Gebied
Een gebied of een regio is een geografische stuk land of een eiland. Je hebt ze in verschillende vormen en maten, waarbij ook de bestuurlijke indeling verschilt.
Gebied binnen een werelddeel
Strikt genomen is een land een gebied binnen een werelddeel. Vaak met een regeringsvorm als een koninkrijk of een republiek. Daarnaast heb je (grensoverschrijdende) gebieden zoals West-Europa, Alpen, Balkan, Baltische staten, Benelux, Koerdistan, Levant, Midden-Oosten, Zuid-Azië, Zuidoost-Azië, en de Caribische Eilanden.
Vaak zijn dit gebieden die kleiner zijn dan een werelddeel, maar groter dan een land (en het kan meerdere landen of delen daarvan omvatten). Elk zo'n gebied heeft vaak zijn eigen culturele, taalkundige en demografische eigenschappen. Soms hebben ze een eigen gedeelde geschiedenis. Meestal hebben ze geen eigen regering (meer) zoals een koninkrijk of republiek, maar kunnen wel een samenwerkingsverband of overkoepelende organisatie zijn (zoals de Europese Unie dat een economisch en een politiek gebied is). Het Schengengebied is een soort tussenvorm.
Een bijzonder gebied is het overzees gebiedsdeel. Een gebied dat bij een land of rijk hoort, maar elders op de wereld ligt, zelfs in een ander werelddeel.
Gebied binnen een land
Binnen een land kun je ook gebieden of regio's hebben. Vaak worden die een landstreek of streek (regio) genoemd. Vergelijkbaar is de grensstreek, waarbij het gebied over één of enkele landsgrenzen heen gaat. Ook hier heeft de streek dan eigen culturele, taalkundige en demografische eigenschappen. Soms hebben ze een historische herkomst zoals dat van een (groot)hertogdom of een graafschap.
Bestuurlijke regio's
Een bestuurlijke regio of simpelweg regio is vaak een administratieve eenheid binnen een land, die zich tussen het nationale niveau (rijk of staat) en het lokale niveau (gemeenten) bevindt. Ze worden ook wel een district genoemd. Er zijn verschillende namen voor en de bestuurlijke indeling verschilt van elkaar (zie aldaar).
Voorbeelden zijn:
- autonome gemeenschap (Spanje)
- county of graafschap (Verenigd Koninkrijk, Ierland)
- deelstaat of Bündesland (Duitsland, Oostenrijk). Daarbinnen hebben ze er kleinere districten: Landkreis (Bezirke) en de Kreisfreie Stadt.
- departement (Frankrijk)
- district (vele landen zoals India, Malawi, Mexico, Peru, Portugal)
- kanton, (Zwitserland)
- oblast (Rusland, Oekraïne)
- provincie (Nederland, Belgie en Canada). Het wordt soms ook wel een gewest genoemd. Binnen de Nederlandse en Belgische provincies heb je ook arrondissementen.
- staat, (Verenigde Staten). Daarbinnen heb je in de VS zogeheten kiesdistricten.
- territorium
Gebieden met een zekere functie
In atlassen worden gebieden met bepaalde functies of eigenschappen vaak op thematische kaarten aangegeven:
- Natuurgebied, zoals de Natura 2000 gebieden met bepaalde landschappen
- Industriegebied
- Mijnbouwgebied
- Defensie- of militairgebied
- Agrarisch gebied
- Kassengebied
- Oorlogsgebied
- Poolgebied
- Stedelijk gebied zoals de Randstad
- Waterwinningsgebied
- Waterschap