Noorse kroon
De Noorse kroon is de munteenheid (het geld) van Noorwegen. De kroonmunten zijn die van: 50 cent & 1, 5, 10 en 20 Noorse kroon.
De bankbiljetten zijn er vanaf 50 kroon, en ook die van 100, 200, 500 en 1.000 Noorse kroon. De afkorting is kr en de officiële muntcode van de Noorse kroon is NOK.
Geschiedenis
De Noorse kroon werd geïntroduceerd in 1875. Voor de die tijd werd de Zweedse kroon en de Deense kroon gebruikt. De drie munteenheden waren overigens aan elkaar gekoppeld. Dat betekent dat de Noorse kroon, Zweedse kroon en Deense kroon in die tijd evenveel waard waren. Het was zelfs mogelijk om de drie munteenheden in alle drie de landen te gebruiken. In 1914 kwam een einde aan deze monetaire unie. Toen werd namelijk de goudstandaard losgelaten vanwege het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. Sindsdien zijn de drie munteenheden niet meer evenveel waard.
In 1916 werd de Noorse kroon weer aan de goudstandaard gekoppeld. Die beslissing werd in 1920 weer ongedaan gemaakt. In 1928 werd de Noorse kroon voor de derde keer aan de goudstandaard gekoppeld. Toch was dat maar van korte duur. In 1931 werd definitief besloten om van de goudstandaard af te stappen. In plaats daarvan weer de Noorse kroon in 1933 aan de Britse pond gekoppeld. 1 Britse pond was gelijk aan 19,9 Noorse kronen. Vanaf 1939 was de Noorse kroon gekoppeld aan de Amerikaanse dollar. Eén dollar stond gelijk aan 4,4 Noorse kronen.
Tijdens de Duitse bezetting behield Noorwegen haar eigen munteenheid. De Noorse kroon werd toen gekoppeld aan de Duitse mark. 1 kroon stond gelijk aan 0,6 Duitse mark. Na de Tweede Wereldoorlog werd de Noorse kroon opnieuw gekoppeld aan de Britse pond. Eén pond stond gelijk aan 20 Noorse kronen.
Sinds 1992 werd de Noorse kroon een vrije koers. Dat betekent dat de munt niet meer gekoppeld is aan een andere munteenheid.
Uiterlijk
In onderstaande tabellen staan de eigenschappen van de Noorse munten en bankbiljetten opgesomd. Omdat de huidige bankbiljetten van de Noorse kroon auteursrecht hebben, staan links weergegeven naar afbeeldingen van de munten op de website van de centrale bank van Noorwegen.
Munten
| Waarde | Afbeelding | Materiaal | Diameter (mm) |
Dikte (mm) |
Gewicht (gram) |
Kopzijde | Muntzijde | Jaar | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Afbeelding | 75% koper 25% nikkel |
21 (met gat) |
1,70 | 4,35 | Monogram van koning Harald V en de tekst Norge | Vogel, waarde en jaar | 1997 | |
| 5 | Afbeelding | 26 (met gat) |
2 | 7,85 | Orde van Sint-Olaf met de tekst Kongeriket Noreg | Bladeren van de acanthus, waarde en jaar | 1998 | ||
| 10 | Afbeelding | 81% koper 10% zink 9% nikkel |
24 | 6,8 | Koning Harald V | Het dak van een staafkerk, waarde en jaar | 1995 | ||
| 20 | Afbeelding | 27,5 | 9,9 | Vikingschip, waarde en jaar | 1994 | ||||
Bankbiljetten
| Waarde | Afbeelding | Voorzijde | Achterzijde | Jaar | |
|---|---|---|---|---|---|
| 50 kr | Afbeelding | Vuurtoren van Utvær | Baken van een vuurtoren en het sterrenbeeld Grote steelpan | 2018 | |
| 100 kr | Afbeelding | Gokstadschip | Containerschip met globe en sterrenbeeld Orion | 2017 | |
| 200 kr | Afbeelding | Kabeljauw | Vissersboot, vissersnet en betonning | 2017 | |
| 500 kr | Afbeelding | RS 14 Stavanger | Boorplatform, oliepijp en een ammoniet | 2018 | |
| 1000 kr | Afbeelding | Golf in de zee | Open zee met watermoleculen | 2019 | |
Gebruik
De Noorse kroon is de officiële munteenheid van Noorwegen. Dat betekent dat de Noorse kroon het wettige betaalmiddel is in het land. Buiten Noorwegen wordt de Noorse kroon geaccepteerd in sommige plaatsen net over de grens met Zweden en Finland. Ook in sommige Zweedse en Deense havensteden wordt de munteenheid geaccepteerd. Buiten Noorwegen heeft de Noorse kroon geen officiële status.
In 2017 berichtte Posten Norge dat de munten van 10 Syrisch pond erg leken op de munten van 20 Noorse kroon. De munten leken zoveel op elkaar dat frisdrankautomaten, spelautomaten en geldwisselautomaten vaak niet het verschil zagen. Zij accepteerden 10 Syrisch pond en dachten dat het 20 Noorse kroon was. Het gebruik van Syrisch pond is eigenlijk goedkoper. 20 Noorse kroon is meer dan 51 keer zoveel waard als 10 Syrisch pond. Toch levert dit weinig problemen op. In Noorwegen zijn er amper mensen met Syrische ponden in hun bezit. De mensen die het hebben, hebben dat vaak in een kleine hoeveelheid.
Links