Οι Βρετανοί κάνουν σίγουρα, τουλάχιστον μια πεντάδα πράγματα, καλύτερα από τους Αμερικάνικους και σε αυτά τους υποστηρίζουμε μέχρι να βγει μαχαίρι. Παίζουν μπάλα καλύτερα (αυτό ίσως πλέον να σηκώνει μια κουβέντα), έχουν καλύτερο χιούμορ (το καλύτερο εδώ είναι πολύ μετριοπαθής λέξη), παίζουν καλύτερή μουσική (όλων των ειδών) και για να φτάσω εκεί που ξεκίνησα να πηγαίνω, ΚΑΝΟΥΝ ΚΑΛΥΤΕΡΕΣ ΣΕΙΡΕΣ. Και μόνο που οι Βρετανοί, σου λένε ότι έχουν να πουν, με τρία, άντε το πολύ οχτώ επεισόδια τη σεζόν ενώ οι Αμερικανοί χρειάζονται περίπου από δεκάξι μέχρι εικοσιτέσσερα έχει να πει πολλά.

Επίσης σε αυτό συνηγορεί το πόσες βρετανικές σειρές έχουν ξαναγυρίσει στις ΗΠΑ σε δική τους έκδοση ενώ η ανάποδη διαδρομή αν έχει συμβεί τουλάχιστον σε εμένα παραμένει άγνωστο.

Πάμε τώρα στο θέμα. Μια σειρά, δυο σεζόν, από οχτώ επεισόδια, μία ώρα το καθένα. Ξεκινάει το 2006 και μετά από δυο χρόνια το γύρισαν και οι απέναντι. Παρακολουθούμε τη ζωή του Σαμ Τάιλερ, ενός μπάτσου, που είχε ένα ατύχημα το 2006 και ξυπνάει το 1973. Δεν ξέρει αν είναι τρελός, αν είναι σε κώμα ή αν ταξίδεψε στο χρόνο. Ότι και να συνέβη, είναι σαν να προσγειώθηκε σε άλλο πλανήτη. Ίσως αν βρει το λόγο, να μπορέσει να γυρίσει πίσω.

Αξίζει να τη δεις για πολλούς λόγους. Πρώτον έχει κεντρικό μυστήριο το οποίο δεν είναι κανένα κορυφαίο, αλλά χτίζεται σωστά και σε κάθε επεισόδιο, ξεχωριστή υπόθεση που πάντα διαδραματίζεται το 1973 ενώ σχετίζεται με το 2006. Δεύτερον γιατί έχει κορυφαία μουσική (ακολουθεί σχεδόν τετράωρη λίστα με κομμάτια που ακούγονται στη σειρά)

Τρίτον επειδή είναι κορυφαίο το σκηνικό να βλέπεις πως η αστυνομία του Μάντσεστερ του 1973 μοιάζει με τη σημερινή ΕΛΑΣ. Ξυλοφορτώνει όσους προσαγάγει, φορτώνει σε κόσμο ενοχοποιητικά στοιχεία για να τον κρατήσει μέσα, είναι γενικά του «δεν υπάρχουν ύποπτοι, μόνο ένοχοι» και κάθε φορά μεγάλο σοκ για τον “πολιτισμένο” βρετανό μπάτσο του εικοστού πρώτου αιώνα. Τέταρτον γιατί είναι δεκαέξι μόνο επεισόδια και όχι 157 για να μην τελειώσει ποτέ ή αν τελειώσει να σου έχει φάει τα νιάτα (βλέπε lost, fringe και δεν ξέρω τι άλλο). Πέμπτον έχει κορυφαίο χιούμορ, κορυφαίες ατάκες και για να κλείσω έχει πέσει αυτή η ατάκα η οποία δικαίως έχει τυπωθεί και σε μπλουζάκι.

Poof

ΥΓ. Θα την κρατήσω τη σειρά στο σκληρό για κανένα μήνα σε περίπτωση που κάποιος θέλει και βαριέται να κατεβάζει

Gene Hunt 2014

Ότι ακολουθεί είναι απλά το προοίμιο μιας σειράς από αρθράκια για νουάρ μυθιστορήματα. Τα άρθρα που θα ακολουθήσουν θα λένε δυο λόγια για μερικά από τα πολύ καλά νουάρ που κυκλοφορούν στα τριγύρω βιβλιοπωλεία. Πριν τα άρθρα όμως χρειάζεται κάτι που θα διαχωρίσει το νουάρ από το γενικότατο αστυνομικό μυθιστόρημα γιατί υπάρχει σύγχυση γύρω από το θέμα.

Η σύγχυση αυτή οφείλεται σε διάφορους παράγοντες. Πρώτος και κύριος είναι ότι το νουάρ δεν αποτελεί κάποιο είδος θεσμοθετημένο στην ιστορία των τεχνών (είδος; ύφος; στυλ; δεν έχει καταλήξει κάπου η κουβέντα). Όπως το γνωρίζουμε προήρθε από τον κινηματογράφο. Μπορεί πολλές ταινίες νουάρ να στηρίχθηκαν πάνω σε μυθιστορήματα, αλλά νουάρ πρώτα βαφτίστηκαν οι ταινίες και πολύ αργότερα τα βιβλία του ίδιου ύφους.

Ο όρος προήρθε από γάλλους κριτικούς κινηματογράφου που μετά το τέλος του Β’ ΠΠ, όταν είδαν τις αμερικάνικες ταινίες μιας πενταετίας παρατήρησαν ότι πολύ σκοτείνιασαν τα πράγματα. Μαυρίλα, σκεπτικισμός, ερωτισμός και μακριά από happy ends.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το νουάρ είναι μια υποκατηγορία του αστυνομικού όπως λέμε στη λογοτεχνία ή των ταινιών με έγκλημα όπως λέμε στον κινηματογράφο. Είναι όμως κάτι ενιαίο και ξέχωρο από το όλο σύνολο και διέπεται από κανόνες. Οι κανόνες που διέπουν το φιλμ νουάρ και το νουάρ μυθιστόρημα είναι συγγενείς. Μοιάζουν αλλά έχουν ουσιώδεις διαφορές. Εδώ μας νοιάζει σε αυτή τη φάση τουλάχιστον το λογοτεχνικό κομμάτι.

Πρωτεύον ρόλο στο νουάρ μυθιστόρημα παίζει ο πρωταγωνιστής. Η αντίθεση με το αστυνομικό υπερείδος είναι ότι στο αστυνομικό πρώτο ρόλο έχει η πλοκή. Ο συγγραφέας νουάρ δεν ταλαιπωρείται να χτίσει μια πλοκή γύρω από ένα γρίφο ή ένα περίεργο φόνο αλλά να χτίσει τον ήρωα του. Ο αναγνώστης του νουάρ ταυτίζεται με τον ήρωα του. Δεν παρακολουθεί έναν Σέρλοκ που τον θαυμάζει και κάποιες φορές δεν τον καταλαβαίνει αλλά ζει την ιστορία μέσα από τον ήρωα του. Ο ήρωας δεν έχει τίποτα το εξιδανικευμένο. Δεν μιλάμε για αστεία πράγματα όπως τον εθισμό στην κοκαΐνη, μιλάμε για προβλήματα. Έχουμε παρελθόν τεράστιο, γυναίκα που μας βασανίζει και ας εμφανίζονται κι άλλες, κολλήματα που πρέπει να κοιτάξουμε σε κανέναν γιατρό. Άσε που πολλές φορές τα κάνουμε οι ίδιοι σκατά.

Πέρα από τον ήρωα πολύ σημαντικό είναι το περιβάλλον. Η πόλη είναι ο χώρος που διαδραματίζεται το νουάρ. Αν διαβάσεις νουάρ για ένα μέρος που έχεις πάει κατά πάσα πιθανότητα θα χαμογελάσεις σε πολλά σημεία γιατί είχες δει αυτό ακριβώς που βλέπεις πάλι μέσα από τον ήρωα σου. Αν πάλι δεν έχεις πάει τότε θα θελήσεις. Το παράδοξο είναι ότι οι πόλεις του νουάρ είναι σκατά. Βρέχει συνέχεια, έχει υγρασία που πονάνε τα κόκαλα σου, αν βγεις μόνος βράδυ ή θα σε κλέψουν ή θα σε βιάσουν. Πάραυτα θες να πας. Προσωπικά ψοφάω να επισκεφτώ μια από τις ασχημότερες και μεγαλύτερες πόλεις στον κόσμο, αυτή του Μεξικού, μόνο λόγω της αγάπης για ένα μονόφθαλμο μπαγάσα.

Μετά είναι η ιστορία. Η ιστορία δεν είναι κάτι εντυπωσιακό κατά πάσα πιθανότητα. Το εύρημα των νουάρ ιστοριών οι μεγάλοι συγγραφείς τύπου Αγκάθα Κρίστι θα το απέρριπταν χωρίς δεύτερη σκέψη. Σε καθηλώνει η ψυχολογία του ήρωα και το υπόβαθρο της ιστορίας. Το υπόβαθρο είναι ολόκληρος ο χάρτης της κοινωνίας, ταξικές συγκρούσεις, πλούσιοι σε γειτονιές κάστρα και φτωχοί στις πολυκατοικίες του κέντρου, άνεργοι αλλά και μικροαστοί που συμπεριφέρονται σαν μικροαστοί, διεφθαρμένοι πολιτικοί και μπράβοι δολοφόνοι, νεοναζί και πορείες. Αυτό είναι το νουάρ. Ο κόσμος όλος, ο κόσμος ο κανονικός. Δεν είναι τυχαίο που το νουάρ μυθιστόρημα το διάλεξαν ως τρόπο έκφρασης πολλοί αριστεροί ή αναρχικοί. Εδώ υπάρχει ολόκληρη λίστα http://goo.gl/I247U4 από ανθρώπους του χώρου που ασχολήθηκαν με το νουάρ μυθιστόρημα.

Αυτά είναι λίγα από τα στοιχεία που κάνουν το νουάρ ξεχωριστό. Υπάρχουν κι άλλα όπως το σεξ, το γεγονός ότι ο ήρωας δεν είναι ποτέ μόνος απέναντι σε ότι έχει απέναντι. Έχει συντρόφους, έχει μαζί του την τάξη του που όταν θα χρειαστεί βοήθεια θα βρει αμέριστη αλληλεγγύη.

Υ.Γ.1. Οι συγγραφείς νουάρ δεν γράφουν μόνο νουάρ. Στην πραγματικότητα τα νουάρ είναι μειοψηφία στο σύνολο του έργου τους. Επίσης να αναφέρω ότι μερικά από τα καλύτερα νουάρ δεν έχουν την κλασική ντεντεκτιβιστορία ως μοτίβο. Υπάρχουν νουάρ που είναι μια ιστορία εκδίκησης, υπάρχει και νουάρ που είναι η ιστορία μιας τρομοκρατικής οργάνωσης.

Υ.Γ.2. Ένα άλλο σημείο που λατρεύουμε οι των νουάρ είναι οι αναφορές. Μέσα από τις εμμονές των ηρώων μας, μαθαίνουμε για ποιητές αγνώστους μακρινούς, για μουσικές που ψάχνουμε να ακούσουμε και για τους επόμενους συγγραφείς που κάποια στιγμή θα διαβάσουμε.

Υ.Γ.3. Αρθράρα σχετική με το νουάρ και την κρίση http://goo.gl/TnGBz9

Serge Daney

Το Λυσσιατρείο πριν ενάμισι χρόνο κατέβασε ρολά. Πήξαμε, βαρεθήκαμε, ήταν και το καλοκαίρι, το κλείσαμε το κωλομάγαζο και πήγαμε σπίτια μας. Είπαμε 2-3 φορές να το ξανανοίξουμε, πήξαμε, βαρεθήκαμε, δε γράψαμε τίποτα και δεν το βάλαμε μπρος. Προφανώς δεν τράβαγε όπως ήταν. Οπότε του τραβήξαμε μια ανακαίνιση και το επαναλειτουργούμε με διαφορετικό σχέδιο. Blog κριτικής μέσες άκρες. Βιβλία που διαβάσαμε, ταινίες που είδαμε, δίσκοι που ακούσαμε, εικόνες που χαζέψαμε, ποιήματα που μας την έδωσαν και πάει κάπως έτσι…

Μαζεύτηκαν Αντώνης, Βαγγέλης, Φώτης και ένα καράβι τεχνοκράτες και την ονομάσαν Κυβέρνηση Εθνικής Σωτηρίας Μακράς Πνοής. Θέλουν και μακρά πνοή τρομάρα τους.  Την ίδια ώρα που ο υπουργός της των οικονομικών Ράπανος, έγινε ραπανάκι για την όρεξη σε ένα κυρίως μενού που ταιριάζει γάντι με την εποχή των Μνημονίων και της λιτότητας, ένα άδειο πιάτο στο τραπέζι. Δε τα βρήκαν στη μοιρασιά, προφασίστηκε ασθένεια και να περάσει ο επόμενος!

Δημιούργησαν ξανά και υπουργείο ναυτιλίας μετά από απαίτηση των εφοπλιστών. Των εφοπλιστών, που κοκορεύονται ότι κρατάνε ψηλά τη σημαία της χώρας στην επιχειρηματικότητα, άσχετα αν αυτή η σημαία είναι καμουφλαρισμένη σε σημαία Παναμά ή Τιμπουκτού. Ξεχάστηκε όμως και ο υπουργός Βερνίκος πάνω στην πρεμούρα να επιτελέσει το εθνικό έργο ότι είναι κι ο ίδιος εφοπλιστής και ότι έχει στην κατοχή του off shore εταιρείες, λεπτομέρειες που κάθονται και τις ψάχνουν κάτι κολλημένοι, κι έτσι έγινε θέμα, απολογήθηκε το παιδί, τον χάσαμε κι αυτόν. Continue Reading »