NL8303945A - Inrichting voor het realiseren van een pseudo-stereo signaal. - Google Patents

Description

Η * ΡΗΝ 10.840 1 N.V. Philips' Gloeilanpenfahrieken te Eindhoven.

Inrichting voor het realiseren van een pseudo-stereo signaal.

De uitvinding heeft betrekking op een inrichting voor het realiseren van een pseudo-stereo signaal, voorzien van: - een ingangsklem voor het ontvangen van een mono signaal, - tenminste twee signaalkanalen gekoppeld aan de ingangsklem, elk 5 signaalkanaal bevattende een vertragingslijn voorzien van een ingang en een uitgang en waarvan de uitgang is teruggekoppeld naar de ingang, en - een eerste en een tweede signaalkonbineereenheid waarvan een uitgang is gekoppeld met een eerste resp. tweede uitgangsklem voor 10 het leveren van een eerste en een ' tweede uitgangssignaal. Een dergelijke inrichting is bekend uit 'A new approach to high speed digital signal processing based on lτdcrΌprograHlüing, van K. Sekiguchi, preprint No. 1841 (A-1) van de 70ste Conventie van Audio Engineering Society, gehouden 30 oktober, - 2 november, 1981 te New York. De bekende inrich-15 ting (zie in het bijzonder figuur 2) toont acht signaalkanalen elk bevattende een vertragingslijn in een terugkoppeling (ook wel een kamfilter genoand), waarbij de uitgangen van de vertragingslijnen van de eerste vier signaalkanalen met een ingang van de ene signaal-kcmbineereenheid en de uitgangen van de vertragingslijnen van de 20 andere vier signaalkanalen met een ingang van de andere signaalkombit-neereenheid zijn gekoppeld. De vertragingen in de vertragingslijnen zijn zodanig gekozen dat aan de uitgangsklanken twee signalen ontstaan die onderling weinig gekorreleerd zijn en bij aanhoren de indruk van een stereofonisch signaal geven.

25 De békende inrichting hééft het nadeel dat veel kcmponenten, en in het bijzonder veel vertragingslijnen, benodigd zijn om een gewenst pseudo-stereo signaal te verkrijgen.

Worden zulke vertragingslijnen uitgevoerd als ladingsverschuif inrichtingen , bijvoorbeeld enmertjesgeheugens (bucket brigades) 30 of ladingsgékoppelde inrichtingen (charge coupled devices) , of als een schuif register, dan betekent dat dat een aanzienlijk aantal geheugenplaatsen benodigd is. De uitvinding beoogt nu een inrichting te verschaffen die eveneens een pseudo-stereosignaal kan leveren doch 2303945 * . *' EHN 10.840 2 bij gebruik van veel minder komponenten (in het bijzonder vertragings-lijnen) zodat een signifikante besparing (van geheugenruimte) gerealiseerd kan worden.

De inrichting volgens de uitvinding heeft daartoe het kenmerk, g dat de vertragingslijnen zijn voorzien van een eerste en een tweede aftakking, dat de eerste aftakkingen van de vertragingslijnen zijn gekoppeld me teen ingang van de eerste signaalkonbineereenheid, dat de tweede aftakkingen van de vertragingslijnen zijn gekoppeld met een ingang van de tweede s ignaalkonbineereenheid en dat eerste en de 10 tweede aftakking van tenminste twee vertragingslijnen van de inrichting niet samenvallen. De uitvinding is gebaseerd op het inzicht dat de aanwezige vertragingslijnen meervoudig gébruikt kunnen worden, in die zin dat vanaf twee verschillende aftakkingen van eenzelfde vertragings-lijn twee verschillende signalen afgenomen kunnen warden die elk een 15 bijdrage leveren aan de twee signalen die het pseudo-stereo signaal voorstellen.

Met het woord aftakking wordt niet alleen bedoeld een uitgang van de vertragingslijn liggend op een zekere tijdinterval van de ingang of de uitgang van de vertragingslijn. Ook de ingang en 20 de uitgang van een vertragingslijn kunnen als een aftakking beschouwd worden.

De inrichting volgens de uitvinding bevat minimaal twee signaalkanalen, elk bevattende een vertragingslijn. Het spreekt voor zich dat men bij een groter aantal parallelle signaalkanalen een 2g beter pseudo-stereo signaal kan realiseren. Heeft men echter de beschikking over slechts twee signaalkanalen dat dienen de eerste en de tweede aftakking van de beide vertragingslijnen niet samen te vallen. Was dit wel zo dan zou men gelijkvormige signalen verkrijgen aan de uitgangen van de beide s ignaalkonbineer eenheden die niet 3Q de indruk van een stereofonisch signaal opleveren.

Bij meer dan twee signaalkanalen kan men voor een signaal-kanaal de eerste en de tweede aftakking van de bijbehorende vertragingslijn eventueel laten samenvallen. Bij voorkeur doet men dit echter niet, aangezien een dergelijk signaalkanaal bij samenvallende aftak-35 kingen niet bijdraagt aan het verbeteren van het pseudo-stereo signaal.

Het zij vermeld dat uit de publikatie "Natural sounding artificial reverberation" van M.R. Schroeder, zie de Journal of the Audio Eng. Soc. juli 1962, vol 1Θ, nr. 3 p. 219-223, in het bijzonder 8303945 EHN 10.840 3 ' * * figuur 7 een inrichting bekend is met vier parallelle signaalkanalen, elk signaalkanaal bevattende een kamfilter C. Alle kamfilters tenen echter twee onderling en met de uitgang van de vertragingslijn samenvallende aftakkingen. De uitgangen van de vertragingslijn®! worden g rechtstreeks en na inversie toegevoerd aan een niet verder uitgewerkte matrinschakeling. Stel dat de uitgangen van de vertragingslijnen rechtstreeks naar een eerste signaalkcmbineereenheid en na inversie naar een tweede signaalkcmbineereenheid zouden zijn toegevoerd (wat in de publikatie niet staat beschreven) dan is een dergelijk inrichting minder 10 goed bruikbaar als inrichting voor het realiseren van een pseudo-stereo signaal, daar deze inrichting niet mono-korrpatibel is. Dat wil zeggen dat de uitgangen van de beide s ignaalkombineereenheden opgeteld geen mono signaal leveren, doch een signaal gelijk aan nul,, hetgeen zeer ongewenst is.

15 Een uitvoeringsvorm van de inrichting volgens de uitvinding heeft het kenmerk, dat indien het aantal n van de met de signaalkanalen overeenkomende vertragingslijnen even is, van de ene helft van de vertragingslijnen de eerste aftakking®! in de tijd gezien vóór de tweede aftakkingen liggen en van de andere helft de tweede aftakkingen 20 juist vóór de eerste aftakking®! liggen en dat, indien het aantal n+1 n oneven is, van -s— vertragingslijnen de eerste aftakkingen in de ^ n-1 tijd gezien vóór de tweede aftakkingen liggen en van —vertragingslijnen de tweede aftakkingen juist vóór de eerste aftakkingen liggen.

Hierdoor wordt bereikt dat de reflekties in de tijd gezien zo evenredig . 25 mogelijk over de beide uitgangssignalen worden verdeeld. Zouden namelijk alle eerste aftakkingen in de tijd gezien vóór hun bijbehorende tweede aftakkingen liggen dan zou een signaal aangeboden aan de ingangsklem hoorbaar eerder aan de eerste dan aan de eerste uitgangsklem verschijnen, hetgeen natuurlijk niet erg gewenst is. Men zal er dus voor zorgen cm 30 een aantal eerste aftakkingen in de tijd gezien vóór en een aantal eerste aftakking®i in de tijd gezien na de tweede aftakkingen te plaatsen, bij voorkeur ongeveer de helft vóór en de rest van de eerste aftakkingen na de bijbehorende tweede aftakkingen.

Een andere uitvoeringsvorm van de inrichting volgens de 35 uitvinding heeft het kenmerk, dat de ingang en de uitgang van elke vertragingslijn de twee bij de vertragingslijn behorende aftakkingen vormen. Indien men de inrichting volgens de uitvinding als een geïntegreerde schakeling wil uitvoeren dan is men vanwege de beschikbare 8303945 « % PHN 10.840 4 ruimte op het substraat van de geïntegreerde schakeling sons genoodzaakt een verdeling' te maken en wel zodanig dat de vertragingslijnen in een eerste geïntegreerde schakeling zijn opgenanen en de resterende komponenten van de inrichting in een tweede geïntegreerde schakeling.

5 Omdat het aantal onderlinge verbindingen tussen de twee schakelingen beperkt ist zal men soms genoodzaakt zijn de ingang en de uitgang van een vertragingslij n, welke in- en uitgang reeds twee verbindingen tussen beide geïntegreerde schakeling benodigen, ook als aftakking te gebruiken. Zou men de aftakkingen namelijk niet samen laten vallen met de 10 in- en uitgang van een vertragingslijn dan zouden vier verbindingen per vertragingslijn tussen beide geïntegreerde schakelingen benodigd zijn. Op deze wijze zijn de verbindingen snel opgebruikt en zou de inrichting mogelijk niet realiseerbaar zijn.

Eenzelfde redenering geldt voor een inrichting volgens de 15 uitvinding die digitaal is uitgevoerd. In dit geval zal er vaak sprake zijn van een serieel signaal (data) transport over de verbindingslijnen, tussen de geïntegreerde schakelingen. Bij een dergelijk datatransport zijn het aantal ingangs- en uitgangsakties (i/o - ofwel input/output akties) in de tijd gezien beperkt. Dus ook in dit geval is het van 20 voordeel alleen de ingangs- en uitgangssignalen van de vertragingslijnen door middel van i/o akties tussen de geïntegreerde schakelingen te hoeven te transporteren.

Weer een andere uitvoeringsvorm van een inrichting/ waarbij de ingang van tenminste êên van de vertragingslijnen één van de twee 25 bij deze vertragingslijn behorende aftakkingen is, heeft het kenmerk, dat tussen de ingangsklem en de signaalkanalen een additionele vertragingslijn is aangebracht. Bij voorkeur is de vertragingstijd van de additionele vertragingslijn varieerbaar. Op die manier is de vertragingstijd van de eerste reflèkties in de door de inrichting gerealiseerde 30 nagalm, en ook de vertragingstijd waarmee de nagalm optreedt varieerbaar.

Nog een andere uitvoeringsvorm van de inrichting, voorzien van zes signaalkanalen met bijbehorende vertragingslijnen, waarbij de ingangen van drie van de zes vertragingslijnen de bij deze vertra-35 gingslijnen behorende eerste aftakkingen en de ingangen van de andere drie vertragingslijnen de bij deze vertragingslijnen behorende tweede aftakkingen vormen, heeft het kenmerk, dat van die drie eerste aftakkingen gekoppeld aan de ingang van de bijbehorende vertra- 83 0 3 9 4 5 * r * PHN 10.840 5 gingslijnen er tenminste één wel en tenminste één niet via een inverfcerend element met de eerste signaalkcmbineereenheid is gekoppeld en dat van die drie tweede aftakkingen gekoppeld aan de ingang van de bijbehorende vertragingslijnen er tenminste één vel en tenminste één 5 niet via een inverterend element met de tweede signaalkcmbineereenheid is gekoppeld. Zouden de bewuste drie eerste resp. tweede aftakkingen zonder (of juist alle drie via) een inverterend element aan de eerste resp. tweede signaalkcmbineereenheid zijn gekoppeld dan zou er een zeer sterke eerste reflektie aan de beide uitgangsklarmen ontstaan 10 hetgeen zeer onnatuurlijk klinkt. Door tenminste één van de drie wel en tenminste een van drie niet via een inverterend element aan de betreffende signaalkcmbineereenheid te koppelen doven de signalen afkomstig van die twee aftakkingen elkaar (afhankelijk van de waarde van de versterkingsfaktoren van de zich tussen de aftakkingen en de 15 bijbehorende signaalkcmbineereenheid bevindende versterkers (verzwakkers) min of meer uit, zodat er een meer natuurgetrouwe eerste reflektie overblijft.

De uitvinding zal aan de hand van de hierna volgende figuurbeschrijving, waarbij gelijke referentienurrmers in de figuren 20 dezelfde onderdelen voorstellen, nader worden uiteengezet. Hierin tooit: figuur 1 een uitvoeringsvoorbeeld van de inrichting volgens de uitvinding met vier parallelle signaalkanalen, figuur 2 een ander uitvoerignsvoorbeeld, en figuur 3 weer een ander uitvoeringsvoorbeeld, nu met zes 25 parallelle signaalkanalen.

Het uitvoeringsvoorbeeld van figuur 1 toont een inrichting met een ingangsklem 1 voor het ontvangen van een monofonisch signaal, tenminste twee, doch in dit geval vier signaalkanalen 2 tot en met 5 gekoppeld aan de ingangsklem. Elk signaalkanaal bevat een vertragings-30 lijn 6 tot en met 9 respektievelijk. De uitgangen van de vertragingslijnen 6 tot en met 9 zijn via de respektievelijke terugkoppelnet-werken g^ tot en met g^ teruggekoppeld naar de bijbehorende ingangen. Dergelijke teruggekoppelde vertragingslijnen worden ook wel kamfilters genoemd. De vertragingslijnen 6 tot en met 9 zijn voorzien van een 35 eerste en een tweede aftakking 10, 11 resp. 12, 13 resp. 14, 15 resp.

16, 17. De eerste aftakkingen 10, 12, 14 en 16 zijn gekoppeld met een ingang van een eerste signaalkcmbineereenheid 18 en de tweede aftakkingen 11, 13, 15 en 17 met een tweede signaalkcmbineereenheid 19.

8303945 * * ' PHN 10.840 6 D© uitgangen 20 en 21 van de eerste resp. de tweede signaal-kombineereenheid zijn gekoppeld met een eerste resp. een tweede uitgangs-klem 22 resp. 23 voor het leveren van een eerste en een tweede uitgangssignaal, zijnde het pseudo-stereo signaal. Voor twee van de vier 5 vertragingslijnen, te weten de vertragingslijnen 6 en 7 liggen de eerste aftakkingen 10 resp. 12 in de tijd gezien vóór hun bijbehorende tweede aftakkingen 11 resp. 13. Dit betekent dat een signaal aangeboden aan de ingang van de vertragingslijnen 6 en 7 het eerst aan de aftakkingen 10 en 12 en pas later aan de aftakkingen 11 resp. 13 verschijnt, 10 ofwel 'V11 011 ^21^ ^22' Voor i=wee vertragingslijnen geldt juist dat de tweede aftakkingen 15 en 17 in de tijd gezien vóór de bijbehorende eerste aftakkingen 14 resp. 16 liggen, dat wil zeggen ^32^^3 01 ^42^ ^41*

Meer algemeen gesteld zal men er voor zorgdragen Omniet alle 15 eerste aftakkingen in de tijd gezien vóór (of juist na) de tweede aftakkingen te leggen, omdat indien men dat wel zou doen het uitgangssignaal aan de eerste uitgangsklan hoorbaar eerder (of juist later) dan het uitgangssignaal aan de tweede uitgangsklan zal optreden.

Dit klinkt zeer onnatuurlijk en is dus ongewenst. In het alganeen zal 20 men dan ook een aantal eerste aftakkingen in de tijd gezien vóór de bijbehorende tweede aftakkingen leggen en de restant van de eerste * aftakkingen na de bijbehorende tweede aftakkingen.

Bij voorkeur neemt men bij een even aantal vertragingslijnen de helft van de eerste aftakkingen voor de tweede en omgekeerd 25 (zoals in figuur 1 getoond) en bij een oneven aantal van n vertragingslijnen legt men de verderling bij £tl en vertragingslijnen.

* De waarden Ί/^r 'fc'g en *7^ van de vertragingslijnen neemt men bij voorkeur ongelijk aan elkaar. Verder zorgt men er zoveel mogelijk voor dat reflékties verkregen aan een aftakking van een 30 teruggekoppelde vertragingslijn zo weinig mogelijk samenvallen met reflekties verkregen aan een aftakking van een andere teruggekoppelde vertragingslijn resp. aan de andere aftakking van dezelfde vertragingslijn. Daar de frekwentiekarakteristiek van een kamfilter opslingeringen (maxima) bij voor het kamfilter specifieke frékwenties vertoont, zal 35 men bovendien er voor zorgen dat zo weinig mogelijk opslingerfre-kwenties (het liefst geen één) van de verschillende kamfilters samenvallen.

Ook de diverse vertragingstijden ^11. *®21' ^32' ^42 01 83 0 3 9 4 5 *· ψ *β ΡΗΝ 10.840 7 de vertragingstijden 2, •^'22' ^3 en *41 worden alle bij voorkeur ongelijk aan elkaar gekozen.

In de verbindingen van de eerste aftakkingen 10, 12, 14 en 16 naar de eerste signaalkanbineereenheid 18 zijn nog versterker-5 trappel opgenonen die zorgdragen voer een versterking of verzwakking van de signalen aan dé eerste aftakkingen met respektievelijke faktoren b.j tot en met b^. Eventueel kunnen een of meer van de versterkertrappen het signaal inverteren. (¾) dezelfde wijze zorgen versterkertrappen in de verbindingen van de tweede aftakkingen naar de tweede signaalkcmbi-10 neereenheid 19 voor een versterking of verzwakking met respectievelijk faktoren a^ tot en met a^. Voor tenminste twee van de vertragingslij nen geldt dat de eerste ei de tweede aftakking niet samenvallen. Dat wil voor vertragingslijn 6 zeggen dat *11 ongelijk aan *12 is en voor vertragingslijn 7 dat cngelijk aan ^22 *s' w332*^ ^11' ^12' 15 ^2\ 611 ^22 de vertr2“J2n9!^j3 aangeeft die een signaal nodig heeft cm, na aan de ingang van een vertragingslijn (6 resp. 7) te zijn aangeboden, aan de betreffende aftakking te verschijnen. Het uitvoerings-vcorbeeld toont dat voor alle vierdde vertragingslijnen geldt dat de twee bijbehorende aftakkingen niet samenvallen. Echt noodzakelijk is 20 dit niet. Men zou bijvoorbeeld de twee aftakkingen van vertragingslijn 9 samen kunnen laten vallen. De «signalen die dan via de versterkertrappen a^ en b^ aan de twee signaalkcmbineereenheden warden toegevoerd zijn dan gelijkvormige signalen die niet bijdrage aan een verdere verbetering van de kwaliteit van het pseudo-stereo signaal dat aan de uitgangsklem-25 men 22, 23 verschijnt. Bij voorkeur zal men dus de twee aftakkingen niet laten samenvallen.

Als aftakkingen kunnen eventueel de uitgangen van de vertragingslijnen genomen worden. Deoeerste aftakking 14 van de vertragingslijn 8 toont dit reeds. Ook de ingangen van de vertragingslijnen 30 kunnen als aftakking fungeren.

In sommige hard-ware uitvoeringen van de inrichting volgens de uitvinding zal mei, omdat een realisering van de inrichting in één enkele geïntegreerde schakeling niet altijd mogelijk is, de vier vertragingslijnen in een eerste geïntegreerde schakeling realiseren 35 en de resterende kanponenten van de inrichting in een tweede geïntegreerde schakeling. De onderlinge elektrische verbindingen tussen de beide geïntegreerde schakeling zijn vaak beperkt. In dat geval zal men als eerste en de tweede aftakking voor alle vertragingslijnen dan ode bij 8303945 V β * ΡΗΝ 10.840 8 voorkeur de Ingang en de uitgang van alle vertragingslijnen nemen.

Het aantal onderlinge^verbindingen blijft dan beperkt tot acht.

Een soortgelijke redenering kan gehouden worden indien de inrichting digitaal is uitgevoerd. Doordathet signaal (of wel data) 5 transport in dit geval meestal serieel over een aantal verbindingen plaats vindt kan men vaak volstaan met minder verbindingen. De beperking zit nu in de tijd die beschikbaar is om een hoeveelheid data over een verbinding te transporteren, in casu het aantal ingangs- uitgangsakties (i/o of input/output akties) is beperkt. Door de ingang en uitgang 10 van een vertragingslijn als de twee aftakkingen voor de vertragingslijn te nemen kan men het aantal i/o akties voor deze vertragingslijn dus met een faktor twee verlagen.

Figuur 2 toont een uitvoeringsvoorbeeld waarbij de ingangen en de uitgangen van de vertragingslijnen alle meteen de aftakkingen 15 zijn. Bij voorkeur zal men in figuur 2 een additionele vertragingslijn 25 die zorg draagt voor een initiële tijdvertraging ^ tussen de ingangsklem 1 en de parallelle signaalkanalen schakelen. De vertragings-kan eventueel varieerbaar zijn. Een dergelijk schakeling is zeer bruikbaar in een schakeling waarin het aan de ingangsklem 1 aange-20 boden itonosignaal bovendien wordt opgeteld bij de uitgangssignalen aan de uitgangsklermten 22 en 23. De schakeling van figuur 2 zorgt dan voor de nagalm, waarbij de eerste ref lékties pas na een ti jdvertraging X in het uitgangssignaal optreden. Het spreekt voor zich dat ook voor die uitvoeringsvoorbeelden waarbij één van de ingangen van de vertragings-25 lijnen een van de twee bij de betreffende vertragingslijn behorende aftakking is de additionele vertragingslijn 25 voor het hiervoor aangegeven doel toegepast dient te worden.

Aan de hand van de inrichting van figuur 2 is eenvoudig uit te leggen dat met deze inrichting een besparing aan geheugenruimte 30 gerealiseerd kan warden vergeleken met de uit de preprint No. 1381 bekende inrichting. De overeenkomstige bekende inrichting zou zijn opgebouwd uit acht signaalkanalen, elk met een vertragingslijn met vertra-gingstijden respektievelijk, "t+Zt •«r0+r4· In totaal zou dus een geheugenruimte van 8¾^3 35 benodigd zijn, terwijl in de Inrichting van figuur 2 slechts t .+^+ V*ï benodigd is.

Voor de schakeling van figuur 1 geldt een soortgelijke redenering. We nemen aan dat de aftakkingen 11, 13 en 16 net als de 8 3 0 3 8 4 5 * EHN 10.840 9 aftakking 14 overeenkomen met de uitgangen van de vertragingslij nen.

De totale geheugenruimte in de inrichting van figuur 1 is"£Tj+ L^c terwijl een overeenkomstige bekende inrichting een geheugenruimte van ^l+\+%2+\+^+%+ ^2^4 nodi9· heeft. Ook wordt door de 5 voorgestelde inrichtingen een besparing van andere karponenten zoals versterkers /verzwakkers (of filters, zie hier onder) gerealiseerd.

Wel dient te worden opgemerkt dat, alhoewel in het voorgaande is gespreken van inrichting volgens figuur 1 ai figuur 2 en van daarmee "overeenkomstige" bekende inrichtingen volgens het uit de stand van de 10 techniek bekende inrichting, de inrichtingen volgens figuur 1 en figuur 2 niet hetzelfde stereosignaal leveren als hun "overeenkomstige” bekende inrichtingen.

De elementen g^ tot en met g^ in de terugkcppelketens in de beide figuren kunnen ver zwakkers zijn die het signaal met een zekere 15 faktcr verzwakken, waardoor een nagalm met een zekere nagalmtijd gerealiseerd kan worden. De betreffende elementen kunnen ook filters zijn, zodat een gewalste frekwentieafhankelijke nagalm gerealiseerd kan worden. Het spreekt voor zich dat, indien de inrichtingen digitaal zijn uitgevoerd, de filters digitale filters zijn.

20 Figuur 3 toont een uitvoeringsvoorbeeld met zes signaal- kanalen 31 tot en met 36 en bijbehorend 2es teruggekoppelde vertragings-lijnen^j tot en mett^..

De ingangen van de vertragingslijnen en ^ vormen de eerste aftakkingen 37, 41 en 45 respektievelijk die via een versterker/ 25 ver zwakker c^, c^ en-Cg zijn gekoppeld met een ingang van de eerste signaalkombineereenheid 18. De uitgangen van de vertragingslijnen ^2, en*^T vormen de eerste aftakkingen 39, 43 en 47 respektievelijk die via een versterker/verzwakker en Cg zijn gekoppeld met een ingang van de eerste signaalkcmbineereenheid. De uitgangen van 30 de vertragingslijnen*^, en^5 vormei de tweede aftakkingen 38, 42 en 46 respektievelijk die via een versterker/verzwakker dj, d^ en dg zijn gekoppeld met een ingang van de tweede signaalkcmbineereenheid 19. De ingangen van de vertragingslijnen^, ^ en T^T vormen de tweede aftakkingen 40, 44 en 48 respektievelijk die via een versterker/verzwakker 35 d21 d^ en-dg zijn gekoppeld met een ingang van de tweede signaalkcmbineereenheid 19.

De tekens van de faktoren c^, c^ en Cg zijn gelijk aan elkaar.

Dat wil zeggen dat ze alle drie positief of negatief zijn. Hetzelfde 83 03 94 5 _____ *< PHN 10.840 10 -7 <· 4 * geldt voor de faktoren d„, d. en d_. Bij voorkeur kiest men de faktoren z 4 o c-j, Cy Cy d2f d^ en dg alle ofwel positief of wel negatief.

Doordat het signaal afkomstig van aftakking 45 door~.de- signaal inversie in de versterker/verzwakker -Cy die hier dus als inverterend 5 element optreedt, in tegenfase ten opzichte van de signalen van de aftakkingen 41 en 37 aan de eerste signaalkotibineereenheid 18 wordt toegevoerd vindt, afhankelijk van de waarden van en Cj. een geheel of gedeeltelijke uitdoving plaats van de signalen die via de vertragings-lijn 25 en de eerste aftakkingen 37, 41 en 45 de uitgangsklem 22 het 10 eerst bereiken. Dit is gewenst om te voorkcmen dat deze signalen die het eerst de uitgangsklem 22 bereiken (ook wel de eerste reflékties genoemd) een niet al te grote amplitude hebben. Hetzelfde geldt natuurlijk voor de drie signalen afkanstig van de tweede aftakkingen 40, 44 en 48.

15 Een al te grote amplitude voor deze eerste reflékties, die zou ontstaan indien de signalen van de aftakkingen 37, 41 en 45 resp. 40, 44 en 48 met eenzelfde fase aan de eerste resp. tweede signaal-kanbineereenheid zouden worden toegevoerd, levert namelijk een zeer onnatuurlijk effékt in het uitgangssignaal van de inrichting, waardoor 20 geen goed pseudo-stereo signaal kan warden verkregen.

Het zij vermeld dat de uitvinding niet is beperkt tot de uitvoeringsvoorbeelden zoals in de figuren getoond. De uitvinding is eveneens van toepassing op die inrichtingen die op niet op het idee van de uitvinding betrekking hebbende punten van de getoonde uit-25 voeringsvoorbeelden verschillen.

30 1 8303945

Claims (6)

1. Inrichting -voor het realiseren van een pseudo-stereo signaal, voorzien van: - een ingangsklem voor het ontvangen van een mono signaal, - tenminste twee signaalkanalen gekoppeld aan de ingangsklem, elk 5 signaalkanaal bevattende een vertragingslijn voorzien van een ingang en een uitgang en waarvan de uitgang is teruggèkqppeld naar de ingang, ai - een eerste en een tweede signaalkotibineereenheid waarvan een uitgang is gekoppeld met een eerste resp. tweede uitgangsklem voor het 10 leveren van een eerste en een tweede uitgangssignaal, met het kenmerk, dat de vertragingslijnen zijn voorzien van een eerste en een tweede aftakking, dat de eerste aftakkingen van de vertragingslijnen zijn gekoppeld met een ingang van de eerste signaalkcmbineer-eenheid, dat de tweede aftakkingen van de vertragingslijnen zijn 15 gekoppeld met een ingang van de tweede signaalkombineereenheid en dat de eerste en de tweede aftakking van tannins te tsree vertragingslijnen van de inrichting niet samenvallen.

2. Inrichting volgens conclusie 1, met het kenmerk, dat, indien het aantal n van de met de signaalkanalen overeenkomende 20 vertragingslijnen even is, van de ene helft ^van de vertragingslijnen de eerste aftakkingen in de tijd gezien vóór de tweede aftakkingen liggen en van de andere helft de tweede aftakkingen juist vóór de eerste aftakkingen liggen en dat, indien het aantal n oneven is, van vertragingslijnen de eerste aftakkingen in de tijd gezien vóór 25 de tweede aftakkingen liggen en van -γ- vertragingslijnen de tweede aftakkingen juist vóór de eerste aftakkingen liggen.

3. Inrichting volgens conclusie 1 of 2, met het kenmerk, dat de ingang en de uitgang van elke vertragingslijn dé twee bij de vertragingslijn behorende aftakkingen vormen.

4. Inrichting volgens conclusie 1 of 2, waarbij de ingang van tenminste één vertragingslijn één van de twee bij deze vertragingslijn behorende aftakkingen is, met het kenmerk, dat tussen de ingangsklem en de signaalkanalen een additionele vertragingslijn is aangebracht.

4 » EHN 10.840 11 Conclusiesι

5. Inrichting volgens conclusie 4, met het kenmerk, dat de 35 vertragingstijd van de additionele vertragingslijn varieerbaar is.

6. Inrichting volgens conclusie 2, voorzien van zes signaalkanalen met bijbehorende vertragingslijnen, waarbij de ingangen van drie van de zes vertragingslijnen de bij deze vertragingslijnen 8303945 4 · PHN 10.840 12 w behorende eerste aftakkingen en de ingangoi van de andere drie vertragings— lijnen de bij deze vertragingslijnen behorende tweede aftakkingen vormen, me the t kenmerk, dat van die drie eerste aftakkingen gekoppeld aan de ingang van de bijbehorende vertragingslijnen er tenminste één wel en 5 tenminste êén niet via een inverterend element met de eerste signaalkcm-bineereenheid is gekoppeld en dat Van die drie tweede aftakkingen gekoppeld aan de ingang van de bijbehorende vertragingslijnen er tenminste êên wel en tenminste êén niet via een inverterend element met de tweede signaalkanbineereenheid is gekoppeld. 10 15 20 25 1 35 83 0 3 9 4 5