Yes - Close to the Edge (1972)

Tja, je kunt je ook afvragen hoe echt de echte Yes vandaag de dag nog is. Eigenlijk is Yes anno 2025 (net als de Geeks) een Yes coverband geworden, maar dan wel met Steve Howe als gitarist.

Voor mij klinkt Geeks met Jon Anderson nu meer Yes dan de huidige Yes zelf. Maar dat heeft ook te maken met Jon zijn stem. Die blijft ongeëvenaard en zal voor altijd verbonden blijven aan de muziek van Yes.

Daarom hebben Jon en de Geeks bij mij toch een streepje voor op Yes met Steve Howe.

Maar eigenlijk zijn het allebei gewoon coverbands met 1 origineel bandlid van Yes

Zeker. Droevig maar waar.
Ik mis alleen de samenwerking tussen Wakeman en Anderson wel een beetje.
Je kunt ook een band verlaten, zoals Steve Hackett ooit deed, en dan meer als (de oude) Genesis blijven klinken dan de overgebleven erfgenamen met de naam van de band. Is ook een prestatie.

In 2/3 jaar tijd was de productie van Yes wel bijzonder groot met een 4 tal albums. En was de groep ook bijzonder gegroeid in een vooraanstaande progband (toendertijd hadden we het over symphonisch). Na het voor mij wat wisselvallige 'Fragile' kwam de band bijzonder sterk voor de dag met 'close to the edge'. Een ware klassieker. 3 nummers maar, dit keer geen korte nummers meer. Ik heb naast vinyl ook een re issue met daarop nu 4 extra nummers.
Maar enkel de originele plaat komt nu aan de orde. Op dit album halen de leden het beste bij elkaar naar boven in waarschijnlijk de beste formatie.
Genialiteit en virtuositeit leidt de groep naar ongekende hoogte.

'Close to the edge' een 18,5 minuut durende reis, een soort riviertocht dat meandert door een steeds wisselende omgeving. Een exploratietocht in 4 delen, een onstuimig begin wat daarna vaak standaard werd bij zulke werken en daarna neemt de zang, rustige instrumentaria het over. Jon Anderson geheel beïnvloed door allerlei mystieke, spirituele zaken lijkt soms wel de reisleider hierin, maar de andere leden hebben ook een geheel eigen inbreng. Prachtig is halverwege het orgelspel van Rick Wakeman. Jon Anderson die niets moest hebben van de traditionele religie heeft bewust dat gedeelte met orgel gewild. Het orgel (kerkinstrument pur sang) wordt op een gegeven moment overschaduwd door de moog : de oude religie heeft zijn tijd gehad, de nieuwe is aanstaande. Zo wemelt het van allerlei (verborgen) boodschappen in ieder geval als ik sommige recensenten mag geloven.

Het gekke is dat ik ondanks dat ik Yessongs op cassette had, dit nummer van 18,5 minuut nooit specifiek was opgevallen. Dat begrijp ik achteraf niet, maar je kunt ook niet te veel vragen van 16/17 jarige die ik toen was. Pas tijdens de top 2000 was (of is) 'close to the edge' pas echt bij mij bekend geraakt, altijd het langste nummer van de top 2000 en vaak werd het geheel uitgezonden. Ik heb nog even gecheckt, in 2024 stond het nummer er nog in, maar de vraag is hoe lang nog. Zelf ben ik ook al een paar jaar afgehaakt bij de top 2000 en ik denk dat dit voor meer liefhebbers van wat afwijkende, moeilijke muziek is.
'Close to the edge' is dus ergens wel een mijlpaal en de prachtige tekening van Roger Dean (getoond in de binnenkant van de dubbelhoes) is prachtig.

'And You and I' is het tweede nummer van de plaat , iets meer dan 10 minuten duurt het. Niet die avontuurlijke exploratietocht, maar 'And You and I' is een heel intiem nummer. Prachtig akoestisch getokkel van Steve Howe, het zachte basgepluk van Chris Squire en de speelse aanslagen van Rick Wakeman bepalen in het begin de song, dat verandert langzaam naar een mooie instrumentale middensectie; en zo door naar een passage waar Howe en Wakeman (op Mellotron) voor een hartverwarmend lang muzikaal moment zorgen. Ongelooflijk mooi nummer, ook iets toegankelijker dan 'close to the edge'.

Het laatste nummer keert de groep terug naar wat ze ook zijn, een rock groep. Met bijna 9 minuten is 'Siberian Kathru' het kortste nummer. Chris Squitre is hier helemaal in zijn element en kan zijn ding doen. Maar ook Steve Howe laat puik gitaarwerk horen en Rick Wakeman laat op gegeven moment de clavecimbel aanrukken. Maar wat ook opvalt de prachtige harmonieuze samenzang. En natuurlijk zorgt Bill Bruford voor een strak aangehouden tempo. Het was voor hem ook het laatste album, hij had het gevoel dat dit wel de top was en dat hij zich niet meer verder kan ontwikkelen bij Yes. Vandaar dat hij na dit album overstapte naar King Crimson.

Een klassieker dit album niet voor niets staat het rond de 100 in de top 250 op Music Meter. Ook een baanbrekend album , zoveel muzikaliteit in 40 minuten geperst.

En daarna, het 5e album 'tales from topographic oceans'. Waarschijnlijk het album waar het meest over geschreven is , het album dat de Yes aanhang verdeelde, misschien wel het meest hoogdragende album uit de jaren 70. Met een zware spirituele achtergrond, loodzware invulling was dit ook één van die albums die het moest ontgelden bij de punk en new wave. Als de muziek allemaal zo moeilijk moet zijn, terug naar de eenvoud van 3 akkoorden. Het kan verkeren.

Het nummer 'Close to the Edge' is wat mij betreft het magnus opus van Yes, niet zozeer de hele LP. Beide andere nummers zijn ook mooi, maar wat mij betreft geen 5 sterren waard.

Stel je toch eens voor:
- Kant A: Yours is no Disgrace + Roundabout
- Kant B: Close to the Edge
Dat was een echte klassieker geweest.
Een klassieker die direct in mijn Top 10 had gestaan.

And You And I hoor ik tien keer liever dan Roundabout….. smaken verschillen.

Ik eigenlijk ook. Maar dat komt vooral omdat ik het laatste nummer gewoon te vaak gehoord heb. Bovendien vind ik het in die acht minuten eigenlijk te lang duren. Ik zeg het niet vaak als het op progrock aankomt, maar van Roundabout hoor ik liever de singleversie. Niettemin een uitstekend nummer.

Wat niet wegneemt dat ik Close to the edge als geheel, gewoon in zijn huidige vorm, toch beschouw als het magnum opus van Yes. Het plaatkantvullende titelnummer is groots en ongeëvenaard, maar de twee nummers op kant B zijn toch ook hoogtepunten. Jammer dat je er maar 2 van de 3 als favoriet mag aanvinken
(het zijn uiteindelijk CTTE en And you and I geworden).

Ik kende dit album nog niet, maar wat een heerlijke plaat. Fantastisch gemusiceerd. Er gebeurt zo ontzettend veel en elke luisterbeurt hoor ik weer andere dingen. Ik vind vooral het jazzy baswerk waanzinnig.