NL8402239A - Werkwijze voor het merken van dieren, en daartoe dienend merkonderdeel en aanbrengwerktuig. - Google Patents

Description

„ -** £· _ r4

Lx 845092 Mi/Tg

Werkwijze voor het merken van dieren, en daartoe dienend merk-onderdeel en aanbrengwerktuig.

Het is voor verschillende doeleinden nodig dieren, in het bijzonder stal- en slachtvee, te merken.

Zo worden voor de slacht verkochte varkens onmiddellijk j · gemerkt met een oormerk, aangezien de prijsverrekening pas later in ' 5 het slachthuis of weegstation plaatsvindt, zodat het nodig is de herkomst ondubbelzinnig te bepalen. Een bezwaar van deze oormerken is, dat deze tijdens het vervoer van de dieren door vechten en bijten verloren gaan. Het merken van varkens met verf of dergelijke heeft het bezwaar, dat deze slecht op de vuile en dicht met harde 10 haren bezette huid hecht. Een bezwaar van oormerken e.d. is verder, dat het aanbrengen ervan in een stal op soms heftig bewegende dieren moeilijk is, en dat ook het aflezen van de merktekens'bezwaarlijk kan zijn.

Melkvee wordt tegenwoordig dikwijls voorzien van een aan 15 een halsband bevestigd merkplaatje, dat is ingericht on in de nabijheid van een zender-ontvanger daardoor uitgezonden veldenergie op te vangen, en deze zodanig te coderen, dat de daardoor veroorzaakte belastingsverminderingen in het veld door de ontvanger kunnen worden vastgesteld en aangegeven, waarbij de codering een herkenningscode 20 voor het bijbehorende dier bevat. De zender-ontvanger behoort daarbij bij een voerafgeefinrichting, die na het vaststellen van de code van het dier in een voerbak de hoeveelheid en de samenstelling van het af te geven voer aan de hand van opgeslagen gegevens instelt.

Voor het merken van slachtvee is uiteraard een dergelijk 25 aan een halsband te bevestigen plaatje ongeschikt.

De uitvinding verschaft een werkwijze voor het merken van dieren, die de bezwaren van de bekende werkwijzen niet vertoont, en waarbij van het laatstgenoemde beginsel gebruik wordt gemaakt.

De werkwijze volgens de uitvinding voor het merken van 30 dieren onder toepassing van een aan het te merken dier aan te brengen 8402239 ί Λ - 2 - merkonderdeel en een in een herkenningspunt op te stellen zender-ontvanger, welk merkonderdeel is ingericht om in de nabijheid van de zender-ontvanger veldenergie op te vangen en te coderen, zodanig, dat de daardoor veroorzaakte belas tings veranderingen door de 5 ontvanger kunnen worden vastgesteld en aangegeven, waarbij de codering een herkenningscode voor het bijbehorende dier omvat, heeft daartoe als kenmerk, dat dit merkonderdeel is ingericht om tenminste voor een aanmerkelijk gedeelte zodanig onderhuids in het te merken dier te worden aangebracht, dat het binnen de voorziene ge-10 bruiksduur niet verloren kan gaan.

Een dergelijke werkwijze kan voor het merken van willekeurige dieren worden gebruikt, waarbij in het bijzonder bij kostbare dieren zoals rij- en renpaarden het merkonderdeel door een operatie onder steriele omstandigheden kan plaatsvinden.

15 De belangrijkste toepassing is echter het merken van slachtvee, en in het bijzonder slachtvarkens, waarbij het merkonderdeel met een schietwerktuig in een vetrijk gedeelte of speklaag van het dier wordt geschoten. Deze wijze van aanbrengen kan uiterst snel en doeltreffend geschieden, en is voor het dier niet 20 hinderlijker dan het aanbrengen van een oormerk. De verblijftijd van een dergelijk merkonderdeel in een slachtdier is voor zodanige korte tijd, dat er geen gevaar bestaat, dat het door bewegingen of weefselreacties naar buiten wordt gedreven.

Bij voorkeur blijft daarbij een gedeelte van het merk-25 onderdeel aan de buitenzijde van het huidoppervlak liggen, terwijl een ander gedeelte door middel van weerhaken of dergelijke in het onderhuidse weefsel wordt vastgehouden· Het merkonderdeel blijft dan van buitenaf zichtbaar, zodat zonder meer kan worden vastgesteld, dat het dier is gemerkt, terwijl de zender-ontvanger desgewenst naar 30 dit zichtbare gedeelte kan worden gericht, dat bovendien niet door huid- of vetgedeelten wordt afgeschermd, zodat een optimale wisselwerking met de zender-ontvanger mogelijk is. Bovendien vergemakkelijkt de zichtbaarheid van dit onderdeel het later verwijderen ervan· 8402239 e i - 3 - uit het vlees.

De uitvinding verschaft verder een merkonderdeel, dat geschikt is voor toepassing bij de voornoemde werkwijze, en dat in het bijzonder geschikt is om met een schietwerktuig in het dier te 5 worden gedreven, waarbij de afmetingen voor dit doel voldoende klein kunnen worden gemaakt, terwijl in het bijzonder bij het merken van slachtvee de prijs ervan zodanig laag kan zijn, dat de kosten, gelet op de verkregen vereenvoudiging, aanvaardbaar zijn.

Na het aflezen van de code door het ontvanggedeelte van 10 de zender-ontvanger kan deze code verder automatisch worden verwerkt, en in het bijzonder rechtstreeks in een boekhoudstelsel worden ingevoerd, hetgeen eveneens tot een aanmerkelijke vereenvoudiging kan leiden.

Bij voorkeur wordt een merkonderdeel gebruikt, dat van een 15 of meer weerhaken is voorzien, die het naar buiten bewegen ervan verhindert, terwijl voorts de achterzijde zodanig schijfvormig kan zijn verbreed, dat dit niet of nauwelijks in de huid zal binnendringen. Daarbij bezit deze schijf bij voorkeur afgeronde randen, zodat geen aangrijpingsoppervlakken ontstaan, die buiten de huid uitsteken, en 20 die bij wrijven of schuren tot het lostrekken van het onderdeel aanleiding zouden kunnen geven, terwijl voorts de onderzijde van de schijf enigszins hol kan zijn uitgevoerd, zodat de randen elastisch kunnen doorbuigen, hetgeen de aansluiting op de huid nog verder verbetert.

25 In deze schijf kan een in het bijzonder van een ferriet- kern voorziene zelfinductiespoel, die voor het opvangen van de veld-energie dient, worden aangebracht, die aldus optimaal met het elektrische veld van de zender-ontvanger in wisselwerking kan komen, terwijl deze schijf aan de buitenzijde van een herkenbaar merkteken 30 of kleur kan worden voorzien, die het richten van de zender-ontvanger kan vergemakkelijken, en ook het verwijderen van het merkonderdeel vereenvoudigt.

Bij voorkeur is de codeerketen zodanig uitgevoerd, dat 3402239 * ·*> - 4 - deze door middel van een uitwendig veld op een gewenste antwoord-code kan worden ingesteld.

Een dergelijk merkonderdeel bestaat bij voorkeur uit een uit kunststof gevormd samenhangend lichaam, waarin de verschillende 5 ketenonderdelen zijn ingebed.

Voor het indrijven van een dergelijk merkonderdeel kan in beginsel elk schietwerktuig worden gebruikt, dat een het indrijven van een merkonderdeel vereiste kracht kan leveren, welk toestel bijvoorbeeld op de wijze van een nagelschietpistool met een slagveer of 10 een slagmagneet kan zijn uitgevoerd. Bij voorkeur zal echter met samengeperste lucht worden gewerkt, die van een in het bijzonder draagbare voorraadhouder afkomstig is, daar dan een veilige en gemakkelijk instelbare werking wordt verkregen.

Dit werktuig kan in het bijzonder zijn voorzien van een 15 elektrische keten voor het instellen van de codeerketen van een in dit werktuig geplaatst merkonderdeel.

Tenslotte wordt bij voorkeur dit werktuig voorzien van een op de huid van het te merken dier te plaatsen afstandhouder, zodat een herhaalbare werking kan worden verzekerd.

20 De uitvinding zal in het onderstaande nader worden toege licht aan de hand van een tekening? hierin toont: fig. 1 een vereenvoudigd schema van de in een merkonderdeel volgens de uitvinding aanwezige elektrische keten? fig. 2 een schematische doorsnede van een voorkeursvorm 25 van een merkonderdeel volgens de uitvinding$ en fig. 3 een schematische afbeelding in perspectief van een werktuig voor het inschieten van een onderdeel volgens fig. 2.

In fig, 1 is een schema van een op zichzelf bekende keten afgebeeld, die bijvoorbeeld wordt gebruikt in aan een koeienhals-30 band te bevestigen merkplaatjes. Zoals nog nader zal worden toegelicht wordt deze keten bij de merkonderdelen volgens de uitvinding veel kleiner uitgevoerd dan bij de bekende merkplaatjes.

De keten volgens fig. 1 omvat'een resonantiekring 1, die uit een zelfinductiespoel 2 en een condensator 3 bestaat, en die op een door een (niet afgebeelde) zender-ontvanger uit te zenden fre- 84 02 23 9 ___ ér > - 5 - quentie is afgestemd.

De resonantiekring 1 is door middel van een gelijkrichter 4 met een codeerketen 5 verbonden. Wanneer de keten 1 in de nabijheid van de zender-ontvanger komt, wordt uit het veld daarvan ener-5 gie opgenomen, en kan door de gelijkrichter 4 een voedingsstroom aan de codeerketen 5 worden geleverd. Wanneer deze stroom voldoende steile is, komt de keten 5 in werking, waarbij een elektronische schakelaar 6, die de resonantiekring 1 overbrugt, volgens een bepaalde code wordt gesloten en weer geopend.

10 Bij het kortsluiten van de kring 1 neemt deze geen energie meer uit het zenderveld op. Het uit- en inschakelen van de kring 1 kan door het ontvanggedeelte van de zender-ontvanger worden afgesteld, die dan de code van de keten 5 in een op een of andere voor verdere verwerking en/of weergave geschikte vorm brengt.

15 De keten 5 is zodanig geprogrammeerd, dat tenminste een * voor een gemerkt dier kenmerkende (en dus voor elk dier van een reeks verschillende) code kan worden afgegeven. Afhankelijk van de codeeromvang van de keten 5 kan daarnaast ook een bijkomende vaste code van de desbetreffende handelaar of eigenaar worden afgegeven* 20 Deze keten 5 dient dan ook programmeerbaar te zijn.

Hoewel het mogelijk is de merkonderdelen in de fabriek te coderen, bijvoorbeeld met lopende volgnummers, die ook op de ketendragers zijn oangegeven, verdient het de voorkeur door de gebruiker te coderen codeerketens 5 te gebruiken. Wegens de zeer geringe af-25 metingen, die, zoals nog zal worden beschreven, voor de onderhavige merkonderdelen vereist zijn, komen daarvoor alleen draadloos te programmeren ketens in aanmerking. Daartoe kan gebruik worden gemaakt van de kring 1 als ontvanger voor de programmeersignalen.

In fig. 2 is een uitvoeringsvorm van een merkonderdeel 7 30 volgens de uitvinding afgebeeld. Dit merkonderdeel is een kunststof-lichaam met in hoofdzaak de vorm van een boordenknoopje met een punt 8, een steel 9 en een schijf 10.

De punt 8 is zodanig spits, dat deze onder de aandrijf- 8402239 - 6 - kracht van een schietwerktuig door de huid van het te merken dier kan dringen, terwijl de rand 11 ervan een weerhaak vormt, die verhindert dat de punt 8, bijvoorbeeld door bewegingen van het dier, weer naar buiten wordt gedreven.

5 De schijf 10 blijft bij het indrijven tegen het huidopper vlak rusten. De rand 12 ervan is afgeschuind, zodat in de ingedreven toestand een gladde aansluiting op de huid wordt verkregen, en aldus wordt verhinderd, dat het merkonderdeel naar buiten wordt getrokken. De onderkant 13 van de schijf 10 kan in het bijzonder enigszins hol 10 zijn gekromd, zodat bij het indrijven de rand 12 enigszins elastisch ë kan wegbuigen, hetgeen een vlakke aanligging bevordert. Het middengedeelte 14 van het schijfoppervlak is afgeplat, en kan bijvoorbeeld van een zichtbaar merkteken zijn voorzien of afwijkend zijn gekleurd, zodat het merkonderdeel gemakkelijk kan worden teruggevonden.

15 Het kunststoflichaam 7 is rond een ketenplaatje 15 ge vormd, dat zoveel mogelijk onderdelen van de elektrische ketens draagt. De spoel 2 met bijbehorende ferrietkern is in de schijf 10 opgenomen, terwijl de condensator 3 eventueel in het midden daarvan kan zijn gelegen, wanneer deze niet in het plaatje 15 kan worden 20 opgenomen.

De kleinste afmetingen van het lichaam 7 worden begrensd door de afmetingen van de spoel 2 en van het ketenplaatje 15. De punt 8 dient zodanig te zijn gevormd, dat deze enerzijds zonder aanmerkelijke beschadiging door het huidoppervlak dringt, en anderzijds 25 voldoende weerhaakwerking verschaft. De schijf 10 moet voldoende groot zijn om de spoel 2 op te nemen, terwijl anderzijds de afmetingen ervan mede door de aard van het schietwerktuig worden bepaald. De punt 8 en de steel 9 behoeven overigens niet omwentelingssymme-trisch te zijn,· een min of meer afgeplatte mesvormige uitvoering kan 30 het indrijven in de huid vergemakkelijken.

Dat de schijf 10 met de spoel 2 buiten de huid blijft liggen heeft het voordeel, dat de spoel 2 niet door huid- of spekweef-sel wordt afgeschermd. De zichtbaarheid kan het richten van een 8402239 - 7 - zender-ontvanger vergemakkelijken, alsmede het verwijderen van het merkonderdeel na het slachten.

Het aandrijfwerktuig kan van elke geschikte vorm zijn, bijvoorbeeld zoals gebruikt voor het indrijven van nagels en kram-5 men, De voorkeur wordt gegeven aan een luchtdrukwerktuig, daar dit ook onder ongunstige omstandigheden (zoals vochtige stallen e.d.) volstrekt veilig is, een vaste slagkracht kan verschaffen, en niet, zoals schietwerktuigen met een met de hand te spannen slagveer, spierkracht vereist. Het is daarbij onverschillig of de lucht als 10 rechtstreeks op het werkonderdeel werkend drijfmiddel dient dan wel voor het spannen van een slagveer wordt gebruikt. Dit laatste kan gunstig zijn, daar dan de merkonderdelen niet luchtdicht in een loop behoeven te passen, hetgeen het vervaardigen vereenvoudigt. Samengeperste lucht kan gemakkelijk in een draagbare voorraadhouder 15 worden meegenomen, die zonodig vanuit de remluchtvoorraad van een vrachtauto kan worden bijgevuld.

Fig. 3 toont op schematische wijze een dergelijk werktuig in de vorm van een pistool 16 met een luchttoevoerslang 17, een be-dieningstrekker 18, en een op de uittree-opening 19 aansluitende 20 afstandhouder 20, die op de huid van het te merken dier dient te worden geplaatst. Een ingebouwde code-invoerketen is van een toetsenbord 21 of dergelijke voorzien, waarmede een gewenste code kan worden ingesteld. Uiteraard kan een dergelijk werktuig nog op vele andere wijzen worden uitgevoerd· 25 Het inschieten van een dergelijk merkonderdeel is in de eerste plaats bedoeld voor het merken van slachtvee, waarbij de verblijftijd van het onderdeel in het dier kort is, en gebruik kan worden gemaakt van een industriële kunststof. De kans, dat door infectie zweervorming optreedt, waardoor het onderdeel naar buiten zou worden 30 gedreven, is dan klein.

Bij andere toepassingen, i.h.b. wanneer een langdurige mer- . king gewenst is, zullen voor medische doeleinden gangbare en .steriliseerbare kunststoffen worden gebruikt, waarbij in het bijzonder merk- §402239 * - 8 - onderdelen zonder een op het huidoppervlak achterblijvende schijf 10 kunnen zijn uitgevoerd. Uiteraard moet dan wel rekening worden gehouden met de veldverzwakking in het weefsel van het dier.

Het verdient in dat geval dan ook de voorkeur het merk-5 onderdeel operatief onderhuids aan te brengen, doch dit is alleen bij kostbare dieren, zoals renpaarden, fokdieren e.d., zinvol. Ook daar kunnen dergelijke onverliesbare merkonderdelen van belang zijn voor het ondubbelzinnig identificeren van de dieren, bijvoorbeeld bij diefstal, in welk geval het gunstig kan zijn dat het merkonder-10 deel niet van buitenaf zichtbaar is om het operatief verwijderen ervan tegen te gaan.

Binnen het kader van de uitvinding zijn nog vele wijzigingen mogelijk.

8402239

Claims (16)

1. Werkwijze voor het merken van dieren onder toepassing van een aan het te merken dier aan te brengen merkonderdeel, en van een in een herkenningspunt opgestelde zender-ontvanger, welk merkonderdeel is ingericht op in de nabijheid van de zender-ont- 5 vanger veldenergie op te vangen en zodanig te coderen, dat de daardoor veroorzaakte belastingsveranderingen in het veld door de ontvanger kunnen worden vastgesteld en aangegeven, waarbij de codering een herkenningscode voor het bijbehorende dier bevat, met het kenmerk, dat dit merkonderdeel tenminste voor 10 een aanmerkelijk gedeelte zodanig onderhuids in het te merken dier wordt aangebracht, dat het binnen de voorziene gebruiksduur niet verloren kan gaan.

2. Werkwijze volgens conclusie 1, bestemd voor het merken van slachtvee, in het bijzonder slachtvarkens, met het ken- 15 merk, dat het merkonderdeel met een schietwerktuig in een vetrijk gedeelte of speklaag van het dier wordt geschoten.

3. Werkwijze volgens conclusie 2, met het kenmerk, dat een gedeelte van het merkonderdeel aan de buitenzijde van het huidoppervlak blijft liggen, terwijl een ander deel d.m.v. 20 weerhaken of dergelijke in het onderhuidse gedeelte wordt vastgehouden.

4. Merkonderdeel, omvattende een stroombronloze keten met middelen voor het opnemen van veldenergie van een zender-ontvanger, en een daardoor gevoede codeerketen, bestemd voor toepassing bij 25 de werkwijze volgens een van de conclusies 1..3.

5. Merkonderdeel volgens conclusie 4, met het kenmerk, dat het is ingericht om d.m.v. van een schietwerktuig in het dier te worden gedreven, en van een of meer wèerhakei is voorzien, die het naar buiten bewegen ervan verhinderen. 8402239 ·ν -Λ*-

6. Merkonderdeel volgens conclusie 5, met het kenmerk, dat de achterzijde ervan zodanig schijfvormig is verbreed, dat deze niet of nauwelijks in de huid zal binnendringen.

7. Merkonderdeel volgens conclusie 6,met het k e n-5 merk, dat de schijf afgeronde randen heeft.

8. Merkonderdeel volgens conclusie 6 of 7, met het. kenmerk, dat de onderzijde van de schijf enigszins hol is uitgevoerd, zodat de randen elastisch kunnen doorbuigen.

9. Merkonderdeel volgens een van de conclusies 6..8, met 10 het kenmerk, dat een in het bijzonder van een ferrietkern voorziene zelfinductiespoel voor het opvangen van de veldenergie in de schijf is aangebracht.

10. Merkonderdeel volgens een van de conclusies 6..8, met het kenmerk, dat de schijf aan de buitenzijde van een 15 herkenbaar merkteken of kleur is voorzien.

11. Merkonderdeel volgens een van de conclusie 5..10, met het kenmerk, dat de codeerketen met behulp van een uitwendig veld op een gewenste antwoord’code kan worden ingesteld.

12. Merkteken volgens een van de conclusies 5..11, met 20 het kenmerk, dat het uit een uit kunststof gevormd samenhangend lichaam bestaat, waarin de verschillende ketenonderdelen zijn ingebed.

13. Werktuig voor het uitvoeren vancfe werkwijze volgens conclusie 3, gekenmerkt door middelen voor het met de 25 juiste drijfkracht aandrijven van een merkonderdeel volgens een van de conclusies 6..12.

14. Weitóuig volgens conclusie 12, met het kenmerk, dat samengeperste lucht uit een i.h.b. draagbare voorraadhouder als aandrijfmiddel wordt gebruikt. ,30

15. Werktuig volgens conclusie 13 of 14 voor toepassing bij een werkonderdeel volgens conclusie 11, met het kenmerk, dat het is voorzien van een elektrische keten voor het instellen van een codeerketen van een in dit werktuig geplaatst merk- 8402239 —^ -//- onderdeel.

16. Werktuig volgens een van de conclusies 13..15, geken merkt door een op de huid van het te merken dier te plaatsen af-standhouder. 8402239