H Βάπτιση του Ιησού είναι ιστορικό γεγονός, Αν η ιστορία ήταν επινοημένη, ο συντάκτης δεν θα έβαζε ποτέ τον Μεσσία να βαπτιστεί από το Ιωάννη. Οι Ευαγγελιστές το κατέγραψαν επειδή ήταν πασίγνωστο γεγονός που διατηρήθηκε στη συλλογική μνήμη και ερμηνεύτηκε θεολογικά. Ο Ιησούς δεν είναι ο απόμακρος Μεσσίας, αλλά ταυτίζεται πλήρως με την αμαρτωλή ανθρωπότητα («εκπλήρωση πάσης δικαιοσύνης»).

Για να γίνουν κατανοητές οι καταγραφές και τα θαυμαστά που συμβαίνουν να τονιστεί ότι η Βάπτιση του Ιησού παρουσιάζεται από τους Ευαγγελιστές ως η εκπλήρωση και η υπέρβαση της αρχαίας τελετής στέψης των βασιλιάδων του βιβλικού Ισραήλ.

Στην Παλαιά Διαθήκη, η τελετή ενθρόνισης του νέου βασιλιά περιλάμβανε χρίση με αγιασμένο λάδι και απαγγελία ψαλμών που τόνιζαν την Υιοθεσία από τον Θεό. Ο Προφήτης έχριε τον Βασιλιά με ελαιόλαδο (σύμβολο της χάριτος του Θεού) στο κεφάλι. Στον Ιορδάνη, ο Ιησούς δεν χρίεται με λάδι από ανθρώπινο χέρι, αλλά χρίεται απευθείας με το Άγιο Πνεύμα “Ιησοῦν τὸν ἀπὸ Ναζαρέτ, ὡς ἔχρισεν αὐτὸν ὁ θεὸς πνεύματι ἁγίῳ καὶ δυνάμει, ..”

Η φωνή από τον ουρανό («Συ εί ο Υιός μου ο αγαπητός...») δεν είναι τυχαία. Είναι άμεση αναφορά στον Ψαλμό 2,7, ο οποίος διαβαζόταν κατά την ενθρόνιση των βασιλιάδων της Ιουδαίας:

"Κύριος είπε προς με: Υιός μου είσαι εσύ, εγώ σήμερα σε γέννησα." (Ψαλμός 2:7)

Οι Ευαγγελιστές λοιπόν καταγράφουν τη Βάπτιση για να δείξουν ότι ο Ιησούς είναι ο αναμενόμενος "Χριστός" (Κεχρισμένος Βασιλιάς), και ο Καινούριος Κόσμος είναι ήδη παρόν.

Η φράση «Συ εί ο Υιός μου ο αγαπητός, εν σοι ευδόκησα» λειτουργεί ουσιαστικά ως ένα «θεολογικό μωσαϊκό». Η  φωνή του Πατέρα στον Ιορδάνη συνθέτει τρεις διαφορετικές παραδόσεις  της Παλαιάς Διαθήκης και  αποκαλύπτει ότι ο Ιησούς δεν είναι απλώς ένας Βασιλιάς (όπως είδαμε πριν), αλλά ένας Βασιλιάς που πρόκειται να θυσιαστεί για το καλό της ανθρωπότητας.

Ας δούμε τα τρία επίπεδα που συνθέτουν τη Βάπτιση :

 

1. Ο Βασιλιάς (Ψαλμός 2:7)

Η φράση: "Συ εί ο Υιός μου..."

Η Πηγή: Ο Βασιλικός Ψαλμός της ενθρόνισης.

Το Νόημα: Ο Ιησούς αναγνωρίζεται ως ο Μεσσίας, ο Κεχρισμένος, o Αρχηγός της Βασιλείας του Θεού.

 

2. Ο Νέος Ισαάκ (Γένεσις 22:2)

Η φράση: "...ο αγαπητός"

Η Πηγή: Η εντολή του Θεού στον Αβραάμ: "Λάβε τον υιόν σου τον αγαπητόν, τον οποίον ηγάπησας, τον Ισαάκ... και πρόσφερε αυτόν εις ολοκαύτωμα".

Η Σύνδεση: Στην ιουδαϊκή σκέψη, ο όρος "αγαπητός" (εβραϊκά yachid, που σημαίνει και "μοναδικός") είναι τεχνικός όρος που συνδέεται άμεσα με τη θυσία.

Το Νόημα: Χρησιμοποιώντας αυτή τη λέξη, ο Θεός Πατέρας δεν εκφράζει απλώς συναισθηματική αγάπη. Δηλώνει ότι ο Ιησούς είναι ο Νέος Ισαάκ. Όπως ο Αβραάμ δεν λυπήθηκε τον γιο του, έτσι και ο Θεός προσφέρει τον Υιό Του για θυσία.

Η Βάπτιση δηλαδή προεικονίζει τον Σταυρό. Η κατάδυση στο νερό συμβολίζει τον θάνατο/ταφή και η ανάδυση την ανάσταση.

 

3. Ο Πάσχων Δούλος (Ησαΐας 42:1)

Η φράση: "...εν σοι ευδόκησα" (δηλαδή: σε σένα βρήκα ανάπαυση).

Η Πηγή: Η αρχή των περίφημων ασμάτων του "Δούλου του Κυρίου" στον Ησαΐα: "Ιδού ο παις μου... η ψυχή μου ευδόκησεν εις αυτόν".

Το Νόημα: Η μεγάλη ανατροπή. Ο Ιησούς είναι μεν Βασιλιάς (Ψαλμός 2), αλλά δεν θα επιβληθεί με τη βία. Θα δράσει ως ο ταπεινός "Δούλος του Γιαχβέ" που θα σηκώσει τις αμαρτίες του λαού και θα υποφέρει γι' αυτές (Ησαΐας 53).

 

 

 

 

 

 Ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον άρθρο για την απαγόρευση της κατανάλωσης χοιρινού κράτος στη Μέση Ανατολή. Για να το διαβάσετε πατήστε archaeology.org/  

 

Η αντίστροφη μέτρηση για την αλλαγή του χρόνου είναι μία δυνατή παγκόσμια τελετουργία. 10, 9, 8... Εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον πλανήτη συντονίζονται στο ίδιο δευτερόλεπτο. Για μια στιγμή, κρατάμε όλοι μαζί την ανάσα, περιμένοντας το «μηδέν».

Αλλά τι ακριβώς γιορτάζουμε; Την αλλαγή ενός ψηφίου στο ημερολόγιο ή κάτι βαθύτερο; Η Πρωτοχρονιά είναι η ιδανική αφορμή για να επαναπροσδιορίσουμε τη σχέση μας με μία παρεξηγημένη έννοια της ζωής μας: τον Χρόνο. Σε έναν κόσμο που τρέχει με ταχύτητες οπτικών ινών, η αίσθηση του χρόνου έχει αλλάξει δραματικά. Και ίσως, το μεγαλύτερο resolution να είναι η ανάκτηση του παρόντος μας.

 

Η Ψευδαίσθηση της «Νέας Αρχής»

Η 1η Ιανουαρίου σίγουρα είναι ανθρώπινη εφεύρεση. Το σύμπαν δεν γνωρίζει ημερολόγια, ούτε Δευτέρες, ούτε Πρωτοχρονιές. Ωστόσο, ψυχολογικά, έχουμε απόλυτη ανάγκη αυτό το ορόσημο αφού λειτουργεί ως «κοινωνικό restart». Είναι η συλλογική μας άδεια να αφήσουμε πίσω τα βάρη του παρελθόντος και να πούμε στον εαυτό μας ότι «τώρα όλα μπορούν να γίνουν αλλιώς». Αυτή η ψευδαίσθηση είναι χρήσιμη, αφού πάντα περιμένουμε την «κατάλληλη» στιγμή για να ζήσουμε, ξεχνώντας ότι η ζωή μάλλον συμβαίνει στις άβολες μέρες ενός  Νοέμβρη και όχι μόνο στις γιορτές.

Χρόνος vs Καιρός: Το αρχαίο μάθημα

Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν δύο λέξεις για τον χρόνο, μια διάκριση που έχουμε ξεχάσει στη σύγχρονη εποχή των smartwatches:

1. Ο Χρόνος: Η ποσοτική μέτρηση. Το ρολόι που τρέχει, η προθεσμία, το ημερολόγιο. Είναι αμείλικτος και γραμμικός.
2. Ο Καιρός: Η ποιοτική στιγμή. Η κατάλληλη ευκαιρία, η στιγμή που χάνεσαι σε μια συζήτηση, που κοιτάς ένα ηλιοβασίλεμα και ξεχνάς να κοιτάξεις το κινητό σου.

Σήμερα, ζούμε σε «αναζήτηση του χαμένου καιρού» για να θυμηθούμε τον Proust. Είναι αναγκαίο λοιπόν να θυμηθούμε ότι έχει η ποιότητα την αξία της

Η «Φτώχεια του Χρόνου» (Time Poverty)

Χωρίς αμφιβολία οι καιροί είναι «παράδοξοι» (:).  Χρησιμοποιούνται εφαρμογές delivery, AI βοηθοί και ταχύτατο ίντερνετ – όλα σχεδιασμένα για να «γλιτώνουν χρόνο». Κι όμως, η πίεση διαρκώς αυξάνει.

Αυτό το φαινόμενο ονομάζεται Time Poverty. Όσο περισσότερη προσπάθεια γίνεται να «στριμωχτούν»  δραστηριότητες μέσα στη μέρα, τόσο ο χρόνος μοιάζει να συρρικνώνεται. Η Πρωτοχρονιά πρέπει να θυμίζει πως ο χρόνος δεν είναι χρήμα (όπως ακούγεται). Ο χρόνος είναι η ίδια η ζωή. Το χρήμα αποθηκεύεται, ο χρόνος όχι. Ξοδεύεται τη στιγμή που τον λαμβάνεις.

 

Σκέψεις για τη Νέα Χρονιά

Αντί για μεγαλόπνοους στόχους που θα ξεχαστούν μέχρι τον Φεβρουάριο, νομίζω ότι μπορούμε να  υιοθετήσουμε τρεις αλλαγές νοοτροπίας:

• Αντί για τον Φόβο Μήπως Χάσουμε Κάτι (Fear Of Missing Out), ας αγκαλιάσουμε τη Χαρά Του Να Χάνουμε Κάτι (Joy Of Missing Out). Δεν χρειάζεται να είμαστε παντού, ούτε να έχουμε άποψη για όλα. Η ηρεμία απαιτεί επιλεκτικότητα.
• Monotasking: Η πολυδιάσπαση είναι ο κλέφτης του χρόνου. Όταν τρώμε, τρώμε. Όταν μιλάμε με φίλους, ακούμε. Η παρουσία είναι το καλύτερο δώρο.
• Συγχώρεση του εαυτού μας: Ο χρόνος είναι αδυσώπητος μόνο όταν κοιτάμε πίσω με τύψεις. Η Πρωτοχρονιά είναι μια υπενθύμιση ότι το μέλλον είναι ακόμη άγραφο.

Το δώρο του Τώρα

Καθώς τα πυροτεχνήματα θα φωτίζουν τον ουρανό, ας θυμηθούμε ότι δεν περνάει ο χρόνος. Εμείς περνάμε μέσα από τον χρόνο.

Ας μην ευχηθούμε λοιπόν απλώς «χρόνια πολλά». Ας ευχηθούμε «χρόνια γεμάτα». Ας υποσχεθούμε στον εαυτό μας λιγότερες οθόνες και περισσότερα βλέμματα. Λιγότερο άγχος για το αύριο και περισσότερη εκτίμηση για το σήμερα.

Γιατί τελικά, η μόνη στιγμή που μας ανήκει πραγματικά, είναι αυτή που διαβάζεις τώρα.

Καλή Χρονιά!

 

 

Στις ευαγγελικές  αφηγήσεις για τη Γέννηση του Μεσσία η θεολογία συναντά την αρχαιολογία, η αστρονομία τη γραμματολογία, η ρωμαϊκή κυριαρχία στην Παλαιστίνη την εσχατολογία. Η ιστορική έρευνα (Quest for the Historical Jesus) αποκαλύπτει ένα σύνθετο και ενδιαφέρον υπόβαθρο που, εκτός των άλλων,  επικεντρώνεται και στα εξής

Το Πρόβλημα της Χρονολόγησης: Πότε γεννήθηκε πραγματικά ο Ιησούς;

Είναι γνωστό ότι ο Ιησούς Χριστός δεν γεννήθηκε το έτος "0" ή το "1" μ.Χ. Το τρέχον ημερολογιακό  σύστημα βασίστηκε στους υπολογισμούς του μοναχού Διονυσίου του Μικρού (6ος αιώνας), ο οποίος μεταχρονολόγησε τουλάχιστον 4 έως 7 έτη.

Οι πηγές συμφωνούν ότι ο Ιησούς γεννήθηκε όταν στην Παλαιστίνη βασίλευε ο socius et amicus Populi Romani (: «σύμμαχος και φίλος του Ρωμαϊκού λαού» . Ο τίτλος του είχε δοθεί από την αυτοκρατορία).  Ηρώδης. Ωστόσο, όπως είναι γνωστό, πέθανε το 4 π.Χ. (σύμφωνα με τον ιστορικό Ιώσηπο). Οπότε η Γέννηση  προφανώς πρέπει να τοποθετηθεί πριν από το έτος 4 πΧ, μάλλον μεταξύ 7 και 4 π.Χ.

Η ημερομηνία της Γέννησης 25 Δεκεμβρίου δεν αναφέρεται στην Καινή Διαθήκη. Καθιερώθηκε τον 4ο αιώνα, πιθανότατα για να υποκαταστήσει την ειδωλολατρική γιορτή του "Αήττητου Ήλιου" (Sol Invictus) και τα Σατουρνάλια που εορτάζονταν όταν  η διάρκεια της ημέρας άρχιζε να μεγαλώνει.

Στον προσδιορισμό της εποχής της Γέννησης  μπορεί να βοηθήσει η αναφορά του Λουκά στους  "βοσκούς που αγρυπνούσαν στην ύπαιθρο". Προφανώς  υποδηλώνει εποχή με ηπιότερο καιρό (ίσως άνοιξη ή φθινόπωρο), καθώς το Δεκέμβριο στην περιοχή  οι θερμοκρασίες είναι απαγορευτικές για διανυκτέρευση σε ανοιχτούς χώρους[1]

.

Η Απογραφή του Κυρήνιου.

 

Το κατά Λουκάν Ευαγγέλιο συνδέει τη Γέννηση με τη γενική απογραφή του πληθυσμού της Συροπαλαιστίνης που διέταξε ο Κυρήνιος, έπαρχος της Συρίας[2].

Όμως ο  Πόπλιος Σουλπίκιος Κυρήνιος έγινε ηγεμόνας και διεξήγαγε απογραφή, σύμφωνα με τις πηγές,  το 6 μ.Χ., δηλαδή δέκα χρόνια μετά το θάνατο του  Ηρώδη.

 Κάποιοι ιστορικοί προτείνουν ότι ο Κυρήνιος είχε υπηρετήσει σε παρόμοια θέση νωρίτερα, ή ότι ο Λουκάς αναφέρεται σε μια προγενέστερη διοικητική διαδικασία που κατέληξε στην απογραφή. Παρά την ασάφεια, η αναφορά αυτή δείχνει την προσπάθεια των ευαγγελιστών να εντάξουν το γεγονός στο αυστηρό πλαίσιο της ρωμαϊκής γραφειοκρατίας.

Πιο αναλυτικά ο Κυρήνιος καταγόταν από το Lanuvium και, παρόλο που δεν ανήκε σε αριστοκρατική οικογένεια, ανήλθε στα παρακάτω αξιώματα της Ρώμης χάρη στις ικανότητές του.

Εκλέχθηκε ύπατος (Consul) το 12 π.Χ., διοικητής (Legatus) της Συρίας διορίστηκε από τον Αύγουστο το 6 μ.Χ., μετά την καθαίρεση του Αρχέλαου (γιου του Ηρώδη του Μεγάλου).

Σύμφωνα με τον ιστορικό Φλάβιο Ιώσηπο (Ιουδαϊκή Αρχαιολογία), ο Κυρήνιος στάλθηκε στη Συρία και την Ιουδαία το 6 μ.Χ. για να καταγράψει την περιουσία των κατοίκων, ώστε να επιβληθεί φορολογία. Η απογραφή προκάλεσε τη σφοδρή αντίδραση των Ιουδαίων και οδήγησε στην επανάσταση του Ιούδα του Γαλιλαίου.

Ο Ευαγγελιστής Λουκάς (2:1-2) αναφέρει: «Αὕτη ἡ ἀπογραφὴ πρώτη ἐγένετο ἡγεμονεύοντος τῆς Συρίας Κυρηνίου. Ο Ιησούς όμως γεννήθηκε την εποχή του  Ηρώδη του Μεγάλου, ο οποίος πέθανε το 4 π.Χ. ενώ η απογραφή του Κυρήνιου έγινε το 6 μ.Χ., δηλαδή περίπου 10 χρόνια μετά τον θάνατο του Ηρώδη.

Κάποιοι ερευνητές (όπως ο Sir William Ramsay) υποστήριξαν ότι ο Κυρήνιος υπηρέτησε δύο φορές ως διοικητής στη Συρία ή είχε ειδική εξουσία στην περιοχή μεταξύ 3-2 π.Χ. ενώ άλλοι ερμηνεύουν τη λέξη "πρώτη" ως "πριν από", δηλαδή η απογραφή έγινε πριν αναλάβει ο Κυρήνιος τη διοίκηση

 

Βηθλεέμ

Όπως είναι γνωστό η ευαγγελική  παράδοση αναφέρει τη Βηθλεέμ ως τον τόπο γέννησης του Χριστού (και έτσι εκπληρώνεται και η προφητεία του Μιχαία σχετικά με τη δαβιδική καταγωγή του Μεσσία).

Η Βηθλεέμ το πρώτο μισό του 1^ου αι μΧ ήταν ένα μικρό χωριό, ενώ το κατάλυμα που αναφέρει ο Λουκάς δεν σημαίνει απαραίτητα "πανδοχείο", αλλά το "πάνω δωμάτιο" ενός σπιτιού. Η "φάτνη" πιθανότατα βρισκόταν στο ισόγειο ενός τυπικού ιουδαϊκού σπιτιού, όπου τα ζώα φυλάσσονταν τη νύχτα για λόγους ασφαλείας και θέρμανσης.

 

Το Κοινωνικοπολιτικό Πλαίσιο

Η Παλαιστίνη την εποχή που γεννήθηκε ο Κύριος βρίσκονταν υπό ρωμαϊκή Κατοχή.  Η παρουσία των Ρωμαίων ήταν βαριά και η φορολογία εξοντωτική.

 

Σε αυτές τις δύσκολες στιγμές γνωρίζει άνθιση ο Μεσσιανισμός που επικεντρώνονταν στην ιδέα του  ηγέτη που θα απελευθέρωνε το λαό.

 

Η Σφαγή των Νηπίων

 Αν και δεν αναφέρεται από τον ιστορικό  Ιώσηπο (ο οποίος καταγράφει αναρίθμητες άλλες αγριότητες του Ηρώδη), η κίνηση αυτή ταιριάζει απόλυτα με την παρανοϊκή προσωπικότητά του, αφού είχε δολοφονήσει τη γυναίκα του και τρεις από τους γιους του για να προστατεύσει, όπως πίστευε,  το θρόνο του.

 

Επίλογος: Η Ιστορική Σημασία

Η γέννηση του Χριστού άλλαξε την ιστορία, αφού ο Θεός έγινε άνθρωπος και εισήλθε σε αυτή. Η ιστορική έρευνα βοηθάει να γίνει κατανοητό γιατί ο Ιησούς ήταν πρόκληση για τα στερεότυπα της εποχής του.

 

Επιλεγμένη Βιβλιογραφία (Για περαιτέρω μελέτη)

Brown, R. E. (1993). The Birth of the Messiah: A Commentary on the Infancy Narratives in the Gospels of Matthew and Luke. Yale University Press. (Το πληρέστερο έργο για το θέμα ).

 

Sanders, E. P. (1993). The Historical Figure of Jesus. Penguin Books. (Μια αυστηρά ιστορική προσέγγιση).

 

Meier, J. P. (1991). A Marginal Jew: Rethinking the Historical Jesus. Doubleday. (Κλασικό έργο για τη ζωή και τη  δράση του Ιησού).

 

Vermes, G. (2006). The Nativity: History and Legend. Penguin. (Ανάλυση από έναν από τους σημαντικότερους μελετητές των Χειρογράφων της Νεκράς Θάλασσας).

 

Finegan, J. (1998). Handbook of Biblical Chronology. Hendrickson Publishers. (Για τις λεπτομέρειες των ημερομηνιών και των απογραφών).

 

 

Πολλές φορές οι μαθητές μας στο μάθημα των Θρησκευτικών ρωτάνε για την εικόνα που παρουσιάζουν τα κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης για το Θεό. Ακούγοντας τις αφηγήσεις που καταγράφονται στα βιβλία της  -χωρίς απαραίτητα να γίνεται κάποιες φορές θεολογική ανάλυσή τους-,  θεωρούν ότι σε αυτά παρουσιάζονται φαινόμενα καταστροφών που οφείλονται σε θεϊκές ενέργειες, καταστάσεις ακραίας βίας, φαινόμενα αντικοινωνικών πρακτικών, φαινόμενα ζηλοτυπίας και μνησικακίας κοκ. Μάλιστα πιστεύεται ότι ο αίτιος όλων  αυτών είναι ο Κύριος, ο Θεός, που θεωρείται ότι ευνοεί τον βιβλικό λαό εις βάρος των υπόλοιπων φυλετικών μορφωμάτων  και χρησιμοποιείται η δύναμή Του με βίαιο τρόπο για να ταπεινώνονται και να κατατροπώνονται λαοί και συγκεκριμένοι άνθρωποι. Δυστυχώς αυτές οι αντιλήψεις συνεχίζονται και μετά την αποφοίτηση από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, όταν οι νέοι γίνουν ολοκληρωμένοι πολίτες, και έτσι, σε μεγάλη μερίδα συμπολιτών, διαιωνίζεται μία στρεβλή εικόνα για το πρώτο βιβλίο της Αγίας Γραφής.

Βέβαια οι παραπάνω αντιλήψεις σίγουρα δεν αληθεύουν, και δεν έχουν καμία σχέση με την αλήθεια της Παλαιάς Διαθήκης. Είναι σημαντικό λοιπόν να γίνει λόγος για το πραγματικό περιεχόμενό της και τους λόγους για τους οποίους περιέχει αναφορές που είναι «παρεξηγήσιμες» στη μετανεωτερικότητα[1]. Και καταρχήν, για να αρθούν οι παρανοήσεις,  να τονιστεί ότι η συλλογή βιβλίων που απαρτίζουν τον κανόνα της Παλαιάς Διαθήκη έχει αποκλειστικά θρησκευτικό χαρακτήρα και θέλει να παρουσιάσει τις Ενέργειες του Θεού για το καλό και τη σωτηρία του ανθρώπου, χρησιμοποιώντας απόψεις, εικόνες, ιδέες, κοσμοείδωλο και νοοτροπίες των συντακτών των κειμένων. Παράλληλα η γλώσσα της είναι συμβολική και ποιητική, χωρίς να αναπτύσσει αφηρημένες έννοιες, αλλά χρησιμοποιεί  συγκεκριμένα σχήματα καταγραφής για να περιγράψει ένα γεγονός[2].

 

Με επιτυχία ολοκληρώθηκε το χτεσινό διαδικτυακό σεμινάριο των εκπαιδευτικών ΠΕ01 Λάρισας, Μαγνησίας, Τρικάλων με κεντρικό θέμα "«1700 χρόνια από την Α΄Οικουμενική Σύνοδο. Βιωματικές και Διερευνητικές προσεγγίσεις» . Προηγήθηκε ενημέρωση και συζήτηση για τα εναλλακτικό μάθημα της ¨Ηθικής".


Στο σεμινάριο παρουσιάστηκαν μαθησιακά εργαλεία ( και εξηγήθηκε η δημιουργία τους):
• Ψηφιακές «καρφίτσες» σε διαδραστικό χάρτη
• Χρονογραμμή με text boxes
• Λογισμικό padlet για βιωματική κατανόηση του Όρου της Συνόδου
• Connecting to teens με θέμα « Το θαύμα της κεράμου του Αγίου Σπυρίδωνος»
• Υλικό από «Φωτόδεντρο»
• Ψηφιακά "post-it" με ιδέες
_ Δραστηριότητες με την εφαρμογή genially .
Πολλές ευχαριστίες στις και στους σναδέλφους που, παρά τις αντίξοες συνθήκες και το βαρύ πρόγραμμα που είχαν, συμμετείχαν στο σεμινάριο και με τις παρεμβάσεις τους. Σε όλους δόθηκε βεβαίωση παρακολούθησης και το υλικό των παρουσιάσεων.

 

Είδα τα
προγράμματα σπουδών του μαθήματος της Ηθικής ( https://www.esos.gr/.../files/articles-2023/20250206259.pdf και https://www.esos.gr/.../files/articles-2023/20250206244.pdf ). Δε θα το κρύψω, τα βρήκα πολύ ενδιαφέροντα. Σύγχρονη θέματολογία, προβληματισμός και αξιόλογη γνώση και δεξιότητες, στάσεις. Βέβαια μου θύμισαν έντονα έναν κλάδο της φιλοσοφίας, την ηθική φιλοσοφία. Οπότε νομιζω ότι η πρώτη ανάθεση του μαθήματος είναι εύκολο να να γίνει αντιληπτό σε ποιον κλάδο θα δοθεί. Βέβαια δε νομίζω να έχουν χαθεί οι ελπίδες η διδασκαλία του να γίνεται και από εκπαιδευτικούς ΠΕ01. Και τις γνώσεις έχουν και έχουν διδαχτεί το αντικείμενο στα πανεπιστημιακά έδρανα. Τι λέτε θα τους δοθεί η Ηθική ως ανάθεση διδασκαλίας;

 

 

Η επιγραφή είναι η εξής:

1.     ἄρχοντος Ἀρισταινέτου μηνὸς

Ἐνδυσποιτροπίου, ἀπέδοτο Ἀρχέ-

πολις Τιμοκλέος Λαρισαῖος τῶι

Ἀπόλλωνι τῶι Πυθίωι σῶμα ἀνδρεῖ-

      5.  ον ὧι ὄνομα Βίθυς τὸ γένος Θρᾶικα,

τιμᾶς ἀργυρίου μνᾶν δέκα, καθὼς

ἐπίστευσε Βίθυς τὰν ὠνὰν τῶι θεῶι.

βεβαιωτῆρες κατὰ τοὺς νόμους·

Μνάσων Δικαιάρχου Ἐχιναῖος,

10.        Κράτιππος Μεγώνδα Θηβαῖος· παρόν-

τος τοῦ ἄρχοντος Εὐκράτεος

[τ]οῦ Καλλίκωνος. μάρτυρες· οἱ ἱερεῖς

Ξένων, Ἄθαμβος· Μνάσων Ξένωνος,

Πεισίλαος, Χαρίξενος, Καλλίκων Δελ-

15.        φοί, Ἀριστομένης, Μίκκος Ἐριναῖοι.

 

Όπως γίνεται αντιληπτό ο Αρχέπολις Τιμοκλέους Λαρισαίος προσφέρει στον Πύθιο Απόλλωνα τον δούλο θράκα Βίθυ. Πρόκειται για μία πρακτική συνηθισμένη στον αρχαίο ελληνικό χώρο που σημαίνει στην ουσία την απελευθέρωση του δούλου[2]. Μάλιστα στο κείμενο παρουσιάζεται και η τιμή με την οποία «αγοράστηκε» από το θεό. Είναι δέκα αργυρές μνες, οι οποίες δόθηκαν στο όνομα του Απόλλωνα από τον Βίθυ στον Αρχέπολι (στ. 6-7). Οπότε έτσι απαλλάσσεται από οποιαδήποτε υποχρέωση θα μπορούσε να έχει απέναντι στον Λαρισαίο πολίτη, όπως για παράδειγμα  να αναγκαστεί να τον γηροκομήσει[3]. Γίνεται λοιπόν υπόλογος μόνο απέναντι στον Απόλλωνα, στον οποίο οφείλει να παρέχει τις υπηρεσίες του. Φαίνεται λοιπόν να έχει πλουτίσει και μπορεί ο ίδιος να εξαγοράσει την ελευθερία του.

Πρόκειται για μία υπόθεση που αφορά κατοίκους της Αχαΐας Φθιώτιδας. Όπως τονίζεται στην επιγραφή αυτοί που πιστοποιούν την πώληση από τον Αρχέπολι ήταν ο Μνάσων Δικαιάρχου Εχιναίος και ο Κράτιππος Μεγώνδα Θηβαίος (:από τις Φθιώτιδες Θήβες). Στη διαδικασία ήταν μάρτυρες ιερείς, γεγονός που αναδεικνύει την αξία της συναλλαγής ανάμεσα στον κάτοικο της Κρεμαστής Λάρισας και το ιερό. Ταυτόχρονα φανερώνει και δεσμούς της πόλης της Αχαΐας Φθιώτιδας με αυτό. Από την επιγραφή αποδεικνύεται πως αποτελεί σημείο αναφοράς για τους Αχαιούς Λαρισαίους, αφού για την επικύρωση μιας συνηθισμένης νομικής διαδικασίας απελευθέρωσης, στην οποία θα μπορούσε να υπάρξει μεσολάβηση κάποιου άλλου ιερού που θα ήταν ενδεχομένως πιο κοντά,  χρειάστηκε ο δελφικός θεός, που έτσι παρουσιάζεται να έχει και ένα ρόλο «προστάτη» της ευρύτερης περιοχής.

 

[1] SGDI II 2009 (SGDI =Sammlung der griechischen Dialekt-Inschriften ).

[2] Για το θέμα βλ. Νιγδέλης Π.Μ. –Σουρής Γ.Α., «Απελευθερωτική επιγραφή από ιερό της Ενοδίας (Εξοχή Κοζάνης)», Τεκμήρια 2/1996, 69-82, Ζάχου-Κοντογιάννη Μ.Η., «Παρατηρήσεις σε απελευθερωτικές επιγραφές του Εχίνου», Εγνατία 1/1989, 211-212

[3] Νιγδέλης Π.Μ. –Σουρής Γ.Α, ό.π.

Η αρχαία πόλη Λάρισα Κρεμαστή, τα ερείπια της οποίας βρίσκονται κοντά στην Πελασγία Φθιώτιδας,ανήκε στην περιοχή της Αχαΐας Φθιώτιδας. Εμφανίζεται στο ιστορικό προσκήνιο την ελληνιστική εποχή και την ύστερη αρχαιότητα. Υπάρχουν ισχυρές αποδείξεις για ανθρώπινη παρουσία στην περιοχή σε προηγούμενες ιστορικές περιόδους, οι οποίες όμως πρέπει να διερευνηθούν διεξοδικά.
Παρουσιάζονται, με τη βοήθεια της ΑΙ δύο ενδιαφέρουσες αναπαραστάσεις της, που έλαβαν υπόψη τη γεωγραφία και τα χαρακτηριστικα της περιοχής.