów i plynu mózgowoHrdzenio- 30 10 15 20 weigo sisalków wyekstrahowano endogenne suibsitan- cje o dzialaniu morfinoipodofanym. Substancje te, zwane enlkefalinami, zidentyfikowali Hughes i in¬ ni (iNature, 21513, 577 (19f75 jako pentopeptydy o na¬ stepujaicych sekwencjach: H-TyrHGly-iGlyHFhe-Met^OH H-Tyr-Glly-Gly-Phe-Leu-OH Zwiazkom tym nadano nazwy odpowiednio me- tiGininoeinkeeallilna i leucyinoenkefalina. Zwiazki te wyikazuja wprawdzie dzialanie przeciwbólowe przy podawaniu do komór mózgowych myszom (Buscher i inni, Nature, 261, 423 (197 praktycznie pozbawione tego dzialania, przy poda¬ waniu pozajelitowym.(Od chwili odlkryciai emkefailiin prowadzono wie¬ le badan nad wytworzeniem ich analogów w na¬ dziei opracowania zwiazków o wzmozonym dzia¬ laniu i uzytecznosci w praktyce przy podawaniu pozajelitowym lub doustnym.Duitta i inni (Life Sciences, 21, str. 5l5'9^5i62 (1077)) dokonali pewnych modyfikacji struktural¬ nych, które ich zdaniem zwiiejkszaja sile dzialania.Autorzy ,siugeru;ja, iz silniejisize dzialanie uzyskuje sie dzieki dowolnej z ponizszych modyfikacji, wzglednie wszystkich tych modyfikacji: a) podstawienie Gly w pozycji 2 pewnymi D- lub a- aza-amino-kwasami, bfl przemiana koncowej grupy karboksylowej w ester metylowy lub amid, c) modyfikacja Phe w pozycji 4 droga podstawiie- 1311563 131 156 4 mia a-aza, N-metylowania lub uwodornienia piers¬ cienia .aromatycznego. iRoemer i iininii (Nature,, 268, sto. 547^5419 (lll9'77)) sugeruja modyfikacje Met5 do odpowiedniego kar^- bifnolu onaiz utlenienie przy atomie siarki w Met do suliiotilenkiu.' Z belgijskiego opisu patentowego nir 8199 026' zna¬ ne jteislt wprowadzanie ugrupowania D-aniinokwa- su w pozycje 2 analogów enkefalliny, przeprowa^ dzenie koncowej grupy karboksylowej w aimdd i N-zailkiilowanie ugrupowahiai aminokwasu w po¬ zycji 5. Zabiegli te maja wzmagac sile dzialania i polepszac bioprzyswajalnosc..Podstawione w pierscieniu alnailógi 4-fenyloala- n^loenkefaiiny znane ,sa z literatury.IA. R. Day i inni opisali w Res. Comim. ,in Chem.Path. aod PharmacOl., 14 (4),. 5|97—^603i (1OT6) H- -Tyr-G,ly^Giiy-p^ai-iPhe-^le-OH.. iR. J. Miller i inni opisali' w Vlitamihs and Hor- mones, 36, 297^382, Acaideimic Press (197©) H-Tyr- -D-Aaa-Glyip-OUPhe^D^Leu-OiH, H-Tyr-D-Ala-Gly- np^Cl-Pne-D-Leu-OMe i H-TyrnD-Ala-dy-p^Ol- ^Phe-D^Leu- W referacie zatytulowanym ,,Qpioid Activity of Enkepoalin Analogues" zaprezentowanym przez Pleis.g'a i innych na XV Syimipozjtuim Europejskim na temiaJt peptydów, 4—9 wrzesnia 1(978 r., Gdansk, PRL, omówiono H-Tyr-D-Ala^Gly-p-iGl-Phe-iMet 7Q/-ol.Z pracy D. H.. Coy'a i innych opublikowanej w BBRC, 83, (3), 97'7i—^9*83 (H9I7I8) znany jest H-Tyr- ^D-Alai-Qly-F^Phe-Met-MH2.W opisie patentowym Rep. Pld. Afryki nr 77l/06|79 ujawniono pentape;ptydowe analiogi enkefa/liny o róznych podstawnikach w pierscieniu reszty feny- loalaniny.! Z belgijskiego qpisni patentowego rur 8186 677 zna¬ ne sa peinitaipeptydowe analogi enkefaliny,, w któ¬ rych pierscien feinyloallainlny jest podstawiony w polozeniu para atomem fluoru.Na. 17i6th Amer. Ohem. Soc. National Meeting, lii—14 wrzesnia 19W8 r*, Miami Beach, St. Zjedm.Ameryki, R. Miller w swym referacie zatytulo- wamym „Structurall Pharmacology and Neurobiolo- gy of the Enkephalins and Endoimorphins" ujaw¬ nil pewne analiogi enkefaliny o p- podstawionej reszcie fenyloalaniny w pozycji 4, ai mianowicie zwiazki podstawione atomem chloru lub bromu. iMeltzer i imni opisalli w Life Sciences!, 22, 193il— —il0i3l3 (19(78} kilka analogów enke£aliny, a mia¬ nowicie zwiazki podstawione atomem chloru1 lub grupa metoksylowa w polozeniu para, pierscienia fenyloalaniny.Cecha sposiobu wedlug wynalaizku jest. to-, ze z odpowiednio zabezpieczonego zwiazku o ogól¬ nym wzorze przedstawionym na rysunku, w któ¬ rym wszystkie symbole maja wyzej podane zna¬ czenie, ods'zczepia sie grupy zabezpieczajace przy uzyciu srodka odsizczepiajacego, po czym powstaly zwiazek wyodrebnia sie ewentualnie w postaci farmakologicznie dopuszczalnej soli., Girupy zabezpieczajace moga byc obecne na kaz¬ dym z aminokwasów lub na zywicznym nosniku stosowanym podczas, syntezy w fazie startej. Gru¬ py te sa grupami powszechnie stosowanymi w syn¬ tezie peptydów dla ochrony aminokwasów w pro¬ cesie sjprzegania, z wlaczeniem zywicznego nosnia ka stosiowanego w syntezie w fazie stalej.Farmakologicznie dopuszczalnymi nietoksycznymi addycyjnymi solaimi peptydlów wytwarzanych spo¬ sobem wedlug wynalazku i kwasów sa sole kwai- s-ów nieorganicznych i organicznych, takie jak np. sól kwasu solnego, siarkowego, sulfonowego, wi¬ nowego, fiuimarowegO', bromowodorowego,, glikolo- wego, cytrynowego, maleinowego, fosforowego, bursztynowego, mrówkowego, octowego, azotowego, benzoesioweg o, askorbinowego, p-toluenosulfonowe- go, benzenosulfonowego, nafta!enosulfonowego, pro- pionowego, Ap. Korzystne sa sole kwasiu solnego, octowego i bursztynowego. Sole wytwarza sie zna- nymJi metodami'.Jak wynika ze wzoru przedstawionego na ry¬ sunku, nowe peptydy sa pentapeptydarni. 20 Wazna cecha nowych peptydów jest ich konfi- - guracja stereochemiczna. Dla uproszczenia, reszty aminokwasów ponumerowano kolejno poczynajac od reszty z koncowa funkcja aminowa. Chirai- nosc resizJt aminokwasów od pozycji 1 do L jest 25 nastepujaca: L, D, brak, L. Reszta w pozycji 3 pochodzi od glicyny, zatem chiralmosc w tym przy¬ padku nie wystepuje. W pozycji 5 ^pozycja C- -koncowa) chlirallnosc odpowiada chiradnosci odpo¬ wiedniego domniemanego L-aminokwaisu lub D- 31 -arniinokwasu wzglednie ich mieszaniny racemioz- nej< Ponizej podano pewne warunki dla poszczegól¬ nych pozycji peptydów wytwarzanych sposobem wedlug wynalazku- 35 A. Pozycja 1. Pozycja ta odpowiada amino-kon- cowej czesci peptydu. Reszta jest tu reszta po¬ chodzaca z L-tyrozyny. Reszta ta jest N-niepod- stawiooa (R=(H). Zwiazki takie przy podawaniu pozajelitowym wykazuja wyjatkowo sdikie dziala- 40 nie przeciwbólowe.B. Pozycja 12. Reszta aani/nokwasowa (A) obecna _ w pozycji 2 peptydów wytwarzanych sposobem wedlug wynalazku musi byc stereoizomer D, i jest nia D-Alla. 45 iC. Pozycjia 3. Reszta aminokwasu obecna w tej - pozycji jest reszta glicyny.D. Pozycja 4. Reszta aminokwasu obecna w tej pozycji jest reszta pochodzaca z m-podistawionej 50 L-fenyloalanliny /Phei/X/., Podsta(wnikliem X w po- lozemiu meta jest atom bromu, jodu lub chloru albo grupa metylowa1, trcijtflluoroimetylowa lub me- toksylowa. Korzystnie X oznaczai atom bromu, jo¬ du lu!b cfhloru,, a naijkorzyst!niiej atom bromu lub 55 chloru.E. Pozycja 5. Reszta -BnZ w C-koncowej pozycji peptydów wytwarzanych sposobem wedlug wyna¬ lazku jest reszta aminokwasu przeprowadzonego w amlid /Z= -0/0/lNH2i/. Chirainosc tej reszty od- 60 powiada konfiguracji L, D lub DL, przy czym- korzysltnle jest to L. Grujpa B jest N/CH^/ — Met lub NH — Plgl.W opisie i zastrzezeniach stosuje slie powszechnie uzywane w chemii peptydów skróty, a 'miano- 65 wlicie:3 131 156 6 Ma GUy Lem Met Figi Phe Tyr Me Bt BOC Bztt DOC HBT DMP TFA DIEA — alanina — glicyna — leucyna — metionina — fenyloglicyna — fenyloaianiinai — tyrozyna1 — metyl ¦ - . — etyl — t^butylloksykarbomyl -— betfiizyil — !N,,N'-dwiucyiyianeks yil otoatrbodwuiimid — l-hydroksybenzotriazol — NyNndiwulmetytlofoTmaimid' — kwa Bez wzgledu na stosowana metode, wytwarzar¬ nie zwiazków wyjsciowych obejmuje sprzeganie aminokwasów ilufo fragmentów peptydowych w re¬ akcji grupy aminowej jednego z nich z grupa karboksylowa naistejpnego. W reakcji tej powstaje wiazanie amidowe. Dla uzyskania skutecznego sprzezenia nalezy najpierw (zabezpieczyc wszystkie grupy funkcyjne nie biorace bezposredniego udziai- lui w reakcji .sprzegania, stosujac odpowiedmlie gru¬ py zabezpieczajace, a nastepnie odpowiednio za- ktywowac igrupe karboksylowa, kitóra ma brac u- dzial w sprzeganiu. Wymaga -to starannego dobo¬ ru kolejnosci reakcji i warunków reakcji oraz od¬ powiednich grup zabezpieczajacych. Kazdy z ami¬ nokwasów uzytych do wytworzenia /peptydów za¬ wierajacych odpowiednie grupy zabezpieczajace 5 ii/Uub odpowiednio zajktywowane grufpy funkcyjne otrzymuje sie metodami! znanymi w chemii pep¬ tydów.(W kazdym etapie syntezy zwiajzków wyjscio¬ wych istosuje sie wybrane kombinacje grup za- 1 przypadku których stwierdzono najkorzystniejszy przebieg reakcji. Mozliwe gest takze stosowamiie innych kombinacji, przy czym ich dzialanie (moze sie okazac mniej korzystne. Przykladowo jako 13 grupy zabezpieczajace grupy aminowe mozna sto¬ sowac glrupe benzylcksykarfoonyiowa Ill-foutoksy- karfoonylowa .111-rz.am^loks.ykarbonylowa,, p-meto- ksybenzyloksykarJbonylowa, adamantyloksykarbony- lowa i izobornyloksykiarbonyllowa. D(la zafoezpie- 20 ozania grupy hydroksy ugrupowania, tyrozylowego stosuje siie na ogól grupe benzylowa {'Bal), przy czym z równym powodzeniem mozna stosowac * grupe p-n!itrobenzyilowa /PNB/, pHmetofesyfbejnzylo- wa ^PMiB/,, iltp., 25 Grupami zabezpieczajacymi gnupe karboksylowa • moga byc dowolne grupy tworzace ugn^powania estrowe, np. gruipa metylowai,, etylowa, benzylowa., p-nitrobenizyllowa, pHmetoksyfoenzylowa, 2,2-trój- chiloroetyilowa, itp. 30 iSjprzeganie odpowiednio NHzialbeizpieezonych ami¬ nokwasów lufo fragmentów peptydów polega na uaktywnieniu wolnej grupy karboksylowej amino* 'kwasu, lub fragmentu peptydu na reakcje sjprze- gania. Aktywacje |prowadzi sie rjednym ze aia- 35 nych sposobów. Jeden z takich sposobów polega na przeiprowaidzeinliu grupy karboksylowej w u- gruipowanie miesizanego bezwodnika. Wolna grupe karboksylowa aktywuje sie poddajac -ja reakcji z innym kwasem, na ogól pochodna kwasu we- 40 glowegO', rip. chllorkiem kwasu weg,lc^vego. Przy¬ kladami chlorków kwasowych stosowanych do wy¬ twarzania mieszamych 'bezwodników sa chloro- mrówczan etylu, chloraimrówczan fenylu, chloro- mrówczan II-rz.ibutyllu, chloromirówezan izobutylu, 45 chlorek piwalofllu, itp., Korzystnie chiloromrówczan , izobutylu..Inny ispo&ób aktywowania grupy karboksylowej na reakcje sprzegania polega na jej przemiaimie w ugrupowanie aktywnego estru, taikiegjo jak ester so 2,4,3-trójcMorofenylowy, ^ieciochlorofetylowy, p- -(nitirofenylliowyj itp, linnym sposobem sprzegania jest dobrze znana reakcja sprzegania ajzydków.Korzystny sposób sprzegania w syntezie zwiaz- 55 ków wyjlsoiowych polega na stosowaniu N,^N"'-dwu^ cykloheksylokairbodwuiimidu (DOG) w celu zakty- wowaniai wolnej funkcji karfooksylowejj a zatem umosliwlienia reakcji sprzegteunia. W tyim celu sto- suije sie równomolowe ifloscii DOC i aminokwasu •• lub fragmentu peptydu, w obecnosci rówttioaHolo* weij ilosci lnhydroksyberuzotriazolu (HBT). Obec¬ nosc HBT zapobiega) niepozadanym reakcjom Ui- bocznym, w tym ewentualnej recemizacji.W oktresftonych etapach syntezy zwiazków wyj^ W seiowych konieczne jest odszczepienie gtwp zabez*131: 7 pieczajacych. Fachowiec z dziedziny chemiiii pep- tydów latwo dobierze takie grupy zabezpieczajace, które ulegac beda selektywnemu odszczepiamiu, to znaczy w przypadku których bedzie mozliwe odszczepienie jednej luib wiecej niz jednej z tych 0 grup, ale nie wszysitkkh gtfulp zabezpieczajacych obecnych w amiiinokwasiie luib fragmencie papty- du. Sposoby odszezepiania grup zabezpieczajacych sa znane, patrz mp. Schiroder i Liibke, The Pep- tides, Voluime I, Academic Presis, Nowy Jork, (li9G5), 10 a zwlaszcza tablica na sitir. 7$—175.¦ Gdszczapianie grup zabezpieczajacych grupy kar¬ boksylowe mozna realizowac droga zmydlajnia al¬ kaliami. W cellu deestiryfflkaeji zabezpieczonych gnup karfooksylowych sitosuje sie mocne alkalia, np. 15 NaOH, KOH, LiiOH, litp. Wairunkii zmydlania sa dobrze zinaine w chemii peptydów. Wiele grup za¬ bezpieczaj' aicyeh grupy karboksylowe mozna takze usunac droga katalizowanej hydrogenoldzy, np. z uzyciem (palladu na weglu j.ako katalizatora. Po- 20 nadto w przypadku stosowania! grupy jp-niitroben- zylowej luib 2,2,2^rójchlcHroetyilowej jako grup za¬ bezpieczajacych grupy karboksylowe, odsizazepiamie grup zabezpieczajacych mozna realizowac' droga redukcji w obecnosci cynku i kwasu solnego. 25 Wiele grup zabezpieczajacych grupy aminowe ulega ods'zczepieniu pod1 wplywem kwaisów, nip. kwasu mrówkowego, kwaisu trójflubrooctowego (TPA), kwais/u p^tolueinosiullfomowego (TSA), kwasu benzenosulfomowego (BSA), kwasu, naftalemoisulfo- 30 nowego, itp.., z wytworzeniem odpowiednich addy¬ cyjnych soli z kwasami. Odiszczapienia imych grup, nip. grupy benzylloksykairbonyllowej, mozna reali¬ zowac dzialajac mai zabezpieczony aminokwas lub fragment peptydu mieszanina HBr i kwaisu octo- 35 wego, z wytworzeniem odpowiedniego bromowo- dorku. Zastosowany sposób i odczynnik zalezy za¬ wsze od chemicznego i fizycznego charakteru zwia¬ zków podlegajacych reakcji odszczepiiainia grup zabezpieczajacych, Powstialla addycyjna sól z kwa- 40 sem mozna przeprowadzic w postac zwiazku la¬ twiej dopuszczalnego farmakologicanie prlzez dzia¬ lanie zywica jonowymienna, np. DEAE Sephadex A '215, Amberlyst A 27, itp.¦'Grape zabezpieczajaca grupe hydroksyilowa moz- 45 na zachowywac podczas callej sekwencji reakcji syntezy, a usunac dopiero w ostatnim etapie, jed¬ noczesnie z odszczepieniem grup zabezpieczajacych grupy aminowe. W zaleznosci jednak od warun¬ ków ireakcji odszczepienie grup zabezpieczajacych 50 grupy karboksylowe, gnupe zabezpieczaljaca gru¬ pe ^CH mozna usunac wczesniej. Gdy grupe za¬ bezpieczajaca grupe karboksylowa ulsuiwa sie przez zmydlanie alkaliami, to wówczas gruipa zabez¬ pieczajaca grupe ^CH pozostaje nienanulsEona, nai- 55 tomilaist w przypadku katalitycznej1 hydrogenolizy, zostaje ona usunieta. ;Nie isjtanowi to zadnego pro¬ blemu' W przypadku wytwarzania zwiazków wyj^ sciowych, gdyz ich wytwarzanie moze przebiegac w obecnosci reszty tyrozylowej o wolnej grupie * 60 hydroksylowej', np. reszty tyrozylowej.Zgodny z klasyczna, meltoda syntezy w roztwo¬ rze korzysitny sposób - wytwarzania zwiazków wyj¬ sciowych ipolega na tym, ze sprzegania!, poddaje siie osobno, przygotowane tirójpeptydy iN-koncowe *5 8 i dwupeptydy C-koncowe, po czym usuwa sie ewentualnie jeszcze obecne grupy zabezpieczaja¬ ce. Oddzielnie wytworzony dwupeptyid C-konco- wy moze byc zsynitezowainy tak, by zawieral u- gruipow-soiie amidu, alkoholu, eteru lub estru. Al¬ ternatywnie, moze on zawierac grupe bedaca pre^ kursorem zadanego ugrupowania C-koncowego.Wytwarzanie' pentapeiptydów ilulsitmije którym Z oznacza reszte C^koncowa w postaci ostatecznej lub .prekursorowej, AA oznacza reszte amiinokwalsu, a cyfra przyporzadkowana symbo¬ lowi AA oznacza pozycje danego aminokwasu w sekwencji' stanowiacego produkt peptydu. iSchemat iluisitruje jedynie jedna z mozliwych sekwencji reakcji prowadzacych do wytworzenia zwiazków wyjsciowych. Inny sposób isynltezy w roztworze polega na stopniowym kolejnym do¬ dawaniu aminokwasów do lancucha! peptydowego, poczynajac od C-koncówej resizty kwasowej. W sposobie tym, a takze w innych mozliwych spo¬ sobach stosuje sie metody preparatywne opisane powyzej < Dla fachowca jest oczywiste, iz w warunkach silnie alkalicznych, np. takich jak stosowane w wyzej opisanej reakejli alkilowania, moze zajsc na atomie wegla w pozycji a raceimizacja. Stopien racemlizaicjii moze byc rózny, w zaleznosci od da¬ nego aminokwasu. Zaichodzenie racemizacji mozna zmniejszyc do minimum stosujac naldimliar srodka alkilujacego i skracajac maksymalnie czas reakcji.Jednak nawet w przypadku zajsciia nadmiernej ralcemiizacji' produkt mozna oczyscic przez krysta¬ lizacje w postaoi soli odpowiedniej chirallnej ami¬ ny, np. soli di/+/-«-tfenyloetyfloamliiny.C-koncowa funkcje wyjsciowych peptydów jest gimpa karboksylowa, przeprowadzona, w ugrupo¬ wanie amidu. Przemiane w amid prowadzi sie droga, aktywizacji grupy karboksylowej za pomoca DOC w obecnosci HJBT, otrzymujac ester HBT.Ester poddaje sie reakcji z bezwodnym amoniai- kieim otrzymujac niepodstawliony amid.Korzystnymi zwiazkami, wytwairzanymi sposobem wedlug wynalazku sa; L-(tyrozyloHDnallanylo.-glicylo- nLnm-ibiromo^enyiloalanyll^^ amid, L-tyiriozylo-D-ailanylo-gilic^lo-L-m-trójfiluoro1- metyilofenyloallainylo-L^NaHmetyloylmetioninoamiidyL- -tyrozyilOHD^alanylo-igMcylo-LHm^chlorofenyioalainy- lo-iL-i/INiaHmetyilo/meitioninoamid i L-tyr0zy'lO'HD-ia':la»- nylo-i^licylo-iL-imHmeityilofanyloiallanylo-iL-./lNia-mety- Io'/-nietlioninoaimid. Zwiazki te wytwarza sie np. dzialajac na odpowiednie zabezpieczone zwiazki cieklym bezwodnym HF, a nastepnie kwalsem octo¬ wym.'Korzystnymi1 zwiazkami sa feakze L-tyrozylo-D- -alanyl'0-igillCylo-LHmetoksyfenyloailanylo-iL^lNa-me- tyloi/metioninoamild, L-tyrozylo-D-alanylo-^licylo-L- -im-jiodofenyloalanylonLr-/Nta-metyiloAnetioiniinoaniijd i L-Ityroz yllo-D -lallanyllo-glicylo-iL-im-ibromofen yfto- aila ^ nylo-iL-i/NiaHmetyloi^glifCynaimid. Zwiazki te wytwa^ rza sie nip. dzialajac na odpowiednie zabezpieczo¬ ne zwiajzki wyjsciowe kwasem "trójfluoróoictowym.Zwiazki wytwarzane ^spiosobem wedlug wynalaz¬ ku sa -cennymi lekami, wykazujacymi; dzialanie przeciwbólowe i neuroleiptyczne. Sa one szczegól¬ nie . uzyteczne w lagodzenia! bólu i zmniejszaniu181: 9 zaburzen emocjonalnych parzy .pada/wanilii doustnym lufb pozaljeilitowym ssakom, zwlaszcza ludziom.Zwiazki o wzorze przedstawionym na rysunku mozna podawac aame lub wespól z farmakologicz¬ nie dopuszczalnymi' zarobkami, przy czym wzagem- 5 ne proporcje ustala sie w zaleznosci od rozpulsiz- cziaflnosci i charakteru chemicznego- danego zwiaz¬ ku, wybranej drogi podawania i zgodnie ze stan¬ dardowa praktyka fasrmaceuitycznau ^ Korzystnie zwiazki o- wzorize przedstawionym na io rysujn^u- podaje sie w postaci preparatów przez¬ naczonych do podawania pozajelitowego, to jes't domiesniowo, podskórnego lub dozylnego. Prepa- ratacmij takiimi sa jalowe roztwory i zawlieisiny do wstrzykniec oiraiz jalowe przeznaczone do wstrzyk- 15 niec preparaty o przedluzonym uwalnianiu. Szcze¬ gólnie korzystne jalowe roztwory do wstrzykniec sporzadza sde w izotonicznym roztworze soli lub deksitrozy. Jalowe preparaty do wstrzykniec moz¬ na sporzadzac i -przechowywac jako takie juto 20 przygotowywac je bezposrednio przed uzyciem przez dodanie jalowego- medium, rup. wbldy do o- kreslonej odwazki sterylnego skladnika umiesz¬ czonego np. w fiolce Hub amipuice, zapewniajacej jalowosc. Odwazka moze takze zawierac sól lub 25 dekstroze w ilosci zapewniajaceij powstanie roz¬ tworu izdtoiniiczinego po dodaniu jalowego medium.Korzystne sa takze preparaty doustne, takie jak taibletki, kaipsulki, itp., zawieraijace okreslona ilosc substancji czynnej. Ponadto preparatom mozna na- ap dawac postac prosizków, granulatów, roztworów lub zawiesin . w srodoiwisku wodnym lluib niewodnym li' eimullsiji.¦Tabletki mozna wytwarzac przez prasowanie jednego lub wiecej' skladników w postaci sypkiej, 35 np. w postaci proszku lulb granulatu, na ogól zmieszanych z jednym lufo wiecej niz jednym skladnikiem dodatkowym, taktom jak lepiszcze, srodek poslizgowy, obojetny rozcienczalnik, srodek powierzchniowo czynny, bufor, srodek smakowy, * zageszczacz, konserwant, dyspergator, itp. tNlajodpowiedniejIsza dawke zwiazku o wzorze przedstawionym na rysonku okreslla lekarz w za¬ leznosci od sposobu podawania, rodzaju zwiazku, leczonego pacjenta i rodzaju kuracji. Na ogól jed- 43 nak srtoisUje sie oid okolo 10 \jvg do okolo 2 mg na 1 kg wagi ciaila pacjenta, korzysitnie okolo IW—5i0i3 /Lig, przy podawaniu domiesniowymi lub podskór- nym oraz od okolo 1 {Ag do okolo 2'0<0 pg na 1 kg wagi ciala pacjenta, korzystnie okolo 3—'50 [Ag, 5° przy podawaniu dozylnym. Przy podawaniu do¬ ustnym zazwyczaj stosulje sie ok0H0 1—5100 mg na 1 kg wagi; pacjenta, korzystnie okolo 5t0—-;20i0 mg, a zwlaisizozia okolo 90—dOO mig.Wytwarzanie i dzialanie zwiazków wytwarza- 55 v nych sposobem wedlug wynalazku ilustruja poniz¬ sze przyklady, w których skróty maja wyzej po¬ dane znaczenie.Przyklad I. Wytwarzanie L^tyrozyilo-DHallany- lo-gilicy110nL-m-broniiOLfeinyloallalnjdlo-Ln/N«-metyloi/- 60 metioninoamidu w"postaci" octanu.A. Sól kwasu trójfiluoroootowego i L-tyrozylo-D- ailanyao-gllicyilo-D,LHm-lbr oimO'fenyloaianylo-L-VN-me- tylo/metionyllo-zywicy Ibenzhydryloaminowej.W automatycznym syntetyzatorze do syntezy w 65 10 fazie stalej (Beckiman 990 Peiptide Synthesizer) syn¬ tetyzuje sie peptyido-zywice z uzyciem 3,5 g zy¬ wicy benzhydroloamiiinowej1 (Beckman, 0,47 mmo- li — N/g). Zywice zobojetnia sie 4°/o roztworem awulzoipatopyloetyloaminy (DJEA) w chlorku mety¬ lenu, a riastejpnie prowadzi sie sprzeganie z Boc- . -/N^Me/Met-OH i DCC w chllorku. metylenu, 0- trzymiuljac zywice podstawiona Boc-i/N-MeZ-Met-.Stosujac program nr 1 sprzegania wstepnego do¬ laczacie koliejno BoiOHD,LWm^Br/HPhe^OH£, Boc-Oly- -OH, Boc-D-Ala-OH i Boc-TyrnOH, a naJstepnie stosujac progr.am nr 2 sprzega sie dany amino¬ kwas'. Program nr 2i realizuje sie raz dla kazde¬ go . aminokwazu z wyjatkiem D^L-/!m-BrL1Phe-OH, dla' którego prograim ten prowadzi sie trzykrotnie.Powstala Boc-pejptydo-zywice poddaje sie odszcze- piemiu grup zabezpieczajacych zgodnie z etapami 1—$ programu nr 1, otrzymujac 4,04 g tytulowe- go zwiazku. Przemywania w programach nr 1 i 2 prowadzi sie stosujac 8 ml na 1 g zywicy.Program nr 1. 1. Trzykrotne przemycie za pomoca OHgCl. 2. Dzialanie mieszanina TFA:Bt3SiH:CH2Ol (39:5:65 objetosciowo) w ciagu 5 minut. 3. Dzfiialamie jak w etaipie 2 w ciagu 20 minut. 4. Dwukrotne przemycie OHgfOl, 5. Przemycie mieszanina OH3iOH:CH2iOl2 (1:1). 16. Dwukrotne przemycie metanolem1. 7. iPrzemycie mieszanina CH^OHiCHgCI^ (IM)* 8. Dwukrotne przemycie GH2iCl2. 9. Dzialanie 4 ry razy po 2 minuty. 10., Powtórzenie etapów 4—6, ilil-. Dzialanie 2,i5 równowaznika zadanej pochodnej amimokwaisu w CH^C12 i 2;2I5« równowaznika DOC w CH^012 w ciajgiu 1120 minut. 12. Czterokrotne przemycie CH^C12. 13., Powltórzenie etalpów ,5i—7. 14. Trzykrotne przemycie CH^CJl^.Program nr 2 1. IPrzemycie #/o roztworem DIjEA w CH2CI2 cztery razy po 2 milnuty. 2. Dwukrotne przemycie CH^O^. 3., Przemycie mieszanina OH3OH:iaH2iC(l2 Jl:l). 4. Diwiukrotne przemycie metanolem. 5. Przemycie miesizainina OH^OH:iCH2iCl2 (.1:1). 6. Dwukrotne przemycie CH^ai2. 7. Trzykrotne przemycie mieszanina DMF:CH2Cil2 (doi)- 8. Dzialanie 2,5 równowaznika zadanej pochod¬ nej amiinokwaisiu w mieis'zanin'ie DMF:CH2C1'2 <[l:il) i 1,25 równowaznika DOC w CH2C112 w ciagu 1120 miouit. ( 9. Czterokrotne przemycie mieszanina DMF: :CH^C12 ;«l:il)/ ) 10. Powtórzenie etapów 4—6.,B. Fluorowodorefc L^tyrozyloHD^ailanylo-glicyllo- -D^-im-bromofeinyioalanylo-L^NiaHmetyllo/metioni- y noamidu.Peiptydo-zywjice, z ozqsq1 A poddaje sie reakcji z cieklym bezwodnym HF pod zmniejlsizonym ciis- X11 131 156 12 niemiem., w temperaturze O^C w ciagiu 60 mlinuit, stosujac anizoil jako srodek odszczetpiajacy. Sklad¬ niki lotne ulsuwa sie z mieszaniny reakcyjnej pod zmniejszonym cisnieniem, po czym peptydo-zywice rozcieral sie w eterze i przesacza w celu usuniecia * resizltek HF i anizoilu. Peptyd' eksitratiuje sie z zywicy przez roztarcie w lWo kwasie octowym.Bksitraklt liofilizuje sie, oitrzymujac 533 mg suro¬ wego zwiazku tytulowego.C. Chromatograficzne oczyszczanie produktu'. l0 Surowa mieszanine diastereoizomerów peptydo- wych chroimatogracfuje s'ie na kolumnie (5 X 712 cm) do ohroimaltograif.ii z odwróconymi fazami, wy¬ pelnionej zelem krzemionkowym Ci$. Chromarto- gratfowanle prowadzi sie pod niskim cisnieniem 18 (6,3 kÓ/icm?) stosujac jiakio eduent 23^/o roztwór acetonitrylu w Ojl n oiotainie amonu., Po zebraniu 2i0i0iO mil eluatu zbiera sie kolejno' otrizymywane . w ciagu 1,5 miinuity frakcje o objetosci 17./L ml kazda. Frakcje 79—HIS lacizy sie i liofilizuje. Zilio- fiiizowamy produkt chromaitogiralfuje sie na kolum¬ nie (2,5 c 1010 cm) wypelnionej Sephadexem G-1'z zai pomoca 0,i2 n kwaisu octowego, w celu usunie¬ cia' resztkowego octanu amonu. Frakcje liofliliziKje sie, otrzymujac 1'9«8,7 mg tytulowego zwiazku w postaci bezpostaciowej bialej substancji stalej.M^ + 20,4° (c = 0,ft. ln HC1) /a/36i5 + 75'40 (lC = '°'5, lttl lBQl) Analiza elementarna dla) C31[H43BrN608S (73©,69i7) Obliczono: C (50,34, H 5,i86, N 11,36, Br 10,00 Stwierdzono: C 150,11, H 5,96, N 111,07, Br 11,03 Analiza aminokwasów^ Tyr Ala Gfly m-BrP(he NH3 °/o peptydu (1) 1,00 0,99 0,9(9 ljOIl 0,91 10® (2) 1/JO 0,i99 1,00 (1,01 0,93 9"9^ 'P r z y k l ai d II. Wytwarzanie octanu L-tyrozylo- D-alanylo-gtlicylo^Hm-met'Oksyfeny^oalanyao-iL-/Nte- -metylo/lmjetioniinoamidu.A. N/a-(III-rz.biultyloksykairbon5Hlo-D,L-iii-metok;sy- fenyloallanylio^LH.1N«Hmeftylotoetioninoamlijdi jDo zawiesiny chlorowodorku Nia-metylometLoni- noamidu (1,29 g, 6;47 mimoHa) w 7$ ml zimnego (0'^C) DMF dodaje sie DIEA (l,ill ml, 6,,4ff mmolai).Nastepnie do mieszaniny dodaje sie kolejno roz¬ twór Boc-iD,LWm-iMeQ/Phe-OH (1,91* g, 6,47 mmola) w 5,0 mil DMF, HBT (1/7IS g, 12,9 mmolai) i roz- ftwór DOC (1,33 g, 6,47 mimola) w DMF (13 ml).Mieszainilne reakcyjna miesza sie w temperaiturze 0*oC w ciagu 4 godzin, a nastepnie w temperatur rze pokojowej w ciagu 16 godzin, stosuijac osusza¬ jaca rurke z CaiSC4 Mieszanine przesacza- sie w celu usuniecia dwucykiloheksylomociztnika (DCU), a przesacz odparowuje pod zmniieijbzonym cisniepiem, otrzymujac pomaranczowa pozostaliosc, która roz¬ puszcza sie w 100 mil octianui eftyiu. Warstwe octa-- nowa przemywa sie koilejno woda (Q X 100' mil), buforem pH 10 (13 X CUCWO- m!l), 0,1 n HC1 (3 X 100 mi) i woda (3 X 100 md), suiszy nad siarczanem maglneziowym i przesaczal. 2 przesaczu usuwa' sie pod zmniejis-zonym cisnieniem rozpuszczalnik, 0- trzymujac 2^23 g {wydajnosc 81%) tyltulowego zwiazku. Chtrómigrtogram cienkowarstwowy wyka¬ zuje obacnoisc DCU w prodlukcie, B. Ohlorowodorek D^LHmHmetoksyfenyloalanylo^ -LYNiaHmetylloAnetioninoaniiidu.Do roztworu zwiadu z ozejsci A 02,23 g, 5,24 mimole) w kwasie octowym (liO ml) dodaje sie anizol (1^6 mil) i l,,i6E n HiOl w kwasie octowym (16,0 ml). Roztwór mlesiza sie sitosujac rurke z CaS04 w temperafturze pokojowej w ciagu 1 go¬ dziny, a nastepnie rozciencza 470 mil erterui. Wy¬ tracony osad odsacza sie, przemywa: eterem (3 X 115 ml) i susizy pod zmlniiejtezonyim cisnieniem W teimiperaturze 215°C, oitrzymujac 1,513 g (wydajnosc ai'°/oi) tytulowego zwiazku.C. N-III-rz.bu(ty(lokB'ykarbionylo-L-1;yrozylO'-D-aila- nylo^glicylo-DjL-im-metoksyfenyloailanyio-L-^NcB-me- tylo/metioniinoamid, Do 7,0 ml dwumeityilofiormaimidiu (DMF) dodaje sie 4,2 mmole (2,4« g) soli Boo-L-Tyr^D-Alla-Gly- 1 -OH i dwucykloheksyiloamiiny, po czyim mieszani¬ ne chlodzi sie na laóni acetonowoHlodowe»j do tem- peraitury —il0oiC i dodaje 0,00 ml (0,84 mmola) NHmetylomorfoiliny i 0^515 mil (4,2 mmola) chloro- mjrówcizaniu iizobuityllui. M)ies Ciagu 2 minut, a nastepnie dodaje do niej ochlo¬ dzona do temperatury —ilOl°'C mieszanine produktu z czesjci B 01,511 g, 4^2- mmola) d NHmeitylomorfoldny (0,47 ml, 4,2 mmola) w DMF (16,5 mil). Powstala miesizanine miesza sie z uzyciem rurki z CaSC4 w ciagu 16 godzin na lazni lodowo-acetonowej.Po odsaczeniu skladników nierozpuszczalnych prze¬ sacz odparowuje sie pod zmniejszonym cisnieniem, otrzymujac zólta pozostalosc, do której dodaje sie 50 ml octanu etylu i 50 mil wody. Warstwe wodna oddziela sie i przemywa octanem etylui (3 X 50 3B mil).t po czym warsitwy octanowe laczy sie i prze1- mywa kolejno 5i% NalHi008 (3 X 50 mil), 1,5 n kwasem cytrynowym (3 X; 50 ml) i woda (3 X 50 nil), & nastepnie siulszy nad' siarczanem magnezo¬ wym, przesiaciza i odparowuje pod zmniejszonym 40 cisniieiniem, otrzymujac 2,'84 g (wydajnosc 92l°/o) zwiazku tytulowego. 1 D. Trójflulorooctan L^yrozylo-D-alaffiydo^glicylo- -D^HmHm'eitoksyfeny11oalanylo-L-/N«-meityi^^ ninoarnidu, « Do produktu z czesci C (2^4 g, 3^9 mmola) do* daje sie anizol (Q,,5 ml) 1 kwas octowy (35 ml). Po^ wistiaily roztwór miesiza sie z uzyciem rurW u, CaS04 w temperaturze pokojowej w ciagu 1,25 go¬ dziny, a nalstepnie 'zateza pod zmniejszonym cisn- 50 iniieniem. Do otrzyariatfiego zóltego olejui dodaje1 sie 900 mil eteru, po czym Wtracony osad odsacza sie i suisjzy pod zrnnlejlszlónym cisniiettiiem w tempera:* turze 2i5°C, otrzymuijac 2,01 g (©O*/* wydajnosci) surowego tytulowego zwiazku. 55 jE. Ohroma4;ograiciczne oczyszczanie produktui Stosuje sie tok postepowaniai z czejspi G przy¬ kladu I w celu rozdzielenia dwóch diaistereoirzome- rów. Oitrzyimuje sie 7i5l8 mg tytulowego zwiazku.M Md + 25„6<:) [a] geg + 92 9^1^ = 0,5, ln HOU - ' lAnaliiza eilemenltarnai dla C^a^^O^ (690,8212) Obliczono: O 5(5,^4 H 6,711' N l«,17i SltwierdKonO': C mfito H 6,^ & 1^2 ^ Analiza almdtrlokw^lSlófvM,131 156 10 13 Tyr Ada ' Gly m-MeORhe NH3 '°/«i peptydlu 1,00: 1,00' l,0ll 1,12 l,i02t 96 Przyklad III. Stosujaic tok postepowania: z przykladu I otrzymuje isie z odpowiednich zwiaz¬ ków wyjsciowych naistejpujace zwiazki., * Octan L^yrozyilo^^ilianylo-gil!icydiO'-L-m-.tirójflliuo- rometyilctfenyloadaaiyllo-Ij-i/NiaHmetylOy^m^tioninoattni- - du [alg + 16,29° (c = 0',i5, lin HOl) M365 + 5j6'47° * = °J5' lai H,ai)l Ansiliza elementarna dla C32fH43F3N609S (72'3,794 Obliczono: C 512,74 IH 5,913 N 111,50 F 7,812 Stwierdzono: C 193,03 H i5„70 N ll/,72f F 7,01 Analiza amiinokwaisów 15 Tyr Ala Gly m-CF^Phe NH3 %lipe!ptydu Xli) 0,99 'l,|0t0' 1,02 '0,919 » 1,011 9)8,5 (2) 0,99 1:jOO' 1,01' l,i0:0 0,915. #7jl Octan L^yrozylo-D-adanytlo^ilicylo^-m^ fenyloalalnylo-iL^Na-metyl^^ 20 [alg + 19,0T° (c = 0,5, lin HO) M3L + e9'l64° Analiza elementarna dla C3iH4SON608S ($95,241) Obliczono: C 93^99 H 6,231 N 12,09 Stwierdzono: C 513,84 H 6.J17 (N 12,3U Analiza aminokwasów Tym Ala. GAy m-OPhe NH3 • (1) 1,01 1,00 0,96 104 1,01 97,4 (2) 1,00 1,01 0,99 1,01 1,012 918,1' Octan L-tyrozyilcHD-alanyloHgilicylloHLHm^metylO' fenyioallanylo-L-i/^aHmeityla1metioin,inoaniidlu [«]" + 15,011-° fic = 0J5, lin HC« [a] H5 + 93^35°' (c = 0j5, ilb HOl) Analiza elementarna dla C32H46N60gS (674,823) 35 Obliczono: C 56,96 H 6,87 N 12,47 Stwierdzono: C 97,18 \ll 6J98 /N 12,36' AnaHiza aminokwasów Tyr Ala G)ly nuMePhe NH3 (1) 0,199 0,^8 0y9f7 1,03 1,0L 95 40 (2) 0,99 0,99 0,99 1,01 0,91 94i [Przyklad1 IV. Stosujac tok postepowania z przykladu1 II wytwairza sie z odpowiednich zwiaz- ków wyjsciowych nastepujajce zwiazki.Ootan L-JtyirozyiloHD-allanyilo-gLilcyao.-iL-im-jodofe- 45 nyiloailanylo-L^N^nmetyilotoetionmoanilidu' Md + !1£*6° (c = 0,5, In HOl) i25 14 89 30 60 M365 + Wfi° iflc .= 0,5, lin HJC1) Analliza elementarna dla C3iH43JiN608S (786,96(2) Obliczono: C 4J7,.3I3| H 6j5H" !N 10y68 J 16,|13 Stwierdzono: C 47,14 H 5J93 )N 10,5'7 J 16,S1 Analiza aminokwasów Tyr Ala Gly m-JPhe NH3 */o (peptydu 1J01 1,00' l^Ol 0,92 IfiB 9i3l 55 Octan L^yrozyilo-D-ailanj^o-igllicyilo-L^rn^bronio- fenyloallanylo-L^enyioglicynoamidlu [a\£ + 718,90° (c '= 0,5, In HOl)! [a\H5 + 290„0iq (c = 0,5, llb HOl) Analiza elementarna dla C33H3^BirN608 (727,61<8) W Obliczono: C 94;47 iH 5,40 N 11;59 Br 10,98' Stbwiierdzono: C '54,291 H S^S "N illl,30 3r 11,18) Analiza aminokwasów Tyr Ala Gly m-Br.Phe Pigl NH3 *V^peptydui 1,00 1,01- 1,00 0,!99 0,191' 1,02 91, «5 Dzialanie znieczulajace zwiazków o wzorze .przedstawionym na rysunku wykazywano w pró¬ bie goracej plyty na myszach. W próbie tej sto¬ suje sie pionowy cylinder akrylanowy zawierajacy jako podstawe powierzchnie goracej plyty,, utrzy¬ mywanej w temperaturze '5i2i0'C Myszy podaje sie przez podskórne wstrzykniecie, wczesniej okreslo¬ na ilosc baidainego zwiazku, rozpuszczonego luib za»- wieszonego w odpowiednim nosniku i umieszcza ja po 15 minusach od chwili podania badanego zwiazku na powierzchni goracej plyty. Mierzy sie w sekundach opóznienie, z jakim mysz zeskakuje z powierzchni goracej .plyty. Srodek, który wy¬ kazuje dzialanie znieczulajace daje zwiekszenie tego opóznienia w porównaniu z myszami kontrol¬ nymi, które otrzymuja tylko nosriik. Musi to na¬ stepowac w granicach dawki nie powodujacej bra^ ku kO'Ordynaciji lub mozliwosci wykonywania ru¬ chów. W ponizszej tablicy podano wartosci ED50 'otrzymane w tej próbie. Pod okresleniem „ED50" rozumie sie dawke, która powodu!je znieczulenie 510^/0 badanyclh myszy. Znieczulenie okresla sie ja¬ ko opóznienie reafccji na bodziec w obecnosci ba¬ danego zwiazku, które jest równe lub wiejksize niz opóznienie reakcji izwierzat kontrolnych plus dwa odchylenia, standardowe. Pirocentowe dane dotyczace znieczuliemda przeksztailca s'ie na- probity i oiblicza sie • ED50 metoda analizy represyjnej da¬ nych dawka — reakcja na bodziec. Kiaizjda krzywa zaleznosci dawki od realkeji na bodziec musi za- ' wierac* co najmniej cztery punkty, a kaizdy punkt okireslai sie na podsitawie danych uzyskanych dla co najmniej 10 mys-zy traktowanych badanym zwiazkiem i myszy kontrolnych.OJprócz dzialania przeciwbólowego' zwiazki o wzo¬ rze przedstawionym na rysunku] wykazuja nie- spoidiziewanie silne powinowactwo do receptorów (<5) enkefadiny, co odróznia je od znanych zwiaz^ ków wiazacych sie z receptorami (^u) morfiny.Dzialanie wzgledem recieptorów (<5) uwidacznia sie doibrze znanym tescie na naisieniiowodzie myszy.Zgoidnie z tym teistem pojedynczy nasienlowód po¬ brany z doroslej mylszy ^Cóx, 3f0l—40 g), uimieszcza sie w :3 ml zmodyfikowanego roztworu Krebsai utrzymywanego w temperaturze 37°C i przedmu¬ chiwanego mieszanina '9®P/o 02 i 5|°/o OO^. Za po¬ srednictwem pinzekazmika izometrycznego rejestru¬ je sie na poligrafie 'drgniecia wywolane^. dziala¬ niem polla (0jl5 Hz, 1 misekunidla, 4)0V). Do kapieli dodaje sie 2G—^30 jA porcje badanego zwiazku, po czym na podstawie danych uzyskiwanych podczas kuimuilatywnego dodawania badanego zwiazku do kapieili rysuje sie 'krzywa dawka-reakcja na bo¬ dziec. Porównanie wzglednej sily dzialania agoni- sty przy receptorze d przeprowadza sie przy za- sto.siowaniui wskiaznika ICs0 (stezenie wywolujace 50°/o zmniejiszelnia wywolanego elektrycznie napie¬ cia). Dane uzyskane w tym tescie podano w ta¬ blicy. Giekawy i niespodziewany jest efekt siane¬ go powinowactwa do receptorów (<5) enkefaliny wystepujacy w przypadku' zwiazków wytwarza- nych .siposobem weidltug wynalazku w porównamiu ze zwiazkami niepodstawionymi w pierscieniu (R=H).131 156 15 Tablica H-L-Tyr-D-Alla-Gay4L-i/m-R^P(he^L-R1-iNH2 16 R Dr ja- u CF3 iOHs OMe /J Br H* Zwiaizek Ri /N^Me^Met' /N-iMeMet /N-»Ma/Miet /N-iMei/Met /N-^Me/iMet /N-iMe/lMet /N-(Me/Met P# /N-Me/Met a nie badano b próba z * zwiazek uzyciem myszy znany • EDs^-mgi/lkg 10,36 0,ll'll a 0,33 0,33 0,15b a a 0;36 Harlan ND4 !C50/\riW 0,419 0,711 2,10 i,7ia 12*73 2,92 2,1-0' 0,3)5 112,2 Z astrizezeinria' (patenitowe 1. Sposób wytwarzania nowych peptydów o ogól¬ nym wzorze przedstawionym na rysunku, w któ¬ rym R oznacza atom wodoru, A oznacza ugrupo¬ wanie D-aminokiwalsu, to jeisit D-Aila, Rj oznacza* altom wodoru, X oznacza atom bromu, jodlu lub chloru allibo grupe metylowa, grupe trójifluorome- tyilowa 'lub grujpe metdksylowa, B oiznaczai N/ /GHg/ — Met^ -lub NH — Pgi, a Z oranaczai gruipe CON^H2j a takze farmakologicznie dopuszczalnych nietoksycznych addycyjnych soili tych zwiazków z kwalsaimi, znamienny tym, ze z odpowiednio za¬ bezpieczonego zwiazku o ogólnym wzorze przed¬ stawionym na rysunku, w którym wsizyistkie sym¬ bole maja wyzej podane znaczenie, odisizczepia sie griuipy izalbezpieczaijace przy uizyciu srodka, odiszcze- piaijaceigo, po czym powstaly zwiazek wyodrebnia sie ewentualnie w postaci farmakologicznie do¬ puszczalnej addycyjnej soli. 2. sposób wedlulg zaistrz, 1, znamienny tym, ze1 w przypadku wytwarzania Lrntyrozylo-D-aaanylo- -iglicylo-L-m-foromoKfenylloailiainyilo-iL-i/INaHmetylo/ /metioniinoamidu, poddaje sie reakcji trójfluor o oc¬ tan L^tyrazylo-D-alanyio-gil;icylo-Lnm-bromofeny- loalanylo-Ld/Na-imetyloi/metionyilo-zywicy benizhy- 10 15 20 25 30 35 40 45 droloamikiowej z cieklym beizwodhym HF, a nah stepnie z kwaisem octowym. 3. Sposób wedlug zaistrz. 1, znamienny tym, ze w przypadku wyltwarzania L-tyirozylo-D-a(lanyllo- -iglicylo-L-m-meitolks'yfenyfloa!lanylo-L^/NaHmeitylo/ /metioninoamiidu, podldaije .sie reakcji N«-IU-rz.bu- tyaoksyka|rbonylo-L-ityrozyilO'HD-iaJlanylo-glicylo-L- ^m-imetoksyfenyioallanyilo-Lf-^N^-metylloHylmetioni- noamid z kwaisietm trójfliuorooctowym. 4. Sposób wedlug zaistiriz. 1, znamienny tym, ze w przypadku wytwarzania L-tyrozylo-D-ailanylo- -glicyaio-L-m^rójffluorometylofenyaoalanyilo-LLHylNia- ^metyiloi/metloninoamaidiu,, poddaje sie reakcji tirój- fluiorooctan L^tyrozylo-iDHaUanyloHglicylo-LrJm-trój1- fluio^omeityilofenyiloailanyilo^^/NlaHmetylatoetionyilo- -zywicy benizhyidlrydoamiinowej z cieklym bezwod¬ nym HF, a nastepnie z kwasem octowym. 5. Sposób wedlug zaistrz. 1, znamienny tym, ze w przypadku wytwarzania L-tyrozylo-D-alanylo- ^gliicylo^L-m-chllorofenyloaaanyao-L^Ntt-meitylo/ /metioninoamiidu, podldaije sie reakcji trójjfluoro oc¬ tan L-4tyo:ozyilOHD-alanyloHglicylo-L-m-cMarofenylo- alanylo^-i/CNa-metyld/metionylo-zywicy ¦ bemzhydry- loaminoweij z cieklym bezwodnym HF, a naistep.- nie z kwaseim octowym. 6. Sposób wedlug zafcta. 1, znamienny tym, ze w przypadku wytwarzania L-tyrozyllo-D-alanylo- Hglicylo-Lr-imHmetylofeinyloallaihylo-L-^NttHmeityio-/1 /metioniinoamidu, poddaje siie reakcji trójfluioro- octan L-tyrozylo-D-alainylo-glicyflo-L^m-metyiofe- nylo.ailiainylo-L-/NiaHmetylotoeti'onylo-zywicy benz- hydiryloaminowej z cieklym bezwodnym HF, a na¬ stepnie z kwasiem octowym 4 7. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w przypadku wytwarzania L-tyrozylo-D-a!lanylo- -gilicylo^LHm-jodlofenylloailanylo-L-/!Nanmetylo/me- tioniinoamidu, poddaje sie reakcji Na-III^rz.buitylo- ksylkiabbonyilo-LHtyrozylonD^alanyllo~glicylo-L-m,-jo- dofenyloalany^lo-L-^NaHmetyilotoetioninoamjid z kwaisem trójfiluorooetowym. f8. Sposób weidlug zastnz. 1, znamienny tym, Ze w pnzypaldku wytwarzania L-4yTOzylo-D-alanylo- -gllcilo^-im-ibiroimofenyloalany,lo-L-i/Nia-metyllo/gili- cynamidu, poddaje sie reakcji N-a-iEHjrz.butylokisy- kariboinylo-L^yTozylo-D-aianyao-glicylOnL^m-btro- mofeinyiloalanylo-LL-feinylogilicynamiid z kwaisem trójcfluioirooctowym., R-Tyr-A-Giy B-Z131 156 B0C-D-(AA)2-0H +H-Gly-OBzl ^CF B0C-L-Ph9(X)-0H + H-(AA)5-Z l-i5°c I DCC B0C-D-(AA)2-Gly-0Bzl- IHBT HC/OAc BOC-L-Phe(X.-.AA,5-Z HCl/HOAc CrHa+-D-(AA)2-Gly-0BzL l Cl" H2-L-Phe(X)-(AA)3-Z zobojetnienie B0C-L-Tyr(0Bzl)-0H^HD-(AA)2-Gly-0BzL JBCF NMM -15°C Schemat zobojetnienie c.el. schematu B0C-L-Tyr(0Bzl)-D-(AA)2-Gly-0Bzi Pd/C B0C-L-Tyr-D-(AA)2-Gly-0H H-L-Phe(X)-(AA)5 -Z DCC HBT B0C-L-Tyr-D-(AA)2-Gly-L-Phe(X)-(AA)5-Z OTFA 2 ) chromatografia cieczowa z odwrcco- nLjnni fazami na zelu krzemionko- wL«m Cl8 i 3j Sephaciex GfO AcOH-H-L Tyr D-(AA)2-Giy-L-Phe(X)-(AA)5-Z Schemat PL PL PL PL PL PL PL PL