Amerika en Wij: Hoe Europa Sterker Kan Worden door de Revolutie van Trump - Rob de Wijk (2025)
mijn stem
2 stemmen
Nederlands
Politiek
256 pagina's
Eerste druk: Balans,
Amsterdam (Nederland)
De verbijstering was groot in Europa, die eerste chaotische dagen nadat Donald Trump aan zijn tweede presidentstermijn begon. Verdragen werden opgezegd, internationale instituties en hulporganisaties afgeschaft en traditionele bondgenoten de deur gewezen. Het was meteen duidelijk: de VS maken een tweede revolutie door en delen belangrijke ideologische kernwaarden niet meer met Europa. Hoe moeten we daarop reageren? In 'Amerika en wij' stelt Rob de Wijk: jammer, maar aanvaard de nieuwe situatie en handel ernaar. De trouwe bondgenoot Amerika zoals wij die kenden sinds de Tweede Wereldoorlog komt niet meer terug, zelfs niet na het vertrek van Trump. Europa moet daarom zelf een geopolitieke speler worden, om te beginnen in de oorlog in Oekraïne. De welvaart en veiligheid van het continent staan op het spel. De Wijk laat daarbij zien dat als Europa het spel goed speelt, het een leidende rol in de wereld kan gaan spelen en dus veel sterker uit de strijd kan komen. Beter dan Amerika, beter dan China. En veel beter dan Rusland.
1
geplaatst: 13 september 2025, 13:58 uur
Nooit meer slapen - Beluister Rob de Wijk (hoogleraar internationale betrekkingen en podcastmaker) | Podcasts | NPO Radio 1 - nporadio1.nl
In zijn nieuwste boek ‘Amerika en wij’ toont Rob de Wijk dat de VS belangrijke kernwaarden niet meer met Europa deelt en hoe Europa hierop moet reageren. De Wijk stelt:
Aanvaard de nieuwe situatie en handel ernaar. De trouwe bondgenoot Amerika zoals wij die kenden komt niet meer terug, maar als Europa het spel goed speelt, kan het een leidende rol in de wereld gaan spelen en dus veel sterker uit de strijd komen.
Ellen Deckwitz gaat in gesprek met hem.
Aanvaard de nieuwe situatie en handel ernaar. De trouwe bondgenoot Amerika zoals wij die kenden komt niet meer terug, maar als Europa het spel goed speelt, kan het een leidende rol in de wereld gaan spelen en dus veel sterker uit de strijd komen.
Ellen Deckwitz gaat in gesprek met hem.
1
geplaatst: 7 december 2025, 12:56 uur
‘The lunatics have taken over the asylum’ is een citaat dat mij geregeld te binnenschiet wanneer ik het nieuws over de wereldpolitiek volg. Die gedachte doemde ook veelvuldig op tijdens het lezen van het recente werk Amerika en Wij (2025) van historicus, politicoloog en inmiddels succesvol podcastmaker Rob de Wijk. In zijn inleiding stelt hij de waanzin van het moment scherp aan de kaak wanneer hij spreekt over de huidige Amerikaanse leiding: “...moet je bij een econoom zijn, een geopolitiek expert, een Amerikadeskundige of een psychiater om het gedrag van de 47ste president van de Verenigde Staten te verklaren? Zeker is dat de eerste honderd dagen van Trump niet in één woord kunnen worden gevangen. Het bleek een combinatie van hoogmoed, zelfoverschatting, chaos, leugens, willekeur, amateurisme, brute machtspolitiek, op niets gebaseerde instincten, slecht leiderschap en — voor zover ze invloed op de president hadden — slechte adviseurs.”
In een helder essayistisch betoog reconstrueert De Wijk de onthutsende, bijna onnavolgbare aftakeling van de Verenigde Staten als mondiale supermacht in het afgelopen jaar; en daarmee ook het begin van het einde van het Europese bondgenootschap. Niet alleen de geloofwaardigheid van Amerika als militaire bondgenoot is te grabbel gegooid, schrijft hij, maar vooral het feit dat de VS niet langer dezelfde democratische waarden en vrijheden met ons deelt. Dáár ligt de definitieve breuk.
Net als in zijn dagelijkse redevoeringen in het radio- en podcastprogramma Boekestijn en De Wijk op BNR, onderstreept De Wijk zijn overtuiging dat Europa zijn eigen boontjes zal moeten doppen. We kunnen er niet langer op rekenen dat de VS voor zijn NAVO-bondgenoten in de bres springt bij een militaire confrontatie met Rusland en/of China.
Een van de meest interessante passages is zijn beschrijving van het moment waarop hij besefte dat het voorlopig niet meer goed komt met de Amerikaanse betrouwbaarheid. Dat inzicht kreeg hij tijdens een bezoek aan Saudi-Arabië in april 2025 (pag. 222–223), waar hij met eigen ogen zag dat de Saudi’s zich geopolitiek al aan het heroriënteren zijn. Tijdens Trumps eerste termijn, in september 2019, werden Saoedische olie-installaties door de door Iran gesteunde Houthi’s aangevallen. De grote faciliteiten in Abqaiq en Khurais werden geraakt, wat de olieproductie halveerde en wereldwijde marktonrust veroorzaakte. Trump haalde destijds zijn schouders op en liet Saudi-Arabië militair in de steek. Die les heeft Riad allang verwerkt — en het land ligt daarmee mijlenver voor op Europa.
Hoewel zich in korte tijd een drastische geopolitieke kentering heeft voltrokken en de machtsblokken op drift zijn geraakt, ziet De Wijk een gouden kans voor Europa. Als het continent op veiligheidsgebied de handen ineenslaat, kan het zelfs sterker uit de strijd komen dan de supermachten VS en China. Daarvoor moeten we echter snel afscheid nemen van het naïeve wensdenken van het postmodernisme — belichaamd door mensen zoals de huidige minister van Defensie Ruben Brekelmans — en ophouden met het pijnlijke geslijm van NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte. Europa moet machtspolitiek niet langer als een vies woord beschouwen, maar erkennen dat het de kern vormt van internationale betrekkingen. “Macht en waarden zijn twee zijden van dezelfde medaille. In een multipolaire wereld is de Europese macht beperkt, en kunnen waarden daarom steeds moeilijker als exportartikel worden gebruikt.” (pag. 218)
Tot slot haalt De Wijk een klassieke geopolitieke wijsheid aan, toegeschreven aan John Foster Dulles, Amerikaans minister van Buitenlandse Zaken in de jaren vijftig: landen hebben geen permanente vrienden of vijanden, maar slechts permanente belangen. Een adagium dat Rob de Wijk volledig onderschrijft.
Inhoudsopgave:
Woord vooraf 7
Inleiding 9
1. Trumps revolutie 27
2. Het trumpisme 42
3. De ideologische grabbelton 53
4. De Russenvriend 66
5. De imperialist 77
6. De vredesstichter 93
7. De EU-hater 115
8. Op zoek naar leiderschap 130
9. Herbewapen Europa 149
10. De 'Tariff Man' 161
11. Plan B 175
12. De nieuwe Europese veiligheidsorde 200
13. Slot: Trump als zegen 221
Eindnoten 245
In een helder essayistisch betoog reconstrueert De Wijk de onthutsende, bijna onnavolgbare aftakeling van de Verenigde Staten als mondiale supermacht in het afgelopen jaar; en daarmee ook het begin van het einde van het Europese bondgenootschap. Niet alleen de geloofwaardigheid van Amerika als militaire bondgenoot is te grabbel gegooid, schrijft hij, maar vooral het feit dat de VS niet langer dezelfde democratische waarden en vrijheden met ons deelt. Dáár ligt de definitieve breuk.
Net als in zijn dagelijkse redevoeringen in het radio- en podcastprogramma Boekestijn en De Wijk op BNR, onderstreept De Wijk zijn overtuiging dat Europa zijn eigen boontjes zal moeten doppen. We kunnen er niet langer op rekenen dat de VS voor zijn NAVO-bondgenoten in de bres springt bij een militaire confrontatie met Rusland en/of China.
Een van de meest interessante passages is zijn beschrijving van het moment waarop hij besefte dat het voorlopig niet meer goed komt met de Amerikaanse betrouwbaarheid. Dat inzicht kreeg hij tijdens een bezoek aan Saudi-Arabië in april 2025 (pag. 222–223), waar hij met eigen ogen zag dat de Saudi’s zich geopolitiek al aan het heroriënteren zijn. Tijdens Trumps eerste termijn, in september 2019, werden Saoedische olie-installaties door de door Iran gesteunde Houthi’s aangevallen. De grote faciliteiten in Abqaiq en Khurais werden geraakt, wat de olieproductie halveerde en wereldwijde marktonrust veroorzaakte. Trump haalde destijds zijn schouders op en liet Saudi-Arabië militair in de steek. Die les heeft Riad allang verwerkt — en het land ligt daarmee mijlenver voor op Europa.
Hoewel zich in korte tijd een drastische geopolitieke kentering heeft voltrokken en de machtsblokken op drift zijn geraakt, ziet De Wijk een gouden kans voor Europa. Als het continent op veiligheidsgebied de handen ineenslaat, kan het zelfs sterker uit de strijd komen dan de supermachten VS en China. Daarvoor moeten we echter snel afscheid nemen van het naïeve wensdenken van het postmodernisme — belichaamd door mensen zoals de huidige minister van Defensie Ruben Brekelmans — en ophouden met het pijnlijke geslijm van NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte. Europa moet machtspolitiek niet langer als een vies woord beschouwen, maar erkennen dat het de kern vormt van internationale betrekkingen. “Macht en waarden zijn twee zijden van dezelfde medaille. In een multipolaire wereld is de Europese macht beperkt, en kunnen waarden daarom steeds moeilijker als exportartikel worden gebruikt.” (pag. 218)
Tot slot haalt De Wijk een klassieke geopolitieke wijsheid aan, toegeschreven aan John Foster Dulles, Amerikaans minister van Buitenlandse Zaken in de jaren vijftig: landen hebben geen permanente vrienden of vijanden, maar slechts permanente belangen. Een adagium dat Rob de Wijk volledig onderschrijft.
Inhoudsopgave:
Woord vooraf 7
Inleiding 9
1. Trumps revolutie 27
2. Het trumpisme 42
3. De ideologische grabbelton 53
4. De Russenvriend 66
5. De imperialist 77
6. De vredesstichter 93
7. De EU-hater 115
8. Op zoek naar leiderschap 130
9. Herbewapen Europa 149
10. De 'Tariff Man' 161
11. Plan B 175
12. De nieuwe Europese veiligheidsorde 200
13. Slot: Trump als zegen 221
Eindnoten 245
0
psyche (crew)
geplaatst: 7 december 2025, 16:15 uur
Ik dacht, wat een verschil in het stemoverzicht tot nu toe…
manonvandebron ik waardeer in de regel jouw reviews. Vandaar dat ik nogal benieuwd ben waar jouw 0,5* vandaan komt…
manonvandebron ik waardeer in de regel jouw reviews. Vandaar dat ik nogal benieuwd ben waar jouw 0,5* vandaan komt…
1
geplaatst: 7 december 2025, 20:16 uur
De actualiteit van dit boek is dringend, maar verloopt vrijwel met de dag. De zorg betreft minder Amerika, of welke club het daar ook voor het zeggen heeft, dan de verschuivende 'belangrijke ideologische kernwaarden' in Europa, waar bepaalde bewegingen oprukken die aan die waarden geen boodschap meer hebben. Meer zeg ik niet, want dan wordt het politiek. De podcast is zeker een aanrader.
1
geplaatst: 7 december 2025, 21:24 uur
Wandelaar schreef:
De actualiteit van dit boek is dringend, maar verloopt vrijwel met de dag. De zorg betreft minder Amerika, of welke club het daar ook voor het zeggen heeft, dan de verschuivende 'belangrijke ideologische kernwaarden' in Europa, waar bepaalde bewegingen oprukken die aan die waarden geen boodschap meer hebben.
De actualiteit van dit boek is dringend, maar verloopt vrijwel met de dag. De zorg betreft minder Amerika, of welke club het daar ook voor het zeggen heeft, dan de verschuivende 'belangrijke ideologische kernwaarden' in Europa, waar bepaalde bewegingen oprukken die aan die waarden geen boodschap meer hebben.
Wat de analyse van De Wijk deze week nóg relevanter maakt, is de nieuwe Amerikaanse veiligheidsstrategie die juist heeft benadrukt hoezeer Washington zijn prioriteiten verschuift. Daarmee wordt precies het punt onderstreept dat De Wijk maakt: Europa kan niet langer uitgaan van een stabiele of vanzelfsprekende Amerikaanse bescherming.
Tegelijk zie je dat de opkomst van nationaal-populistische bewegingen binnen Europa niet alleen een interne dynamiek is, maar - hoe wrang ook - politiek gezien in het belang kan zijn van de huidige Amerikaanse regering. Een verdeeld of verzwakt Europa is immers makkelijker te negeren of te sturen. Dat maakt de erosie van Europese kernwaarden des te gevaarlijker, omdat ze niet losstaat van de geopolitieke verschuivingen die De Wijk precies probeert bloot te leggen.
* denotes required fields.
* denotes required fields.