Ο Άγιος Εφραίμ ο Σύρος είπε:
Ο Θεός επιτρέπει να δοκιμαστεί ο καθένας με διάφορες θλίψεις σύμφωνα με το σχέδιο Του, για να φανερωθούν αυτοί που πραγματικά Τον αγαπούν.

Ο Άγιος Εφραίμ ο Σύρος, με τη βαθιά ασκητική και θεολογική του σοφία, μας αποκαλύπτει ένα ουσιώδες πνευματικό κριτήριο: οι θλίψεις δεν αποτελούν ένδειξη εγκατάλειψης από τον Θεό, αλλά χώρο φανέρωσης της αληθινής αγάπης του ανθρώπου προς Αυτόν.

Η δοκιμασία στη ζωή του ανθρώπου δεν είναι τυχαίο γεγονός ούτε μια απλή δυσκολία της καθημερινότητας.

Η δοκιμασία είναι ο σταυρός που ο καθένας μας καλείται να σηκώσει, όχι ως τιμωρία, αλλά ως οδός σωτηρίας. Ο ίδιος ο Χριστός μάς αποκάλυψε ότι «ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ». Ο σταυρός, λοιπόν, δεν είναι κάτι ξένο προς την πνευματική ζωή· είναι το ίδιο το πέρασμα από τον εγωισμό στην αγάπη.

Όπως ο γεωργός σπέρνει με υπομονή την γη, έτσι και ο χριστιανός σπέρνει το όνομα του Θεού μέσα στην καρδιά του. Και έρχεται ώρα — όχι με ανθρώπινο υπολογισμό, αλλά με θεία οικονομία — που η προσευχή κατεβαίνει από τα χείλη στην καρδιά.

Τότε αποκαλύπτεται το μυστήριο: η αληθινή προσευχή δεν είναι τα λόγια, αλλά η καρδιακή ενθύμηση του Θεού. Είναι η μόνιμη παρουσία Του μέσα μας, η γλυκιά μνήμη Του που συνοδεύει κάθε αναπνοή, κάθε πόνο, κάθε χαρά. Είναι το «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με» που δεν λέγεται πια μόνο με τη φωνή, αλλά χτυπά ρυθμικά με την καρδιά.

Η εργασία, μέσα στην ορθόδοξη χριστιανική παράδοση, δεν είναι απλώς ένα μέσο βιοπορισμού, αλλά τρόπος ζωής ευλογημένος από τον Θεό.

Ο Απ. Παύλος λέγει χαρακτηριστικά: «Εἰ τίς οὐ θέλει ἐργάζεσθαι, μηδέ ἐσθιέτω». Δηλαδή όποιος δεν θέλει να εργάζεται να μην τρώει κιόλας.

Από την αρχή της δημιουργίας, ο άνθρωπος τοποθετείται «ἐν τῷ παραδείσῳ τῆς τρυφῆς ἐργάζεσθαι καὶ φυλάσσειν αὐτόν»· η εργασία προηγείται της πτώσεως και φανερώνει τη συνεργία του ανθρώπου με τον Δημιουργό. Όταν τελείται με ταπείνωση και ευχαριστία, γίνεται προσευχή σιωπηλή και ενέργεια ευάρεστη ενώπιον του Θεού.

Η κατάκριση του άλλου δεν είναι απλώς ένα λάθος της γλώσσας, κάτι που μας ξέφυγε, αλλά μια αποκάλυψη της καρδιάς μας.

Στην ορθόδοξη χριστιανική παράδοση, η κρίση του πλησίον θεωρείται από τις πλέον μεγάλες πνευματικές πτώσεις, όχι μόνο επειδή αδικεί τον άνθρωπο που κατακρίνουμε, αλλά κυρίως επειδή φανερώνει την εσωτερική μας κατάσταση, χωρίς όμως να μπαίνουμε στην διαδικασία της μετάνοιας.

«Δοκιμάζοντες τί ἐστι εὐάρεστον τῷ Κυρίῳ» (Ἐφεσ. 5.10).

Πρός τούς χριστιανούς τῆς Ἐφέσου ἀπευθύ­νε­ται σήμερα ἀπόστολος Παῦλος καί δι᾽ αὐτῶν πρός τούς χριστιανούς ὅλων τῶν ἐποχῶν καί πρός ἐμᾶς σήμερα, καί μᾶς συμβουλεύει πῶς πρέπει νά ζοῦμε ὡς μέλη τῆς Ἐκκλησίας καί ὡς μέλη τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ.

Ἀνάμεσα, λο­ι­πόν, στίς ἄλλες συμ­βου­λές πού δίδει ὁ πρωτο­κο­ρυφαῖος ἀπό­στολος εἶ­ναι καί αὐτή πού προ­α­νέφερα. Συστή­νει στούς χριστιανούς τῆς Ἐφέσου νά ἐξετάζουν κάθε φο­ρά τί εἶναι αὐτό πού εἶναι εὐ­άρεστο στόν Θεό, τί εἶ­ναι αὐτό πού τόν εὐχα­ριστεῖ καί τόν χαρο­ποιεῖ.

Ὁ ἀπόστολος Παῦλος βεβαίως, ἀδελφοί μου, γνωρίζει ὅτι δέν εἶναι δυνατόν νά βρίσκεται πάντοτε κοντά τους γιά νά τούς λέει τί θά πρέ­πει νά κάνουν καί τί νά ἀποφεύγουν· καί γνω­ρί­­ζει ἀκόμη ὅτι εἶναι ἀνάγκη νά ἀποκτήσουν οἱ ἴδιοι τό κριτήριο ἐ­κεῖνο πού θά τούς βοη­θᾶ στήν ὀρθή ἐπιλογή. Καί τό κριτή­ριο αὐτό δέν εἶναι ἄλλο ἀπό τό «τί ἐστιν εὐ­ά­ρεστον τῷ Κυρίῳ».

«Ἦν δέ Ἀνδρέας … εἷς ἐκ τῶν ἀκουσάντων πα­­ρά Ἰωάννου καί ἀκολου­θησάντων αὐτῷ» (Ἰωάν. 1.40).

Ἑορτή ἀποστολική ἡ σημερινή, ἑ­ορ­­τή τοῦ πρωτοκλή­του τῶν ἀπο­στόλων, ἀπο­στόλου Ἀνδρέου.

Ὀνομάζεται πρωτό­κλη­­τος, γιατί ἦταν ὁ πρῶτος πού δέχθηκε τήν πρόσκληση τοῦ Χριστοῦ νά τόν ἀκολουθήσει καί ἀποφάσισε ἀμέσως νά ἐγκαταλείψει τά πά­ν­­τα, ἀκόμη καί τόν δι­δάσκαλό του, τόν Τί­μιο Πρόδρομο, καί νά ἀκολουθήσει τόν Χριστό. Ἐγ­κα­τέλειψε τά πά­ντα γιά Ἐκεῖνον. Ὄχι γιατί δέν ἀγαποῦσε τόν κόσμο, ὄχι γιατί δέν ἀγαποῦσε τόν ἅγιο Ἰω­άν­νη τόν Πρόδρομο, ἀλ­λά γιατί εἶχε πι­στεύ­σει στόν λό­γο τοῦ διδασκάλου του, ὅτι ἐκεῖνος πού θά ἐρχόταν μετά ἀπό αὐ­τόν, ἦταν ἐκεῖνος τόν ὁποῖο θά ἔπρεπε νά ἀκο­λουθήσουν, για­τί ἐκεῖ­νος ἦταν τό φῶς, ἦταν ἡ ζωή, ἦταν ἡ ὁδός, πού θά ἔπρεπε νά βα­δίσουν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι.

«Ψυχή, ἔχεις πολλά ἀγαθά κείμενα εἰς ἔτη πολλά· ἀναπαύου, φάγε, πίε, εὐφραίνου» (Λουκ. 12.19)

Δύο ἀντίθετες εἰκόνες μᾶς παρουσίασαν τά ἀναγνώ­σματα τῆς σημερινῆς Κυριακῆς. Ἀπό τή μία ὁ ἀπόστολος Παῦλος καυχᾶται γιά τόν Σταυρό τοῦ Κυρίου, γιά τό ἔσχατο δηλαδή ὅριο τῆς ἀνθρωπίνης ἐξαθλιώ­σεως καί τῆς θείας κενώσεως, καί ἀπό τήν ἄλλη ὁ ἄφρων πλούσιος τῆς εὐαγγελικῆς παραβολῆς καυ­χᾶται γιά τά πολλά ἀγαθά πού τοῦ ἀπέφερε ἡ εὐφορία τῆς γῆς καί τά ὁποῖα τοῦ ἐξασφαλίζουν μία πλού­σια ζωή «εἰς ἔτη πολλά», γιά πολλά χρόνια.

Ὁ ἕνας, ὁ ἀπόστολος Παῦλος, δέν καυχᾶται μόνο γιά τόν Σταυρό τοῦ Χριστοῦ, ἀλλά ἀκολουθεῖ μέ χαρά τό παράδειγμά του. Στόν Σταυρό τοῦ Χριστοῦ σταυρώνει τόν κόσμο «σύν ταῖς πράξεσιν αὐτοῦ καί ταῖς ἐπιθυμίαις», μέ τίς πράξεις καί τίς ἐπιθυμίες του, μέ τίς κακίες καί ἀδυναμίες του, μέ τίς φιλοδοξίες καί τίς πλεονεξίες του, καί συγχρόνως σταυρώνει καί τόν ἑαυτό του γιά τόν κόσμο, νεκρώνει δηλαδή καί ἀκυρώνει τήν ἐπίδραση πού μπο­ρεῖ νά ἔχουν ὅλα αὐτά μέσα του, γιατί τά θεωρεῖ ἀσήμαντα σέ σύγκριση μέ αὐτό πού κερδίζει ὁ ἄνθρωπος μέσα ἀπό τή μετοχή του στόν Σταυρό τοῦ Χριστοῦ καί μέσα ἀπό τήν οἰκείωσή του μέ τή σταύ­ρωσή του.

 «Ὡς ἐμψύχῳ Θεοῦ κιβωτῷ ψαυ­έ­τω μηδαμῶς χείρ ἀμυήτων», ψάλ­λει πανηγυρικά σήμερα ἡ Ἐκ­κλη­σία μας, ἑορτάζοντας τήν εἴσοδο τῆς Παναγίας Παρθένου στά Ἅγια τῶν Ἁγίων, ἐκεῖ ὅπου μόνο ὁ ἀρ­χι­ερεύς «ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ», μία φορά τόν χρόνο, εἰ­σήρ­­­χετο γιά νά προσφέρει θυσία στόν Θεό.

Εἰσέρχεται ἡ Παναγία, μόλις τριῶν ἐτῶν, στό ἱερότερο σημεῖο τοῦ ναοῦ τῶν Ἱεροσολύμων, ἐκεῖ ὅπου ἐφυλάσσετο ἡ κιβωτός μέ τίς πλά­κες τῆς Δια­θή­κης καί ἡ ράβδος Ἀα­­ρών, πού εἶχε βλαστήσει, καί τό μάν­να μέ τό ὁποῖο εἶχε θρέψει ὁ Θεός τούς Ἰουδαίους κατά τή διάρκεια τῆς τεσσαρακονταετοῦς πορείας τους πρός τή γῆ τῆς ἐπαγγελίας.

Μέσα στη βοή των ημερών,

όταν ο νους βαραίνει από τον κόπο

κι η ψυχή ξεχνά να αναπνεύσει,

η προσευχή ανατέλλει

σαν ήλιος πίσω από τα σύννεφα.

Όποιος προσεύχεται,

δεν αποδρά από τη ζωή,

την φωτίζει.

Βρίσκει τη δύναμη να συγχωρεί,

να σηκώνει με πραότητα

το βάρος της κάθε μέρας,

να βλέπει στο ταπεινό

το ιερό και το ωφέλιμο.

Μέσα στην ησυχία του Αγίου Βήματος

αρχίζει το αόρατο μυστήριο·

ο ιερέας, λειτουργός της θείας οικονομίας,

κρατά στα χέρια του τον άρτο της ζωής,

και τον μεταποιεί σε ένσαρκο σύμβολο

του Αμνού του Θεού.

Όσο πλησιάζω στο φως

τόσο βαθαίνει η νύχτα μέσα μου.

Το κερί που κρατούσα με καμάρι

μπροστά στον ήλιο στέκει ανόητο και μικρό

κι εκεί ανακαλύπτω

πως δεν υπήρξα ποτέ φως,

παρά μόνο σκιά που χόρευε στης πλάνης τον ρυθμό.

Η ψυχή του ανθρώπου είναι πλασμένη για την ειρήνη, όμως συχνά βαραίνει από το φορτίο των αμαρτιών, των λανθασμένων επιλογών, των ανομολόγητων σκέψεων και πράξεων.

Αυτό το βάρος δεν φαίνεται πάντα εξωτερικά, αλλά πολλές φορές κρύβεται μέσα μας, ανοίγει πληγές και γεμίζει σκοτάδι τα εσώψυχά μας. Ο άνθρωπος μπορεί να προσπαθήσει να βρει ανακούφιση σε ποικίλες χαρές ή απολαύσεις, όμως η αληθινή ανάπαυση δεν έρχεται αν δεν καθαρθεί ο εσωτερικός του κόσμος. Και αυτή η κάθαρση δίδεται μέσα από το μυστήριο της εξομολόγησης.

Να ζητάτε από τους ιερείς να σας διαβάζουν ευχές, όμως χρειάζεται κι εσείς να «υποστηρίζετε» τις ευχές αυτές, με την ζωή σας.

Η Εκκλησία δεν κάνει «μαγικά».

Οι ιερείς επικαλούνται την Χάρη του Θεού να έρθει στην ζωή κάθε πιστού δια των ευχών, όμως εάν ο άνθρωπος δεν ζει ενεργά την Μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας, μια ευχή δεν μπορεί να φέρει κάποιο αποτέλεσμα.

Χρειάζεται να καταλάβουμε ότι οι ευχές είναι συμπληρωματικές στην ήδη υπάρχουσα Μυστηριακή ζωή του πιστού και όχι αυτόνομες καταστάσεις.

Το ζητούμενο είναι να προσπαθούμε να ζούμε με τον Θεό στη ζωή μας. Και αυτό σημαίνει να προσπαθούμε να ακολουθούμε τις εντολές Του με υπακοή και ταπείνωση.